📚 Exam by Category
▾
Question Bank

MP Samvida Shikshak (Sanskrit) Exam - Hindi

Duration: 150 · Questions: 150 · Max Marks: 150 · Language: 3

View MP Samvida Shikshak (Sanskrit) 2026 Exam Page

Child Development

1
विकास कभी न समाप्त होने वाली प्रक्रिया है यह विचार किससे सम्बन्धित है ?
  1. A. एकीकरण का सिद्धान्त
  2. B. अंतः क्रिया का सिद्धान्त
  3. C. अंतः सम्बन्ध का सिद्धान्त
  4. D. निरन्तरता का सिद्धान्त
2
निचली कक्षाओं में शिक्षण की खेल पद्धति मूलरूप से आधारित है ?
  1. A. विकास एवं अभिवृद्धि के मनोवैज्ञानिक सिद्धान्तों पर
  2. B. शिक्षण के समाजशास्त्रीय (Sociological) सिद्धान्तों पर
  3. C. शारीरिक शिक्षा कार्यक्रमों के सिद्धान्त पर
  4. D. शिक्षण.पद्धतियों के सिद्धान्त पर
3
निम्नलिखित में से किस अवस्था में बच्चे अपने समवयस्क समूह (Peer Group) के सक्रिय सदस्य हो जाते हैं?
  1. A. पूर्व बाल्यावस्था    
  2. B. बाल्यावस्था
  3. C. किशोरावस्था      
  4. D. प्रौढ़ावस्था
4
खिलौने की आयु (Toy age) कहा जाता है ?
  1. A. पूर्व बाल्यावस्था (Early childhood) को
  2. B. उत्तर बाल्यावस्था (Late childhood) को
  3. C. शैशवावस्था  को (Babyhood)
  4. D. उपर्युक्त सभी
5
विकास का अर्थ है -
  1. A. परिवर्तनों की उत्तरोत्तर श्रृंखला (Progressive Series of Changes) 
  2. B. अभिप्रेरणा (Motivation) के फलस्वरूप होने वाले परिर्वतनों की श्रृंखला
  3. C. अभिप्रेरणा एवं अनुभव के फलस्वरूप होने वाले परिवर्तनों की उत्तरोत्तर श्रृंखला
  4. D. परिपक्वता (Maturation) एवं अनुभव के फलस्वरूप होने वाले परिवर्तनों की श्रृंखला
6
विकास के सन्दर्भ में निम्नलिखित में से कौन-सा कथन सत्य नहीं है ?
  1. A. विकास की प्रत्येक अवस्था के अपने खतरे हैं
  2. B. विकास बढ़ावा (Stimulation) देने से नहीं होता है
  3. C. विकास सांस्कृतिक परिवर्तनों से प्रभावित होता है
  4. D. विकास की प्रत्येक अवस्था की अपनी विशेषता होती है
7
कुछ लोगों का कहना है कि जब बालकों को गुस्सा आता है तो वे खेलने के लिए चले जाते हैं। जब तक पहले से अच्छा महसूस नहीं करते, उनके व्यवहार में निम्नलिखित में से कौन-सा प्रतिरक्षा तन्त्र प्रतिलक्षित (Defence mechanism in Represented) होता है?
  1. A. प्रक्षेपण (Projection) 
  2. B. विस्थापन (Displacement) 
  3. C. प्रतिक्रिया निर्माण (Reaction Formation) 
  4. D. उदात्तीकरण (Sublimation)
8
निम्नलिखित में से कौनसा कथन विकास के बारे में सत्य नहीं है ?
  1. A. विकास अन्तः क्रिया का फल है (Product of Inter-action) 
  2. B. विकास एक व्यवस्थित श्रृंखला का अनुगामी है (Orderly sequence) 
  3. C. विकास एक व्यक्तिगत प्रक्रिया है। (Individualized)
  4. D. विकास विशिष्ट से सामान्य की ओर होता है।
9
बालकों की सोच अमूर्तता (Abstraction) की अपेक्षा मूर्त (Concrete) अनुभवों एवं प्रत्ययों (Concepts) से होता है। यह अवस्था है -
  1. A. 7 से 12 वर्ष तक   
  2. B. 12 से वयस्क तक
  3. C. 2 से 7 वर्ष तक   
  4. D. जन्म से 2 वर्ष तक
10
निम्न कक्षाओं में शिक्षण की खेल विधि आधारित है ?
  1. A. शारीरिक शिक्षा कार्यक्रमों के सिद्धान्त पर
  2. B. शिक्षण की विधियों के सिद्धान्त पर
  3. C. विकास एवं वृद्धि के मनोवैज्ञानिक सिद्धान्त पर
  4. D. शिक्षण के सामाजिक सिद्धान्तों पर
11
बचपन के साम्प्रतिक दृष्टिकोण की मान्यता है ?
  1. A. बहुत तरीके से बच्चे प्राप्त वयस्कों के बराबर होते हैं ।
  2. B. बच्चों को युवा प्राप्त वयस्कों के रूप में सबसे अच्छा माना जाता है।
  3. C. बचपन आधारिक रूप से प्रतीक्षा अवधि है।
  4. D. बचपन वृद्धि एवं परिवर्तन की अनूठी अवधि है।
12
निम्नलिखित में से किस स्तर में बालक अपने समकक्षी वर्ग के सक्रिय सदस्य बनते हैं ?
  1. A. किशोरावस्था      
  2. B. वयस्कावस्था
  3. C. प्राक् बाल्यावस्था   
  4. D. बाल्यावस्था
13
एक प्रसामान्य 12 वर्ष उम्र के बच्चे में सबसे अधिक होना सम्भव है ?
  1. A. कुल-प्रेरक समन्वय में कठिनाई
  2. B. वयस्कों को खुश करने के बारे में दुश्चिन्ता की अनुभूति
  3. C. अब और यहाँ में उसकी रुचियों को सीमित करना
  4. D. समकक्षी के अनुमोदन के लिए बेचैनी
14
निम्नलिखित में से कौनसा विकास का सिद्धान्त नहीं है ?
  1. A. विकास लम्बवत् न होकर वर्तुलाकार होता है
  2. B. विकास क्रमबद्ध होता है
  3. C. विकास निरन्तर होता है
  4. D. विकास मशीनी प्रक्रिया है
15
मनोविज्ञान के अनुसार बाल विकास की कौन-सी अवस्था सबसे जटिल है ?
  1. A. शैशवावस्था  
  2. B. किशोरावस्था
  3. C. बाल्यावस्था  
  4. D. इनमें से कोई नहीं
16
शर्म तथा गर्व जैसी भावना का विकास किस अवस्था में होता है ?
  1. A. शैशवास्था
  2. B. बाल्यावस्था
  3. C. किशोरावस्था 
  4. D. वृद्धावस्था
17
शैशवावस्था की मुख्य विशेषता क्या नहीं है ?
  1. A. सीखने की प्रक्रिया में तीव्रता
  2. B. जिज्ञासा की प्रवृत्ति
  3. C. अनुकरण द्वारा सीखने की प्रवृत्ति
  4. D. चिन्तन प्रक्रिया
18
किस मनोवैज्ञानिक के अनुसार विकास एक सतत् और धीमी-धीमी प्रक्रिया है ?
  1. A. कोलेसनिक 
  2. B. पियाजे
  3. C. स्किनर
  4. D. हरलॉक
19
बाल्यावस्था अवस्था होती है ?
  1. A. पाँच वर्ष तक    
  2. B. बारह वर्ष तक
  3. C. इक्कीस वर्ष तक  
  4. D. कोई भी नहीं
20
व्यक्तित्व विकास की अवस्था है ?
  1. A. अधिगम एवं वृद्धि
  2. B. व्यक्तिवृत्त अध्ययन
  3. C. उपचारात्मक अध्ययन
  4. D. इनमें से कोई नहीं
21
विकास में वृद्धि से तात्पर्य है ?
  1. A. ज्ञान में वृद्धि
  2. B. संवेग में वृद्धि
  3. C. वजन में वृद्धि
  4. D. आकार, सोच, समझ कौशलों में वृद्धि
22
परिपक्वता का सम्बन्ध है ?
  1. A. विकास
  2. B. बुद्धि
  3. C. सृजनात्मकता
  4. D. रुचि
23
तनाव और क्रोध की अवस्था है ?
  1. A. शैशवावस्था
  2. B. किशोरावस्था
  3. C. बाल्यावस्था
  4. D. वृद्धावस्था
24
सीखने की प्रोजेक्ट विधि किस अवस्था के लिए उपयोगी है ?
  1. A. बाल्यावस्था
  2. B. पूर्व बाल्यावस्था
  3. C. किशोरावस्था
  4. D. उपर्युक्त सभी
25
बच्चे के विकास के शिरस्थ सिद्धान्त के कौनसा सत्य कथन है ?
  1. A. विकास सिर से पैर की ओर होता है
  2. B. विकास पैर से सिर की ओर होता है
  3. C. विकास मध्य भाग से परिधि की ओर होता।
  4. D. उपर्युक्त में से कोई नहीं
26
संक्षिप्त रूप PSRN जो कि विकास से सम्बन्धित करता है ?
  1. A. समस्या हल, तार्किकता व आंकिक क्षमता (PSolving, Reasoning and Numeracy)
  2. B. समस्या हल, सम्बन्ध और  आंकिक क्षमता (PSolving, Relationship and Numeracy)
  3. C. बौद्धिक क्षमता, तार्किकता और  आंकिक क्षमता (Perceptual Skill, Reasoning and Numeracy)
  4. D. बौद्धिक क्षमता, सम्बन्ध और अंक का ज्ञान (Perceptual skill, Relationship and Numbers)
27
वाइगोत्सकी (Vygotsky) ने बाल विकास के विषय में कहा है कि -
  1. A. यह संस्कारों की आनुवंशिकी के कारण होता है
  2. B. यह सामाजिक अनुक्रिया का उत्पाद होता है
  3. C. औपचारिक शिक्षा का उत्पाद होता है
  4. D. यह समावेशन और समायोजन का परिणाम होता है
28
निम्नलिखित में से कौनसा विकास का सिद्धान्त है ?
  1. A. सभी की विकास दर समान नहीं होती
  2. B. विकास हमेशा रेखीय होता है
  3. C. यह निरन्तर चलने वाली प्रक्रिया नहीं है
  4. D. विकास की सभी प्रक्रियाएँ अन्तः सम्बन्धित नहीं हैं
29
मानव विकास के क्षेत्रों में विभाजित किया जा सकता है ?
  1. A. शारीरिक, संज्ञानात्मक, संवेगात्मक और सामाजिक
  2. B. संवेगात्मक, संज्ञानात्मक, आध्यात्मिक और सामाजिक, मनोवैज्ञानिक
  3. C. मनोवैज्ञानिक, संज्ञानात्मक संवेगात्मक और शारीरिक
  4. D. शारीरिक, आध्यात्मिक, संज्ञानात्मक और सामाजिक
30
विकास शुरू होता है ?
  1. A. उत्तर बाल्यावस्था
  2. B. प्रसवपूर्व अवस्था से
  3. C. शैशवावस्था
  4. D. पूर्व बाल्यावस्था से

English

1
Identify the work below that does not belong to the literature of the eighteenth century :
  1. A.Advancement of Learning
  2. B.Gulliver's Travels
  3. C. The Spectator
  4. D.An Epistle to Dr.  Arbuthnot  
2
Which, among the following is a place through which John Bunyan 's Christian does not pass?
  1. A.The Slough of Despond
  2. B.Mount Helicon
  3. C.The Valley of Humiliation
  4. D. Vanity Fair  
3
The period of Queen Victoria 's reign is :
  1. A.1830 - 1900
  2. B.1837 - 1901
  3. C.1830 -  1901
  4. D.1837 -  1900
4
Which of the following statements about The Lyrica Ballads is not true?
  1. A.It carried only one ballad proper, which was Coleridge 's The Time of the Ancient Mariner.
  2. B.It also carried pastoral and other poems.
  3. C.It carried a " Preface " which Wordsworth added in 1800 .
  4. D.It also printed from Gray's Elegy Written in a Country Churchyard.  
5
One of the following texts was published earlier than 1995 . Identify the text.
  1. A.William Golding, The Inheritors
  2. B.Philip Larkin ,The Less Deceived
  3. C.William Empson,  Collected Poems
  4. D.Samuel Becket,  Waiting for Godot 
6
Who among the poets in England during the 1930s had left -- leaning tendencies?
  1. A.T. S. Eliot,  Ezra Pound, Richard Aldington
  2. B.Wilfred Owen, Siegfried  Sassoon,  Rupert Brooke
  3. C.W. H. Auden, Louis MacNeice , Cecil Day Lewis
  4. D.J. Fleckner,  W. H. Davies, Edward Marsh 
7
Match the following :
I.  The Sage of Concord          1. Emily Dickinson
II.  The Num of Amherst         2. R. W. Emerson
III.  Mark Twain                        3. T. S. Eliot
IV. Old Possum                        4. Samuel L. Clemens
  1. A.I.    II.      III.     IV
    2.   1.      4.      3
  2. B.1.   2.      3.      4
  3. C.4.   3.      2.      1
  4. D.3.    4.      1.     2 
8
Name the theorist who divided poets into " strong " and " weak " and  popularized the practice of misreading :
  1. A.Alan Bloom
  2. B.Harold Bloom
  3. C.Geoffrey Hartman
  4. D.Stanley Fish 
9
In The Rape of the Lock Pope repeatedly compares Belinda to
  1. A.the sun       
  2. B.the moon
  3. C.the north star   
  4. D.the rose 
10
Which of the following awards is not given to Indian - English writers?
  1. A.The Booker Prize
  2. B.The Sahitya Akademi Award
  3. C.The Gyanpeeth
  4. D.Whitbread Prize   
11
 Identify the correct statement below :
  1. A.Gorboduc is a comedy, while Ralph Roister Doister and Gammer Gurton's Needle are tragedies.
  2. B.Gorboduc is a tragedy, while Ralph Rooster Doister and Gammer Gurton's Needle are comedies.
  3. C.All of them are problem plays.
  4. D.All of them are farces. 
12
 W. M. Thackeray 's Vanity Fair owes its title to
  1. A.Browning 's Fifine at the Fair
  2. B.Shakespeare 's Merchant of Venice
  3. C.Goldsmith 's Vicar of Wakefield
  4. D.Bunyan 's Pilgrim 's Progress 
13
The Puritans shut down all theaters in England in :
  1. A.1642           
  2. B.1640
  3. C.1659    
  4. D.1660
14
Who of the following was not a contemporary of Wordsworth and Coleridge?
  1. A.Robert Southey
  2. B.Sir Walter Scott
  3. C.William Hazlitt
  4. D.A. C. Swinburne 
15
Which of the following statements about waiting for Godot is NOT true?
  1. A.It carries a subtitle :  " a tragicomedy in two acts ".
  2. B.It carries a subtitle : " a tragicomedy in two scenes ".
  3. C.It carries a subtitle :  " a tragicomedy in two parts ".
  4. D.It does not carry a subtitle. 
16
The Bloomsbury Group included British intellectuals, critics, writers and artists. Who among the following belonged to the Bloomsbury Group?
  1. A.John Maynard Keynes, Lytton Stachey
  2. B.E. M. Forster, Roger Fry, Clive Bell
  3. C.Patrick Brunty ,Paul Haworth
  4. D.Thomas Hardy, Henry James  Walter Pater 
17
Who among the following is credited with the making of first authoritative Dictionary of the English Language?
  1. A.Bishop Berkeley
  2. B.Samuel Johnson
  3. C.Edmund Burke
  4. D.Horace Walpole  
18
In Dryden's Essay of Dramatic Poesy ( 1668 ), who opens the discussion on behalf of the ancients?
  1. A.Lisideius    
  2. B.Crites
  3. C.Eugenius      
  4. D.Neander
19
The term invective refers to :
  1. A.the abusive writing or speech in which there is harsh denunciation of some person or thing.
  2. B.an insulting writing attack upon a real person, in verse or prose, usually involving caricature and ridicule.
  3. C.a written or spoken text in which an apparently straightforward statement or event is undermined in its context so as to give it a very different significance.
  4. D.the chanting or reciting of words deemed to have magical power.
20
Which of the following novels depicts the plight of the Bangladesh immigrants in East London  ?
  1. A.How far can you go
  2. B.The White Teeth
  3. C.An Equal Music
  4. D.Brick Lane 
21
The year  1939 proved to be a crucial year for two important writers in English. Identify the correct phrase below :
  1. A.For Yeats who died, for Auden who left England for the  U. S.
  2. B.For Eliot who started publishing verse-drama,  for Hardy whose Wessex Poems were published.
  3. C.For Evelyn Waugh and Graham Greene, each for publishing his first novels.
  4. D.For Eliot who won the Nobel Prize and Orwell who published his Animal Farm. 
22
The Enlightenment was characterized by :
  1. A.accelerated industrial production and general well - being of the public.
  2. B.a belief in the universal authority of reason and emphrasis on scientific experimentation.
  3. C.the Protestant work ethic and compliance with Christian values of life.
  4. D.an undue faith in predestination and neglect of free will. 
23
Which Shakespeare play contains the line : " there is a special Providence in the fall of a sparrow "?
  1. A.King Lear    
  2. B.Hamlet
  3. C.Coriolanus       
  4. D.Macbeth 
24
Match the following pairs of books and authors :
               Books                                  Authors
I.  Condition of the Working     1.  John Ruskin Class in England           
II.  London Labour and the        2. Henry Mayhew London Poor
III.  Past and present                   3. Thomas Carlyle
IV. The Unto This Last                4. Friedrich Engels
  1. A.Codes :
    I        II.      III        IV
    4.       1.      2.        3
  2. B.4.      2.      3.       1
  3. C.2.      4.     3.       1
  4. D.3.      2.     4.       1
25
In which of the following texts do Aston, Davies and  Mick appear as characters?
  1. A.Wyndham Lewis's Enemy
  2. B.Harold Pinter's Caretaker
  3. C.Kathrine Mansfield 's " Life of Ma Parker "
  4. D.Graham Greene's Brighton Rock    
26
What is common to the following writers? Identify the correct description below : William Congreve,  George Etherege William Wycherley,  Thomas Otway
  1. A.All of these were Restoration playwrights
  2. B.All of them were critics of Orwell's regime
  3. C.All of them edited Shakespeare 's plays
  4. D.All of them wrote tragedies in the same age  
27
In which Jane Austen novel do you find the characters Anne Elliott, Lady Russell, Louisa Musgrove and Captain Wentworth?
  1. A.Emma
  2. B.Mansfield Park
  3. C.Persuasion
  4. D.Northanger Abbey 
28
In which of his essays does Homi Bhabha discuss the " discovery ' of English in colonial India?
  1. A."  Signs taken for Wonders "
  2. B." Mimicry "
  3. C. "  Nation and Narration
  4. D." The Commitment to Theory "
29
--------------  was the first Sonnet Sequence in English.
  1. A.Edmund Spenser's Amoretti
  2. B.Philip Sidney's Adtrophel and Stella
  3. C.Samuel Daniel's Dalia
  4. D.Michael Drayton 's Idea 's Mirror  
30
Which is the correct sequence of the novels of V. S. Naipaul?
  1. A.The Mystic Masseur - Miguel Street --  The Suffrage of Elvira -- A House for Mr.  Biswas.
  2. B.Miguel Street --  The Mystic Masseur -- A House for  Mr.  Biswas --  The Suffrage of Elvira.
  3. C.The Suffrage of Elvira --  Miguel Street --  The Mystic Masseur --  A House for Mr.  Biswas.
  4. D.The Mystic Masseur --  The Suffrage of Elvira, Miguel Street --  A House for Mr.  Biswas.

Hindi

1
साहित्येतिहास-लेखन की विधि नहीं है-
  1. A. अकारादि क्रम
  2. B. लेखकों का कालक्रम
  3. C. रचनाओं का कालक्रम 
  4. D. परिस्थिति-प्रवृत्ति मूलक क्रम
2
‘शब्दानुशासन’ के लेखक हैं- 
  1. A. रामचन्द्र शुक्ल 
  2. B. हेमचन्द्र 
  3. C. सरहपाद 
  4. D. स्वयंभू
3
‘खालिकबारी’ किसकी रचना है ?
  1. A. खालिक खलक
  2. B. रहीम
  3. C. अमीर खुसरो
  4. D. अकबर
4
सूफीकाव्य का उद्देश्य है
  1. A. प्रेम-निरूपण
  2. B. काव्यशास्त्र निरूपण
  3. C. इस्लाम धर्म का प्रचार
  4. D. राष्ट्रीय चेतना
5
रीतिमुक्त कवि नहीं हैं -
  1. A. घनानन्द
  2. B. बोधा
  3. C. जसवन्त सिंह
  4. D. ठाकुर
6
‘जूही की कली’ कविता के कवि हैं 
  1. A. पन्त
  2. B. निराला
  3. C. प्रसाद
  4. D. महादेवी
7
हालावाद के प्रवर्तक का नाम है -
  1. A. नरेन्द्र शर्मा
  2. B. रामेश्वर शुक्ल 'अंचल'
  3. C. जगदीश गुप्त
  4. D. हरिवंशराय बच्चन
8
'तुम विद्युत बन आओ पाहुन, मेरे नयनों पर पग धर-धर’- पंक्ति है -
  1. A. महादेवी वर्मा की
  2. B. मीरा की
  3. C. श्री नरेश मेहता की
  4. D. लीलाधर जगूड़ी की
9
अपभ्रंश को ‘पुरानी हिन्दी’ किसने कहा है ?
  1. A. ग्रियर्सन
  2. B. श्यामसुन्दर दास
  3. C. चन्द्रधर शर्मा गुलेरी
  4. D. भारतेन्दु
10
संचार माध्यमों में प्रयोग होता है -
  1. A. हिन्दी का शासकीय रूप
  2. B. हिन्दी का साहित्यिक रूप
  3. C. हिन्दी का शु़द्ध व्याकरणिक रूप
  4. D. हिन्दी का व्यावहारिक रूप
11
संचारी भावों की संचारी भावों की संख्या है-
  1. A. 9
  2. B. 33
  3. C. 16
  4. D. 99
12
‘विखंडनवाद’ के प्रवर्तक हैं-
  1. A. मैथ्र्यू आर्नल्ड
  2. B. इलियट
  3. C. देरिदा
  4. D. कामू
13
‘कविवचन सुधा’ के सम्पादक थे- 
  1. A. राजा शिवप्रसाद सितारे 
  2. B. हिन्द भारतेन्दु 
  3. C. बालमुकुन्द गुप्त 
  4. D. गुलाबराय
14
‘नागरी प्रचारिणी सभा’ का स्थापना वर्ष है- 
  1. A. 1893 ई. 
  2. B. 1857 ई. 
  3. C. 1902 ई. 
  4. D. 1917 ई.
15
‘शिवशम्भु के चिट्ठे’ के लेखक हैं- 
  1. A. श्यामसुन्दर दास 
  2. B. बालमुकुन्द गुप्त 
  3. C. हजारी प्रसाद द्विवेदी 
  4. D. मुंशी सदासुखलाल
16
‘कवियों की उर्मिला विषयक उदासीनता’ निबन्ध के लेखक हैं-
  1. A.  हजारीप्रसाद द्विवेदी 
  2. B. बालकृष्ण भट्ट
  3. C.  महावीरप्रसाद द्विवेदी 
  4. D. भारतेन्दु
17
‘अधिकार-सुख कितना मादक किन्तु सारहीन है’ - पंक्ति प्रसाद के किस नाटक से है ?
  1. A. ध्रुवस्वामिनी
  2. B. अजातशत्रु
  3. C. चन्द्रगुप्त
  4. D. स्कन्दगुप्त
18
निम्नलिखित में से अर्द्ध संवृत स्वर कौन-सा है ?
  1. A. ओ 
  2. B. औ 
  3. C. अ 
  4. D. ऐ
19
इनमें कौन-सी बोली पूर्वी हिन्दी की नहीं है ?
  1. A. अवधी
  2. B. बिहारी
  3. C. बघेली
  4. D. छत्तीसगढ़ी
20
बोली का लघुतम रूप है- 
  1. A. व्यक्ति बोली 
  2. B. उपबोली 
  3. C. सहायक बोली 
  4. D. वर्ण
21
अष्टछाप के कवियों में प्रथम नियुक्त कीर्तनकार कवि कौन थे?
  1. A.  नन्ददास 
  2. B. कृष्णदास
  3. C.  सूरदास 
  4. D. कुंभनदास
22
जायसीकृत ‘पद्मापत’ है?
  1. A.  पुराणकाव्य 
  2. B. धर्मकाव्य 
  3. C. रूपक काव्य 
  4. D. चम्पूकाव्य
23
‘बसो मेरे नैनन में नन्दलाल’-किसकी पंक्ति है? 
  1. A. सूरदास 
  2. B. नंददास 
  3. C. मीराबाई 
  4. D. कृष्णदास
24
अमिय हलाहल मद्भरे श्वेत स्याम रतनार। जियत मरत झुकि झुकि परत जेहि चितवत एक बार।। - किसकी पंक्तियाँ है। 
  1. A. बिहारी 
  2. B. रसलीन 
  3. C. केशवदास
  4. D.  घनानन्द
25
बरवै रामायण’ किसकी रचना है?
  1. A.  सूरदास 
  2. B. तुलसीदास 
  3. C. नंद्दास 
  4. D. केशवदास
26
भरतमुनि के रससूत्र में निम्नलिखित में से किसका उल्लेख नहीं है? 
  1. A. स्थायीभाव 
  2. B. विभाव
  3. C.  अनुभाव 
  4. D. व्यभिचारी भाव
27
'साधारणीकरण’ संकल्पना के उद्गाता कौन है? 
  1. A. कृंतक 
  2. B. वामन
  3. C.  भट्टनायक 
  4. D. अभिनवगुप्त
28
शब्द की द्विर्थी योजना से कौन सा अलंकार होता है।
  1. A. अनुप्रास 
  2. B. वक्रोक्ति
  3. C.  श्लेष
  4. D. उत्प्रेक्षा
29
निम्नलिखित में से कौन द्रविड़ परिवार की भाषा है? 
  1. A. उड़िया
  2. B.  बंगला 
  3. C. असमिया
  4. D.  कन्नड़
30
किस क्षेत्र की बोली को ‘काशिका’ कहा गया है? 
  1. A. बैसवाड़ा 
  2. B. आरा-भोजपुर 
  3. C. बनारस 
  4. D. मगध

Sanskrit

1
‘कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समा‘’ इति सूक्तिः केन वेदेन सम्बद्धा ?​
  1. A. ऋग्वेदेन
  2. B. यजुर्वेदेन
  3. C. सामवेदेन
  4. D. अथर्ववेदेन
2
नासत्यौ इति कयोः नाम?
  1. A. द्यावापृथिव्योः             
  2. B. इन्द्रावरुणयोः
  3. C. अग्नीषोमयोः       
  4. D. अश्विनो
3
अत्र वर्तते कालिदासस्य नामोल्लेखः
  1. A. तन्तुवाय- श्रेण्याः - मन्दसौर- शिलालेखे 
  2. B. प्रभावतीगुप्तायाः पूना - तामपट्ट- लेखे                    
  3. C. पुलिकेशिद्वितीयस्य एहोले- शिलालेखे
  4. D. मिहिरभोजस्य ग्वालियार - शिलालेखे
4
काण्वशाखा कस्य वेदस्य?​
  1. A. सामवेदस्य               
  2. B. यजुर्वेदस्य
  3. C. अथर्ववेदस्य        
  4. D. ऋग्वेदस्य
5
समीचीनम् उत्तरं चिनुतः    
(a) प्रश्नोपनिषद्            1. शुक्लयजुर्वेदः
(b) शिक्षावल्ली              2. अथर्ववेदस्य पैप्पलादशाखा
(c) ईशावास्योपनिषद्      3. कृष्णयजुर्वेदः
(d) श्वेताश्वरोपनिषद्      4. तैत्तिरीयोपनिषद्
  1. A. (a)      (b)     (c)       (d)
    1         2       4           3
  2. B. 2         4       1           3
  3. C. 2         4       3           1
  4. D. 1         4       2            3  
6
सामवेदेन सम्बद्धा अस्तिः
  1. A. छान्दोग्योपनिषत्              
  2. B. कठोरपनिषत्
  3. C. ईशावास्योपनिषत्          
  4. D. ऐतरेयोपनिषत्
7
‘तमसो मा ज्योतिर्गमय’ इति कुत्र विद्यते?
  1. A. ऋग्वेदेः       
  2. B. बृहदारण्यकोेपनिषदि
  3. C. अथर्ववेदे        
  4. D. ऐतरेयोपनिषदि
8
वरुणस्य विशेषणम् अस्तिः     
  1. A. उरूचक्षा            
  2. B. वज्रहस्तः
  3. C. गोपा       
  4. D. बलदाः
9
‘ज्योतिषम्’ इति वैदिककालनिर्धारणस्य आधारः केन प्रतिपादितः?​
  1. A. मोक्षमूलरेण          
  2. B. कीथमहोदयेन
  3. C. बालगड्गाधरतिलकेन       
  4. D. विण्टरनित्जमहोदयेन
10
याज्ञवल्कीयशिक्षा केन वेदेन सम्बद्धा?
  1. A. ऋग्वेदेन            
  2. B. अथर्ववेदेन
  3. C. यजुर्वेदेन        
  4. D. सामवेदेन 
11
भाव-काल-कारक-सड्ख्याश्च इति चत्वारः अर्थाः भवन्तिः
  1. A. नाम्नः             
  2. B. निपातस्य
  3. C. उपसर्गस्य      
  4. D. आख्यातस्य
12
वैदिकशब्दानां सविस्तरं विवेचनं कुत्र उपलभ्यते?
  1. A. व्याकरणे            
  2. B. कल्पे
  3. C. निरुक्ते       
  4. D. शिक्षायाम्
13
वैदिकमन्त्रोच्चारणप्रयोजनार्थं कस्य वेदाड्गस्य अध्ययनम् अनिवार्यम्?
  1. A. छन्दस्
  2. B. कल्पस्य
  3. C. ज्योतिषस्य        
  4. D. निरुक्तस्य
14
‘छन्दः सूत्रम्’ इत्यस्य रचयिता कः?
  1. A. दुर्गाचार्यः                
  2. B. यास्काचार्य
  3. C. पिड्गलाचार्यः            
  4. D. माधवाचार्य
15
प्रत्ययसर्ग : कतिविधः?​
  1. A. द्विविधः         
  2. B. त्रिविधः
  3. C. चतुर्विधः          
  4. D. प´चविधः           
16
साड्ंख्यानुसारं सृष्टिकारणं किम्? 
  1. A. पुरूषः                  
  2. B. प्रकृति
  3. C. ब्रह्म             
  4. D. प्रकृति-पुरूषसंयोगः
17
साड्ख्यै कति ततत्त्वानि स्वीकृतानि?
  1. A. त्रयोदशः               
  2. B. प´चदश          
  3. C. चतुर्विशति            
  4. D. प´चविशति
18
उपमितिः नामः
  1. A. संज्ञा-सिंंज्ञ- सम्बन्धज्ञानम् 
  2. B. संज्ञा-ज्ञानम्
  3. C. सिंंज्ञ-ज्ञानम        
  4. D. सादृश्यज्ञानम
19
शाब्दज्ञानं नामः
  1. A. अक्षरज्ञानम्              
  2. B. शब्दज्ञानम् 
  3. C. शक्तिज्ञानम्             
  4. D. वाक्यार्थज्ञानम्
20
इन्द्रियार्थसन्न्किर्षः कतिविधिः?​
  1. A. प´चविधः       
  2. B. चतुर्विधः
  3. C. षड्विध       
  4. D. त्रिविधः
21
नित्यद्रव्यवृत्तिः विशेषास्तु........................ एव।
  1. A. अनन्ता            
  2. B. प´च
  3. C. षट्              
  4. D. चत्वारः
22
वेदान्तसारानुसारम् अधिकारी भवति​
  1. A. ब्रह्मचारी             
  2. B. गृहस्थः 
  3. C. साधनचतुष्टयसम्पन्नः प्रमाता      
  4. D. अज्ञः
23
वेदान्तसारानुसारं कर्माणिः​
  1. A. त्रिविधानि           
  2. B. प´चविधानि
  3. C. षड्विधानि        
  4. D. चतुर्विधानि 
24
वेदान्तसारानुसारं शरीराणिः
  1. A. चतुर्विधानि
  2. B. प´चविधानि
  3. C. त्रिविधानि           
  4. D. षड्विधानि
25
वेदान्तसारे लिड्गशरीराणि वर्णितानिः
  1. A. षोड्शावयवानि       
  2. B. सप्तदशावयवानि       
  3. C. एकादशावयवानि        
  4. D. द्वादशावयवानि          
26
विभाषा‘ संज्ञाविधायकं सूत्रं किम्​
  1. A. विभाषा चेः
  2. B. विभाषा डिश्योः
  3. C. विभाषा दिक्समासे बहुव्रीहौ   
          
  4. D. न वेति विभाषा
27
‘अपृक्त एकाल् प्रत्ययः’ इति सूत्रे ‘अल्’ इत्यनेन किं गृह्यते?​
  1. A. वर्णाः 
  2. B. धातव
  3. C. स्वराः           
  4. D. प्रातिपदिकम्
28
भावलक्षणविषये का विभक्तिः?​
  1. A. सप्तमी             
  2. B. षष्ठी
  3. C. प´चमी   
  4. D. चतुर्थी          
29
कारकप्रकरणे ण्यन्ताण्यप्तविचारः अधस्तनेषु कस्मिन् सूत्रे कृतः​
  1. A. गतिबुद्धिशब्दकर्माकर्मकाणामणि कर्त्ता स णौ
  2. B. अणुदित् सवर्णस्य
  3. C. णेरनिटि        
  4. D. णो नः
30
प´चमी विना सार्वविभक्तिकः’ अम्’ भावः कस्मिन् समासे विधीयते?
  1. A. तत्पुरूषेः               
  2. B. बहुव्रीहौ
  3. C. द्वन्द्वे         
  4. D. अव्ययीभावे
31
‘द्वयड्गुलम्’ इत्यत्र को लौकिकविग्रहः?​
  1. A. द्वयोः अड्गुल्योः समाहारः     
  2. B. द्वे अड्गुली प्रमाणस्य 
  3. C. द्वे अड्गुली स्य      
  4. D. द्वि च अड्गिलश्च       
32
अधस्तनयुग्माना तालिका चिनुतः    
(a) रात्राहृनाहाः पुंसि                          1. उच्चै‘नीचैःकृष्णःश्री‘ए ज्ञानम्
(b) अक्ष्णोऽदर्शनात्                            2. अहृना क्रोशेन वा अनुवाकोऽधीतः
(c) नियतोपस्थितिकः प्रातिपदिकार्थः    3. अहोरात्रः
(d) अपवर्गे तृतीया                              4. गवाक्षः
  1. A. (a)     (b)     (c)     (d)
    4         3       2       1
  2. B. 3         4       1       2
  3. C. 2         1       4       3
  4. D. 1         4       3        2  
33
सामान्यतया ‘घि’ अति संज्ञा कस्य भवति?
  1. A. पुल्लिड्ग- शब्दस्य           
  2. B. स्त्रीलिड्ग- शब्दस्य
  3. C. नपुंसकलिड्ग- शब्दस्य            
  4. D. अलिड्ग- शब्दस्य
34
निर्धारणविषये कीदृशी विभक्तिव्यवस्था?       
  1. A. तृतीया-प´चम्यौ          
  2. B. चतुर्थी-प´चम्यौ
  3. C. प´चमी-षष्ठ्यौ 
  4. D. षष्ठ्ी- सप्तम्यौ
35
‘चोराद् भयम् चोरभयम्’ इत्यत्र प´चमीविभक्तिः केन सूत्रेण?
  1. A. पराजेरसोढ़     
  2. B. भीत्रार्थनां भयहेतुः 
  3. C. रुच्यर्थानां प्रीयमाणः       
  4. D. हैतौ     
36
अघोेेेषध्वनिः अस्तिः​
  1. A. ज्          
  2. B. ध् 
  3. C. त्          
  4. D. अ
37
समीचीनम् उत्तर चिनुतः    
(a) यणः                     1. स्पर्शाः
(b) शलः                      2. प्रातिपदिकम्
(c) कादयो मावसानाः     3. अन्तःस्थाः
(d) अर्थवदधातुरप्रत्यय   4. ऊष्माणः
  1. A. (a)      (b)      (c)        (d)
     4         3        1          2
  2. B. 3          4         1         2
  3. C. 2          3         1         4
  4. D. 1         3          4          2  
38
‘‘निपीय यस्य क्षितिरक्षिणः कथां तथाद्रिसन्ते न बुधाः सुधामपि।’’ इति कस्य कथा अत्र उल्लिखिता?    ​
  1. A. दुष्यन्तस्य         
  2. B. नलस्य 
  3. C. रघोः          
  4. D. रामचन्द्रस्य           
39
वेणीसंहारे दुर्योधनस्य क´चुकी कः?​
  1. A. विनयन्धरः          
  2. B. जयन्धरः
  3. C. रुधिरप्रियः            
  4. D. सुन्दरकः
40
‘‘मनोरथा नाम तटप्रपाताः’ इयम् अक्तिः उपलभ्यते :​
  1. A. रत्नावल्याम्         
  2. B. वेणीसंहारे
  3. C. अभिज्ञानशाकुन्तले     
  4. D. मृच्छकटिके
41
लक्ष्मीचा´चल्यम्’ अस्मिन्नुपवर्णितमस्तिः​
  1. A. नैषचरिते            
  2. B. रघुवंशे
  3. C. दशकुमारचरिते            
  4. D. कादम्बर्याम 
42
अधस्तनयुग्माना समीचीनां तालिका विचिनुतः    
(a) रत्नावली          1. अश्वघोषः
(b) वेणीसंहारम्       2. हर्षः
(c) बालचरितम्       3. भट्टनारायणः
(d)  बुद्धचरितम्        4. भासः
  1. A. (a)     (b)     (c)     (d)
    4         3       2       1      
  2. B. 3         2       4       1
  3. C. 2        3       4       1
  4. D. 2         4       1        3
43
दशकुमारचरिते अयं प्रतिनायको भवतिः
  1. A. राजहंसः          
  2. B. मानसारः
  3. C. राजवाहनः          
  4. D. पुष्पोद्भवः        
44
रत्नावल्यां द्वितीयाड्कस्य नामः​
  1. A. मदनमहोत्सवः         
  2. B. कदलीगृहम्
  3. C. सड्केतः          
  4. D. इन्द्रजालिकम्
45
कस्य काव्यं नारिकेलफलसम्मितम्?​
  1. A. भारवेः         
  2. B. कालिदासस्य
  3. C. माघस्य          
  4. D. बाणस्य
46
‘‘सतीव योषित् प्रकृतिः सुनिश्चता पुमांसमभ्येति भवान्तरेष्वपि।।’’ कुत्र अस्ति अयं पद्यांशः?
  1. A. नैषधचरिते           
  2. B. रघुवंशे
  3. C. शिशुपालवधे          
  4. D. मेघदूते
47
'अहमेवैतस्य ह्रदयं जानामि ममैषः।' इति वाक्ये कः लकारः वर्तते ?
  1. A. लोट्लकार
  2. B. लट्लका :
  3. C. ललकार :
  4. D. लृट्लकार
48
साहित्यदर्पणे साकल्येन लक्षणायाः कति भेदा‘ ?​
  1. A. षोडश          
  2. B. चतुर्विंश्तिः
  3. C. अशीति         
  4. D. द्वादश
49
उत्साहः कस्य रसस्य स्थायिभावः?​
  1. A. रौदस्य          
  2. B. करूणस्य
  3. C. वीरस्य          
  4. D. बीभत्सस्य
50
विश्वनाथमते काव्यशरीरे रसस्य का स्थितिर्वर्तते?​
  1. A. अलड्कारवत्          
  2. B. आत्मवत्
  3. C. गुणवत्          
  4. D. रीतिवत
51
ऋक्सामच्छन्दोयजूंषि कस्मात् समुत्पन्नानि ?​
  1. A. पुरूषविशेषात्
  2. B. यज्ञ-विशेषात्
  3. C. वाचः
  4. D. पृथिव्याः
52
ऋग्वैदिकसूक्तिविशेषे ‘दोषावस्तर्’ इति पदस्य को र्थः?
  1. A. प्रतिदिनम्             
  2. B. रात्रिन्दिवा
  3. C. अन्धकार               
  4. D. अन्धकारनाशकः
53
पापाचारिणो दस्योर्नाशकः वैदिकदेवः?
  1. A. इन्द्रः                
  2. B. अग्निः
  3. C. पूषन्      
  4. D. वरूणः
54
ऋग्वैदिकहिरण्यगर्भसूक्तस्य का देवता?
  1. A. अग्निः            
  2. B. इन्द्रः
  3. C. प्रजापतिः       
  4. D. वरूणः
55
छान्दोग्यब्राह्यणं केन सम्बद्धम्?
  1. A. ऋग्वेदेन्   
  2. B. यजुर्वेदेन    
  3. C. सामवेदेन             
  4. D. अथर्ववेदेन            
56
‘सृष्टि-स्थिति-प्रलय’ विषयकं विवेचनम् उपलभ्यतेः​
  1. A. नासदीयसूक्ते   
  2. B. इन्द्रसूक्ते
  3. C. पृथिवीसूक्ते        
  4. D. कालसूक्ते            
57
कठोपनिषत् किन वेदेन सम्बद्धा?​
  1. A. ऋग्वेदेन      
  2. B. अथर्ववेदेन
  3. C. शुक्लयजुर्वेदेन 
  4. D. कृष्णयजुर्वेदेन           
58
कृष्णयजुर्वेदस्य आरण्यकम् अस्तिः ​
  1. A. छान्दोग्यारण्यकम्       
  2. B. ऐतरेयारण्यकम्
  3. C. शाखायनारण्यकम् 
  4. D. तैतिरीयारण्यकम
59
कः वेदानां भाष्यकारः न अस्ति?​
  1. A. माधवाचार्यः    
  2. B. सायणाचार्य
  3. C. मल्लिनाथः 
  4. D. यास्काचार्यः  
60
ऋक्प्रातिशाख्यानुसारेण स्वाराणां _____ सन्ति।​
  1. A. त्रिविधभेदाः     
  2. B. चतुर्विधभेदाः
  3. C. पञचविधभेदा
  4. D. नवविधभेदाः