Current Affairs 16th July 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. 2025 मध्ये हिमनद्या संरक्षणावरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे आयोजन कोणत्या देशाने केले?
a) ताजिकिस्तान
b) इंडोनेशिया
c) स्वित्झर्लंड
d) भारत
Answer: a) ताजिकिस्तान
स्पष्टीकरण: ही परिषद दुषान्बे, ताजिकिस्तान येथे आयोजित करण्यात आली, जी हिमनद्यांचे संकट आणि गोड्या पाण्याच्या संरक्षणावर केंद्रित होती.
2. एआय-आधारित बहुभाषी अनुवादासाठी WAVEX स्टार्टअप चॅलेंज 2025 कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केले?
a) अर्थ मंत्रालय
b) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
c) माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
d) वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालय
Answer: c) माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
स्पष्टीकरण: WAVEX स्टार्टअप चॅलेंज 2025, ज्याला भाषा सेतू म्हणतात, 12 भारतीय भाषांसाठी एआय-आधारित अनुवाद साधने विकसित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
3. 2025 मध्ये RBI कडून क्रॉस-बॉर्डर पेमेंट एग्रीगेटर म्हणून काम करण्यासाठी तत्त्वतः मान्यता कोणत्या कंपन्यांना मिळाली?
a) पेटीएम आणि रेझरपे
b) पेपॅल पेमेंट्स आणि वर्ल्डलाइन ई-पेमेंट्स इंडिया
c) फोनपे आणि गूगल पे
d) ॲमेझॉन पे आणि स्ट्राइप
Answer: b) पेपॅल पेमेंट्स आणि वर्ल्डलाइन ई-पेमेंट्स इंडिया
स्पष्टीकरण: RBI ने या कंपन्यांना क्रॉस-बॉर्डर पेमेंट सेवांसाठी मान्यता दिली.
4. 2025 मध्ये भारताने आयोजित केलेल्या BRICS युथ कौन्सिल उद्योजकता कार्यगट बैठकीची थीम काय आहे?
a) डिजिटल नवोन्मेषासाठी वाढ
b) शाश्वत विकासासाठी युथ उद्योजकता
c) जागतिक दक्षिण सहकार्य
d) आर्थिक लवचिकता
Answer: b) शाश्वत विकासासाठी युथ उद्योजकता
स्पष्टीकरण: ही बैठक, 3-7 मार्च 2025 रोजी आयोजित, शाश्वत उद्योजकतेवर केंद्रित होती.
5. 2025 मध्ये कॉमनवेल्थ पार्लमेंटरी असोसिएशन (CPA) भारत क्षेत्रातील झोन II ची वार्षिक परिषद कोठे आयोजित होत आहे?
a) शिमला
b) नवी दिल्ली
c) धर्मशाला
d) देहरादून
Answer: c) धर्मशाला
स्पष्टीकरण: CPA परिषद 30 जून ते 1 जुलै 2025 दरम्यान धर्मशाला येथे उद्घाटित झाली.
6. जून 2025 मध्ये ‘आदिवासी कर्मयोगी’ कार्यक्रम कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केला?
a) गृह मंत्रालय
b) अर्थ मंत्रालय
c) आदिवासी कार्य मंत्रालय
d) महिला आणि बाल विकास मंत्रालय
Answer: c) आदिवासी कार्य मंत्रालय
स्पष्टीकरण: आदिवासी कर्मयोगी कार्यक्रम आदिवासी कल्याण योजनांना खालच्या स्तरापर्यंत पोहोचवण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो.
7. कल्पेनी बेट, जिथे 17व्या शतकातील युद्धनौकेचा अवशेष सापडला, तो कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशात आहे?
a) लक्षद्वीप
b) अंदमान आणि निकोबार
c) तमिळनाडू
d) पुदुचेरी
Answer: a) लक्षद्वीप
स्पष्टीकरण: गोताखोरांनी लक्षद्वीप द्वीपसमूहातील कल्पेनी बेटाजवळ अवशेष शोधले.
8. 2025 मध्ये सशस्त्र सेना न्यायाधिकरण (AFT) कोणत्या मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करते?
a) गृह मंत्रालय
b) संरक्षण मंत्रालय
c) पर्यटन मंत्रालय
d) संस्कृती मंत्रालय
Answer: b) संरक्षण मंत्रालय
स्पष्टीकरण: AFT संरक्षण-संबंधित प्रकरणे हाताळण्यासाठी संरक्षण मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करते.
9. 2025 मध्ये पीएम-यसस्वी योजना कोणत्या मंत्रालयाच्या अंतर्गत आहे?
a) आदिवासी कार्य मंत्रालय
b) ग्रामीण विकास मंत्रालय
c) शिक्षण मंत्रालय
d) सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय
Answer: d) सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालय
स्पष्टीकरण: पीएम-यसस्वी योजना ओबीसी, ईबीसी आणि डीएनटी विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक गरजा पूर्ण करते.
10. 2025 मध्ये भारतातील पहिली ॲस्ट्रो-टुरिझम मोहीम ‘नक्षत्र सभा’ कोणत्या राज्याने सुरू केली?
a) उत्तराखंड
b) हिमाचल प्रदेश
c) राजस्थान
d) जम्मू आणि काश्मीर
Answer: a) उत्तराखंड
स्पष्टीकरण: उत्तराखंड पर्यटन मंडळाने ॲस्ट्रो-टुरिझमला प्रोत्साहन देण्यासाठी नक्षत्र सभा सुरू केली.
11. 2025 मध्ये भारताने कोणत्या देशाला मागे टाकून जगातील चौथी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनली?
a) जर्मनी
b) जपान
c) युनायटेड किंगडम
d) फ्रान्स
Answer: b) जपान
स्पष्टीकरण: भारताने 2025 मध्ये जपानला मागे टाकून चौथ्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था बनली.
12. 78व्या कान्स फिल्म फेस्टिव्हल 2025 मध्ये पाल्म डी’ओर पुरस्कार कोणी जिंकला?
a) जफर पनाही
b) हिरोकाझू कोरे-एदा
c) बोंग जून-हो
d) असगर फरहादी
Answer: a) जफर पनाही
स्पष्टीकरण: जफर पनाही यांनी त्यांच्या चित्रपटासाठी 78व्या कान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये पाल्म डी’ओर जिंकला.
13. 11 जुलै 2025 रोजी मानव-हत्ती संघर्षाला सामोरे जाण्यासाठी ‘गज मित्र’ योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली?
a) कर्नाटक
b) केरळ
c) आसाम
d) ओडिशा
Answer: c) आसाम
स्पष्टीकरण: गज मित्र योजना आसाममध्ये मानव-हत्ती संघर्ष कमी करण्यासाठी सुरू करण्यात आली, जिथे 2000-2023 दरम्यान 1,400 हून अधिक मानवी आणि 1,200 हत्तींच्या मृत्यूंची नोंद झाली.
14. 2025 मध्ये दक्षिण आशियातील सर्वात मोठी बॅटरी ऊर्जा साठवण प्रणाली (BESS) चे नाव काय आहे?
a) किलोकारी BESS
b) दिल्ली पॉवर BESS
c) सोलरसिंक BESS
d) ग्रीनग्रिड BESS
Answer: a) किलोकारी BESS
स्पष्टीकरण: दक्षिण दिल्लीतील 20 मेगावॅटचा किलोकारी BESS, 40 मेगावॅट-तास क्षमतेसह, लिथियम आयर्न फॉस्फेट तंत्रज्ञान वापरतो आणि भारतातील पहिली व्यावसायिक मान्यता प्राप्त ऊर्जा साठवण प्रणाली आहे.
15. 2025 मध्ये गुजरातच्या 16व्या सिंह गणनेत किती आशियाई सिंह नोंदवले गेले?
a) 674
b) 891
c) 523
d) 1023
Answer: b) 891
स्पष्टीकरण: 2025 च्या गणनेत गुजरातमध्ये 891 आशियाई सिंह नोंदवले गेले, जे संरक्षण यश दर्शवते.
16. 2025 मध्ये आठ कोअर उद्योगांच्या निर्देशांकात सर्वाधिक वजन असलेला कोअर उद्योग कोणता आहे?
a) कोळसा
b) वीज
c) स्टील
d) पेट्रोलियम रिफायनरी उत्पादने
Answer: d) पेट्रोलियम रिफायनरी उत्पादने
स्पष्टीकरण: पेट्रोलियम रिफायनरी उत्पादनांचे आठ कोअर उद्योगांच्या निर्देशांकात सर्वाधिक वजन (28.04%) आहे.
17. मे 2025 मध्ये भारतीय नौदलाने समाविष्ट केलेले प्राचीन सिलाई जहाज कोणत्या गोष्टीपासून प्रेरित होते?
a) अजंता लेणी चित्र
b) सिंधू खोरे अवशेष
c) चोल राजवंश जहाजे
d) वैदिक हस्तलिखिते
Answer: a) अजंता लेणी चित्र
स्पष्टीकरण: जहाजाचे डिझाइन अजंता लेणीतील ऐतिहासिक चित्रापासून प्रेरित आहे.
18. मे 2025 मध्ये खेलो इंडिया बीच गेम्स (KIBG) चा पहिला संस्करण कोठे आयोजित झाला?
a) पुरी बीच, ओडिशा
b) घोघला बीच, दीव
c) मरीना बीच, चेन्नई
d) जुहू बीच, मुंबई
Answer: b) घोघला बीच, दीव
स्पष्टीकरण: पहिला KIBG घोघला बीच, दीव येथे आयोजित झाला, जो तटीय खेळांना प्रोत्साहन देतो.
19. 2025 मध्ये SAFF अंडर-19 फुटबॉल चॅम्पियनशिप कोणी जिंकली?
a) बांगलादेश
b) श्रीलंका
c) नेपाळ
d) भारत
Answer: d) भारत
स्पष्टीकरण: भारताने 2025 मध्ये SAFF अंडर-19 फुटबॉल चॅम्पियनशिप जिंकली.
20. मे 2025 मध्ये ऑपरेशन सिंदूर अंतर्गत 59 खासदारांना 32 देशांमध्ये पाठवण्याचा मुख्य उद्देश काय होता?
a) व्यापार चर्चा
b) सांस्कृतिक देवाणघेवाण
c) राजनयिक पोहोच
d) हवामान धोरण समर्थन
Answer: c) राजनयिक पोहोच
स्पष्टीकरण: ऑपरेशन सिंदूरचा उद्देश संसदीय सहभागाद्वारे भारताच्या राजनयिक संबंधांना बळकट करणे होता.
21. 2025 मध्ये सार्वजनिक खर्चात पारदर्शिता वाढवण्यासाठी CAG ने कोणते डिजिटल व्यासपीठ सुरू केले?
a) ई-समिक्षा
b) OCMS
c) भारतनेट
d) ई-गव्हर्नन्स पोर्टल
Answer: b) OCMS
स्पष्टीकरण: ऑनलाइन कनकरंट मॉनिटरिंग सिस्टम (OCMS) नियंत्रक आणि महालेखापरीक्षकाने पारदर्शिता आणि जबाबदारी वाढवण्यासाठी सुरू केले.
22. 2025 मध्ये RBI ने अनुसूचित वाणिज्यिक बँकांसाठी रोख प्रवाह विश्लेषण प्रणालीचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) डिजिटल पेमेंट वाढवणे
b) वित्तीय समावेशनाला प्रोत्साहन देणे
c) गैर-निष्पादक मालमत्ता कमी करणे
d) तरलता व्यवस्थापन सुधारणे
Answer: d) तरलता व्यवस्थापन सुधारणे
स्पष्टीकरण: RBI ची रोख प्रवाह विश्लेषण प्रणाली अनुसूचित वाणिज्यिक बँकांसाठी तरलता व्यवस्थापन सुधारण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
23. 2025 मध्ये RBI कडून क्रॉस-बॉर्डर पेमेंट एग्रीगेटर म्हणून काम करण्यासाठी तत्त्वतः मान्यता कोणत्या कंपन्यांना मिळाली?
a) पेपॅल आणि वर्ल्डलाइन
b) पेटीएम आणि रेझरपे
c) फोनपे आणि गूगल पे
d) स्ट्राइप आणि भारतपे
Answer: a) पेपॅल आणि वर्ल्डलाइन
स्पष्टीकरण: पेपॅल पेमेंट्स आणि वर्ल्डलाइन ई-पेमेंट्स इंडियाला RBI ची मान्यता मिळाली.
24. जुलै 2025 मध्ये सुरू केलेल्या ‘कला सेतू’ आणि ‘भाषा सेतू’ चॅलेंजचा फोकस काय आहे?
a) डिजिटल शिक्षण व्यासपीठ
b) बहुभाषी डिजिटल नवोन्मेष
c) सांस्कृतिक वारसा संरक्षण
d) ग्रामीण पायाभूत सुविधा विकास
Answer: b) बहुभाषी डिजिटल नवोन्मेष
स्पष्टीकरण: हे चॅलेंज भारतात बहुभाषी डिजिटल सोल्युशन्ससाठी एआय-आधारित स्टार्टअप्सना प्रोत्साहन देतात.
25. 2025 मध्ये भारताने अधिग्रहित करण्याची योजना आखलेल्या नवीन हवाई-प्रक्षेपित बॅलिस्टिक मिसाइलचे नाव काय आहे?
a) निर्भय
b) ब्रह्मोस
c) AIR LORA
d) पृथ्वी
Answer: c) AIR LORA
स्पष्टीकरण: भारतीय हवाई दल आपली लांब पल्ल्याची हल्ल्याची क्षमता वाढवण्यासाठी AIR LORA अधिग्रहित करण्याची योजना आखत आहे.