Current Affairs 13th June 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. २०२५ मध्ये महिलांना आर्थिक सहाय्य देण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘मुख्यमंत्री महिला सम्मान योजना’ सुरू केली?
a) उत्तर प्रदेश
b) दिल्ली
c) राजस्थान
d) हरियाणा
Answer: b) दिल्ली
स्पष्टीकरण: दिल्लीने २०२५ मध्ये ‘मुख्यमंत्री महिला सम्मान योजना’ सुरू केली, ज्याचा उद्देश पात्र महिलांना मासिक आर्थिक सहाय्य देऊन आर्थिक स्वातंत्र्याला प्रोत्साहन देणे आहे.
2. २०२५ मध्ये जी२० शिखर परिषदेचे आयोजन कोणत्या देशाने केले?
a) भारत
b) ब्राझील
c) दक्षिण आफ्रिका
d) ऑस्ट्रेलिया
Answer: b) ब्राझील
स्पष्टीकरण: ब्राझीलने २०२४ मध्ये जी२० शिखर परिषदेचे आयोजन केले, आणि २०२५ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेने अध्यक्षपद सांभाळले, ज्यामध्ये जागतिक आर्थिक स्थिरता आणि हवामान वित्तपुरवठ्यावर लक्ष केंद्रित केले गेले.
3. २०२५ मध्ये राष्ट्रीय हरित प्राधिकरण (NGT) चे अध्यक्ष म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
a) जस्टिस कुरियन जोसेफ
b) जस्टिस संजय करोल
c) जस्टिस एके सिक्री
d) जस्टिस दीपक गुप्ता
Answer: b) जस्टिस संजय करोल
स्पष्टीकरण: जस्टिस संजय करोल यांची २०२५ मध्ये राष्ट्रीय हरित प्राधिकरणाचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती झाली, जे पर्यावरण कायद्यातील त्यांच्या तज्ञतेसाठी ओळखले जातात.
4. स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५ अंतर्गत कोणत्या भारतीय शहराला ‘सर्वात स्वच्छ शहर’ म्हणून निवडले गेले?
a) इंदूर
b) सुरत
c) भोपाळ
d) म्हैसूर
Answer: a) इंदूर
स्पष्टीकरण: इंदूरने २०२५ मध्ये स्वच्छ सर्वेक्षणात ‘सर्वात स्वच्छ शहर’ हा किताब कायम राखला, ज्याला कचरा व्यवस्थापन आणि स्वच्छता उपक्रमांसाठी मान्यता मिळाली.
5. २०२५ मध्ये शुक्र ग्रहाचा अभ्यास करण्यासाठी इस्रोने कोणते अंतराळ मिशन प्रक्षेपित केले?
a) शुक्रयान-१
b) मंगलयान-२
c) आदित्य-एल१
d) चंद्रयान-४
Answer: a) शुक्रयान-१
स्पष्टीकरण: इस्रोचे शुक्रयान-१, जे २०२५ मध्ये प्रक्षेपित झाले, हे शुक्राच्या वातावरण आणि पृष्ठभागाचा अभ्यास करणारे भारताचे पहिले मिशन आहे.
6. २०२५ मध्ये नवीकरणीय ऊर्जेला प्रोत्साहन देण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘ग्रीन एनर्जी ट्रांझिशन फंड’ सुरू केला?
a) गुजरात
b) कर्नाटक
c) आंध्र प्रदेश
d) हिमाचल प्रदेश
Answer: b) कर्नाटक
स्पष्टीकरण: कर्नाटकने २०२५ मध्ये ‘ग्रीन एनर्जी ट्रांझिशन फंड’ सुरू केला, ज्याचा उद्देश नवीकरणीय ऊर्जा प्रकल्पांना गती देणे आणि कार्बन तटस्थता साध्य करणे आहे.
7. २०२५ मध्ये खोल समुद्रातील खनन नियंत्रित करण्यासाठी कोणता आंतरराष्ट्रीय करार झाला?
a) संयुक्त राष्ट्र महासागर करार
b) पॅरिस करार
c) बीबीएनजे करार
d) मिनामाता अधिवेशन
Answer: c) बीबीएनजे करार
स्पष्टीकरण: २०२५ मध्ये जैवविविधता राष्ट्रीय क्षेत्राधिकाराच्या पलीकडे (BBNJ) करार लागू झाला, जो समुद्री परिसंस्थेचे संरक्षण करण्यासाठी खोल समुद्रातील खनन नियंत्रित करतो.
8. २०२५ आशियाई ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये पुरुषांच्या १०० मीटर शर्यतीत सुवर्णपदक कोणत्या भारतीय खेळाडूने जिंकले?
a) नीरज चोप्रा
b) अमलान बोरगोहैन
c) अविनाश साबळे
d) तजिंदरपाल सिंग तूर
Answer: b) अमलान बोरगोहैन
स्पष्टीकरण: अमलान बोरगोहैनने २०२५ आशियाई ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये पुरुषांच्या १०० मीटर शर्यतीत सुवर्णपदक जिंकले, ज्याने भारताची धावण्याची प्रतिभा दाखवली.
9. बेलेम, ब्राझील येथे २०२५ मध्ये आयोजित COP30 हवामान परिषदेची थीम कोणती होती?
a) नेट झीरो नाउ
b) हवामान न्याय
c) लवचिक भविष्य
d) हरित पुनर्प्राप्ती
Answer: b) हवामान न्याय
स्पष्टीकरण: २०२५ मध्ये COP30 ची थीम ‘हवामान न्याय’ होती, ज्यामध्ये समान हवामान कृती आणि असुरक्षित राष्ट्रांसाठी समर्थनावर भर देण्यात आला.
10. २०२५ मध्ये डिजिटल शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी युनेस्कोने कोणत्या भारतीय उपक्रमाची प्रशंसा केली?
a) दिक्षा
b) स्वयं
c) पीएम ई-विद्या
d) समग्र शिक्षा
Answer: c) पीएम ई-विद्या
स्पष्टीकरण: युनेस्कोने २०२५ मध्ये पीएम ई-विद्या उपक्रमाची प्रशंसा केली, ज्याने ग्रामीण आणि शहरी भारतात डिजिटल शिक्षणाची उपलब्धता वाढवली.
11. २०२५ मध्ये महिला टी२० विश्वचषक कोणत्या देशाने जिंकला?
a) ऑस्ट्रेलिया
b) भारत
c) इंग्लंड
d) दक्षिण आफ्रिका
Answer: a) ऑस्ट्रेलिया
स्पष्टीकरण: ऑस्ट्रेलियाने २०२५ महिला टी२० विश्वचषक जिंकला, ज्याने महिला क्रिकेटमधील त्यांचे वर्चस्व कायम राखले.
12. २०२५ मध्ये शेती उत्पन्नाला समर्थन देण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘किसान कल्याण मिशन’ सुरू केले?
a) पंजाब
b) ओडिशा
c) छत्तीसगड
d) बिहार
Answer: b) ओडिशा
स्पष्टीकरण: ओडिशाने २०२५ मध्ये ‘किसान कल्याण मिशन’ सुरू केले, ज्याचा उद्देश अनुदान आणि तंत्रज्ञान स्वीकारण्याद्वारे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आहे.
13. २०२५ मध्ये सीमापार पेमेंटसाठी भारतीय रिझर्व्ह बँकेने कोणते तंत्रज्ञान सुरू केले?
a) सेंट्रल बँक डिजिटल करन्सी (CBDC)
b) यूपीआय ग्लोबल
c) ब्लॉकचेन लेजर
d) स्विफ्ट २.०
Answer: b) यूपीआय ग्लोबल
स्पष्टीकरण: आरबीआयने २०२५ मध्ये यूपीआय ग्लोबलचा विस्तार केला, ज्यामुळे अनेक देशांमध्ये सीमापार पेमेंट्स सुलभ झाले.
14. २०२५ विश्व पॅरा ॲथलेटिक्स ग्रँड प्रीमध्ये भालाफेकीत सुवर्णपदक कोणत्या भारतीय पॅरा-खेळाडूने जिंकले?
a) सुमित अंतिल
b) देवेंद्र झाझरिया
c) सुंदर सिंग गुर्जर
d) नवदीप सिंग
Answer: a) सुमित अंतिल
स्पष्टीकरण: सुमित अंतिलने २०२५ विश्व पॅरा ॲथलेटिक्स ग्रँड प्रीमध्ये भालाफेकीत सुवर्णपदक जिंकले, ज्याने त्याची पॅरालिंपिक यशस्वीता कायम राखली.
15. २०३५ पर्यंत मलेरियाचे निर्मूलन करण्यासाठी २०२५ मध्ये कोणता जागतिक आरोग्य उपक्रम सुरू झाला?
a) ग्लोबल मलेरिया ॲक्शन प्लॅन
b) झीरो मलेरिया मोहीम
c) रोल बॅक मलेरिया भागीदारी
d) मलेरिया मुक्त जग
Answer: b) झीरो मलेरिया मोहीम
स्पष्टीकरण: २०२५ मध्ये सुरू झालेली झीरो मलेरिया मोहीम २०३५ पर्यंत जागतिक स्तरावर मलेरियाचे निर्मूलन करण्यासाठी समन्वयित प्रयत्नांचे उद्दिष्ट ठेवते.
16. २०२५ मध्ये QS जागतिक विद्यापीठ रँकिंगमध्ये आशियासाठी प्रथम क्रमांक कोणत्या भारतीय विद्यापीठाने मिळवला?
a) IISc बेंगलोर
b) IIT दिल्ली
c) दिल्ली विद्यापीठ
d) JNU
Answer: a) IISc बेंगलोर
स्पष्टीकरण: IISc बेंगलोरने २०२५ मध्ये QS जागतिक विद्यापीठ रँकिंगमध्ये आशियात प्रथम क्रमांक मिळवला, जे त्याच्या संशोधन आणि शैक्षणिक उत्कृष्टतेसाठी ओळखले जाते.
17. २०२५ मध्ये जगातील पहिला व्यावसायिक संलयन ऊर्जा प्रकल्प कोणत्या देशाने सुरू केला?
a) युनायटेड किंगडम
b) संयुक्त राज्य अमेरिका
c) जपान
d) फ्रान्स
Answer: b) संयुक्त राज्य अमेरिका
स्पष्टीकरण: संयुक्त राज्य अमेरिकेने २०२५ मध्ये पहिला व्यावसायिक संलयन ऊर्जा प्रकल्प सुरू केला, ज्याने स्वच्छ ऊर्जेत एक यशस्वीता मिळवली.
18. २०२५ मध्ये ग्रामीण आरोग्य सुविधा वाढवण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘आयुष्मान आरोग्य मंदिर’ नेटवर्क सुरू केले?
a) झारखंड
b) मध्य प्रदेश
c) उत्तर प्रदेश
d) आसाम
Answer: c) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: उत्तर प्रदेशने २०२५ मध्ये ‘आयुष्मान आरोग्य मंदिर’ नेटवर्कचा विस्तार केला, ज्यामुळे ग्रामीण भागात सर्वसमावेशक आरोग्य सेवा उपलब्ध झाल्या.
19. २०२५ मध्ये ‘जागतिक जैवविविधता आउटलूक’ अहवाल कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थेने प्रकाशित केला?
a) UNEP
b) WWF
c) IUCN
d) CBD
Answer: d) CBD
स्पष्टीकरण: जैवविविधता करार (CBD) ने २०२५ मध्ये जागतिक जैवविविधता आउटलूक अहवाल प्रकाशित केला, ज्यामध्ये जैवविविधता संरक्षणाच्या प्रगतीचे मूल्यांकन केले गेले.
20. २०२५ मध्ये जागतिक बुद्धिबळ चॅम्पियनशिपचा किताब कोणत्या भारतीय बुद्धिबळ खेळाडूने जिंकला?
a) विश्वनाथन आनंद
b) डी. गुकेश
c) अर्जुन एरिगायसी
d) आर. प्रज्ञानंद
Answer: b) डी. गुकेश
स्पष्टीकरण: डी. गुकेशने २०२५ मध्ये जागतिक बुद्धिबळ चॅम्पियनशिप जिंकली, आणि सर्वात तरुण जागतिक चम्पियन बनले.
21. २०२५ मध्ये हायड्रोजनचा सर्वात मोठा निर्यातदार कोणता देश ठरला?
a) जर्मनी
b) ऑस्ट्रेलिया
c) सौदी अरेबिया
d) कॅनडा
Answer: b) ऑस्ट्रेलिया
स्पष्टीकरण: ऑस्ट्रेलियाने २०२५ मध्ये त्याच्या नवीकरणीय ऊर्जा संसाधनांचा उपयोग करून हायड्रोजनचा सर्वात मोठा निर्यातदार बनला.
22. २०२५ खेलो इंडिया युथ गेम्सचे आयोजन कोणत्या भारतीय शहराने केले?
a) भुवनेश्वर
b) गुवाहाटी
c) जयपूर
d) लखनौ
Answer: a) भुवनेश्वर
स्पष्टीकरण: भुवनेश्वरने २०२५ खेलो इंडिया युथ गेम्सचे आयोजन केले, ज्याने भारतभरातील तरुण खेळाडूंच्या प्रतिभेला प्रोत्साहन दिले.
23. २०२५ चा पहिला भारतीय युनिकॉर्न स्टार्टअप कोणता ठरला?
a) झेप्टो
b) मीशो
c) क्रेड
d) फिजिक्सवाला
Answer: d) फिजिक्सवाला
स्पष्टीकरण: फिजिक्सवाला २०२५ मध्ये भारताचा पहिला युनिकॉर्न बनला, ज्याची किंमत १ अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त होती, त्याच्या शैक्षणिक तंत्रज्ञान नवकल्पनांसाठी.
24. २०२५ मध्ये मुलांच्या पोषणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी युनिसेफने कोणती जागतिक मोहीम सुरू केली?
a) नरिश द फ्यूचर
b) हेल्दी स्टार्ट
c) ग्रो स्ट्रॉन्ग
d) झीरो हंगर किड्स
Answer: a) नरिश द फ्यूचर
स्पष्टीकरण: युनिसेफची ‘नरिश द फ्यूचर’ मोहीम २०२५ मध्ये सुरू झाली, ज्याचा उद्देश जगभरातील मुलांच्या पोषणात सुधारणा करणे होता.
25. २०२५ मध्ये महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘मिशन शक्ती २.०’ सुरू केले?
a) तमिळनाडू
b) पश्चिम बंगाल
c) उत्तर प्रदेश
d) महाराष्ट्र
Answer: c) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: उत्तर प्रदेशने २०२५ मध्ये ‘मिशन शक्ती २.०’ सुरू केले, ज्याचा उद्देश महिलांची सुरक्षा, सन्मान आणि सक्षमीकरणाला चालना देणे आहे.