Current Affairs 19th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. नौदलाच्या सुरुंगाला धडकल्यानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या दक्षिणेकडील भागात एका तेलवाहू जहाजाला आग लागली आणि त्याचा स्फोट झाला, अशी माहिती कोणत्या देशाने दिली (18 ऑक्टोबर 2026 च्या आसपास)?
A) सौदी अरेबिया
B) इराण
C) संयुक्त अरब अमिराती (UAE)
D) ओमान
Answer: B) इराण
स्पष्टीकरण: इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) या घटनेची माहिती दिली. ही घटना 2026 मधील इराण युद्ध आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील सुरू असलेल्या संकटाच्या पार्श्वभूमीवर घडली.
2. ऑक्टोबर 2026 मध्ये भारतातील कोणत्या शहरात मंदिराबाहेर झालेल्या ट्रक अपघातात किमान 13 भाविकांचा मृत्यू झाला आणि जवळपास 40 जण जखमी झाले?
A) वाराणसी
B) ग्वाल्हेर
C) अयोध्या
D) उज्जैन
Answer: B) ग्वाल्हेर
स्पष्टीकरण: हा अपघात मध्य प्रदेशातील ग्वाल्हेर शहरात झाला. या दुर्घटनेत किमान 13 भाविकांचा मृत्यू झाला आणि जवळपास 40 जण जखमी झाले.
3. व्हिएतनामने ऑक्टोबर 2026 मध्ये कोणत्या देशांच्या संघटनेसोबत मुक्त व्यापार करारावर (FTA) स्वाक्षरी केली?
A) आसियान (ASEAN)
B) युरोपियन फ्री ट्रेड असोसिएशन (EFTA), ज्यामध्ये आइसलँड, लिक्टेनस्टाइन, नॉर्वे आणि स्वित्झर्लंड यांचा समावेश आहे
C) ब्रिक्स (BRICS)
D) गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल (GCC)
Answer: B) युरोपियन फ्री ट्रेड असोसिएशन (EFTA)
स्पष्टीकरण: या करारामुळे औद्योगिक वस्तू, कृषी उत्पादने आणि मत्स्य उत्पादनांवरील शुल्क कमी किंवा रद्द करण्यास मदत होईल. या करारामध्ये सेवा, बौद्धिक संपदा (IP) आणि शाश्वत विकासाशी संबंधित विषयांचाही समावेश आहे.
4. ऑक्टोबर 2026 मध्ये इराणच्या संसदेने देशाचे नवीन संरक्षणमंत्री म्हणून कोणाची नियुक्ती केली?
A) माजिद इब्न-ए-रेझा
B) मेहरदाद अखलाघी
C) हुसेन सलामी
D) मोहम्मद बाघेरी
Answer: B) मेहरदाद अखलाघी
स्पष्टीकरण: मेहरदाद अखलाघी यांची इराणचे नवीन संरक्षणमंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. त्यांनी कार्यवाहक संरक्षणमंत्री माजिद इब्न-ए-रेझा यांची जागा घेतली.
5. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने मुलांना इंटरनेट वापरण्याचा अधिकार कोणत्या अनुच्छेदांनुसार मूलभूत अधिकार म्हणून मान्य केला?
A) अनुच्छेद 14 आणि 19
B) अनुच्छेद 19(1)(a) आणि 21
C) अनुच्छेद 21 आणि 32
D) अनुच्छेद 15 आणि 21
Answer: B) अनुच्छेद 19(1)(a) आणि 21
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाने इंटरनेटवर संपूर्ण बंदी घालण्यास विरोध केला. त्याऐवजी योग्य आणि विचारपूर्वक निर्बंध लावण्यावर न्यायालयाने भर दिला.
6. राष्ट्रीय औषध मूल्य निर्धारण प्राधिकरणाने (NPPA) नोव्हेंबर 2026 पासून किती कर्करोगविरोधी औषधांच्या व्यापार मार्जिनवर मर्यादा निश्चित केली, ज्यामुळे त्यांच्या किमती 70% पर्यंत कमी होऊ शकतात?
A) 100
B) 137
C) 150
D) 200
Answer: B) 137
स्पष्टीकरण: NPPA ने 137 कर्करोगविरोधी औषधांच्या व्यापार मार्जिनवर मर्यादा निश्चित केली. या निर्णयाचा मुख्य उद्देश कर्करोगावरील उपचार अधिक परवडणारे करणे हा आहे.
7. प्रादेशिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर एअर इंडियाने 24 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत कोणत्या देशासाठीच्या विमानसेवेचे तात्पुरते निलंबन वाढवले?
A) इराण
B) सौदी अरेबिया
C) कतार
D) संयुक्त अरब अमिराती (UAE)
Answer: B) सौदी अरेबिया
स्पष्टीकरण: हुथी बंडखोरांचे हल्ले आणि प्रादेशिक सुरक्षेबाबतच्या चिंतांमुळे एअर इंडियाने सौदी अरेबियासाठीच्या विमानसेवेचे तात्पुरते निलंबन वाढवले.
8. 2026 च्या चेक प्रजासत्ताकातील सिनेट निवडणुकीत विरोधी पक्षांनी एकूण 27 जागांपैकी किती जागा जिंकल्या?
A) 15
B) 18
C) 22
D) 25
Answer: C) 22
स्पष्टीकरण: चेक सिनेट निवडणुकीत विरोधी पक्षांनी 27 पैकी 22 जागा जिंकल्या. ANO 2011 सह सत्ताधारी पक्षांना चेक इतिहासात पहिल्यांदाच एकही जागा जिंकता आली नाही, असे सांगण्यात आले.
9. इक्वेटोरियल गिनीने बायोको बेटावरील यशस्वी मलेरिया नियंत्रण कार्यक्रमाचा विस्तार कोणत्या भागांपर्यंत करण्याची घोषणा केली?
A) फक्त मुख्य भूमीपर्यंत
B) मुख्य भूमी आणि अन्नोबोनपर्यंत
C) शेजारील देशांपर्यंत
D) फक्त शहरी भागांपर्यंत
Answer: B) मुख्य भूमी आणि अन्नोबोनपर्यंत
स्पष्टीकरण: बायोको बेटावरील मलेरिया नियंत्रण कार्यक्रमामुळे या आजाराच्या रुग्णसंख्येत मोठी घट झाली होती. या यशानंतर कार्यक्रमाचा विस्तार मुख्य भूमी आणि अन्नोबोनपर्यंत करण्याची घोषणा करण्यात आली.
10. ऑगस्ट 2026 मध्ये भारताची चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) कमी होऊन अंदाजे किती झाली?
A) 3.5 अब्ज डॉलर
B) 5.2 अब्ज डॉलर
C) 7.8 अब्ज डॉलर
D) 10.1 अब्ज डॉलर
Answer: B) 5.2 अब्ज डॉलर
स्पष्टीकरण: ऑगस्ट 2026 मध्ये भारताची चालू खात्यातील तूट अंदाजे 5.2 अब्ज डॉलर होती. ऑगस्ट 2025 मधील 6.1 अब्ज डॉलरच्या तुलनेत ही तूट कमी झाली.
11. आसाममधील पुतुल सोनोवाल यांनी कोणत्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत भारतासाठी पहिले पदक (कांस्य) जिंकले?
A) जागतिक अॅथलेटिक्स अजिंक्यपद स्पर्धा
B) वर्ल्ड बाउल्स चॅम्पियन ऑफ चॅम्पियन्स
C) आशियाई क्रीडा स्पर्धा
D) राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा
Answer: B) वर्ल्ड बाउल्स चॅम्पियन ऑफ चॅम्पियन्स
स्पष्टीकरण: आसाममधील पुतुल सोनोवाल यांनी वर्ल्ड बाउल्स चॅम्पियन ऑफ चॅम्पियन्स स्पर्धेत कांस्यपदक जिंकले. या स्पर्धेतील भारताचे हे पहिले पदक असल्याचे सांगण्यात आले.
12. भारत आणि युनायटेड किंगडम यांनी ऑक्टोबर 2026 मध्ये ब्रिटनच्या सागरी क्षेत्रात कोणता द्विपक्षीय नौदल सराव सुरू केला?
A) मालाबार
B) कोंकण-26 (KONKAN-26)
C) वरुण
D) इंद्र
Answer: B) कोंकण-26 (KONKAN-26)
स्पष्टीकरण: कोंकण-26 हा भारत आणि युनायटेड किंगडम यांच्या नौदलांदरम्यान आयोजित केला जाणारा नियमित द्विपक्षीय सराव आहे. या सरावाचा उद्देश दोन्ही देशांच्या नौदलांमधील सहकार्य आणि समन्वय वाढवणे हा आहे.
13. उत्तर कोरियाने ऑक्टोबर 2026 च्या मध्याच्या आसपास कोणत्या नवीन उच्च-वेगवान अचूक मार्गदर्शित टॉर्पेडोची चाचणी केली?
A) ह्वासोंग-18
B) झाम-2.0 (Zam-2.0)
C) KN-23
D) पुकगुकसोंग-6
Answer: B) झाम-2.0 (Zam-2.0)
स्पष्टीकरण: उत्तर कोरियाने झाम-2.0 नावाच्या नवीन उच्च-वेगवान अचूक मार्गदर्शित टॉर्पेडोची चाचणी केली. याबाबतची माहिती उत्तर कोरियाची सरकारी वृत्तसंस्था KCNA ने दिली.
14. शुभमन गिल आणि शेफाली वर्मा यांना ऑक्टोबर 2026 च्या मध्यात कोणत्या महिन्यासाठी ICC प्लेयर ऑफ द मंथ म्हणून निवडण्यात आले?
A) ऑगस्ट 2026
B) सप्टेंबर 2026
C) ऑक्टोबर 2026
D) जुलै 2026
Answer: B) सप्टेंबर 2026
स्पष्टीकरण: शुभमन गिल आणि शेफाली वर्मा यांची सप्टेंबर 2026 साठी ICC प्लेयर ऑफ द मंथ म्हणून निवड करण्यात आली. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (ICC) ने याची अधिकृत घोषणा केली.
15. WIPO च्या ग्लोबल इनोव्हेशन इंडेक्स 2026 मध्ये जगातील प्रमुख नवोपक्रम केंद्रांमध्ये बेंगळुरूला कितवा क्रमांक मिळाला?
A) 15वा
B) 20वा
C) 25वा
D) 30वा
Answer: C) 25वा
स्पष्टीकरण: WIPO च्या ग्लोबल इनोव्हेशन इंडेक्स 2026 मध्ये बेंगळुरूला जगातील प्रमुख नवोपक्रम केंद्रांमध्ये 25वा क्रमांक मिळाल्याचे सांगण्यात आले. हे भारताच्या नवोपक्रम आणि तंत्रज्ञान विकासातील महत्त्वपूर्ण कामगिरीचे द्योतक आहे.
16. ऑक्टोबर 2026 मध्ये SHAR जवळ रॉकेट चाचणीसाठी कोणत्या खासगी क्षेत्रातील सुविधेचे उद्घाटन करण्यात आले?
A) स्कायरूट एरोस्पेस
B) द गिल्डची (The Guild) रॉकेट चाचणी सुविधा
C) अग्निकुल कॉसमॉस
D) इस्रोचे नवीन लॉन्च पॅड
Answer: B) द गिल्डची रॉकेट चाचणी सुविधा
स्पष्टीकरण: द गिल्डची रॉकेट चाचणी सुविधा खासगी अंतराळ क्षेत्राच्या विकासाशी संबंधित आहे. भारतातील व्यावसायिक अंतराळ उपक्रम आणि पुन्हा वापरता येणाऱ्या प्रक्षेपण वाहनांच्या विकासाच्या दृष्टीने हे महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे सांगण्यात आले.
17. आनंदकुमार वेलकुमार यांनी 2026 च्या वर्ल्ड स्केट गेम्समध्ये भारतासाठी रौप्य आणि कांस्यपदके जिंकली. या स्पर्धेचे आयोजन कोणत्या देशात करण्यात आले?
A) जपान
B) पराग्वे
C) इटली
D) दक्षिण कोरिया
Answer: B) पराग्वे
स्पष्टीकरण: 2026 च्या वर्ल्ड स्केट गेम्सचे आयोजन पराग्वे येथे करण्यात आले. आनंदकुमार वेलकुमार यांनी पुरुषांच्या 1000 मीटर स्प्रिंट प्रकारात रौप्यपदक जिंकले आणि भारतासाठी इतर पदकही मिळवले.
18. ऑक्टोबर 2026 च्या आसपास चीनने जाहीर केलेले निर्यात निर्बंध प्रामुख्याने कोणत्या तंत्रज्ञानावर केंद्रित होते?
A) फक्त ऑटोमोबाईल
B) कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि फोटोव्होल्टाइक्स
C) औषधनिर्मिती
D) वस्त्रोद्योग
Answer: B) कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि फोटोव्होल्टाइक्स
स्पष्टीकरण: चीनने कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), फोटोव्होल्टाइक तंत्रज्ञान आणि संवेदनशील दुहेरी वापराच्या उच्च-तंत्रज्ञान उत्पादनांच्या निर्यातीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी निर्बंध जाहीर केले.
19. भारतातील सप्टेंबर 2026 मधील किरकोळ महागाई दर (CPI) अंदाजे किती नोंदवण्यात आला?
A) 3.2%
B) 5.5%
C) 7.1%
D) 9.0%
Answer: B) 5.5%
स्पष्टीकरण: सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताचा किरकोळ महागाई दर अंदाजे 5.5% असल्याचे सांगण्यात आले. त्याच वेळी घाऊक महागाई दर (WPI) सुमारे 11.4% होता, जो किरकोळ महागाई दरापेक्षा बराच जास्त होता.
20. ऑक्टोबर 2026 च्या मध्यात फ्रान्समध्ये मोठ्या प्रमाणावर झालेल्या निदर्शनांदरम्यान आणि दंगलींमध्ये अंदाजे किती लोकांना अटक करण्यात आली?
A) काही शेकडो
B) 1,000 ते 1,800 पेक्षा अधिक
C) 500 पेक्षा कमी
D) नेमके 2,500
Answer: B) 1,000 ते 1,800 पेक्षा अधिक
स्पष्टीकरण: वाढत्या जीवनावश्यक खर्चाच्या विरोधात फ्रान्समध्ये मोठ्या प्रमाणावर निदर्शने झाली. अनेक शहरांमध्ये ही निदर्शने हिंसक बनली. या घटनांदरम्यान लूटमार, जाळपोळ आणि पोलिसांशी संघर्ष झाल्याच्या घटना समोर आल्या.
21. कॅनडातील अल्बर्टा प्रांतातील CFB वेनराइट या लष्करी तळावर लागलेल्या भीषण आगीत किती सैनिकांचा मृत्यू झाला?
A) 2
B) 4
C) 8
D) 12
Answer: B) 4
स्पष्टीकरण: कॅनडातील अल्बर्टा प्रांतात असलेल्या CFB वेनराइट लष्करी तळावर लागलेल्या आगीत चार सैनिकांचा मृत्यू झाल्याची माहिती देण्यात आली. या घटनेत इतर अनेक जण जखमी झाले. कॅनेडियन लष्कराच्या शांततेच्या काळातील गंभीर घटनांपैकी ही एक घटना असल्याचे सांगण्यात आले.
22. फुफ्फुसाच्या कर्करोगावरील शस्त्रक्रियेनंतर पोप लिओ चौदावे (Leo XIV) यांनी पहिल्यांदा मोठ्या सार्वजनिक कार्यक्रमात उपस्थिती कधी नोंदवली?
A) 15 ऑक्टोबर
B) 18 ऑक्टोबर
C) 16 ऑक्टोबर
D) 20 ऑक्टोबर
Answer: B) 18 ऑक्टोबर
स्पष्टीकरण: पोप लिओ चौदावे यांनी 18 ऑक्टोबर 2026 रोजी व्हॅटिकन येथे एंजेलस प्रार्थनेचे नेतृत्व केले. शस्त्रक्रियेनंतरचा हा त्यांचा पहिला मोठा सार्वजनिक कार्यक्रम असल्याचे सांगण्यात आले. त्यांनी आपली जबाबदारी हळूहळू पुन्हा स्वीकारणार असल्याचेही सांगितले.
23. युक्रेनने 1,000 पेक्षा जास्त ड्रोनच्या मदतीने मोठा हल्ला केला. या हल्ल्यामुळे रशियातील कोणत्या शहराजवळील तेल सुविधांना आग लागली?
A) मॉस्को
B) सेंट पीटर्सबर्ग
C) रोस्तोव्ह
D) नोव्होरोसिस्क
Answer: B) सेंट पीटर्सबर्ग
स्पष्टीकरण: युक्रेनने रशियावर मोठ्या प्रमाणावर ड्रोन हल्ला केला. या हल्ल्यात सेंट पीटर्सबर्गजवळील तेल निर्यात टर्मिनल आणि तेल साठवण केंद्राला लक्ष्य करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली.
24. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रमाचे (NSAP) नाव बदलून काय करण्यास मंजुरी दिली?
A) प्रधानमंत्री आवास योजना
B) प्रधानमंत्री सामाजिक सहायता योजना
C) आयुष्मान भारत
D) पीएम-किसान
Answer: B) प्रधानमंत्री सामाजिक सहायता योजना
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रमाचे (NSAP) नाव बदलून प्रधानमंत्री सामाजिक सहायता योजना करण्यास मंजुरी दिली. 2026 ते 2031 या कालावधीसाठी ₹53,428 कोटींची तरतूद करण्यात आली. या योजनेचा सुमारे 3.20 कोटी लोकांना लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे.
25. ऑक्टोबर 2026 च्या मध्यात केरळमधील कोणत्या जंगलात स्पॉट-बेलिड ईगल-आउल (Spot-bellied Eagle-Owl) या पक्ष्याचे छायाचित्र टिपण्यात आले?
A) सायलेंट व्हॅली
B) जनकीक्कड (कोझिकोड)
C) पेरियार
D) वायनाड
Answer: B) जनकीक्कड (कोझिकोड)
स्पष्टीकरण: केरळमधील कोझिकोड जिल्ह्यातील जनकीक्कड जंगलात स्पॉट-बेलिड ईगल-आउल या दुर्मिळ पक्ष्याचे छायाचित्र टिपण्यात आले. या दुर्मिळ पक्ष्याचे दर्शन झाल्याची माहिती 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली.