Current Affairs 16th June 2025 : Daily GK Update in Marathi

1. जून २०२५ मध्ये मुलींच्या शिक्षणाला चालना देण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘मुख्यमंत्री बालिका सायकल योजना’ सुरू केली?
a) बिहार
b) राजस्थान
c) मध्य प्रदेश
d) उत्तर प्रदेश
Answer: b) राजस्थान
स्पष्टीकरण: राजस्थानने जून २०२५ मध्ये ग्रामीण भागातील मुलींना मोफत सायकली देण्यासाठी ‘मुख्यमंत्री बालिका सायकल योजना’ सुरू केली, ज्याचा उद्देश शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करणे आणि शिक्षणाची उपलब्धता वाढवणे आहे.
2. जून २०२५ मध्ये भारताच्या नवीन मुख्य निवडणूक आयुक्त म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
a) राजीव कुमार
b) अनूप चंद्र पांडे
c) ज्ञानेश कुमार
d) सुखबीर सिंह संधू
Answer: c) ज्ञानेश कुमार
स्पष्टीकरण: वरिष्ठ आयएएस अधिकारी ज्ञानेश कुमार यांची जून २०२५ मध्ये राजीव कुमार यांचे उत्तराधिकारी म्हणून मुख्य निवडणूक आयुक्त म्हणून नियुक्ती झाली, जे आगामी राज्य निवडणुकांवर देखरेख करतील.
3. जून २०२५ मध्ये १०व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेचे आयोजन कोणत्या देशाने केले?
a) ब्राझील
b) रशिया
c) भारत
d) चीन
Answer: b) रशिया
स्पष्टीकरण: रशियाने जून २०२५ मध्ये १०व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेचे आयोजन केले, ज्यामध्ये आर्थिक सहकार्य, डिजिटल परिवर्तन आणि जागतिक व्यापार संरक्षणवादाचा सामना करण्यावर लक्ष केंद्रित केले.
4. जागतिक पर्यावरण दिन २०२५ ची थीम काय होती?
a) पर्यावरणीय पुनर्स्थापना
b) जमिनीचा ऱ्हास आणि दुष्काळ प्रतिकार
c) प्लास्टिक प्रदूषण निर्मूलन
d) जलवायु कृती आता
Answer: b) जमिनीचा ऱ्हास आणि दुष्काळ प्रतिकार
स्पष्टीकरण: ५ जून रोजी साजरा झालेल्या जागतिक पर्यावरण दिन २०२५ चा केंद्रबिंदू जमिनीचा ऱ्हास रोखणे आणि दुष्काळ प्रतिकार वाढवणे होता, ज्याचे आयोजन सौदी अरेबियाने केले.
5. स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५ च्या क्रमवारीत कोणते भारतीय शहर अव्वल ठरले?
a) इंदूर
b) सूरत
c) नवी मुंबई
d) भोपाळ
Answer: a) इंदूर
स्पष्टीकरण: इंदूरने स्वच्छ सर्वेक्षण २०२५ मध्ये सलग नवव्या वर्षी भारतातील सर्वात स्वच्छ शहर म्हणून आपले स्थान कायम ठेवले, कचरा व्यवस्थापन आणि स्वच्छतेत उत्कृष्ट कामगिरी केली.
6. जून २०२५ मध्ये गुरूच्या युरोपा चंद्राचा अभ्यास करण्यासाठी कोणत्या अंतराळ संस्थेने मिशन प्रक्षेपित केले?
a) नासा
b) ईएसए
c) इसरो
d) सीएनएसए
Answer: a) नासा
स्पष्टीकरण: नासाच्या युरोपा क्लिपर मिशन, जे जून २०२५ मध्ये प्रक्षेपित झाले, गुरूच्या बर्फाळ चंद्र युरोपामध्ये जीवनाच्या शक्यता आणि उपपृष्ठभागावरील महासागरांचा अभ्यास करेल.
7. जून २०२५ मध्ये शाश्वततेला प्रोत्साहन देण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘ग्रीन बजेट’ सादर केले?
a) केरळ
b) गुजरात
c) तमिळनाडू
d) हिमाचल प्रदेश
Answer: a) केरळ
स्पष्टीकरण: केरळने जून २०२५ मध्ये भारतातील पहिले राज्यस्तरीय ‘ग्रीन बजेट’ सादर केले, ज्यामध्ये नवीकरणीय ऊर्जा, वृक्षारोपण आणि पर्यावरणपूरक पायाभूत सुविधांसाठी निधीचे वाटप केले.
8. फ्रेंच ओपन २०२५ मध्ये पुरुष एकल विजेतेपद कोणी जिंकले?
a) राफेल नदाल
b) कार्लोस अल्काराझ
c) यानिक सिनर
d) नोव्हाक जोकोविच
Answer: b) कार्लोस अल्काराझ
स्पष्टीकरण: स्पॅनिश टेनिस स्टार कार्लोस अल्काराझने फ्रेंच ओपन २०२५ मध्ये पुरुष एकल विजेतेपद जिंकले, अंतिम सामन्यात यानिक सिनरचा पराभव केला.
9. जून २०२५ मध्ये AI विकास नियंत्रित करण्यासाठी कोणता आंतरराष्ट्रीय करार झाला?
a) ग्लोबल AI करार
b) यूनेस्को AI नीतिशास्त्र करार
c) G20 AI फ्रेमवर्क
d) संयुक्त राष्ट्र AI प्रशासन करार
Answer: d) संयुक्त राष्ट्र AI प्रशासन करार
स्पष्टीकरण: जून २०२५ मध्ये झालेल्या संयुक्त राष्ट्र AI प्रशासन कराराने पारदर्शकता आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी नैतिक AI विकास आणि वापरासाठी जागतिक मानके निश्चित केली.
10. जून २०२५ मध्ये कोणती भारतीय नदी ‘राष्ट्रीय नदी’ म्हणून घोषित झाली?
a) यमुना
b) नर्मदा
c) गोदावरी
d) ब्रह्मपुत्र
Answer: b) नर्मदा
स्पष्टीकरण: नर्मदा नदीला जून २०२५ मध्ये तिच्या संवर्धन आणि सांस्कृतिक महत्त्वाला प्रोत्साहन देण्यासाठी ‘राष्ट्रीय नदी’ घोषित करण्यात आले, गंगेच्या पावलावर पाऊल ठेवले.
11. ‘ग्लोबल हंगर इंडेक्स २०२५’ कोणत्या संस्थेने प्रकाशित केले?
a) FAO
b) IFPRI
c) UNICEF
d) WFP
Answer: b) IFPRI
स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय अन्न धोरण संशोधन संस्था (IFPRI) ने भागीदारांसह ग्लोबल हंगर इंडेक्स २०२५ प्रकाशित केले, ज्यामध्ये भारताच्या भूक कमी करण्यातील प्रगती अधोरेखित केली.
12. आशियाई ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिप २०२५ मध्ये महिलांच्या ४०० मीटर शर्यतीत सुवर्णपदक कोणत्या भारतीय खेळाडूने जिंकले?
a) हिमा दास
b) दुती चंद
c) प्रिया मोहन
d) विस्मया व्हीके
Answer: c) प्रिया मोहन
स्पष्टीकरण: प्रिया मोहनने आशियाई ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिप २०२५ मध्ये महिलांच्या ४०० मीटर शर्यतीत सुवर्णपदक जिंकले, भारताची उदयोन्मुख ट्रॅक प्रतिभा दाखवली.
13. जून २०२५ मध्ये कोणते डिजिटल पेमेंट प्लॅटफॉर्म १० नवीन देशांमध्ये विस्तारले?
a) पेटीएम
b) गूगल पे
c) यूपीआय ग्लोबल
d) फोनपे
Answer: c) यूपीआय ग्लोबल
स्पष्टीकरण: NPCI द्वारे व्यवस्थापित यूपीआय ग्लोबलने जून २०२५ मध्ये १० नवीन देशांमध्ये विस्तार केला, ज्यामुळे भारतीय वापरकर्त्यांसाठी सीमापार व्यवहार सुलभ झाले.
14. जून २०२५ मध्ये कोणत्या भारतीय राज्याने वाघांच्या लोकसंख्येत वाढ नोंदवली?
a) कर्नाटक
b) मध्य प्रदेश
c) आसाम
d) ओडिशा
Answer: b) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेशने जून २०२५ मध्ये वाघांच्या लोकसंख्येत लक्षणीय वाढ नोंदवली, ज्यामुळे भारतातील ‘टायगर स्टेट’ म्हणून त्याची स्थिती मजबूत झाली.
15. जून २०२५ मध्ये कोणता देश १००% नवीकरणीय ऊर्जा प्राप्त करणारा पहिला देश ठरला?
a) आयलंड
b) नॉर्वे
c) डेन्मार्क
d) कोस्टा रिका
Answer: d) कोस्टा रिका
स्पष्टीकरण: कोस्टा रिकाने जून २०२५ मध्ये प्रामुख्याने जलविद्युत, पवन आणि सौर ऊर्जेद्वारे १००% नवीकरणीय ऊर्जा प्राप्त केली, जागतिक मापदंड स्थापित केला.
16. NIRF रँकिंग २०२५ मध्ये ‘एकूण’ श्रेणीत कोणते भारतीय संस्थान अव्वल ठरले?
a) आयआयटी मद्रास
b) आयआयएससी बेंगलुरू
c) आयआयटी दिल्ली
d) एम्स दिल्ली
Answer: b) आयआयएससी बेंगलुरू
स्पष्टीकरण: आयआयएससी बेंगलुरूने NIRF रँकिंग २०२५ मध्ये ‘एकूण’ श्रेणीत अव्वल स्थान मिळवले, संशोधन आणि शिक्षणातील उत्कृष्टतेसाठी मान्यता मिळाली.
17. जून २०२५ मध्ये प्रतिजननाशक प्रतिकाराचा सामना करण्यासाठी कोणता जागतिक आरोग्य उपक्रम सुरू झाला?
a) ग्लोबल AMR ॲक्शन प्लॅन
b) वन हेल्थ इनिशिएटिव्ह
c) WHO AMR ॲलायन्स
d) UN हेल्थ शील्ड
Answer: a) ग्लोबल AMR ॲक्शन प्लॅन
स्पष्टीकरण: जून २०२५ मध्ये सुरू झालेला ग्लोबल AMR ॲक्शन प्लॅन प्रतिजननाशक प्रतिकाराचा सामना करण्यासाठी समन्वयित आंतरराष्ट्रीय प्रयत्नांचा उद्देश ठेवतो.
18. मे २०२५ साठी आयसीसी पुरुष खेळाडू ऑफ द मंथ म्हणून कोणत्या भारतीय क्रिकेटपटूची निवड झाली?
a) विराट कोहली
b) यशस्वी जायसवाल
c) जसप्रीत बुमराह
d) सूर्यकुमार यादव
Answer: b) यशस्वी जायसवाल
स्पष्टीकरण: यशस्वी जायसवाल याला ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध कसोटी सामन्यांमधील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी मे २०२५ चा आयसीसी पुरुष खेळाडू ऑफ द मंथ म्हणून निवडले गेले.
19. जून २०२५ मध्ये ड्रोन तंत्रज्ञानाला चालना देण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने ‘ड्रोन धोरण’ सुरू केले?
a) तेलंगणा
b) महाराष्ट्र
c) उत्तर प्रदेश
d) आंध्र प्रदेश
Answer: c) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: उत्तर प्रदेशच्या ड्रोन धोरण २०२५, जे जूनमध्ये सुरू झाले, ड्रोन उत्पादन आणि शेती, आरोग्यसेवा आणि निगराणीमधील त्याच्या वापराला प्रोत्साहन देण्याचा उद्देश आहे.
20. ‘स्टेट ऑफ ग्लोबल क्लायमेट २०२५’ अहवाल कोणत्या आंतरराष्ट्रीय संस्थेने प्रकाशित केला?
a) IPCC
b) WMO
c) UNEP
d) UNFCCC
Answer: b) WMO
स्पष्टीकरण: जागतिक हवामानशास्त्र संस्था (WMO) ने ‘स्टेट ऑफ ग्लोबल क्लायमेट २०२५’ अहवाल प्रकाशित केला, ज्यामध्ये जागतिक तापमानवाढीचे विक्रमी स्तर अधोरेखित केले.
21. २०२५ मध्ये संगीतासाठी ‘युनेस्को क्रिएटिव्ह सिटी’ म्हणून कोणते भारतीय शहर निवडले गेले?
a) वाराणसी
b) चेन्नई
c) कोलकाता
d) शिलाँग
Answer: d) शिलाँग
स्पष्टीकरण:
शिलाँगला २०२५ मध्ये त्याच्या समृद्ध संगीत संस्कृती आणि उत्सवांसाठी युनेस्को क्रिएटिव्ह सिटी फॉर म्युझिक म्हणून नामांकन मिळाले.
22. जून २०२५ मध्ये FIFA U-20 विश्वचषक कोणत्या देशाने जिंकला?
a) ब्राझील
b) अर्जेंटिना
c) फ्रान्स
d) इंग्लंड
Answer: b) अर्जेंटिना
स्पष्टीकरण: अर्जेंटिनाने जून २०२५ मध्ये FIFA U-20 विश्वचषक जिंकला, अंतिम सामन्यात फ्रान्सचा पराभव करून विजेतेपद मिळवले.
23. शेतकऱ्यांना समर्थन देण्यासाठी जून २०२५ मध्ये कोणती भारतीय योजना २०३० पर्यंत वाढवण्यात आली?
a) पीएम-किसान
b) पीएमएफबीवाय
c) केसीसी
d) ई-नाम
Answer: a) पीएम-किसान
स्पष्टीकरण: शेतकऱ्यांना उत्पन्न समर्थन देणारी पीएम-किसान योजना जून २०२५ मध्ये २०३० पर्यंत वाढवण्यात आली, ज्यामुळे आर्थिक स्थिरता सुनिश्चित झाली.
24. २०२५ मध्ये मूलभूत भौतिकशास्त्रातील ब्रेकथ्रू पुरस्कार कोणत्या भारतीय शास्त्रज्ञाला मिळाला?
a) अशोक सेन
b) अभय अष्टेकर
c) जयंत नारळीकर
d) थानू पद्मनाभन
Answer: a) अशोक सेन
स्पष्टीकरण: अशोक सेन यांना स्ट्रिंग थिअरी आणि क्वांटम गुरुत्वाकर्षणातील योगदानासाठी २०२५ मध्ये ब्रेकथ्रू पुरस्कार इन फंडामेंटल फिजिक्स प्रदान करण्यात आला.
25. जून २०२५ मध्ये ‘डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर’वर लक्ष केंद्रित करणारी कोणती आंतरराष्ट्रीय परिषद झाली?
a) G20
b) SCO
c) ASEAN
d) UN डिजिटल समिट
Answer: d) UN डिजिटल समिट
स्पष्टीकरण: जून २०२५ मधील UN डिजिटल समिटने जागतिक स्तरावर शाश्वत विकास ध्येय साध्य करण्यात डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या भूमिकेवर भर दिला.