Current Affairs 23rd October 2026 : Daily GK Update in Marathi

1. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 22–23 ऑक्टोबर 2026 रोजी कोणत्या देशासोबत द्विपक्षीय चर्चा केली, ज्याचा उद्देश 2030 पर्यंत व्यापार दुप्पट करणे हा आहे?
A) फ्रान्स
B) पोलंड
C) जर्मनी
D) कॅनडा
Answer: B) पोलंड
स्पष्टीकरण:
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्ली येथे पोलंडचे पंतप्रधान डोनाल्ड टस्क यांची भेट घेतली. दोन्ही देशांनी संरक्षण, अंतराळ, अणुऊर्जा, महत्त्वपूर्ण खनिजे आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढविण्यावर सहमती दर्शविली. दोन्ही देशांनी सुमारे 6.3 अब्ज अमेरिकी डॉलरचा द्विपक्षीय व्यापार 2030 पर्यंत दुप्पट करण्याचे लक्ष्य ठेवले. 
2. भारताने आंतरराष्ट्रीय विमानांसाठी शाश्वत विमान इंधनाचे (SAF) मिश्रण कोणत्या महिन्यापासून आणि वर्षापासून अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेतला आहे?
A) जानेवारी 2026
B) जानेवारी 2027
C) एप्रिल 2027
D) ऑक्टोबर 2026
Answer: B) जानेवारी 2027
स्पष्टीकरण:
विमान वाहतूक क्षेत्रातून होणारे उत्सर्जन कमी करण्याच्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून भारताने जानेवारी 2027 पासून सर्व आंतरराष्ट्रीय विमानांसाठी 1% शाश्वत विमान इंधनाचे (SAF) मिश्रण अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
3. ऑक्टोबर 2026 च्या सुमारास भारतातील आठ प्रमुख उद्योगांनी अंदाजे किती टक्के वाढ नोंदवली?
A) 5.2%
B) 6.5%
C) 7.9%
D) 9.1%
Answer: C) 7.9%
स्पष्टीकरण:
भारतातील प्रमुख उद्योगांच्या वाढीचा दर 7.9% या ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचल्याचे सांगण्यात आले. ही वाढ देशातील औद्योगिक क्षेत्राची मजबूत कामगिरी दर्शवते.
4. छत्तीसगडमधील कोणत्या ऐतिहासिक स्थळाचा अलीकडेच UNESCO च्या जागतिक वारसा स्थळांच्या तात्पुरत्या यादीत समावेश करण्यात आला?
A) भोरमदेव
B) सिरपूर
C) मल्हार
D) राजिम
Answer: B) सिरपूर
स्पष्टीकरण:
छत्तीसगडमधील ऐतिहासिक सिरपूर स्थळाचा UNESCO च्या जागतिक वारसा स्थळांच्या तात्पुरत्या यादीत समावेश करण्यात आला. हे स्थळ भारताचा समृद्ध सांस्कृतिक, ऐतिहासिक आणि पुरातत्त्वीय वारसा दर्शवते.
5. ऑक्टोबर 2026 मध्ये लष्कर कमांडर्सच्या परिषदेदरम्यान भारतीय लष्कर कोणता महत्त्वाचा सिद्धांत प्रसिद्ध करण्याच्या तयारीत होते?
A) पर्वतीय युद्ध सिद्धांत
B) भूयुद्ध सिद्धांत
C) सायबर युद्ध सिद्धांत
D) उभयचर युद्ध सिद्धांत
Answer: B) भूयुद्ध सिद्धांत
स्पष्टीकरण:
लष्कर कमांडर्सच्या परिषदेत भारतीय लष्कराच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी आधुनिक युद्धाच्या गरजा आणि लष्करी आधुनिकीकरण यावर चर्चा केली. या वेळी भविष्यातील युद्धांची आव्हाने लक्षात घेऊन सुधारित भूयुद्ध सिद्धांत प्रसिद्ध करण्याची तयारी करण्यात आली.
6. IndiaAI ने विद्यार्थ्यांसाठी फेलोशिप आर्थिक मदतीची घोषणा केली. पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांना जास्तीत जास्त किती रक्कम मिळू शकते?
A) ₹50,000
B) ₹1 लाख
C) ₹2 लाख
D) ₹5 लाख
Answer: C) ₹2 लाख
स्पष्टीकरण:
IndiaAI फेलोशिप योजनेंतर्गत पदवीपूर्व विद्यार्थ्यांना जास्तीत जास्त ₹1 लाख आणि पदव्युत्तर विद्यार्थ्यांना जास्तीत जास्त ₹2 लाख आर्थिक मदत देण्याची तरतूद असल्याचे सांगण्यात आले. अर्ज करण्याची अंतिम तारीख 30 नोव्हेंबर आहे.
7. 22 ऑक्टोबर 2026 च्या सुमारास 7.0 तीव्रतेचा भूकंप कोणत्या प्रदेशात झाला, ज्यामध्ये किमान 16 लोकांचा मृत्यू झाला?
A) नेपाळ
B) तिबेट (चीन)
C) अफगाणिस्तान
D) म्यानमार
Answer: B) तिबेट (चीन)
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, तिबेटमध्ये 7.0 तीव्रतेचा भूकंप झाला. त्याचे केंद्र नागचूजवळ असल्याचे सांगण्यात आले. या घटनेत किमान 16 लोकांचा मृत्यू झाला आणि अनेक जण जखमी झाले. भूकंपामुळे शेकडो घरे कोसळल्याची किंवा नुकसानग्रस्त झाल्याची माहितीही देण्यात आली.
8. युरोपियन संसदेने 2026 चा सखारोव्ह पुरस्कार कोणत्या संस्थेला किंवा अधिकाऱ्यांना दिला?
A) संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषद
B) आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय (ICC) आणि त्याचे अधिकारी
C) आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (ICJ)
D) अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल
Answer: B) आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय (ICC) आणि त्याचे अधिकारी
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, 2026 चा सखारोव्ह पुरस्कार आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालय (ICC) आणि त्याच्या अधिकाऱ्यांना देण्यात आला. जागतिक न्यायव्यवस्था आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे पालन करण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांबद्दल हा पुरस्कार दिल्याचे सांगण्यात आले.
9. फिनलंडने Posiva कंपनीला कोणत्या सुविधेच्या संचालनासाठी परवाना दिला, जी आपल्या प्रकारातील जगातील पहिली सुविधा असल्याचे सांगण्यात आले?
A) तरंगता अणुऊर्जा प्रकल्प
B) वापरलेल्या अणुइंधनाच्या खोल भूगर्भीय विल्हेवाटीसाठीची सुविधा (Onkalo)
C) थोरियम अणुभट्टी
D) अणुसंलयन संशोधन सुविधा
Answer: B) वापरलेल्या अणुइंधनाच्या खोल भूगर्भीय विल्हेवाटीसाठीची सुविधा (Onkalo)
स्पष्टीकरण:
फिनलंड सरकारने युराजोकी येथे असलेल्या ओन्कालो (Onkalo) सुविधेच्या संचालनासाठी परवाना दिला. या सुविधेचा उद्देश वापरलेले अणुइंधन खोल भूगर्भातील साठवण केंद्रात सुरक्षितपणे ठेवणे हा आहे. ही आपल्या प्रकारातील जगातील पहिली परवानाधारक सुविधा असल्याचे सांगण्यात आले.
10. कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्या दौऱ्यादरम्यान कॅनडाने कोणत्या देशासोबत मुक्त व्यापार करारासाठी वाटाघाटी सुरू केल्या?
A) भारत
B) तुर्किये
C) जपान
D) ब्राझील
Answer: B) तुर्किये
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, कॅनडा आणि तुर्किये यांनी कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांच्या अंकारा दौऱ्यादरम्यान मुक्त व्यापार करारासाठी वाटाघाटी सुरू केल्या. या कराराचा उद्देश दोन्ही देशांमधील व्यापारी संबंध अधिक मजबूत करणे हा आहे.
11. फ्रान्समध्ये पशुधनाशी संबंधित कोणत्या विषाणूच्या मानवी संसर्गाचे पहिले प्रकरण नोंदवण्यात आले?
A) निपाह विषाणू
B) शामोंडा विषाणू
C) क्रिमियन-काँगो रक्तस्रावी ताप
D) रिफ्ट व्हॅली ताप
Answer: B) शामोंडा विषाणू
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, फ्रान्समध्ये शामोंडा विषाणूच्या मानवी संसर्गाचे पहिले प्रकरण समोर आले. संक्रमित व्यक्तीचा नंतर एका असंबंधित आजारामुळे मृत्यू झाला. पशुधनाशी संबंधित संसर्गाच्या संदर्भात हा विषाणू चर्चेत आला.
12. भारतीय पॅरा तिरंदाज शीतल देवी यांनी 2026 च्या आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धांमध्ये कोणत्या शहरात आणि देशात सुवर्णपदके जिंकली?
A) हांगझोऊ, चीन
B) आयची-नागोया, जपान
C) जकार्ता, इंडोनेशिया
D) बँकॉक, थायलंड
Answer: B) आयची-नागोया, जपान
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, भारतीय पॅरा तिरंदाज शीतल देवी यांनी टोमन कुमार यांच्यासोबत मिश्र सांघिक स्पर्धेत तसेच वैयक्तिक स्पर्धेत सुवर्णपदके जिंकली. या कामगिरीचा संबंध जपानमध्ये आयोजित आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धांशी जोडण्यात आला. 
13. 22 ऑक्टोबर 2026 च्या सुमारास कोणत्या देशात पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करून केलेल्या हल्ल्यांमध्ये एका भारतीय नागरिकाचा मृत्यू झाला आणि इतर काही जण जखमी झाले?
A) संयुक्त अरब अमिराती (UAE)
B) सौदी अरेबिया
C) कतार
D) ओमान
Answer: B) सौदी अरेबिया
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, सौदी अरेबियातील किंग फहद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि एका तेल प्रकल्पाला लक्ष्य करून हल्ले करण्यात आले. हे हल्ले हुतींच्या कारवायांशी संबंधित असल्याचे सांगण्यात आले. या घटनांमध्ये एका भारतीय नागरिकाचा मृत्यू झाला आणि इतर काही जण जखमी झाले. 
14. सौदी अरेबियाच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने 22 ऑक्टोबर 2026 रोजी सौदी अरेबियाच्या दिशेने सोडलेले किती ड्रोन रोखल्याचा दावा केला?
A) तीन
B) पाच
C) सात
D) दहा
Answer: B) पाच
स्पष्टीकरण:
सौदी अरेबियाच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने दिलेल्या माहितीनुसार, सौदी अरेबियाच्या दिशेने सोडलेले पाच ड्रोन रोखून नष्ट करण्यात आले. देशाची सुरक्षा आणि महत्त्वाच्या सुविधांचे संरक्षण करण्यासाठी ही कारवाई करण्यात आली.
15. दिल्ली-NCR मध्ये वायू गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) खराब झाल्यानंतर GRAP चा पहिला टप्पा लागू करण्यात आला. GRAP चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) ग्रीन रिव्होल्यूशन ॲक्शन प्लॅन
B) ग्रेडेड रिस्पॉन्स ॲक्शन प्लॅन
C) ग्लोबल रिसोर्स ॲलोकेशन प्लॅन
D) ग्रीनहाऊस रिडक्शन ॲक्शन प्रोग्राम
Answer: B) ग्रेडेड रिस्पॉन्स ॲक्शन प्लॅन
स्पष्टीकरण:
GRAP चे पूर्ण रूप ग्रेडेड रिस्पॉन्स ॲक्शन प्लॅन आहे. दिल्ली-NCR मध्ये वायुप्रदूषण वाढल्यामुळे आणि AQI खराब श्रेणीत गेल्यामुळे त्याचा पहिला टप्पा लागू करण्यात आला. या टप्प्याअंतर्गत वायुप्रदूषण नियंत्रित करण्यासाठी 25 उपाययोजना केल्या जातात.
16. CERT-In आणि संबंधित अहवालांमध्ये कोणत्या भारतीय कंपनीशी संबंधित खासगी क्रिप्टोग्राफिक कीज प्रभावित झाल्याचे समोर आले?
A) NIC
B) eMudhra
C) TCS
D) Infosys
Answer: B) eMudhra
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, eMudhra शी संबंधित क्रिप्टोग्राफिक कीजमध्ये कमकुवतपणा आणि पुरेशा यादृच्छिकतेचा अभाव यांसारख्या समस्या आढळल्या. त्यामुळे काही ब्राउझरनी संबंधित प्रमाणपत्रे ब्लॉक केली. 
17. बिहारमध्ये अलीकडे अंदाजे किती पेन्शनधारकांची पडताळणी पूर्ण करण्यात आली?
A) 50 लाख
B) 1.03 कोटी
C) 2 कोटी
D) 75 लाख
Answer: B) 1.03 कोटी
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, बिहारमध्ये सुमारे 1.03 कोटी पेन्शनधारकांची पडताळणी पूर्ण करण्यात आली. या मोहिमेत मधुबनी जिल्हा आघाडीवर होता. पेन्शन लाभार्थ्यांच्या नोंदी तपासणे आणि पेन्शन वितरण प्रक्रिया अधिक चांगली करणे हा या पडताळणीचा उद्देश होता.
18. संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान नुकसान आणि हानी निधीने नेपाळला किती आर्थिक मदत मंजूर केली?
A) 5 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर
B) 10 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर
C) 20 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर
D) 50 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर
Answer: C) 20 दशलक्ष अमेरिकी डॉलर
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान नुकसान आणि हानी निधीने नेपाळसाठी 20 दशलक्ष अमेरिकी डॉलरची मदत मंजूर केली. हवामान बदलामुळे होणारे नुकसान आणि नैसर्गिक आपत्तींनी प्रभावित झालेल्या भागांना मदत करणे हा या निधीचा उद्देश आहे.
19. ऑक्टोबर 2026 च्या मध्यापासून अखेरच्या आठवड्यापर्यंत सुमारे ₹30,213 कोटींच्या IPO मुळे कोणत्या कंपनीच्या समूहाने गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधून घेतले?
A) OYO
B) Jio Platforms
C) Paytm
D) Zomato
Answer: B) Jio Platforms
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, रिलायन्स समूहाच्या जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या प्रस्तावित IPO ला गुंतवणूकदारांकडून मोठी मागणी मिळाली. या IPO बद्दल बाजारात मोठी उत्सुकता निर्माण झाली आणि त्याला मोठ्या प्रमाणात प्रतिसाद मिळाल्याचे वृत्त समोर आले.
20. ग्वाटेमालामधील न्यायालयाने 2024 मध्ये एका समलिंगी जोडप्याच्या हत्येशी संबंधित प्रकरणात सात माजी पोलिस अधिकाऱ्यांना दीर्घ कारावासाची शिक्षा सुनावली. या प्रकरणात जास्तीत जास्त किती वर्षांची शिक्षा देण्यात आली?
A) 20 वर्षे
B) 60 वर्षे
C) 40 वर्षे
D) 30 वर्षे
Answer: B) 60 वर्षे
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, ग्वाटेमालामधील न्यायालयाने एका समलिंगी जोडप्याला पोलीस ठाण्यात छळणे आणि त्यांची हत्या करणे या प्रकरणात सात माजी पोलिस अधिकाऱ्यांना दीर्घ कारावासाची शिक्षा सुनावली. काही दोषींना जास्तीत जास्त 60 वर्षांची शिक्षा देण्यात आली. 
21. पोलंड दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कोणत्या दोन प्रदेशांमध्ये शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी अर्थपूर्ण प्रयत्नांना पाठिंबा देण्याचे सांगितले?
A) मध्य पूर्व आणि आफ्रिका
B) युक्रेन आणि पश्चिम आशिया
C) दक्षिण चीन समुद्र आणि तैवान
D) कोरिया आणि म्यानमार
Answer: B) युक्रेन आणि पश्चिम आशिया
स्पष्टीकरण:
पोलंडच्या पंतप्रधानांसोबत झालेल्या चर्चेदरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी युक्रेन आणि पश्चिम आशियामध्ये शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी अर्थपूर्ण प्रयत्नांना भारताचा पाठिंबा असल्याचे पुन्हा स्पष्ट केले.
22. शीतल देवी आणि टोमन कुमार यांनी कोणत्या पॅरा क्रीडा स्पर्धेत कंपाउंड मिश्र सांघिक तिरंदाजीचे सुवर्णपदक जिंकले?
A) पॅरालिम्पिक स्पर्धा
B) आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा 2026
C) राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा
D) जागतिक पॅरा तिरंदाजी अजिंक्यपद स्पर्धा
Answer: B) आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा 2026
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, शीतल देवी आणि टोमन कुमार यांनी आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये कंपाउंड मिश्र सांघिक तिरंदाजी प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले. ही स्पर्धा जपानमधील आयची-नागोया येथे आयोजित करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.
23. ऑक्टोबर 2026 च्या सुमारास कोणत्या भारतीय राज्यात बस झाडावर आदळल्यामुळे झालेल्या अपघातात किमान सहा जणांचा मृत्यू झाला?
A) मध्य प्रदेश
B) छत्तीसगड
C) ओडिशा
D) झारखंड
Answer: B) छत्तीसगड
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, छत्तीसगडमधील मनेंद्रगड-चिरमिरी-भरतपूर जिल्ह्यात एका बसची झाडाला धडक बसली. या अपघातात किमान सहा जणांचा मृत्यू झाला आणि अन्य 25 जण जखमी झाले. जखमींना उपचारासाठी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले.
24. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारत-अमेरिका व्यापार कराराबद्दल काय म्हटले?
A) हा करार पूर्वीच्या करारांसारखाच असेल
B) हा करार पूर्वीच्या करारांपेक्षा खूप वेगळा असेल
C) हा करार फक्त कृषी क्षेत्रावर केंद्रित असेल
D) हा करार अनिश्चित काळासाठी पुढे ढकलला जाईल
Answer: B) हा करार पूर्वीच्या करारांपेक्षा खूप वेगळा असेल
स्पष्टीकरण:
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारत-अमेरिका व्यापार कराराची चर्चा अंतिम टप्प्याच्या जवळ असल्याचे सांगितले. हा करार पूर्वीच्या करारांपेक्षा खूप वेगळा असेल, असेही त्यांनी नमूद केले. या विधानामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापार वाटाघाटींबाबत चर्चा वाढली.
25. पीएम-कुसुम योजनेच्या पुढील टप्प्याशी संबंधित ॲग्रीव्होल्टाइक्स जागतिक परिषद कोणत्या शहरात आयोजित करण्यात आली?
A) मुंबई
B) दिल्ली
C) बेंगळुरू
D) हैदराबाद
Answer: B) दिल्ली
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या माहितीनुसार, ॲग्रीव्होल्टाइक्स जागतिक परिषदेचे आयोजन दिल्ली येथे करण्यात आले. या परिषदेत शेती आणि सौरऊर्जेचा एकत्रित वापर तसेच पीएम-कुसुम योजनेच्या पुढील टप्प्यावर चर्चा करण्यात आली. शेतकऱ्यांना सौरऊर्जेचा लाभ मिळवून देणे आणि कृषी क्षेत्रात स्वच्छ ऊर्जेला प्रोत्साहन देणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे.