Current Affairs 29th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. ऑक्टोबर 2026 च्या अखेरीस आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीवर कोणत्या चक्रीवादळाने धडक दिली?
A) चक्रीवादळ अम्फान
B) चक्रीवादळ अर्नब
C) चक्रीवादळ बिपरजॉय
D) चक्रीवादळ मिचौंग
Answer: B) चक्रीवादळ अर्नब
स्पष्टीकरण: 28–29 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या वृत्तांनुसार, चक्रीवादळ अर्नबमुळे आंध्र प्रदेश आणि ओडिशाच्या काही भागांमध्ये खराब हवामान निर्माण झाले. त्यामुळे नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्यात आले आणि वाहतूक तसेच शाळांच्या कामकाजावर परिणाम झाला.
2. केंद्र सरकारच्या कर्मचाऱ्यांच्या महागाई भत्त्यात (DA) किती टक्के-बिंदूंनी वाढ करण्यास केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मंजुरी दिली?
A) 2 टक्के-बिंदू
B) 5 टक्के-बिंदू
C) 4 टक्के-बिंदू
D) 3 टक्के-बिंदू
Answer: D) 3 टक्के-बिंदू
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या महागाई भत्त्यात तीन टक्के-बिंदूंनी वाढ करण्यास मंजुरी दिली. निवृत्तीवेतनधारकांच्या महागाई सवलतीतही (Dearness Relief) त्यानुसार वाढ करण्यात आली. ही वाढ 1 जुलै 2026 पासून लागू होणार आहे.
3. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मंजूर केलेल्या कंटेनर उत्पादन प्रोत्साहन योजनेसाठी एकूण किती निधीची तरतूद करण्यात आली आहे?
A) ₹5,000 कोटी
B) ₹7,500 कोटी
C) ₹10,000 कोटी
D) ₹15,000 कोटी
Answer: C) ₹10,000 कोटी
स्पष्टीकरण: या योजनेचा उद्देश भारतात जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक कंटेनर उत्पादन उद्योग विकसित करणे, आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि सागरी पुरवठा साखळी मजबूत करणे हा आहे. या योजनेअंतर्गत दरवर्षी 7.5 लाख TEU इतकी देशांतर्गत उत्पादन क्षमता निर्माण करण्याचे लक्ष्य आहे.
4. ग्रामीण प्रशासन आणि ग्रामपंचायती मजबूत करण्यासाठी कोणत्या योजनेला मंजुरी देण्यात आली?
A) प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजना
B) प्रधानमंत्री विकसित ग्राम स्वराज योजना
C) डिजिटल इंडिया मिशन
D) स्वच्छ भारत मिशन
Answer: B) प्रधानमंत्री विकसित ग्राम स्वराज योजना
स्पष्टीकरण: 2026–27 ते 2030–31 या कालावधीत ग्रामीण प्रशासन आणि ग्रामपंचायतींच्या विकासाला मदत करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे. यासाठी अंदाजे ₹7,395.55 कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे.
5. सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताच्या औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाचा (IIP) वाढीचा दर किती होता?
A) 4.2%
B) 5.5%
C) 6.7%
D) 8.0%
Answer: C) 6.7%
स्पष्टीकरण: सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने जाहीर केलेल्या अधिकृत तात्पुरत्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताच्या औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकात वार्षिक आधारावर 6.7% वाढ झाली. ऑगस्टमध्ये हा दर 8.0% होता.
6. औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाच्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबर 2026 मध्ये कोणत्या औद्योगिक क्षेत्रात 11.2% वाढ नोंदवली गेली?
A) खाणकाम आणि उत्खनन
B) उत्पादन क्षेत्र
C) वीज आणि गॅस पुरवठा
D) पाणीपुरवठा आणि कचरा व्यवस्थापन
Answer: C) वीज आणि गॅस पुरवठा
स्पष्टीकरण: अधिकृत औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाच्या आकडेवारीनुसार, वीज आणि गॅस पुरवठा क्षेत्रात 11.2% वाढ झाली. उत्पादन क्षेत्रात 7.6% वाढ झाली, तर खाणकाम आणि उत्खनन क्षेत्रात 6.2% घट नोंदवण्यात आली.
7. NPPA ने जाहीर केलेल्या सुधारित कमाल किरकोळ किंमत यादीत कर्करोगावरील औषधांचे किती ब्रँड समाविष्ट होते?
A) 543
B) 243
C) 137
D) 753
Answer: A) 543
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय औषध मूल्यनिर्धारण प्राधिकरणाने (NPPA) कर्करोगावरील औषधांच्या 543 ब्रँडच्या सुधारित कमाल किरकोळ किमती जाहीर केल्या. या सुधारित किमती 9 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू होण्याचे नियोजन आहे.
8. तरुणांमध्ये तंबाखूच्या वापराला आळा घालण्यासाठी नवी दिल्ली येथे कोणत्या मोहिमेची चौथी आवृत्ती सुरू करण्यात आली?
A) फिट इंडिया युवा मोहीम
B) तंबाखूमुक्त युवा अभियान 4.0
C) राष्ट्रीय आरोग्य अभियान 4.0
D) युवा वेलनेस इंडिया
Answer: B) तंबाखूमुक्त युवा अभियान 4.0
स्पष्टीकरण: आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण राज्यमंत्री प्रतापराव जाधव यांनी तरुणांमध्ये तंबाखू सेवनाची सुरुवात रोखण्यासाठी 60 दिवसांची देशव्यापी मोहीम सुरू केली.
9. मध्य प्रदेशातील राज्यसभेच्या पोटनिवडणुकीसाठी हरदीप सिंह पुरी यांना कोणत्या राजकीय पक्षाने उमेदवार म्हणून नामनिर्देशित केले?
A) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
B) जनता दल (युनायटेड)
C) आम आदमी पक्ष
D) भारतीय जनता पक्ष
Answer: D) भारतीय जनता पक्ष
स्पष्टीकरण: 28 ऑक्टोबर 2026 रोजीच्या वृत्तांनुसार, भारतीय जनता पक्षाने केंद्रीय मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांना मध्य प्रदेशातील राज्यसभेच्या पोटनिवडणुकीसाठी उमेदवार म्हणून नामनिर्देशित केले.
10. महिला कैदी आणि त्यांच्या मुलांच्या मानवी हक्कांच्या संरक्षणाबाबत कोणत्या संस्थेने मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या?
A) राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग
B) भारतीय निवडणूक आयोग
C) नीती आयोग
D) राष्ट्रीय महिला आयोग
Answer: A) राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने महिला कैदी आणि त्यांच्या मुलांचे हक्क व गरजा यांच्याकडे विशेष लक्ष देण्याची आवश्यकता अधोरेखित करणाऱ्या मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या.
11. शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) नवी दिल्ली येथे होणाऱ्या बैठकीस उपस्थित राहण्यासाठी भारताने कोणत्या देशाला आमंत्रित केले?
A) बांगलादेश
B) पाकिस्तान
C) अफगाणिस्तान
D) म्यानमार
Answer: B) पाकिस्तान
स्पष्टीकरण: भारताने नवी दिल्ली येथे होणाऱ्या SCO बैठकीस उपस्थित राहण्यासाठी पाकिस्तानला आमंत्रित केले. दोन्ही देशांमधील तणावपूर्ण संबंधांच्या पार्श्वभूमीवर या आमंत्रणाला महत्त्वपूर्ण राजनैतिक घडामोड मानले गेले.
12. काठमांडू येथे कोणत्या दोन देशांच्या सीमा सुरक्षा दलांची दहावी वार्षिक समन्वय बैठक सुरू झाली?
A) भारत आणि बांगलादेश
B) नेपाळ आणि भूतान
C) भारत आणि नेपाळ
D) भारत आणि श्रीलंका
Answer: C) भारत आणि नेपाळ
स्पष्टीकरण: भारत आणि नेपाळच्या सीमा सुरक्षा दलांनी काठमांडू येथे वार्षिक समन्वय बैठक सुरू केली. सीमा सुरक्षा मजबूत करणे, सीमापार गुन्हेगारी रोखणे आणि गुप्तचर माहितीची देवाणघेवाण सुधारणे हा या बैठकीचा उद्देश आहे.
13. कोणत्या दोन देशांनी प्राधान्य व्यापार करारासाठी (PTA) औपचारिक वाटाघाटी सुरू केल्या?
A) भारत आणि मेक्सिको
B) भारत आणि कॅनडा
C) भारत आणि जपान
D) भारत आणि ऑस्ट्रेलिया
Answer: A) भारत आणि मेक्सिको
स्पष्टीकरण: भारत आणि मेक्सिको यांनी कराराच्या संदर्भातील अटींवर स्वाक्षरी केल्यानंतर प्राधान्य व्यापार करारासाठी औपचारिक वाटाघाटी सुरू केल्या. अशा करारामुळे सर्व व्यापारावरील शुल्क पूर्णपणे रद्द करण्याऐवजी निवडक वस्तूंवरील शुल्क कमी केले जाते.
14. भारताचे परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी नवी दिल्ली येथे कोणत्या देशाच्या परराष्ट्रमंत्र्यांशी चर्चा केली?
A) ऑस्ट्रिया
B) ब्राझील
C) इजिप्त
D) दक्षिण कोरिया
Answer: A) ऑस्ट्रिया
स्पष्टीकरण: एस. जयशंकर यांनी ऑस्ट्रियाच्या परराष्ट्रमंत्री बीट माइनल-रायझिंगर यांच्याशी चर्चा केली. या चर्चेत व्यापार, गुंतवणूक, पायाभूत सुविधा, तंत्रज्ञान आणि शिक्षण क्षेत्रातील सहकार्याचा समावेश होता.
15. 13वी ASEAN संरक्षणमंत्री बैठक-प्लस (ADMM-Plus) कोणत्या देशात आयोजित करण्यात आली?
A) भारत
B) फिलिपिन्स
C) इंडोनेशिया
D) थायलंड
Answer: B) फिलिपिन्स
स्पष्टीकरण: फिलिपिन्सने 13व्या ASEAN संरक्षणमंत्री बैठक-प्लसचे यजमानपद भूषवले. या बैठकीच्या पार्श्वभूमीवर भारताचे संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी अमेरिका आणि जपानच्या समकक्ष अधिकाऱ्यांशी द्विपक्षीय चर्चा केली.
16. सुरुवातीच्या वृत्तांनुसार, कोणत्या देशात झालेल्या चुरशीच्या निवडणुकीत कोणत्याही प्रमुख राजकीय आघाडीला स्पष्ट संसदीय बहुमत मिळाले नव्हते?
A) इस्रायल
B) स्पेन
C) इटली
D) पोर्तुगाल
Answer: A) इस्रायल
स्पष्टीकरण: इस्रायलमधील निवडणुकीच्या प्राथमिक वृत्तांनुसार, पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या आघाडीला संसदीय बहुमत मिळवण्यासाठी आवश्यक जागा मिळाल्या नव्हत्या. मतमोजणी सुरू होती.
17. ऑक्टोबर 2026 च्या अखेरीस दोन अतिवेगवान रेल्वेगाड्यांच्या भीषण अपघातामुळे कोणता देश आंतरराष्ट्रीय चर्चेत आला?
A) फ्रान्स
B) जर्मनी
C) स्पेन
D) स्वित्झर्लंड
Answer: C) स्पेन
स्पष्टीकरण: 29 ऑक्टोबर रोजी स्पेनमध्ये दोन अतिवेगवान रेल्वेगाड्यांच्या धडकेची बातमी समोर आली. सुरुवातीच्या वृत्तांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी आणि जखमी झाल्याचे सांगण्यात आले. अधिकृत तपास पुढे जात असताना मृतांची आणि जखमींची संख्या बदलू शकते.
18. प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी केलेल्या प्रयत्नांबद्दल फ्लायदुबईच्या कर्मचाऱ्यांना प्रथम श्रेणीचा ऑर्डर ऑफ झायेद II कोणत्या देशाच्या राष्ट्राध्यक्षांनी प्रदान केला?
A) कतार
B) ओमान
C) सौदी अरेबिया
D) संयुक्त अरब अमिराती
Answer: D) संयुक्त अरब अमिराती
स्पष्टीकरण: संयुक्त अरब अमिरातीचे राष्ट्राध्यक्ष शेख मोहम्मद बिन झायेद अल नाहयान यांनी फ्लायदुबईच्या कर्मचाऱ्यांना, ज्यामध्ये कॅप्टन स्मित मच्छर यांचाही समावेश होता, प्रवाशांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांच्या गौरवार्थ हा सन्मान प्रदान केला.
19. भारताच्या आर्थिक आकडेवारीमध्ये IIP या संक्षिप्त रूपाचा पूर्ण अर्थ काय आहे?
A) इंडियन इन्व्हेस्टमेंट प्रोग्राम
B) इंडेक्स ऑफ इंडस्ट्रियल प्रॉडक्शन
C) इंटरनॅशनल इन्फ्लेशन पॅरामीटर
D) इंडस्ट्रियल इन्व्हेस्टमेंट पॉलिसी
Answer: B) इंडेक्स ऑफ इंडस्ट्रियल प्रॉडक्शन
स्पष्टीकरण: औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक म्हणजेच IIP कालांतराने औद्योगिक उत्पादनात होणारे बदल मोजतो. भारतात विविध स्रोत संस्थांकडून मिळालेल्या आकडेवारीच्या आधारे हा निर्देशांक तयार केला जातो आणि सांख्यिकी व कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाकडून प्रसिद्ध केला जातो.
20. कंटेनर वाहतूक आणि कंटेनर उत्पादन प्रोत्साहन योजनेच्या संदर्भात TEU म्हणजे काय?
A) टोटल एक्सपोर्ट युनिट
B) ट्रेड एफिशियन्सी युटिलिटी
C) ट्वेंटी-फूट इक्विव्हॅलंट युनिट
D) ट्रान्सपोर्ट एनर्जी युनिट
Answer: C) ट्वेंटी-फूट इक्विव्हॅलंट युनिट
स्पष्टीकरण: TEU म्हणजे ट्वेंटी-फूट इक्विव्हॅलंट युनिट. कंटेनरची क्षमता मोजण्यासाठी वापरले जाणारे हे एक प्रमाणित एकक आहे, जे 20 फूट लांबीच्या कंटेनरवर आधारित आहे. भारताच्या कंटेनर उत्पादन योजनेचे उद्दिष्ट दरवर्षी 7.5 लाख TEU इतकी देशांतर्गत क्षमता वाढवणे आहे.
21. कर्करोगावरील औषधांच्या 543 ब्रँडच्या सुधारित कमाल किरकोळ किमती कोणत्या सरकारी संस्थेने जाहीर केल्या?
A) सेबी (SEBI)
B) राष्ट्रीय औषध मूल्यनिर्धारण प्राधिकरण (NPPA)
C) नाबार्ड (NABARD)
D) भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण
Answer: B) राष्ट्रीय औषध मूल्यनिर्धारण प्राधिकरण
स्पष्टीकरण: NPPA ही संस्था औषधनिर्मिती विभागाच्या अंतर्गत कार्य करते. कर्करोगावरील औषधांच्या 543 ब्रँडसाठी सुधारित किंमत यादी जाहीर करण्यामागील उद्देश औषधे अधिक परवडणारी बनवणे हा आहे. या किमती 9 नोव्हेंबर 2026 पासून लागू होण्याचे नियोजन आहे.
22. सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताच्या उत्पादन क्षेत्रातील वार्षिक वाढीचा दर किती नोंदवण्यात आला?
A) 4.6%
B) 6.7%
C) 7.6%
D) 11.2%
Answer: C) 7.6%
स्पष्टीकरण: सप्टेंबर 2026 च्या अधिकृत औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाच्या आकडेवारीनुसार, उत्पादन क्षेत्रात 7.6% वाढ झाली. त्याच महिन्यात एकूण औद्योगिक उत्पादनात 6.7% वाढ नोंदवण्यात आली.
23. ऑक्टोबर 2026 च्या अखेरीस क्रिकेट सामन्यात केवळ 35 चेंडूंमध्ये शतक झळकावल्याचे वृत्त कोणत्या भारतीय फलंदाजाबाबत प्रसिद्ध झाले?
A) विराट कोहली
B) अभिषेक शर्मा
C) रोहित शर्मा
D) शुभमन गिल
Answer: B) अभिषेक शर्मा
स्पष्टीकरण: 29 ऑक्टोबरच्या वृत्तांमध्ये अभिषेक शर्माने केवळ 35 चेंडूंमध्ये शतक झळकावल्याचा उल्लेख करण्यात आला. भारताने 199 धावांच्या लक्ष्याचा यशस्वी पाठलाग करताना 15 वर्षीय वैभव सूर्यवंशीच्या योगदानाचाही या वृत्तांमध्ये उल्लेख होता.
24. जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या समभागांनी कोणत्या शेअर बाजारात पदार्पण केल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले?
A) केवळ बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज
B) न्यूयॉर्क स्टॉक एक्सचेंज
C) लंडन स्टॉक एक्सचेंज
D) नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज
Answer: D) नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज
स्पष्टीकरण: 29 ऑक्टोबरच्या वृत्तांनुसार, जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या समभागांनी नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजमध्ये प्रति समभाग ₹1,358 या किमतीवर पदार्पण केले. ही किंमत ₹1,119 या नमूद केलेल्या इश्यू किमतीपेक्षा जास्त होती.
25. खेलो इंडिया कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) क्रीडा विकासाला प्रोत्साहन देणे आणि क्रीडा प्रतिभा ओळखणे
B) पर्यटनाला प्रोत्साहन देणे
C) कृषी कर्ज उपलब्ध करून देणे
D) डिजिटल बँकिंगचा विस्तार करणे
Answer: A) क्रीडा विकासाला प्रोत्साहन देणे आणि क्रीडा प्रतिभा ओळखणे
स्पष्टीकरण: खेलो इंडिया हा राष्ट्रीय क्रीडा विकास उपक्रम आहे. तो तळागाळातील क्रीडा सहभाग, प्रतिभा शोध, प्रशिक्षण आणि खेळाडूंना उच्च स्तरावरील स्पर्धांमध्ये सहभागी होण्यासाठी आवश्यक संधी उपलब्ध करून देण्यास मदत करतो. क्रीडा पायाभूत सुविधा आणि कामगिरी मजबूत करण्याच्या भारताच्या व्यापक प्रयत्नांचा हा एक भाग आहे.