Current Affairs 4th November 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जागतिक बँकेच्या अहवालाचा हवाला देत सांगितले की, गेल्या 10–12 वर्षांत भारतातील अंदाजे किती लोकांना अत्यंत गरिबीतून बाहेर काढण्यात आले आहे?
A. 30 कोटी
B. 40 कोटी
C. 50 कोटी
D. 60 कोटी
Answer: C. 50 कोटी
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मोदी यांनी सांगितले की, जागतिक बँकेच्या अहवालानुसार गेल्या 10–12 वर्षांत भारतातील सुमारे 50 कोटी लोक अत्यंत गरिबीतून बाहेर आले आहेत.
2. भारत-भूतान मैत्रीच्या सन्मानार्थ भूतानच्या राजाने कोणत्या भारतीय नेत्याला बौद्ध स्तूप समर्पित केला?
A. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू
B. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
C. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर
D. गृहमंत्री अमित शाह
Answer: B. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
स्पष्टीकरण: भूतानचे राजा जिग्मे खेसर नामग्याल वांगचुक यांनी द्विपक्षीय संबंधांप्रती असलेली दूरदृष्टी आणि वचनबद्धता यांचा सन्मान म्हणून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना बौद्ध स्तूप समर्पित केला.
3. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी कोणत्या मुद्द्यावर चर्चा करण्यासाठी संसदेचे विशेष अधिवेशन बोलावण्यास सरकार तयार असल्याचे सांगितले?
A. समान नागरी संहिता (UCC)
B. मतदार याद्यांचे विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR)
C. एक देश, एक निवडणूक
D. मतदारसंघ पुनर्रचना प्रक्रिया
Answer: B. मतदार याद्यांचे विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR)
स्पष्टीकरण: अमित शाह यांनी सांगितले की, मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) प्रक्रियेवर चर्चा करण्यासाठी केंद्र सरकार संसदेचे विशेष अधिवेशन बोलावण्यास तयार आहे.
4. भारताच्या निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले की, मसुदा SIR मतदार यादीमध्ये नाव नसलेले मतदार नाव समाविष्ट करण्यासाठी कोणता फॉर्म भरू शकतात?
A. फॉर्म 6
B. फॉर्म 7
C. फॉर्म 8
D. फॉर्म 9
Answer: A. फॉर्म 6
स्पष्टीकरण: निवडणूक आयोगाने सांगितले की, यापूर्वी नोंदणी झालेल्या मतदारांचे नाव मसुदा SIR यादीत नसल्यास ते फॉर्म 6 भरून नाव समाविष्ट करण्यासाठी अर्ज करू शकतात. केवळ या कारणामुळे त्यांच्यावर कोणतीही कारवाई केली जाणार नाही, मात्र त्यांची नोंदणी अन्य ठिकाणी झालेली नसावी.
5. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी 2029 पर्यंत वार्षिक संरक्षण उत्पादन किती करण्याचे लक्ष्य जाहीर केले?
A. ₹1 लाख कोटी
B. ₹2 लाख कोटी
C. ₹3 लाख कोटी
D. ₹5 लाख कोटी
Answer: C. ₹3 लाख कोटी
स्पष्टीकरण: संरक्षण मंत्र्यांनी 2029 पर्यंत संरक्षण उत्पादन ₹3 लाख कोटी आणि संरक्षण निर्यात ₹50,000 कोटींपर्यंत नेण्याचे लक्ष्य निश्चित केले.
6. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे पुण्यातील कोणत्या मेट्रो मार्गाचे उद्घाटन केले?
A. ब्लू लाइन
B. पिंक लाइन (लाइन 3)
C. पर्पल लाइन
D. ऑरेंज लाइन
Answer: B. पिंक लाइन (लाइन 3)
स्पष्टीकरण: पंतप्रधानांनी 23 किलोमीटर लांबीच्या पुणे मेट्रो लाइन 3 (पिंक लाइन) चे उद्घाटन केले. यासोबतच सुमारे ₹21,800 कोटी खर्चाच्या फेज-II अंतर्गत चार नवीन मेट्रो मार्गांची पायाभरणीही करण्यात आली.
7. पंतप्रधान मोदी यांच्या मते, भारतातील कार्यरत मेट्रो नेटवर्क 2014 पूर्वी 248 किलोमीटर होते, ते आता अंदाजे किती झाले आहे?
A. 800 किलोमीटर
B. 1,000 किलोमीटर
C. 1,200 किलोमीटर
D. 1,500 किलोमीटर
Answer: C. 1,200 किलोमीटर
स्पष्टीकरण: पुणे मेट्रो प्रकल्पांचे उद्घाटन करताना पंतप्रधानांनी देशातील मेट्रो नेटवर्कच्या विस्ताराची माहिती दिली.
8. भारत रिन्यूएबल एनर्जी समिट अँड एक्स्पो 2026 मध्ये पंतप्रधान मोदी यांनी पुढील 10–11 वर्षांत किती नवीन बिगर-जीवाश्म इंधन ऊर्जा क्षमता जोडण्याची घोषणा केली?
A. 300 गिगावॅट
B. 400 गिगावॅट
C. 500 गिगावॅट
D. 600 गिगावॅट
Answer: C. 500 गिगावॅट
स्पष्टीकरण: पंतप्रधानांनी सांगितले की, भारताने आधीच सुमारे 308 गिगावॅट स्थापित बिगर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमता प्राप्त केली आहे.
9. केंद्रीय राज्यमंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी 183 व्या भूकंप विज्ञान वेधशाळेचे (Seismological Observatory) उद्घाटन कोणत्या ठिकाणी केले?
A. लेह
B. किश्तवाड (जम्मू आणि काश्मीर)
C. श्रीनगर
D. जम्मू
Answer: B. किश्तवाड (जम्मू आणि काश्मीर)
स्पष्टीकरण: ही वेधशाळा भूकंपाशी संबंधित माहिती वास्तविक वेळेत राष्ट्रीय भूकंप विज्ञान केंद्राला (NCS) पाठवेल. यामुळे उच्च भूकंपप्रवण क्षेत्रातील भूकंप निरीक्षण अधिक मजबूत होईल.
10. भारतीय नौदलासाठी आठ नेक्स्ट जनरेशन कॉर्वेट्सच्या (Next Generation Corvettes) बांधकामासाठी संरक्षण मंत्रालयाने अंदाजे किती किमतीच्या करारांवर स्वाक्षरी केली?
A. ₹25,000 कोटी
B. ₹40,000 कोटी
C. ₹53,866 कोटी
D. ₹75,000 कोटी
Answer: C. ₹53,866 कोटी
स्पष्टीकरण: या युद्धनौकांच्या बांधकामासाठी गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स (GRSE) आणि गोवा शिपयार्ड लिमिटेड (GSL) यांच्यासोबत करार करण्यात आले.
11. बॉम्बे उच्च न्यायालयाने BMC ला कोणत्या अभिनेत्रीचा हटवलेला पर्यावरणपूरक दिवाळी मोहिमेचा व्हिडिओ पुन्हा अपलोड करण्याचे निर्देश दिले?
A. आलिया भट्ट
B. दिया मिर्झा
C. दीपिका पदुकोण
D. कंगना रणौत
Answer: B. दिया मिर्झा
स्पष्टीकरण: न्यायालयाने व्हिडिओ पुन्हा अपलोड करण्याचे निर्देश देताना धर्मनिरपेक्ष मूल्यांच्या महत्त्वावर भर दिला.
12. परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी संभाव्य उच्चस्तरीय दौऱ्याच्या तयारीसाठी 4–5 नोव्हेंबर 2026 रोजी कोणत्या देशाचा दौरा केला?
A. भूतान
B. नेपाळ
C. श्रीलंका
D. बांगलादेश
Answer: B. नेपाळ
स्पष्टीकरण: नेपाळचे पंतप्रधान बालेन शाह यांचा या महिन्याच्या अखेरीस होणारा संभाव्य भारत दौरा लक्षात घेऊन या भेटीचे आयोजन करण्यात आले होते.
13. भारतीय नौदलाने सोमालियाच्या किनाऱ्याजवळ अपहरण करण्यात आलेल्या कोणत्या मासेमारी जहाजावरील सर्व 20 कर्मचाऱ्यांची यशस्वी सुटका केली?
A. अजिनी (Azini)
B. अल-नूर (Al-Noor)
C. होरायझन (Horizon)
D. पॅसिफिक स्टार (Pacific Star)
Answer: A. अजिनी (Azini)
स्पष्टीकरण: सुमारे 48 तास चाललेल्या या मोहिमेद्वारे भारतीय नौदलाने कोणतीही जीवितहानी न होता सर्व कर्मचाऱ्यांची सुरक्षित सुटका केली.
14. सर्वोच्च न्यायालयाने टिप्पणी केली की, आंदोलनांमुळे एक '________ अर्थव्यवस्था' देखील निर्माण होते, ज्याचा फायदा फेरीवाले आणि विक्रेत्यांना होतो.
A. समांतर अर्थव्यवस्था
B. आंदोलन अर्थव्यवस्था
C. अनौपचारिक अर्थव्यवस्था
D. छाया अर्थव्यवस्था
Answer: B. आंदोलन अर्थव्यवस्था (Protest Economy)
स्पष्टीकरण: आंदोलनांमुळे व्यवसायाचे होणारे नुकसान यासंदर्भात दिल्लीतील व्यापाऱ्यांच्या याचिकेवर सुनावणी करताना सर्वोच्च न्यायालयाने सांगितले की, आंदोलनांमुळे छोट्या विक्रेत्यांसाठी आर्थिक व्यवहाराच्या संधीही निर्माण होतात.
15. अमेरिकेत 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी मध्यावधी निवडणुका पार पडल्या. सुरुवातीच्या अंदाजानुसार, प्रतिनिधी सभेवर (House of Representatives) कोणत्या पक्षाचे नियंत्रण मिळण्याची शक्यता होती?
A. रिपब्लिकन पक्ष
B. डेमोक्रॅटिक पक्ष
C. अपक्ष उमेदवार
D. लिबर्टेरियन पक्ष
Answer: B. डेमोक्रॅटिक पक्ष
स्पष्टीकरण: या निवडणुका अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या दुसऱ्या कार्यकाळावरील जनमत म्हणून पाहिल्या जात होत्या. वाढती जीवनावश्यक खर्चाची समस्या आणि इराणसोबतची परिस्थिती हे महत्त्वाचे मुद्दे होते.
16. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इस्रायलला दिली जाणारी अंदाजे किती वार्षिक सुरक्षा मदत बंद करण्याची किंवा कमी करण्याची घोषणा केली?
A. 1.5 अब्ज डॉलर
B. 2.5 अब्ज डॉलर
C. 3.8–4 अब्ज डॉलर
D. 6 अब्ज डॉलर
Answer: C. 3.8–4 अब्ज डॉलर
स्पष्टीकरण: अमेरिकेचा 10 वर्षांचा सुरक्षा मदत करार संपवण्यात येत असल्याचे त्यांनी सांगितले. या करारानुसार 2028 पर्यंत इस्रायलला दरवर्षी सुमारे 3.8 अब्ज डॉलरची मदत दिली जात होती. काही अहवालांमध्ये ही रक्कम सुमारे 4 अब्ज डॉलर असल्याचे नमूद करण्यात आले.
17. अमेरिकेने मध्यावधी निवडणुकांच्या आसपास होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळील इराणच्या कोणत्या ठिकाणी हल्ले केले?
A. बंदर अब्बास
B. केशम बेट
C. चाबहार
D. बुशहर
Answer: B. केशम बेट
स्पष्टीकरण: सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आणि राजनैतिक प्रयत्नांच्या बातम्यांदरम्यान अमेरिकेने केशम बेटावरील इराणी ठिकाणांना लक्ष्य केले.
18. ऑस्ट्रेलियाचा ग्लेन मॅक्सवेल क्रिकेटच्या कोणत्या प्रकारातून निवृत्त झाल्याच्या वृत्तामुळे चर्चेत होता?
A. केवळ कसोटी क्रिकेट
B. केवळ एकदिवसीय क्रिकेट
C. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट
D. केवळ टी-20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट
Answer: C. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट
स्पष्टीकरण: नोव्हेंबर 2026 च्या सुरुवातीला ग्लेन मॅक्सवेलने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतल्याच्या बातम्या समोर आल्या.
19. क्रिस्टियानो रोनाल्डो ज्युनियर याला पहिल्यांदा कोणत्या राष्ट्रीय संघात स्थान मिळाले?
A. पोर्तुगाल अंडर-21
B. पोर्तुगाल अंडर-17
C. पोर्तुगाल वरिष्ठ संघ
D. पोर्तुगाल अंडर-19
Answer: B. पोर्तुगाल अंडर-17
स्पष्टीकरण: क्रिस्टियानो रोनाल्डोचा 16 वर्षीय मुलगा याची युरोपियन चॅम्पियनशिप पात्रता सामन्यांसाठी पोर्तुगालच्या अंडर-17 संघात निवड करण्यात आली.
20. पंतप्रधान मोदी यांनी भारतात 500 गिगावॅट नवीन बिगर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमता जोडण्याचे लक्ष्य जाहीर केले. त्यावेळी भारताने आधीच अंदाजे किती स्थापित बिगर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमता प्राप्त केली होती?
A. 208 गिगावॅट
B. 250 गिगावॅट
C. 308 गिगावॅट
D. 350 गिगावॅट
Answer: C. 308 गिगावॅट
स्पष्टीकरण: पुढील 10–11 वर्षांत 500 गिगावॅट नवीन बिगर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमता जोडण्याचे लक्ष्य जाहीर करताना ही माहिती देण्यात आली.
21. चक्रीवादळ मुरासू (Cyclone Murasu) च्या धोक्यामुळे ओडिशामध्ये अंदाजे किती लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले?
A. 85,000
B. 1.25 लाख
C. 1.65 लाख
D. 2.5 लाख
Answer: C. 1.65 लाख
स्पष्टीकरण: चक्रीवादळाचा धोका लक्षात घेऊन ओडिशातील सहा जिल्ह्यांमधून 1,65,809 पेक्षा जास्त लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले. मदत आणि बचाव कार्यासाठी 63 आपत्ती प्रतिसाद पथके तैनात करण्यात आली.
22. आठ नेक्स्ट जनरेशन कॉर्वेट्सच्या बांधकामासाठी संरक्षण मंत्रालयाने कोणत्या दोन शिपयार्डसोबत करार केला?
A. माझगाव डॉक आणि कोचीन शिपयार्ड
B. GRSE आणि गोवा शिपयार्ड लिमिटेड
C. हिंदुस्तान शिपयार्ड आणि GRSE
D. कोचीन शिपयार्ड आणि GSL
Answer: B. GRSE आणि गोवा शिपयार्ड लिमिटेड
स्पष्टीकरण: या कार्यक्रमांतर्गत नौदलाने स्वतः डिझाइन केलेल्या या पहिल्या युद्धनौका आहेत. त्यांचे बांधकाम संरक्षण सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांद्वारे केले जाणार आहे.
23. सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली-NCR मध्ये 7 आणि 8 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रमाणित ग्रीन फटाक्यांच्या वापरास कोणत्या वेळेत परवानगी दिली?
A. सकाळी 6–7 आणि रात्री 8–10
B. सकाळी 7–9 आणि संध्याकाळी 7–9
C. फक्त रात्री 8–10
D. सकाळी 6–8 आणि संध्याकाळी 6–8
Answer: A. सकाळी 6–7 आणि रात्री 8–10
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाने निर्धारित सकाळ आणि संध्याकाळच्या वेळेत केवळ CSIR-NEERI आणि PESO प्रमाणित ग्रीन फटाक्यांच्या वापरास परवानगी दिली.
24. पंतप्रधान मोदी यांनी सांगितले की, स्वच्छ ऊर्जेमुळे भारताला कोणत्या प्रदेशाशी संबंधित ऊर्जा संकटाच्या परिणामांपासून संरक्षण मिळण्यास मदत झाली आहे?
A. युरोप
B. पश्चिम आशिया
C. आग्नेय आशिया
D. लॅटिन अमेरिका
Answer: B. पश्चिम आशिया
स्पष्टीकरण: नवीकरणीय ऊर्जा शिखर परिषदेत 500 गिगावॅट बिगर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमतेचे लक्ष्य जाहीर करताना पंतप्रधानांनी ही माहिती दिली.
25. भारतीय नौदलाने अजिनी (Azini) जहाजाच्या सुटकेसाठी मोहीम मुंबईपासून अंदाजे किती अंतरावर राबवली?
A. 1,000 किलोमीटर
B. 2,000 किलोमीटर
C. 3,000 किलोमीटर
D. 4,500 किलोमीटर
Answer: C. 3,000 किलोमीटर
स्पष्टीकरण: ही मोहीम अरबी समुद्रात सोमालियाच्या ईशान्य किनाऱ्याजवळ राबवण्यात आली. हे ठिकाण मुंबईपासून अंदाजे 3,000 किलोमीटर अंतरावर आहे.