Sanskrit Question 51 Single Answer
अधोऽङ्कितेषु भाषाविज्ञानानुसारम् अर्धस्वरौ स्तः -
(a) अ
(b) य्
(c) इ
(d) व्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (d)
B (b) एवं (d)
C (c) एवं (d)
D (a) एवं (c)
Show Answer
Question 52 Single Answer
अधस्तनेषु कर्योर्द्वयोः सम्बन्धः ?
(a) पतञ्जलिः महाभाष्यकार:
(b) कालिदासः
(c) गोनर्दीयः
(d) शबरस्वामी
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (c)
B (b) एवं (c)
C (c) एवं (d)
D (b) एवं (d)
Show Answer
Question 53 Single Answer
अघोऽङ्कितेषु कयिर्द्वयोः सम्बन्धोऽस्ति ?
(a) बभूवे
(b) नेविंशः
(c) समवप्रविभ्यः स्थः
(d) भावकर्मणोः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (a) एवं (c)
C (b) एवं (c)
D (a) एवं (d)
Show Answer
Question 54 Single Answer
वाक्यपदीयानुसारं शब्दब्रह्मविषये के कथने उचिते स्तः ?
(a) नादैराहितबीजायाम्
(b) अनादि निधनं ब्रह्म
(c) बुद्धौ शब्दोऽवधार्यते
(d) एकमेव यदाम्नातं भिन्नं शक्तिव्यपाश्रयात्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (c)
C (b) एवं (d)
D (c) एवं (d)
Show Answer
Question 55 Single Answer
महाभाष्यानुसारं कयोर्द्वयोरुचितः सम्बन्धोऽस्ति ?
(a) दुष्टः शब्दः
(b) गुणो नाम सः
(c) कर्मण्यण्
(d) विभक्तिं कुर्वन्ति
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (c)
B (b) एवं (d)
C (a) एवं (b)
D (a) एवं (d)
Show Answer
Question 56 Single Answer
एतौ काव्यशास्त्रप्रणेतारौ आचार्यौ स्तः -
(a) वाल्मीकिः
(b) भामहः
(c) क्षेमेन्द्रः
(d) कालिदासः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (c)
C (b) एवं (d)
D (a) एवं (c)
Show Answer
Question 57 Single Answer
एते महाकविकालिदासप्रणीते महाकाव्ये स्तः -
(a) रघुवंशम्
(b) मेघदूतम्
(c) अभिज्ञान शाकुन्तलम्
(d) कुमार संभवम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (d)
C (a) एवं (d)
D (b) एवं (c)
Show Answer
Question 58 Single Answer
एतयोः अलंकारयोः उपमान उपमेयौ भवतः -
(a) रूपकम्
(b) विभावना
(c) उत्प्रेक्षा
(d) विशेषोक्तिः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (c)
B (a) एवं (b)
C (a) एवं (d)
D (b) एवं (c)
Show Answer
Question 59 Single Answer
अस्मिन् श्लोके अलंकार छन्दसोः स्थितिरियम् वर्तते
श्रियः कुरुणामधिपस्य पालनीं, प्रजासु वृत्तिं यमयुङ्क्त वेदितुम्
स वर्णिलिङ्गी विदितः समाययौ युधिष्ठिरं द्वैतवने वनेचरः
(a) उपमा
(b) वृत्त्यनुप्रासः
(c) मालिनी
(d) वंशस्थम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (c)
B (b) एवं (d)
C (c) एवं (d)
D (a) एवं (b)
Show Answer
Question 60 Single Answer
अधस्तनेषु के द्वै शैवविषयक पुराणे स्तः
(a) भागवतपुराणम्
(b) मत्स्यपुराणम्
(c) गरुड़पुराणम्
(d) ब्रह्माण्डपुराणम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (d)
C (b) एवं (c)
D (a) एवं (d)
Show Answer
Question 61 Single Answer
किष्किन्धाकाण्डे की विषयौ वर्णितौ स्तः
(a) अशोकवनिका - ध्वंसनम्
(b) सीतान्वेषणम्
(c) विभीषणेन दूतवधनिषेधः
(d) सम्पाति कथा
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (c)
C (b) एवं (d)
D (c) एवं (d)
Show Answer
Question 62 Single Answer
याज्ञवल्क्यस्मृतेः व्यवहाराध्यायस्य प्रकरणे स्तः
(a) उपनिधिप्रकरणम्
(b) उपोद्धातप्रकरणम्
(c) साहसप्रकरणम्
(d) स्नातकधर्मप्रकरणम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (c)
C (a) एवं (c)
D (c) एवं (d)
Show Answer
Question 63 Single Answer
कौटिलीयमते धर्मोपघशुद्धान् अमात्यान् स्थापयेत्
(a) धर्मस्थानीयेषु
(b) सन्निधातृनिचयकर्मसु
(c) कण्टकशोधनेषु
(d) ब्राह्मभ्यन्तरविहाररक्षासु
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (c)
C (a) एवं (c)
D (a) एवं (d)
Show Answer
Question 64 Single Answer
कौटिलीयमते लुब्धवर्गस्य के द्वे लक्षणे -
(a) मानकामः
(b) आत्मसंभावितः
(c) व्यसनी
(d) अत्याहितव्यवहारः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) एवं (b)
B (b) एवं (c)
C (c) एवं (d)
D (a) एवं (d)
Show Answer
Question 65 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका - I तालिका-II
(a) ऋग्वेदः I. आदित्यः
(b) यजुर्वेदः II. अङ्गिराः
(c) सामवेदः III. अग्निः
(d) अथर्ववेदः IV. वायुः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
IV III II I
B III IV I II
C II I III IV
D I II IV III
Show Answer
Question 66 Single Answer
'अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम्' अत्र मन्त्रांशे आगतानां पदानामर्थं' सायणमनुसृत्य मेलयत -
तालिका-I तालिका-II
(a) अहम् I. ईश्वरी
(b) राष्ट्री II. मुख्या
(c) संगमनी III. आम्भृणी वाक्
(d) प्रथमा IV. प्रापयित्री
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
II IV I III
B IV III II I
C III I IV II
D I II III IV
Show Answer
Question 67 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका - I तालिका-II
(a) आगमग्रन्थाः I. आचार्यशङ्करः
(b) त्रिपिटकसाहित्यम् II. जैनदर्शनम्
(c) न्यायसिद्धान्तमुक्तावली III. बौद्धसाहित्यम्
(d) निर्विशेषाद्वैतवाद: IV. विश्वनाथपञ्चाननः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
II III IV I
B I II IV III
C III I II IV
D IV II I III
Show Answer
Question 68 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका-I तालिका-II
(a) सङ्कल्पकम् I. सिद्धिः
(b) नवधा II. मनः
(c) अष्टधा III. तामिस्रः
(d) अष्टादशधा IV. तुष्टिः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
II IV I III
B I III II IV
C II I III IV
D III II I IV
Show Answer
Question 69 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका-I तालिका-II
(a) संस्कृत भाषा I. श्लिष्ट वियोगात्मक
(b) हिन्दी भाषा II. अश्लिष्ट मध्ययोगात्मक
(c) तिब्बती भाषा III. अयोगात्मक
(d) सन्थाली भाषा IV. श्लिष्ट संयोगात्मक
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
I II IV III
B III II IV I
C IV I III II
D II IV III I
Show Answer
Question 70 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका-I तालिका-II
(a) तथायुक्तं चानीप्सितम् I. अनु हरिं सुरा
(b) हीने II. गोषु दुह्यमानासु गतः
(c) कर्तुकर्मणोः कृति III. ग्रामं गच्छंस्तृणं स्पृशति
(d) यस्य च भावेन भानलक्षणम् IV. जगतः कर्ता कृष्ण
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
I III IV II
B II IV III I
C IV I III II
D III I IV II
Show Answer
Question 71 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका-I तालिका-II
(a) त्रिविक्रमभट्टः I. मृच्छकटिकम्
(b) भट्टनारायणः II. मुद्राराक्षसम्
(c) विशाखदत्तः III. वेणीसंहारम्
(d) शूद्रक : IV. नलचम्पू
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
III II I IV
B IV III II I
C I II III IV
D II III IV I
Show Answer
Question 72 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका - I तालिका-II
(a) भारविः I. सर्वः कान्तमात्मीयं पश्यति
(b) माघः II. गुरुपदेशश्च नाम पुरुषाणा-मखिलमलप्रक्षालनक्षममजलं स्नानम्
(c) कालिदासः III. सहसा विदधीत न क्रियाम्
(d) बाणभट्टः IV. ग्रहीतुमार्यान् परिचर्यया मुहुर्महानुभावा हि नितान्तमर्थिनः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
III I II IV
B IV III I II
C III IV I II
D I II IV III
Show Answer
Question 73 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका - I तालिका-II
(a) शैव I. अग्निपुराणम्
(b) वैष्णव II. पद्मपुराणम्
(c) ब्राह्म III. मार्कण्डेयपुराणम्
(d) आग्नेय IV. गरुड़पुराणम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a) (b) (c) (d)
III IV II I
B IV II I III
C II I IV III
D I III II IV
Show Answer
Question 74 Single Answer
केन सह कस्य सम्बन्धः ?
तालिका - I तालिका-II
(a) कापटिक: I. कर्षको वृत्तिक्षीणः प्रज्ञाशौचयुक्तः
(b) उदास्थितः II. वाणिजको वृत्तिक्षीणः प्रज्ञाशौचमुक्तः
(c) गृहपतिकः III. प्रव्रज्याप्रत्यवसितः प्रज्ञाशौचयुक्तः
(d) वैदेहकः IV. परमर्मज्ञः प्रगल्भश्छात्रः
A (a) (b) (c) (d)
III I II IV
B II IV III I
C IV III I II
D III II IV I
Show Answer
Question 75 Single Answer
काण्वसहितायाः भाष्यकारान् कालक्रमेण योजयत ?
(a) मुरारिमिश्रः
(b) कालनाथः
(c) आनन्दबोधः
(d) अनन्ताचार्य:
(e) सायणः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (c), (d), (b), (e)
B (c), (b), (a), (e), (d)
C (b), (e), (a), (c), (d)
D (d), (a), (b), (e), (c)
Show Answer
Question 76 Single Answer
तैत्तरीय-संहितायाः भाष्यकारान् कालक्रमेण योजयत ?
(a) भवस्वामी
(b) क्षुरः
(c) कुण्डिनः
(d) सायणः
(e) कौशिक : भट्ट - भास्कर - मिश्रः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (c), (d), (b), (e)
B (c), (a), (e), (b), (d)
C (d), (c), (b), (a), (e)
D (e), (b), (d), (c), (a)
Show Answer
Question 77 Single Answer
संयोगानन्तरं पञ्चसन्निकर्षाणामयं क्रमः तर्क – भाषायामुपलभ्यते -
(a) समवेतसमवायः
(b) विशेष्यविशेषणभावः
(c) संयुक्तसमवेत समवायः
(d) समवायः
(e) संयुक्त समवायः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (c), (b), (e), (d)
B (e), (c), (d), (a), (b)
C (c), (a), (b), (d), (e)
D (e), (c), (a), (b), (d)
Show Answer
Question 78 Single Answer
सांख्याचार्याणां कालक्रमो यथातथं विभावनीयः -
(a) कपिलः
(b) ईश्वरकृष्णः
(c) आसुरिः
(d) पञ्चशिख:
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (b), (d), (c)
B (c), (a), (b), (d)
C (a), (c), (d), (b)
D (a), (c), (b), (d)
Show Answer
Question 79 Single Answer
अघोऽङ्कितान् वैय्याकरणान् कालक्रमेण प्रदर्शयत
(a) कात्यायनः
(b) नागेशभट्टः
(c) कैय्यटः
(d) पाणिनिः
(e) भर्तृहरिः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (d), (a), (e), (b), (c)
B (d), (e), (b), (c), (a)
C (d), (a), (b), (c), (e)
D (d), (e), (c), (b), (a)
Show Answer
Question 80 Single Answer
तत्पुरुषसमासस्य प्रदर्शयत- उदाहरणानीमानि विभक्तिक्रमेण
(a) धान्यार्थः
(b) राजपुरुषः
(c) सुखप्राप्तः
(d) चोरभयम्
(e) यूपदारु
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (c), (a), (b), (d), (e)
B (a), (d), (c), (b), (e)
C (c), (a), (e), (d), (b)
D (a), (d), (b), (e), (c)
Show Answer
Question 81 Single Answer
बुद्धचरिते सर्गप्राथम्येन क्रमशः सर्गाणामुचितमुत्तरं चिनुत -
(a) संवेग - उत्पत्तिः
(b) अभिनिष्क्रमणम्
(c) स्त्री निवारणम्
(d) तपोवन प्रवेशः
(e) अन्तःपुर विलाप
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (b), (c), (d), (e)
B (a), (c), (b), (d), (e)
C (b), (c), (d), (e), (a)
D (c), (d), (e), (a), (b)
Show Answer
Question 82 Single Answer
सर्वप्राचीन रचनायाः प्राथम्येन कालक्रमानुसारमुचितमुत्तरं चिनुत -
(a) किरातार्जुनीयम्
(b) कुमारसंभवम्
(c) नैषधीयचरितम्
(d) रामायणम्
(e) स्वप्नवासवदत्तम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (b), (c), (e), (d)
B (b), (c), (d), (a), (e)
C (d), (e), (b), (a), (c)
D (a), (b), (c), (d), (e)
Show Answer
Question 83 Single Answer
अधोलिखितानां रामायणस्य विषयवस्तूनाम् समुचितः क्रमोऽस्ति -
(a) ताटकावधः
(b) दशरथेन यज्ञानुष्ठानम्
(c) मिथिला - प्रस्थानम्
(d) रामजन्म
(e) रामद्वारा धनुर्भङ्गः
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (a), (b), (d), (c), (e)
B (a), (b), (c), (d), (e)
C (b), (d), (a), (c), (e)
D (b), (c), (d), (a), (e)
Show Answer
Question 84 Single Answer
मनुमते उत्तरोत्तरश्रेष्ठानि मान्यस्थानानि सन्ति -
(a) बन्धुः
(b) वयः
(c) कर्म
(d) विद्या
(e) वित्तम्
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (d), (a), (b), (e), (c)
B (a), (d), (e), (b), (c)
C (c), (d), (b), (a), (e)
D (e), (a), (b), (c), (d)
Show Answer
Question 85 Single Answer
कथनद्वयम् अधोलिखितम् तत्र एकम् अभिकथनम् (A), अपरञ्च तस्य कारणम् (R) इति -
अभिकथनम् (A) : 'यो वै एताम् एवं वेद, अपहत्य पाप्मनम्, अनन्ते स्वर्गलोके, ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति' ।
कारणम् (R) : 'यतः स जानाति - तपः दमः कर्म इति प्रतिष्ठा, वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम्' ।
उपर्युक्त अभिकथन कारणमाश्रित्य समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (A) एवम् (R) उभावपि सत्यम्, (R) इति उचितं कारणमस्ति (A) इत्यस्य
B (A) एवम् (R) उभावपि असत्यम्
C (A) सत्यम्, (R) असत्यम्
D (A) असत्यम्, (R) सत्यम्
Show Answer
Question 86 Single Answer
अत्र कथनद्वयं वर्तते - तत्र (A) इत्यभिकथनम्, (R) इति च तस्य कारणम् -
अभिकथनम् (A) : न्याय दिशा तु न गुणगुणिनोः समानकालीनं जन्म किन्तु द्रव्यं निर्गुणमेव प्रथममुत्पद्यते, पश्चात् तत्समवेता गुणा उत्पद्यन्ते ।
कारणम् (R) : समानकालोत्पत्तौ तु गुणगुणिनोः समानसामग्रीकत्वाद् भेदो न स्यात्, कारणभेदनियतत्वात् कार्यभेदस्य ।
उपर्युक्तम् (A) इत्यभिकथनं (A) इति कारणं चाश्रित्य समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (A) सत्यम् तथा (R) असत्यम्
B (A) असत्यम् तथा (R) सत्यम्
C (A) तथा (R) उभयं सत्यम्
D (A) तथा (R) उभयं असत्यम्
Show Answer
Question 87 Single Answer
अत्र कथनद्वये (A) इत्यभिकथनम् (R) इति च कारणम् -
अभिकथनम् (A) : पाणिनीय अष्टाध्याया आदौ चतुर्दशसूत्रेषु वर्णोपदेशः विद्यते ।
कारणम् (R) : वृत्तिसमवायार्थः - अनुबन्धकरणार्थः इष्टबुद्धर्थश्च ।
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (A) इति अभिकथनम् तथा च (R) इति कारणम् उभयं सत्यम्
B (A) इति अभिकथनम् तथा च (R) इति कारणम् उभयम् असत्यम्
C (A) इति अभिकथनम् सत्यम् (R) इति कारणम् असत्यम्
D (A) इति अभिकथनम् असत्यम् (R) इति कारणम् सत्यम्
Show Answer
Question 88 Single Answer
कथनद्वयम् अधोलिखितम् - तत्र एकम् अभिकथनम् (A), अपरञ्च तस्य कारणम् (R) इति -
अभिकथनम् (A) : वितरति गुरु प्राज्ञे विद्यां तथैव जडे, न तु खलु तयोर्ज्ञाने शक्ति करोत्यपहन्ति वा भवति हि पुनर्भूयान् भेदः फलं प्रति तद् यथा, ।
कारणम् (R) : प्रभवति शुचिर्बिम्बग्राहे मणिर्न मृदादयः ।
उपर्युक्तं अभिकथन - कारणमाश्रित्य समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (A) तथा (R) उभावपि असत्यम्
B (A) तथा (R) उभावपि सत्यम्
C (A) तथा (R) उभावपि सत्यम् परं (A) इत्यस्य (R) समुचितं कारणं नास्ति
D (A) इति सत्यं परं (R) इति असत्यम्
Show Answer
Question 89 Single Answer
कथनद्वयम् अधोलिखितम्-तत्र एकम् अभिकथनम् (A), अपरञ्च तस्य कारणम् (R) इति -
अभिकथनम् (A) : रामादिवत् वर्तितव्यं न रावणादिवत्
कारणम् (R) : दुश्चारित्र्यम् अपकिर्तेः कारणं भवति उपर्युक्त अभिकथन – कारणमाश्रित्य
समुचितं विकल्पं चिनुत -
A (A) तथा (R) उभावपि असत्यम्
B (A) तथा (R) उभावपि सत्यम्, (R) इति उचितं कारणमस्ति (A) इत्यस्य
C (A) तथा (R) उभावपि सत्यम् किन्तु (R) इति उचितं कारणं नास्ति (A) इत्यस्य
D (A) सत्यम्, (R) असत्यम्
Show Answer
Question 90 Single Answer
बालगंगाधर तिलकन मृगशिरा काले ऋग्वेदस्य अधिकांशमन्त्राणां रचना स्वीकृतास्ति। अधोलिखितेषु मृगशिरा-कालः वर्तते ?
A 6000-4000 वि.पू.
B 4000-2500 वि.पु.
C 2500-1400 वि.पू.
D 1400-500 वि.पू.
Show Answer
Question 91 Single Answer
1846 तमे खीस्ताब्दे अधोलिखितेषु कतमेन पाश्चात्यविदुषा वैदिक साहित्यम् इतिहास (Vedic literature and History) इति ग्रन्थः रचितः ?
A मैक्समूलर इत्यनेन
B मडाल्फ-रॉथ इत्यनेन
C विलियम जोन्स इत्यनेन
D मोनियर विलियम इत्यनेन
Show Answer
Question 92 Single Answer
अधोलिखितेषु कतमेन पाश्चात्यविदुषा 'ए वैदिक कॉन्कार्टेन्स' (A Vedic Concordance) इति नामको ग्रन्थो रचितः ?
A मडाल्फ-रॉथ-इत्यनेन
B कीथ-इत्यनेन
C विल्सन-इत्यनेन
D ब्लूम फील्ड इत्यनेन
Show Answer
Question 93 Single Answer
शांखायनारण्यकः अधोनिर्दिष्टेषु केन सह सम्बद्धोऽस्ति ?
A सामवेदन सह
B यजुर्वेदेन सह
C अथर्ववेदेन सह
D ऋग्वेदेन सह
Show Answer
Question 94 Single Answer
इन्द्र-सूक्ते (2.12.4) चतुर्थे मन्त्रे प्राप्तस्य 'दासं वर्णम्' इत्यस्य सायण-भाष्यानुसारम् अधोलिखितंषु कतमः अर्थमित ?
A कृष्णवर्णम्
B दुष्टवर्णम्
C शूद्रादिकम्
D अन्त्यवर्णम्
Show Answer
Question 95 Single Answer
सम्पूर्णम् इन्द्र-सूक्तम् अधोलिखितेषु कतमेन छन्दसा ग्रथितमस्ति ?
A जगती-छन्दसा
B अनुष्टुप् छन्दसा
C त्रिष्टुप् छन्दसा
D गायत्री छन्दसा
Show Answer
Question 96 Single Answer
'दोषावस्तः' इति पदस्य सायणानुसारम् अधोलिखितेषु कतम अर्थः विद्यते ?
A गुणदोषौ
B उदयास्ती
C रात्रावहनी
D सूर्याचन्द्रमसी
Show Answer
Question 97 Single Answer
"कविक्रतुः" अधोलिखितेषु कस्य विशेषणं विद्यते: ?
A इन्द्रस्य
B बृहस्पतेः
C अग्नेः
D शुक्रस्य
Show Answer
Question 98 Single Answer
वैशेषिकदर्शनानुसारमघोषु समुचितमुत्तरं चिनुत
A प्रत्यक्षानुमानोपमानानि त्रीणि प्रमाणानि
B प्रत्यक्षानुमाने द्वे प्रमाणे
C प्रत्यक्षानुमानागमैतिह्यानि चत्वारि प्रमाणानि
D प्रत्यक्षानुमानशब्दाः त्रीणि प्रमाणानि
Show Answer
Question 99 Single Answer
अघोकोऽर्थापत्तिप्रमाणं स्वीकरोति ?
A चार्वाकदर्शनम
B जैनदर्शनम्
C योगदर्शनम
D मीमांसादर्शनम्
Show Answer
Question 100 Single Answer
वेदानामपौरुषेयत्वमधोऽङ्कितेषु कुत्र वर्णितम् ?
A बौद्धदर्शने
B मीमांसादर्शने
C योगदर्शने
D सांख्यदर्शने
Show Answer
Question 101 Single Answer
योगदर्शनानुसारेण अघोऽतेषु कस्य ग्रहणं क्रियायोगेऽस्ति ?
A शौचस्य
B प्राणायामस्य
C ध्यानस्य
D स्वाध्यायस्य
Show Answer
Question 102 Single Answer
तर्कसङ्ग्रहानुसारं वाक्यार्थज्ञाने 'अग्निना सिञ्चेद् अति वाक्यं कथं न प्रमाणम् ?
A योग्यताविरहात
B सात्रिघ्याभावात्
C आकाङ्क्षतविरहात्
D पदानामविलम्बेनोच्चारणाभावात्
Show Answer
Question 103 Single Answer
अर्थसङ्ग्रहदिशा विधिः कतिविधः ?
A षड्विधः
B पञ्चविधः
C चतुर्विधः
D त्रिविधः
Show Answer
Question 104 Single Answer
तर्कभाषानुसारं अयुतसिद्धयोः कः सम्बन्धः ?
A संयोगः
B समवायः
C विषय-विषयिभावः
D आधाराधेयभावः
Show Answer
Question 105 Single Answer
सांख्यकारिकानुसारं 'प्रत्ययसर्गः' इत्यस्य कोऽर्थः ?
A प्रत्ययो बुद्धिः, तस्य सर्गः कार्यम्
B प्रत्ययो मनः तस्य सर्गः कार्यम्
C प्रत्ययः संसारः तस्य सर्गः उत्पत्तिः
D प्रत्ययोऽहङ्कारः तस्य सर्गः कार्यम्
Show Answer
Question 106 Single Answer
अघस्तनेषु पतञ्जलिप्रतिपादितेषु व्याकरण-प्रयोजनेषु नास्ति
A रक्षार्थ
B ऊहः
C आगम:
D सन्देहार्थं
Show Answer
Question 107 Single Answer
'बृहच्छब्देन्दुशेखरः' इति ग्रन्थस्य कर्ता ?
A कैप्पट:
B नागेशभट्टः
C चिन्तामणिः
D वामनः
Show Answer
Question 108 Single Answer
आकृतिमूलकवर्गीकरणमाश्रित्य अधस्तनासु का भाषा योगात्मकभाषासु नास्ति ?
A अरबी
B संस्कृतम्
C चीनी
D तुर्की
Show Answer
Question 109 Single Answer
भाषावैज्ञानिक: भाषा: कतिधा वर्गीकृताः ?
A चतुर्था
B त्रिधा
C द्विधा
D पंचधा
Show Answer
Question 110 Single Answer
'उपाध्यायाद् अधीतेः' इत्यत्र अपादानसञ्ज्ञाविधायक पाणिनेर्नियमः कः ?
A जनिकर्तुः प्रकृतिः
B भुवः प्रभवः
C पराजेरसोढ़ः
D आख्यातोपयोगे
Show Answer
Question 111 Single Answer
'सुडनपुंसकस्य' इति पाणिनिसूत्रेण का सञ्ज्ञा विधीयते ?
A संहिता सञ्ज्ञा
B उपधा सञ्ज्ञा
C विभाषा सञ्ज्ञा
D सर्वनामस्थान सञ्ज्ञा
Show Answer
Question 112 Single Answer
'ऐघेताम्' इति प्रयोगे कानि धातु-लकार पुरुष-वचनानि
A 'एध्' धातुः, लङ्लकारः, प्रथमपुरुषः, द्विवचनम्
B 'एघ्' धातुः लोट्लकारः प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
C 'एघ्' धातुः, लोट्लकारः प्रथमपुरुषः, द्विवचनम्
D 'एघ्' धातुः, लोट्लकार, मध्यमपुरुषः द्विवचनम्
Show Answer
Question 113 Single Answer
'द्वित्रा' इत्यत्र कः समासः ?
A अव्ययीभावः
B तत्पुरुषः
C बहुव्रीहिः
D द्वन्द्व
Show Answer
Question 114 Single Answer
अश्वघोषकृतं रचनाद्वयं किमस्ति ?
A हर्षचरितम् बुद्धचरितम्
B बुद्धचरितम्, सौन्दरनन्दम्
C विक्रमाङ्कदेवचरितम्, दशकुमारचरितम्
D उत्तररामचरितम्, महावीरचरितम्
Show Answer
Question 115 Single Answer
महाभारताश्रितं रचनाद्वयं किमस्ति ?
A उत्तररामचरितम्, महावीरचरितम्
B प्रतिज्ञायौगन्धरायणम्, रत्नावली
C अभिज्ञानशाकुन्तलम्, वेणीसंहारम्
D बुद्धचरितम्, स्वप्नवासवदत्तम्
Show Answer
Question 116 Single Answer
'नैषधीयचरितेः' कति सर्गाः सन्ति ?
A एकोनविंशतिः
B विंशतिः
C एकविंशतिः
D द्वाविंशतिः
Show Answer
Question 117 Single Answer
अधोलिखितेषु ग्रन्थेषु अम्बिकादत्तव्यासस्य रचना वर्तते -
A प्रतिज्ञायौगन्धरायणम्
B प्रतिमानाटकम्
C शिवराजविजयम्
D मृच्छकटिकम्
Show Answer
Question 118 Single Answer
अथवा कृतवाग्द्वारे वंशेऽस्मिन्पूर्वसूरिभिः ।
मणौ वज्रसमुकीर्णे सूत्रस्येवास्ति मे गतिः ।।
पद्येऽस्मिन् 'मे' इति पदं केन सम्बद्धम् ?
A माघेन
B भारविणा
C कालिदासेन
D श्रीहर्षेण
Show Answer
Question 119 Single Answer
रणेषु तस्य प्रहिताः प्रचेतसा सरोषहुंकारपराङ्मुखीकृताः ।
प्रहतुरवोरगराजरज्जवो जवेन कण्ठं सभयाः प्रपेदिरे ।।
शिशुपालवधस्य श्लोकेऽस्मिन् कस्य दिक्पालस्य वर्णनं कृतम् ?
A रावणस्य
B वरुणस्य
C यमस्य
D इन्द्रस्य
Show Answer
Question 120 Single Answer
सदूषणापि निर्दोषा सखरापि सुकोमला ।
नमस्तस्मै कूता येन रम्या रामायणी कथा ।
कस्माद् ग्रन्थादुद्धृतोऽयं श्लोकः ?
A रामायणात्
B उत्तररामचरितात्
C रघुवंशात्
D नलचम्पोः
Show Answer
Question 121 Single Answer
दशरूपकानुसारं फलार्थिभिः प्रारब्धस्य कार्यस्य कति अवस्थाः भवन्ति ?
A पञ्च
B षट्
C सप्त
D अष्ट
Show Answer
Question 122 Single Answer
बर्नेल महोदयानुसारं ब्राह्मीलिपेरक्षराणामुत्पत्तिः सजाता
A हिमिअरेटिक - अक्षरेभ्यः
B अरमइक - अक्षरेभ्यः
C सिलोन - अक्षरेभ्यः
D मिसर- अक्षरेभ्यः
Show Answer
Question 123 Single Answer
कस्य मतानुसारं फिनिशिअन-लिपेः 22 अक्षरेभ्यः ब्राह्मीलिपे: 22 अक्षरणामुत्पत्तिरभवत्
A बूलरमहोदयस्य
B आइजकटेलरमहोदयस्य
C लेनोर्मंट - महोदयस्य
D बर्नेल - महोदयस्य
Show Answer
Question 124 Single Answer
कि पुराणं महाभारतस्य परिशिष्टम् ?
A वायुपुराणम्
B पद्मपुराणम्
C मत्स्यपुराणम्
D हरिवंशपुराणम्
Show Answer
Question 125 Single Answer
'ब्राह्मीलिपेराविष्कारका भारतीया आसन्' इति को मन्यते ?
A जार्जब्यूलर - महोदयः
B बर्नेल - महोदयः
C वेबर - महोदयः
D एडवर्डथामस - महोदयः
Show Answer
Question 126 Single Answer
मनुमते वेदप्रदानादाचार्यं परिचक्षते
A गुरुम्
B उपाध्यायम्
C पितरम्
D गुरुतरम्
Show Answer
Question 127 Single Answer
“कर्षको वृत्तिक्षीणः प्रज्ञाशौचयुक्तः” इति कौटिलीयमते कस्य वैशिष्ट्यमस्ति ?
A वैदेहकस्य
B तापसस्य
C गृहपतिकस्य
D ब्रह्मचारिणः
Show Answer
Question 128 Single Answer
मनुमते कः द्विजः सान्वयः शूद्रत्वं प्राप्नोति अधोलिखितेषु ?
A वेदं परित्यज्य अन्यत्र श्रमं कुर्वन्
B प्रातरुत्थाय स्नानमकुर्वन्
C ब्राह्मणग्रन्थान् वेदं स्वीकुर्वन्
D एकेश्वरवादं निन्दयन्
Show Answer
Question 129 Single Answer
अधोऽङ्कितेषु ब्राह्मीलिपेरुद्भवसिद्धान्तेषु कतमो विदेशीसिद्धान्तो नास्ति ?
A फोनिशयन - उद्भवसिद्धान्तः
B द्रविड - उद्भवसिद्धान्तः
C दक्षिणी-सामीलिपि - उद्भवसिद्धान्तः
D उत्तरी- सामीलिपि - उद्भवसिद्धान्तः
Show Answer
Question 130 Single Answer
अधुना प्राप्तेषु सामवेदस्य ब्राह्मणेषु द्वौ ब्राह्मणौ का स्तः ?
(a) चरक - ब्राह्मणम्
(b) गालव - ब्राह्मणम्
(c) संहितोपनिषद् - ब्राह्मणम्
(d) वंश - ब्राह्मणम्
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (a) एवम् (d)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (c)
Show Answer
Question 131 Single Answer
अधुना तैत्तिरीय नाम्ना प्रसिद्धौ कौ ग्रन्थौ स्तः ?
(a) ब्राह्मणम्
(b) व्याकरणम्
(c) उपनिषत्
(d) छन्दः
अधस्तनेषु समुचित विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (a) एवम् (d)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (c)
Show Answer
Question 132 Single Answer
वेदभाष्यकारेषु कौ याज्ञिकौ भाष्यकारौ स्तः ?
(a) स्वामी दयानन्द सरस्वती
(b) सायणः
(c) उवटः
(d) आत्मानन्दः
अधस्तनेषु समुचित विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (a) एवम् (d)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (c)
Show Answer
Question 133 Single Answer
'हिरण्यगर्भः समवर्त्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेकऽआसीत् ।
सदाघार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ।।“
अस्मिन् मन्त्रे को ऋषिः कश्छन्दः ?
(a) हिरण्यगर्भऋषि
(b) जगती छन्दः
(c) प्रजापतिऋषि
(d) त्रिष्टुप् छन्दः
अधस्तनेषु समुचित विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (c) एवम् (d)
C (a) एवम् (d)
D (b) एवम् (c)
Show Answer
Question 134 Single Answer
'को अद्धा वेद क इह ए वोचत् कुत आजाता कुत इयं विसृष्टिः’ ।
अस्त मन्त्रांशस्य को ऋषिः का च देवता ?
(a) परमेष्टी नाम प्रजापतिर्ऋषिः
(b) नारायण: ऋषि
(c) विसृष्टि: देवता
(d) परमात्मा देवता
अधस्तनेषु समुचित विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (a) एवम् (d)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (c)
Show Answer
Question 135 Single Answer
अघोकियोर्द्वयोः समुचितः सम्बन्धोऽस्ति ?
(a) सम्यग्दर्शनज्ञानचरित्राणि मोक्षमार्गः
(b) धम्मपदम्
(c) त्रिरत्लानि
(d) योगदर्शनम्
अधोतेषु समुचितं विकल्पं चिनुत
A (b) एवम् (d)
B (a) एवम् (c)
C (a) एवम् (b)
D (a) एवम् (d)
Show Answer
Question 136 Single Answer
अधोऽङ्कितेषु कयोर्द्वयोः समुचितः सम्बन्धोऽस्ति ?
(a) षोडशपदार्थाः सन्ति
(b) सप्तपदार्थाः सन्ति
(c) न्यायदर्शनम्
(d) जैमिनि:
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (d)
B (c) एवम् (d)
C (a) एवम् (c)
D (b) एवम् (c)
Show Answer
Question 137 Single Answer
ब्रह्मसूत्रशाङ्करभाष्यानुसारं ब्रह्मणोऽस्तित्वप्रसिद्धिः कस्माद् ज्ञायते ?
(a) बृहतेर्धातोरनुगमात्
(b) पञ्चप्रयाजेभ्यः
(c) प्रकृतियागाद्
(d) सर्वस्यात्मत्वाद्
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (c)
C (c) एवम् (d)
D (a) एवम् (d)
Show Answer
Question 138 Single Answer
न्यायसिद्धान्तमुक्तावलीदिशा व्याप्तेर्लक्षणमस्ति
(a) साध्यवदन्यस्मिन्नसम्बन्ध उदाहृतः
(b) व्याप्यस्य पक्षवृत्तित्वधीः
(c) हेतुमन्त्रिष्ठविरहाप्रतियोगिना साध्येन हेतोरैकाधिकरण्याम
(d) सिषाघयिषाविरहविशिष्टसिद्ध्यभावः
अधस्तनेषु समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (b) एवम् (d)
C (a) एवम् (d)
D (c) एवम् (d)
Show Answer
Question 139 Single Answer
योगसूत्रानुसारेण लिखत अघोऽङ्कितेषु कयो द्वयो समुचितः सम्बन्धोऽस्ति ?
(a) अनुमानप्रमाणम्
(b) यमाः
(c) चित्तभूमिः
(d) चित्तवृत्तिः
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (a) एवम् (d)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (d)
Show Answer
Question 140 Single Answer
अधस्तनेषु मात्रिकापश्रुतेरुदाहरणे स्तः
(a) पित्सति - पतति - पातयति
(b) गेएन - गिंग - गेगांगेन
(c) गतः - गमनम् - जगाम
(d) कत्ल् - कतिल - मकतूल
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (a) एवम् (c)
C (b) एवम् (d)
D (c) एवम् (d)
Show Answer
Question 141 Single Answer
के वर्णाः स्वयंप्रकाशन्ते ?
(a) मूलस्वराः
(b) अन्तस्थाः
(c) संयुक्तस्वराः
(d) ऊष्मवर्णाः
अत्र समीचिनं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (d)
C (a) एवम् (c)
D (c) एवम् (d)
Show Answer
Question 142 Single Answer
वाक्यपदीये भर्तृहरिणा कतमौ शब्दार्थयोः सम्बन्धौ स्वीकृती ?
(a) संयोगः
(b) कार्यकारणभावः
(c) समवायः
(d) योग्यता
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (c)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (d)
Show Answer
Question 143 Single Answer
'तनु विस्तारे' धातोः विधिलिङि प्रथमपुरुषैकवचने रूपद्वयं भवति
(a) तन्यात्
(b) तनुयात्
(c) तनिषीष्ट
(d) तन्वीत
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (a) एवम् (c)
C (a) एवम् (d)
D (b) एवम् (d)
Show Answer
Question 144 Single Answer
'चत्वारि शृंङ्गा स्रयो अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्तहस्तासो अस्य' इत्यत्र 'द्वे-शीर्षे' इत्यनेन महाभाष्ये पतञ्जलिना किं गृहीतम् ?
(a) नित्यशब्द:
(b) शिरः स्थानम्
(c) कार्यशब्दः
(d) कण्ठस्थानम्
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (c)
B (a) एवम् (b)
C (a) एवम् (d)
D (b) एवम् (d)
Show Answer
Question 145 Single Answer
रससम्प्रदायस्य आचार्यो स्तः ?
(a) भरतमुनिः
(b) वामनः
(c) क्षेमेन्द्रः
(d) अभिनवगुप्तः
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (a) एवम् (c)
C (a) एवम् (d)
D (b) एवम् (d)
Show Answer
Question 146 Single Answer
हर्षस्य कृती इमे स्तः
(a) रत्नावली
(b) नैषधीयचरितम्
(c) कर्पूरमञ्जरी
(d) प्रियदर्शिका
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (d)
B (b) एवम् (c)
C (c) एवम् (d)
D (b) एवम् (d)
Show Answer
Question 147 Single Answer
पाश्चात्त्यविचारकस्य अरस्तूमहोदयस्य काव्यशास्त्रीयौ ग्रन्थी स्तः ?
(a) पेरिइप्सुस (On the sublime)
(b) भाषणशास्त्रम् (Rhetoric)
(c) सौन्दर्यशास्त्रम् (Aesthetica)
(d) काव्यशास्त्रम् (Poetics)
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (c)
C (b) एवम् (d)
D (c) एवम् (d)
Show Answer
Question 148 Single Answer
काव्यप्रकाशानुसारं काव्यप्रयोजनं किमभीप्सितं भवति ?
(a) शक्तिः
(b) यशः
(c) व्यवहारः
(d) निपुणता
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (c)
C (c) एवम् (d)
D (a) एवम् (d)
Show Answer
Question 149 Single Answer
आलोकविशाला मे सहसा तिमिरप्रवेशविच्छिन्ना ।
उन्मीलितापि दृष्टिर्निमीलितेवान्धकारेण ।।
श्लोकेऽस्मिन् कः छन्दः कञ्चालङ्कारः ?
(a) रूपकम्
(b) आर्या
(c) वसन्ततिलका
(d) उत्प्रेक्षा
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (c)
C (b) एवम् (d)
D (c) एवम् (d)
Show Answer
Question 150 Single Answer
अघोङ्कितेषु वाल्मीकिरामायणं कयोः काव्ययोः उपजीव्यम् ?
(a) नैषधीयचरितम्
(b) सेतुबन्धः
(c) भट्टिकाव्यम्
(d) किरातार्जुनीयम्
अत्र समुचितं विकल्पं चिनुत
A (a) एवम् (b)
B (b) एवम् (c)
C (c) एवम् (d)
D (d) एवम् (a)
Show Answer