Current Affairs 12th July 2025 : Daily GK Update in Marathi

1. 2025 मध्ये जागतिक आर्थिक वाढ 2.3% असल्याचा अंदाज देणारा ‘ट्रेड अँड डेव्हलपमेंट फोरसाइट्स 2025’ अहवाल कोणत्या संस्थेने प्रसिद्ध केला?
a) जागतिक बँक
b) आयएमएफ
c) यूएनसीटीएडी
d) डब्ल्यूटीओ
Answer: c) यूएनसीटीएडी
स्पष्टीकरण:
युनायटेड नेशन्स कॉन्फरन्स ऑन ट्रेड अँड डेव्हलपमेंट (यूएनसीटीएडी) ने हा अहवाल प्रसिद्ध केला, ज्यामध्ये जागतिक आर्थिक ट्रेंड आणि आव्हाने अधोरेखित केली आहेत.
2. 2025 मध्ये भारताच्या मुख्य माहिती आयुक्तपदी कोणाची नियुक्ती झाली?
a) हीरालाल समरिया
b) संजय कुमार मिश्रा
c) आनंदी रामलिंगम
d) विनोद कुमार तिवारी
Answer: a) हीरालाल समरिया
स्पष्टीकरण:
हीरालाल समरिया यांची 2025 मध्ये मुख्य माहिती आयुक्तपदी नियुक्ती झाली, जे आरटीआय कायद्यांतर्गत पारदर्शिता आणि जबाबदारी सुनिश्चित करतात.
3. 2024 मध्ये 3.73 कोटी झाडे लावण्यासाठी ‘पेड लगाओ, पेड बचाओ जन अभियान-2024’ कोणत्या भारतीय राज्याने सुरू केले?
a) गुजरात
b) उत्तर प्रदेश
c) झारखंड
d) राजस्थान
Answer: b) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण:
उत्तर प्रदेशने 2024 मध्ये राष्ट्रीय स्वच्छ गंगा मिशनच्या पाठबळाने नद्यांच्या किनारी झाडे लावण्यासाठी हे अभियान सुरू केले.
4. नवी दिल्लीत आयोजित इंडसफूड 2025 कार्यक्रमाचा विषय काय आहे?
a) शाश्वत शेती
b) फार्म-टू-फोर्क एकीकरण
c) अन्न सुरक्षा
d) सेंद्रिय शेती
Answer: b) फार्म-टू-फोर्क एकीकरण
स्पष्टीकरण:
इंडसफूड 2025, जो 9-11 जानेवारीला नवी दिल्लीत आयोजित झाला, हा फार्म-टू-फोर्क मूल्य साखळीच्या एकीकरणावर केंद्रित होता.
5. राष्ट्रीय ओव्हरसीज स्कॉलरशिप (एनओएस) योजना कोणत्या मंत्रालयाच्या अंतर्गत चालवली जाते?
a) शिक्षण मंत्रालय
b) परराष्ट्र मंत्रालय
c) सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय
d) वित्त मंत्रालय
Answer: c) सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय
स्पष्टीकरण:
एनओएस योजना, जी उपेक्षित समुदायांसाठी परदेशी शिक्षणाला समर्थन देते, हे मंत्रालय चालवते.
6. 2025 मध्ये निर्यात वाढवण्यासाठी नवीन चामड्याची आणि पादत्राण्याची धोरण तयार करणारे भारतीय राज्य कोणते?
a) तमिळनाडू
b) कर्नाटक
c) गुजरात
d) उत्तर प्रदेश
Answer: d) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण:
उत्तर प्रदेश 2030 पर्यंत भारताच्या 50 अब्ज डॉलर चामड्याच्या निर्यात लक्ष्याशी संरेखन करण्यासाठी धोरण तयार करत आहे.
7. 2025 मध्ये मत्स्य व्यवसाय विभाग उत्कृष्टता पुरस्कार कोणत्या भारतीय राज्याच्या कासरगोड जिल्ह्याने जिंकला?
a) केरळ
b) तमिळनाडू
c) कर्नाटक
d) आंध्र प्रदेश
Answer: a) केरळ
स्पष्टीकरण:
केरळमधील कासरगोडने 2025 मध्ये मत्स्य व्यवसाय योजनांच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी हा पुरस्कार जिंकला.
8. जागतिक लोकसंख्या दिन 2025 च्या अहवालानुसार जागतिक लोकसंख्येचा अंदाज काय आहे?
a) 7.9 अब्ज
b) 8.1 अब्ज
c) 8.3 अब्ज
d) 8.5 अब्ज
Answer: b) 8.1 अब्ज
स्पष्टीकरण:
2025 मध्ये जागतिक लोकसंख्या 8.1 अब्ज ओलांडली, यामध्ये भारत सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश आहे.
9. 2025 मध्ये हाय-स्पीड इंटरनेटसाठी स्पेसएक्ससोबत करार करणारी भारतीय टेलिकॉम कंपनी कोणती?
a) जियो
b) व्होडाफोन आयडिया
c) बीएसएनएल
d) एअरटेल
Answer: d) एअरटेल
स्पष्टीकरण:
एअरटेलने 2025 मध्ये स्टारलिंक सेवांद्वारे हाय-स्पीड इंटरनेट प्रदान करण्यासाठी स्पेसएक्ससोबत करार केला.
10. 2025 मध्ये केरळ मत्स्य व्यवसाय विभाग उत्कृष्टता पुरस्कार कोणत्या जिल्ह्याने जिंकला?
a) कोची
b) तिरुवनंतपुरम
c) कासरगोड
d) कोझिकोड
Answer: c) कासरगोड
स्पष्टीकरण:
कासरगोडने 2025 मध्ये मत्स्य व्यवसाय योजनांच्या उत्कृष्ट अंमलबजावणीसाठी हा पुरस्कार जिंकला.
11. जागतिक लोकसंख्या दिन 2025 चा विषय काय आहे?
a) तरुणांना त्यांच्या इच्छित कुटुंब निर्माण करण्यासाठी सक्षम करणे
b) शाश्वत लोकसंख्या वाढ
c) लोकसंख्या आणि हवामान बदल
d) जागतिक आरोग्य आणि लोकसंख्या
Answer: a) तरुणांना त्यांच्या इच्छित कुटुंब निर्माण करण्यासाठी सक्षम करणे
स्पष्टीकरण:
2025 जागतिक लोकसंख्या दिनाचा विषय यूएनडीपीने स्थापित केलेल्या तरुणांच्या सक्षमीकरणावर केंद्रित आहे.
12. 2025 मध्ये भारताचे 58 वे व्याघ्र संरक्षित क्षेत्र कोणत्या राज्यात जाहीर झाले?
a) उत्तर प्रदेश
b) मध्य प्रदेश
c) आसाम
d) गुजरात
Answer: b) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण:
मध्य प्रदेशातील माधव नॅशनल पार्क 9 मार्च 2025 रोजी भारताचे 58 वे व्याघ्र संरक्षित क्षेत्र म्हणून जाहीर झाले.
13. 9 मार्च 2025 रोजी बेंगळुरूतील इन्स्टिट्यूट ऑफ एरोस्पेस मेडिसिनला भेट देणारे पहिले संरक्षणमंत्री कोण ठरले?
a) राजनाथ सिंह
b) एस. जयशंकर
c) अमित शाह
d) ज्योतिरादित्य सिंधिया
Answer: a) राजनाथ सिंह
स्पष्टीकरण:
राजनाथ सिंह यांनी 9 मार्च 2025 रोजी बेंगळुरूतील इन्स्टिट्यूट ऑफ एरोस्पेस मेडिसिनला भेट दिली, जी संरक्षणमंत्र्यांसाठी ऐतिहासिक पहिली भेट होती.
14. विमानतळांजवळील अडथळे दूर करण्यासाठी जारी केलेल्या मसुदा नियमांचे शीर्षक काय आहे?
a) एअरपोर्ट सेफ्टी ॲक्ट 2025
b) एअरक्राफ्ट ऑब्स्ट्रक्शन रूल्स 2025
c) एअरक्राफ्ट (डिमोलिशन ऑफ ऑब्स्ट्रक्शन्स...) रूल्स, 2025
d) एअरपोर्ट्स क्लीयरन्स कोड 2025
Answer: c) एअरक्राफ्ट (डिमोलिशन ऑफ ऑब्स्ट्रक्शन्स...) रूल्स, 2025
स्पष्टीकरण:
1994 च्या मार्गदर्शक तत्त्वांना बदलून, हा नियम दिवसा तपासणी आणि तोडफोड यासारख्या अंमलबजावणी कारवायांना परवानगी देतो.
15. इंडिया एनर्जी स्टोरेज वीकमध्ये सौरऊर्जेचा कोणता महत्त्वाचा टप्पा जाहीर झाला?
a) क्षमतेत 500% वाढ
b) 10,000 सौर शाळा
c) बॅटरी स्टोरेजमध्ये 40% वाढ
d) क्षमतेत 4,000% वाढ
Answer: d) क्षमतेत 4,000% वाढ
स्पष्टीकरण:
मंत्री गोयल यांनी 227 गिगावॅट नवीकरणीय क्षमतेपर्यंत पोहोचण्यात भारताला मदत करणारी 4,000% वाढ जाहीर केली, जे पॅरिस कराराच्या उद्दिष्टांकडे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
16. 2025 मध्ये यूएसआयएसपीएफच्या संचालक मंडळ आणि कार्यकारी समितीवर कोणत्या भारतीय उद्योगपतीची नियुक्ती झाली?
a) मुकेश अंबानी
b) गौतम अडानी
c) कुमार मंगलम बिर्ला
d) रतन टाटा
Answer: c) कुमार मंगलम बिर्ला
स्पष्टीकरण:
आदित्य बिर्ला समूहाचे अध्यक्ष कुमार मंगलम बिर्ला यांची 2025 मध्ये यूएस-इंडिया स्ट्रॅटेजिक पार्टनरशिप फोरम (यूएसआयएसपीएफ) वर नियुक्ती झाली.
17. 2025 मध्ये नॉर्वेच्या कॉन्ग्सबर्गसोबत सामंजस्य करारांतर्गत भारताचा पहिला ध्रुवीय संशोधन नौका कोणती भारतीय कंपनी तयार करत आहे?
a) मझगांव डॉक शिपबिल्डर्स
b) गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनियर्स (जीआरएसई)
c) कोचीन शिपयार्ड
d) हिंदुस्थान शिपयार्ड

Answer: b) गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनियर्स (जीआरएसई)
स्पष्टीकरण:
जीआरएसई 2025 मध्ये नॉर्वेच्या कॉन्ग्सबर्गच्या सहकार्याने भारताची पहिली ध्रुवीय संशोधन नौका तयार करत आहे.

18. 2025 मध्ये सायबर सिक्युरिटीमधील प्रोफेशनल डेव्हलपमेंट प्रोग्रामसाठी बीआयटीएस पिलानीसोबत सामंजस्य करार कोणत्या मंत्रालयाने केला?
a) संरक्षण मंत्रालय
b) गृह मंत्रालय
c) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (मेईटी)
d) शिक्षण मंत्रालय
Answer: c) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (मेईटी)
स्पष्टीकरण:
मेईटीने 2025 मध्ये वाढत्या सायबर धोक्यांवर मात करण्यासाठी सायबर सिक्युरिटी प्रशिक्षण कार्यक्रम सुरू करण्यासाठी बीआयटीएस पिलानीसोबत भागीदारी केली.
19. 29व्या आशियाई युवा टेबल टेनिस चॅम्पियनशिप 2025 मध्ये अंडर-15 मुलींच्या सिंगल्समध्ये सुवर्णपदक कोणी जिंकले?
a) दिव्यांशी भौमिक
b) अनन्या चांदे
c) सायली वाणी
d) सुहाना सैनी
Answer: a) दिव्यांशी भौमिक
स्पष्टीकरण:
दिव्यांशी भौमिकने 2025 आशियाई युवा टेबल टेनिस चॅम्पियनशिपमध्ये अंडर-15 मुलींच्या सिंगल्समध्ये सुवर्णपदक जिंकले.
20. 6 जुलै 2025 रोजी 125 वी जयंती साजरी झालेल्या डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी यांनी कोणत्या राजकीय पक्षाची स्थापना केली होती?
a) भारतीय जनता पक्ष
b) भारतीय जनसंघ
c) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
d) आम आदमी पक्ष
Answer: b) भारतीय जनसंघ
स्पष्टीकरण:
डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जी यांनी भारतीय जनसंघाची स्थापना केली, ज्याची 125 वी जयंती 2025 मध्ये साजरी झाली.
21. 2013-14 ते 2024-25 पर्यंत भारताच्या मासळी उत्पादनात दुप्पट वाढ करणाऱ्या क्रांतीचे नाव काय आहे?
a) हरित क्रांती
b) रजत क्रांती
c) श्वेत क्रांती
d) निळी क्रांती
Answer: d) निळी क्रांती
स्पष्टीकरण:
 
निळी क्रांतीने 11 वर्षांत, 2013-14 ते 2024-25 पर्यंत, भारताच्या मासळी उत्पादनात दुप्पट वाढ केली.
22. एप्रिल 2025 मध्ये पुनरावलोकन केलेल्या ‘जलज’ प्रकल्पासाठी कोणते मंत्रालय जबाबदार आहे?
a) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
b) जल शक्ती मंत्रालय
c) शहरी विकास मंत्रालय
d) वित्त मंत्रालय
Answer: b) जल शक्ती मंत्रालय
स्पष्टीकरण:
‘जलज’ प्रकल्प, ज्याचे 30 एप्रिल 2025 रोजी पुनरावलोकन झाले, हा जल शक्ती मंत्रालयांतर्गत एक उपक्रम आहे.

23. मे 2025 मध्ये F42 भालाफेक श्रेणीमध्ये नवीन विश्वविक्रम कोणी प्रस्थापित केला?

a) महेंद्र गुर्जर
b) नीरज चोप्रा
c) सुमित अंतिल
d) देवेंद्र झाझरिया
Answer: a) महेंद्र गुर्जर
स्पष्टीकरण:
महेंद्र गुर्जर यांनी मे 2025 मध्ये F42 भालाफेक श्रेणीमध्ये नवीन विश्वविक्रम प्रस्थापित केला.
24. जून 2025 पर्यंत रेकॉर्ड गहू आणि तांदूळ उत्पादन कोणत्या भारतीय शहराने प्राप्त केले आहे?
a) पंजाब
b) हरियाणा
c) उत्तर प्रदेश
d) कोणत्याही विशिष्ट शहरासाठी नाही, संपूर्ण भारताला लागू
Answer: d) कोणत्याही विशिष्ट शहरासाठी नाही, संपूर्ण भारताला लागू
स्पष्टीकरण:
भारत जून 2025 पर्यंत रेकॉर्ड गहू (117.5 दशलक्ष मेट्रिक टन) आणि तांदूळ (149 दशलक्ष टन) उत्पादन प्राप्त करेल, जे एका शहरापुरते मर्यादित नाही.
25. वक्फ (दुरुस्ती) कायदा, 2025 मध्ये कोणत्या दुरुस्त्या समाविष्ट आहेत?
a) कर सवलती
b) अल्पसंख्याकांसाठी बंदोबस्त विशेषाधिकार
c) वक्फ मालमत्तांवर सरकारी नियंत्रण
d) जमीन पुनर्वितरण
Answer: c) वक्फ मालमत्तांवर सरकारी नियंत्रण
स्पष्टीकरण:
हा कायदा वक्फ मालमत्तांवर सरकारी देखरेख वाढवतो, ज्यामुळे अनेक राज्यांमध्ये निषेध आणि पक्षपाताचे आरोप उद्भवले.