📚 Exam by Category
▾
Question Bank

UPPSC Assistant Professor (Sanskrit) Prelims Exam - Hindi

Duration: 120 · Questions: 120 · Max Marks: 120 · Language: 2

View UPPSC Assistant Professor (Sanskrit) 2026 Exam Page

General Studies

1
नीचे दिये जा रहे अक्षर समूह की श्रृंखला में प्रश्न चिन्ह (?) के स्थान पर क्या होगा ?  
I L J   M P N   Q T R  ?
  1. A. V X W
  2. B. U Y V
  3. C. U W V
  4. D. U V Y
  5. E. U X V
2
नीचे दिए गए अक्षर अनुक्रम में आगे क्या आएगा?
A A B A B C A B C D A B C D E A B C D E F A B 
  1. A. D
  2. B. E
  3. C. G
  4. D. C
  5. E. F
3
निम्नलिखित अंक श्रृंखला में अगली संख्या क्या होगी?
2,  23,  234,  2345,   23456,  23456, ?
  1. A. 2
  2. B. 7
  3. C. 8
  4. D. 3
  5. E. इनमें से कोई नहीं
4
कलम : लेखक : : ..... : बल्लेबाज
  1. A. ब्रश
  2. B. सेनानी
  3. C. स्टिक
  4. D. बल्ला
5
बावर्ची: रेस्टोरेंट :: ड्रगिस्ट : ?
  1. A. दवा
  2. B. फार्मेसी
  3. C. स्टोर
  4. D. केमिस्ट
6
दी गई श्रृंखला में ऐसी कितनी संख्याएँ हैं, जिनमें से प्रत्येक को अगली संख्या में से घटाया जाए तो 2 का अन्तर आता है?
  1. A. तीन
  2. B. चार
  3. C. पांच
  4. D. नौ
  5. E. इनमें से कोई नहीं
7
जब संख्या श्रृंखला के दाएं से 19 वीं संख्या में बाएं  से 18 वीं संख्या को जोड़ा जाए तो निम्नलिखित में से कौनसी संख्या आएगी?
  1. A. 15
  2. B. 20
  3. C. 10
  4. D. 17
  5. E. इनमें से कोई नही
8
'कार्य' का मात्रक है-
  1. A. जूल
  2. B. न्यूटन
  3. C. वाट
  4. D. डाइन
9
'प्रकाश वर्ष' किसकी इकाई है ?
  1. A. दूरी
  2. B. समय
  3. C. प्रकाश
  4. D. धारा
10
एक ही प्रकार का परमाणु निम्न में से किसमें मिलता है ?
  1. A. खनिज यौगिक
  2. B. खनिज मिश्रण
  3. C. प्राकृत तत्व
  4. D. उपर्युक्त में से कोई नहीं
11
दो या दो से अधिक तत्वों के मात्रा के विचार से एक निश्चित अनुपात में संयोग करने से बना पदार्थ कहलाता है-
  1. A. तत्व
  2. B. यौगिक
  3. C. मिश्रण
  4. D. ठोस
12
'जीव-विज्ञान' (Biology) शब्द का प्रयोग सर्वप्रथम किसने किया ?
  1. A. अरस्तू ने
  2. B. पुरकिन्जे ने
  3. C. वॉन मॉल ने
  4. D. लैमार्क तथा ट्रेविरेनस ने
13
'जीव विज्ञान के जनक' (Father of Biology) के नाम से जाने जाते हैं-
  1. A. अरस्तू
  2. B. डार्विन
  3. C. लैमार्क
  4. D. पुरकिन्जे
14
हड़प्पा सभ्यता का सर्वाधिक मान्यता प्राप्त काल हैं -
  1. A. 2800 ई.पू.- 2000 ई.पू.
  2. B. 2500 ई.पू.-1750 ई.पू.
  3. C. 3500 ई.पू.- 1800 ई.पू.
  4. D. निश्चित नहीं हो सका हैं
15
निम्नलिखित में से कौन-सा औद्योगिक अस्वस्थता का तात्कालिक संकेत नहीं है ?
  1. A. लाभ में कमी
  2. B. श्रमिक अशांति
  3. C. बाजार का संकुचन
  4. D. बाजार मांग में कमी
16
निम्नलिखित में से कौन प्रबोधन दर्शन से जुड़ा था?
  1. A. शेक्सपियर
  2. B. वोल्टेयर
  3. C. इरास्मस
  4. D. उपरोक्त सभी
17
हवाएँ और वायु धाराएँ इस पहलू में भिन्न होती हैं कि :
  1. A. हवा की धाराएँ हवाओं की तुलना में बहुत तेज़ चलती हैं
  2. B. हवा की धाराएँ हमेशा नमी से भरी होती हैं जबकि हवाएँ आमतौर पर शुष्क होती हैं
  3. C. हवाएँ भूमि पर चलती हैं जबकि हवा की धाराएँ समुद्र और महासागरों पर चलती हैं
  4. D. हवाएं हवा की क्षैतिज गति हैं जबकि वायु धाराएं हवा की ऊर्ध्वाधर गति हैं
18
सत्त्रिया नृत्य शैली इनमें से किस राज्य में प्रसिद्ध है ?
  1. A. असम
  2. B. हिमाचल प्रदेश
  3. C. पंजाब
  4. D. तमिलनाडु
19
भारत की संविधान सभा का गठन कब हुआ था?
  1. A. 1946
  2. B. 1947
  3. C. 1948
  4. D. 1950
20
भारत की सबसे लंबी नदी कौन सी है?
  1. A. यमुना
  2. B. गंगा
  3. C. ब्रह्मपुत्र
  4. D. गोदावरी
21
स्वस्थ लिंग अनुपात से क्या लाभ होता है?
  1. A. वन विनाश
  2. B. अवैध गतिविधियाँ
  3. C. खनन विवाद
  4. D. संतुलित जनसांख्यिकीय संरचना
22
जनसंख्या घनत्व से तात्पर्य प्रति व्यक्ति की संख्या से है?
  1. A. गाँव
  2. B. जिला
  3. C. राज्य
  4. D. वर्ग किलोमीटर
23
2011 की जनगणना के अनुसार, उत्तर प्रदेश का जनसंख्या घनत्व लगभग कितना था?
  1. A. 1200 व्यक्ति/वर्ग किमी
  2. B. 500 व्यक्ति/वर्ग किमी
  3. C. 1000 व्यक्ति/वर्ग किमी
  4. D. 828 व्यक्ति/वर्ग किमी
24
जनसंख्या घनत्व किसका महत्वपूर्ण सूचक है?
  1. A. ज्वालामुखी गतिविधि
  2. B. महासागरीय धाराएँ
  3. C. वन अग्नि
  4. D. जनसंख्या दबाव
25
उच्च जनसंख्या घनत्व किस पर दबाव डालता है?
  1. A. संसाधन और बुनियादी ढांचा
  2. B. ज्वालामुखी
  3. C. महासागरीय ज्वार
  4. D. रेगिस्तानी रेत
26
उत्तर प्रदेश के उपजाऊ मैदान किसका समर्थन करते हैं?
  1. A. केवल खानाबदोश आबादी
  2. B. विरल जनसंख्या
  3. C. घनी आबादी
  4. D. केवल आदिवासी द्वीप जनसंख्या
27
जनगणना के आंकड़े किस बारे में जानकारी प्रदान करते हैं?
  1. A. महासागर की गहराई
  2. B. ज्वालामुखी
  3. C. जनसंख्या घनत्व
  4. D. वन अग्नि
28
मई 2026 में उत्तर प्रदेश के मुखियाओं को कौन से नए अधिकार प्रदान किए गए?
  1. A. 5 लाख रुपये तक की योजनाओं को मंजूरी देना
  2. B. 20 लाख रुपये तक की योजनाओं को मंजूरी देना
  3. C. 10 लाख रुपये तक की योजनाओं को मंजूरी देना
  4. D. 15 लाख रुपये तक की योजनाओं को मंजूरी देना
29
अगस्त 2026 में भारत सरकार द्वारा अधिसूचित भारत के सेमीकंडक्टर कार्यक्रम के अगले चरण का नाम क्या है?
  1. A. सेमीकॉन 2.0
  2. B. चिप इंडिया 3.0
  3. C. इंडिया चिप मिशन
  4. D. सेमीकंडक्टर भारत
30
किस देश ने प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी को विदेशी नेताओं के लिए अपने सर्वोच्च सम्मान ‘ओलिय दराजाली दोस्तलिक ऑर्डर’ से सम्मानित किया?
  1. A. कजाकिस्तान
  2. B. ताजिकिस्तान
  3. C. किर्गिस्तान
  4. D. उज्बेकिस्तान

Optional Subject (Sanskrit)

1
ऋग्वेदस्य रचनाकालं मैक्समूलरः प्रायः कं कालं मन्यते?
  1. A. 3000 ई.पू.
  2. B. 500 ई.पू.
  3. C. 1500–1200 ई.पू.
  4. D. 500 ई.
2
मैक्समूलरस्य वेदकालनिर्धारणस्य प्रमुखः आधारः कः आसीत्?
  1. A. पुरातत्त्वम्
  2. B. भाषावैज्ञानिकाध्ययनम्
  3. C. ज्योतिषम्
  4. D. अभिलेखाः
3
वैदिककालस्य निर्धारणे ज्योतिषीयसाक्ष्यस्य प्रयोगं कृतवान् विद्वान् कः?
  1. A. पतञ्जलिः
  2. B. पाणिनिः
  3. C. जैकोबी
  4. D. यास्कः
4
‘Orion’ इति ग्रन्थस्य रचयिता कः?
  1. A. मैक्समूलरः
  2. B. ए. वेबरः
  3. C. बालगङ्गाधरतिलकः
  4. D. विंटरनित्सः
5
‘The Arctic Home in the Vedas’ इति ग्रन्थस्य लेखकः कः?
  1. A. जैकोबी
  2. B. मैक्समूलरः
  3. C. बालगङ्गाधरतिलकः
  4. D. विंटरनित्सः
6
भारतीयपरम्परानुसारं वेदाः कीदृशाः मन्यन्ते?
  1. A. पौरुषेयाः
  2. B. आधुनिकाः
  3. C. अपौरुषेयाः
  4. D. लौकिकाः
7
वेदानां सामान्यं नाम किम्?
  1. A. स्मृतिः
  2. B. पुराणम्
  3. C. श्रुतिः
  4. D. इतिहासः
8
चतुर्षु वेदेषु प्राचीनतमः वेदः कः?
  1. A. सामवेदः
  2. B. यजुर्वेदः
  3. C. अथर्ववेदः
  4. D. ऋग्वेदः
9
ऋग्वेदे कति मण्डलानि सन्ति?
  1. A. अष्ट
  2. B. दश
  3. C. द्वादश
  4. D. षोडश
10
ऋग्वेदे परम्परया कति सूक्तानि स्वीकृतानि?
  1. A. 1000
  2. B. 1028
  3. C. 1050
  4. D. 1080
11
ऋग्वेदस्य प्रथमः मन्त्रः कस्मै देवाय समर्पितः अस्ति?
  1. A. अग्नये
  2. B. वरुणाय
  3. C. इन्द्राय
  4. D. सोमाय
12
गायत्रीमन्त्रः कस्मै देवाय समर्पितः अस्ति?
  1. A. सवित्रे
  2. B. इन्द्राय
  3. C. अग्नये
  4. D. वरुणाय
13
गायत्रीमन्त्रः ऋग्वेदस्य कस्मिन् मण्डले अस्ति?
  1. A. तृतीये
  2. B. प्रथमे
  3. C. सप्तमे
  4. D. दशमे
14
पुरुषसूक्तं ऋग्वेदस्य कस्मिन् मण्डले विद्यते?
  1. A. प्रथमे
  2. B. पञ्चमे
  3. C. दशमे
  4. D. नवमे
15
नासदीयसूक्तस्य मुख्यः विषयः कः?
  1. A. विवाहः
  2. B. युद्धम्
  3. C. सृष्ट्युत्पत्तिः
  4. D. यज्ञः
16
ऋग्वेदे सर्वाधिकानि सूक्तानि कस्मै देवाय समर्पितानि सन्ति?
  1. A. विष्णवे
  2. B. वरुणाय
  3. C. इन्द्राय
  4. D. रुद्राय
17
ऋग्वेदस्य नवममण्डलं मुख्यतया कस्मै देवाय समर्पितम्?
  1. A. सोमाय
  2. B. इन्द्राय
  3. C. अग्नये
  4. D. वरुणाय
18
‘एकं सद् विप्रा बहुधा वदन्ति’ इति मन्त्रः कस्मिन् वेदे विद्यते?
  1. A. सामवेदे
  2. B. ऋग्वेदे
  3. C. यजुर्वेदे
  4. D. अथर्ववेदे
19
सामवेदस्य मुख्यः सम्बन्धः केन सह अस्ति?
  1. A. सङ्गीतेन
  2. B. व्याकरणेन
  3. C. आयुर्वेदेन
  4. D. न्यायेन
20
सामवेदस्य अधिकांशमन्त्राः कस्मात् वेदात् गृहीताः?
  1. A. ब्राह्मणग्रन्थेभ्यः
  2. B. यजुर्वेदात्
  3. C. अथर्ववेदात्
  4. D. ऋग्वेदात्
21
यजुर्वेदस्य मुख्यः विषयः कः?
  1. A. नाटकम्
  2. B. सङ्गीतम्
  3. C. काव्यम्
  4. D. यज्ञकर्म
22
यजुर्वेदस्य प्रमुखौ भेदौ कौ?
  1. A. शुक्लः कृष्णश्च
  2. B. पूर्वः उत्तरश्च
  3. C. गद्यः पद्यश्च
  4. D. वैदिकः लौकिकश्च
23
वाजसनेयिसंहिता केन वेदेन सम्बद्धा अस्ति?
  1. A. शुक्लयजुर्वेदेन
  2. B. ऋग्वेदेन
  3. C. सामवेदेन
  4. D. अथर्ववेदेन
24
तैत्तिरीयसंहिता केन वेदेन सम्बद्धा अस्ति?
  1. A. अथर्ववेदेन
  2. B. ऋग्वेदेन
  3. C. सामवेदेन
  4. D. कृष्णयजुर्वेदेन
25
अथर्ववेदस्य प्राचीनं नाम किम्?
  1. A. तैत्तिरीयः
  2. B. वाजसनेयः
  3. C. छान्दोग्यः
  4. D. अथर्वाङ्गिरसः
26
वेदत्रय्यां के वेदाः अन्तर्भवन्ति?
  1. A. ऋग्वेदः, यजुर्वेदः, अथर्ववेदः
  2. B. ऋग्वेदः, सामवेदः, अथर्ववेदः
  3. C. यजुर्वेदः, सामवेदः, अथर्ववेदः
  4. D. ऋग्वेदः, यजुर्वेदः, सामवेदः
27
ब्राह्मणग्रन्थानां मुख्यः प्रतिपाद्यविषयः कः?
  1. A. काव्यरचना
  2. B. यज्ञकर्मणां व्याख्या
  3. C. नाट्यरचना
  4. D. व्याकरणम्
28
ऐतरेयब्राह्मणं केन वेदेन सम्बद्धम्?
  1. A. ऋग्वेदेन
  2. B. सामवेदेन
  3. C. अथर्ववेदेन
  4. D. यजुर्वेदेन
29
कौषीतकिब्राह्मणं केन वेदेन सम्बद्धम्?
  1. A. ऋग्वेदेन
  2. B. सामवेदेन
  3. C. अथर्ववेदेन
  4. D. शुक्लयजुर्वेदेन
30
शतपथब्राह्मणं केन वेदेन सम्बद्धम्?
  1. A. ऋग्वेदेन
  2. B. शुक्लयजुर्वेदेन
  3. C. सामवेदेन
  4. D. अथर्ववेदेन
31
ब्राह्मणग्रन्थेषु सर्वाधिकविस्तृतः ग्रन्थः कः?
  1. A. शतपथब्राह्मणम्
  2. B. ऐतरेयब्राह्मणम्
  3. C. गोपथब्राह्मणम्
  4. D. तैत्तिरीयब्राह्मणम्
32
गोपथब्राह्मणं कस्य वेदस्य ब्राह्मणग्रन्थः अस्ति?
  1. A. ऋग्वेदस्य
  2. B. अथर्ववेदस्य
  3. C. सामवेदस्य
  4. D. यजुर्वेदस्य
33
पञ्चविंशब्राह्मणं कस्य वेदस्य अस्ति?
  1. A. अथर्ववेदस्य
  2. B. ऋग्वेदस्य
  3. C. यजुर्वेदस्य
  4. D. सामवेदस्य
34
तैत्तिरीयब्राह्मणं कस्य वेदस्य अस्ति?
  1. A. ऋग्वेदस्य
  2. B. कृष्णयजुर्वेदस्य
  3. C. सामवेदस्य
  4. D. अथर्ववेदस्य
35
ब्राह्मणग्रन्थानां भाषा मुख्यतया कीदृशी अस्ति?
  1. A. गद्यात्मिका
  2. B. केवलं पद्यात्मिका
  3. C. प्राकृता
  4. D. अपभ्रंशा
36
‘आरण्यक’ इति शब्दस्य मूलं किम्?
  1. A. अरण्यम्
  2. B. अर्णवः
  3. C. आर्यः
  4. D. ऋणम्
37
आरण्यकग्रन्थाः कयोः साहित्ययोः मध्यवर्तिनः मन्यन्ते?
  1. A. रामायण-महाभारतयोः
  2. B. ब्राह्मण-उपनिषद्साहित्ययोः
  3. C. पुराण-स्मृत्योः
  4. D. काव्य-नाटकयोः
38
ऐतरेयारण्यकं केन वेदेन सम्बद्धम्?
  1. A. ऋग्वेदेन
  2. B. सामवेदेन
  3. C. अथर्ववेदेन
  4. D. यजुर्वेदेन
39
तैत्तिरीयारण्यकं केन वेदेन सम्बद्धम्?
  1. A. अथर्ववेदेन
  2. B. ऋग्वेदेन
  3. C. सामवेदेन
  4. D. कृष्णयजुर्वेदेन
40
आरण्यकग्रन्थेषु मुख्यतया कस्य विकासः दृश्यते?
  1. A. नाट्यकलायाः
  2. B. युद्धकलायाः
  3. C. दार्शनिकचिन्तनस्य
  4. D. राजनीतेः
41
वेदस्य अन्तिमभागः सामान्यतः केन नाम्ना प्रसिद्धः?
  1. A. स्मृतिः
  2. B. वेदाङ्गम्
  3. C. वेदान्तः
  4. D. पुराणम्
42
वेदाङ्गानां संख्या कति?
  1. A. चत्वारि
  2. B. पञ्च
  3. C. अष्ट
  4. D. षट्
43
निम्नलिखितेषु किम् वेदाङ्गं नास्ति?
  1. A. शिक्षा
  2. B. कल्पः
  3. C. आयुर्वेदः
  4. D. निरुक्तम्
44
शिक्षावेदाङ्गस्य मुख्यः विषयः कः?
  1. A. यज्ञविधिः
  2. B. वर्णोच्चारणम्
  3. C. शब्दव्युत्पत्तिः
  4. D. छन्दोरचना
45
कल्पवेदाङ्गस्य मुख्यः विषयः कः?
  1. A. नाट्यरचना
  2. B. काव्यरचना
  3. C. कर्मकाण्डविधिः
  4. D. शब्दव्युत्पत्तिः
46
निरुक्तस्य मुख्यः विषयः कः?
  1. A. ग्रहगतिः
  2. B. यज्ञविधिः
  3. C. छन्दोरचना
  4. D. वैदिकशब्दानां निर्वचनम्
47
निरुक्तस्य रचयिता कः?
  1. A. यास्कः
  2. B. पाणिनिः
  3. C. पतञ्जलिः
  4. D. कात्यायनः
48
छन्दोवेदाङ्गस्य सम्बन्धः केन सह अस्ति?
  1. A. शब्दव्युत्पत्त्या
  2. B. यज्ञकर्मणा
  3. C. छन्दोविचारेण
  4. D. दर्शनशास्त्रेण
49
ज्योतिषवेदाङ्गस्य प्रमुखं प्रयोजनं किम्?
  1. A. काव्यरचना
  2. B. यज्ञकालस्य निर्धारणम्
  3. C. नाट्यप्रयोगः
  4. D. शब्दरूपनिर्माणम्
50
वेदाङ्गज्योतिषस्य रचयितृत्वेन परम्परया कः प्रसिद्धः?
  1. A. यास्कः
  2. B. लगधः
  3. C. गौतमः
  4. D. जैमिनिः
51
श्रौतसूत्राणि कस्य वेदाङ्गस्य अन्तर्गतानि सन्ति?
  1. A. कल्पस्य
  2. B. शिक्षायाः
  3. C. निरुक्तस्य
  4. D. ज्योतिषस्य
52
गृह्यसूत्रेषु मुख्यतया कस्य वर्णनं विद्यते?
  1. A. युद्धस्य
  2. B. गृह्यसंस्काराणाम्
  3. C. नाटकस्य
  4. D. काव्यस्य
53
धर्मसूत्राणां मुख्यः विषयः कः?
  1. A. सङ्गीतम्
  2. B. सामाजिकधार्मिकाचारः
  3. C. आयुर्वेदः
  4. D. खगोलविद्या
54
शुल्बसूत्राणां विशेषः सम्बन्धः केन सह अस्ति?
  1. A. नाट्यशास्त्रेण
  2. B. काव्यशास्त्रेण
  3. C. यज्ञवेदीनां ज्यामित्या
  4. D. व्याकरणेन
55
ऋग्वेदस्य प्रमुखा उपलब्धा शाखा का?
  1. A. कौथुमशाखा
  2. B. माध्यन्दिनशाखा
  3. C. शाकलशाखा
  4. D. काण्वशाखा
56
माध्यन्दिन-काण्वशाखे कस्य वेदस्य स्तः?
  1. A. अथर्ववेदस्य
  2. B. ऋग्वेदस्य
  3. C. सामवेदस्य
  4. D. शुक्लयजुर्वेदस्य
57
कौथुमशाखा कस्य वेदस्य अस्ति?
  1. A. यजुर्वेदस्य
  2. B. ऋग्वेदस्य
  3. C. अथर्ववेदस्य
  4. D. सामवेदस्य
58
शौनक-पैप्पलादशाखे कस्य वेदस्य स्तः?
  1. A. ऋग्वेदस्य
  2. B. सामवेदस्य
  3. C. अथर्ववेदस्य
  4. D. यजुर्वेदस्य
59
वैदिकमन्त्राणां द्रष्टारः के कथ्यन्ते?
  1. A. कवयः एव
  2. B. राजानः
  3. C. ऋषयः
  4. D. नटाः
60
वेदस्य प्रामाण्यस्य परम्परागतः प्रमुखः आधारः कः?
  1. A. अपौरुषेयत्वम्
  2. B. राजाज्ञा
  3. C. अभिलेखः
  4. D. आधुनिकता
61
चार्वाकदर्शने प्रमुखं प्रमाणं किम्?
  1. A. उपमानम्
  2. B. अनुमानम्
  3. C. शब्दः
  4. D. प्रत्यक्षम्
62
चार्वाकदर्शनं कीदृशं दर्शनम् अस्ति?
  1. A. भौतिकवादी
  2. B. ईश्वरवादी
  3. C. अद्वैतवादी
  4. D. योगवादी
63
चार्वाकाः कस्य प्रामाण्यं न स्वीकुर्वन्ति?
  1. A. लौकिकानुभवस्य
  2. B. प्रत्यक्षस्य
  3. C. भूतचतुष्टयस्य
  4. D. वेदस्य
64
चार्वाकमतानुसारं चैतन्यस्य उत्पत्तिः कस्मात् भवति?
  1. A. भूतानां विशिष्टसंयोगात्
  2. B. ईश्वरात्
  3. C. ब्रह्मणः
  4. D. वेदात्
65
जैनधर्मस्य प्रथमः तीर्थङ्करः कः?
  1. A. नेमिनाथः
  2. B. महावीरः
  3. C. पार्श्वनाथः
  4. D. ऋषभदेवः
66
जैनधर्मस्य चतुर्विंशतितमः तीर्थङ्करः कः?
  1. A. ऋषभदेवः
  2. B. पार्श्वनाथः
  3. C. महावीरः
  4. D. अजितनाथः
67
जैनदर्शने अनेकान्तवादस्य तात्पर्यं किम्?
  1. A. वस्तुनः अनेकपक्षस्वीकारः
  2. B. एकस्यैव पक्षस्य स्वीकारः
  3. C. ईश्वरस्वीकारः
  4. D. वेदप्रामाण्यम्
68
स्याद्वादः केन सिद्धान्तेन सम्बद्धः?
  1. A. सत्कार्यवादेन
  2. B. क्षणिकवादेन
  3. C. शून्यवादेन
  4. D. अनेकान्तवादेन
69
जैनदर्शनस्य त्रिरत्नानि कानि?
  1. A. श्रवणं, मननं, निदिध्यासनम्
  2. B. धर्मः, अर्थः, कामः
  3. C. सत्त्वं, रजः, तमः
  4. D. सम्यग्दर्शनं, सम्यग्ज्ञानं, सम्यक्चरित्रम्
70
बौद्धदर्शनस्य प्रवर्तकः कः?
  1. A. कणादः
  2. B. महावीरः
  3. C. कपिलः
  4. D. गौतमबुद्धः
71
बौद्धदर्शने आर्यसत्यानां संख्या कति?
  1. A. चत्वारि
  2. B. त्रीणि
  3. C. द्वे
  4. D. पञ्च
72
बौद्धदर्शने दुःखनिरोधगामिनी प्रतिपत् का?
  1. A. पञ्चमहायज्ञाः
  2. B. त्रिरत्नम्
  3. C. आर्याष्टाङ्गिकमार्गः
  4. D. अष्टाङ्गयोगः
73
बौद्धदर्शने ‘अनात्मवादः’ किं प्रतिपादयति?
  1. A. वेदस्य नित्यत्वम्
  2. B. नित्यात्मनः अस्तित्वम्
  3. C. ईश्वरस्य अस्तित्वम्
  4. D. नित्यात्मनः अभावम्
74
प्रतीत्यसमुत्पादः कस्य दर्शनस्य प्रमुखः सिद्धान्तः?
  1. A. वैशेषिकस्य
  2. B. न्यायस्य
  3. C. बौद्धदर्शनस्य
  4. D. मीमांसायाः
75
न्यायसूत्रस्य प्रणेता कः?
  1. A. कणादः
  2. B. गौतमः
  3. C. कपिलः
  4. D. पतञ्जलिः
76
न्यायदर्शने प्रमाणानि कति स्वीकृतानि?
  1. A. द्वे
  2. B. त्रीणि
  3. C. चत्वारि
  4. D. षट्
77
न्यायदर्शनस्य चत्वारि प्रमाणानि कानि?
  1. A. शब्दः, स्मृतिः, तर्कः, इतिहासः
  2. B. प्रत्यक्षम्, अर्थापत्तिः, अनुपलब्धिः, शब्दः
  3. C. प्रत्यक्षम्, अनुमानम्, उपमानम्, शब्दः
  4. D. प्रत्यक्षम्, योगः, कर्म, ज्ञानम्
78
वैशेषिकदर्शनस्य प्रवर्तकः कः?
  1. A. कपिलः
  2. B. गौतमः
  3. C. कणादः
  4. D. जैमिनिः
79
वैशेषिकदर्शनस्य मूलग्रन्थः कः?
  1. A. न्यायसूत्रम्
  2. B. वैशेषिकसूत्रम्
  3. C. योगसूत्रम्
  4. D. मीमांसासूत्रम्
80
वैशेषिकदर्शने मूलतः पदार्थाः कति स्वीकृताः?
  1. A. चत्वारः
  2. B. पञ्च
  3. C. षट्
  4. D. दश
81
वैशेषिकदर्शने पश्चात् स्वीकृतः सप्तमः पदार्थः कः?
  1. A. अभावः
  2. B. प्रमाणम्
  3. C. पुरुषः
  4. D. प्रकृतिः
82
सांख्यदर्शनस्य परम्परागतः प्रवर्तकः कः?
  1. A. कपिलः
  2. B. कणादः
  3. C. गौतमः
  4. D. जैमिनिः
83
सांख्यदर्शने तत्त्वानां संख्या कति?
  1. A. पञ्चविंशतिः
  2. B. चतुर्विंशतिः
  3. C. षड्विंशतिः
  4. D. सप्तविंशतिः
84
सांख्यदर्शनस्य द्वे मूलतत्त्वे के?
  1. A. जीवः ब्रह्म च
  2. B. प्रकृतिः पुरुषश्च
  3. C. धर्मः अधर्मश्च
  4. D. ज्ञानं कर्म च
85
सांख्यदर्शने प्रकृतेः गुणाः कति?
  1. A. द्वौ
  2. B. चत्वारः
  3. C. त्रयः
  4. D. पञ्च
86
प्रकृतेः त्रयो गुणाः के?
  1. A. ज्ञानम्, इच्छा, क्रिया
  2. B. धर्मः, अर्थः, कामः
  3. C. सत्त्वम्, रजः, तमः
  4. D. रूपम्, रसः, गन्धः
87
सांख्यदर्शने कार्यं कारणे पूर्वमेव विद्यते इति सिद्धान्तः कः?
  1. A. असत्कार्यवादः
  2. B. सत्कार्यवादः
  3. C. शून्यवादः
  4. D. क्षणिकवादः
88
योगदर्शनस्य सूत्रकारः कः?
  1. A. कपिलः
  2. B. पाणिनिः
  3. C. पतञ्जलिः
  4. D. गौतमः
89
‘योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः’ इति परिभाषा कस्मिन् ग्रन्थे अस्ति?
  1. A. मीमांसासूत्रे
  2. B. न्यायसूत्रे
  3. C. वैशेषिकसूत्रे
  4. D. योगसूत्रे
90
अष्टाङ्गयोगे अङ्गानां संख्या कति?
  1. A. षट्
  2. B. सप्त
  3. C. नव
  4. D. अष्ट
Question for UPPSC Assistant Professor (Sanskrit) 2026 - Quiz / Questions / MCQ - Toppersexam