Current Affairs 17th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. भारताचे नेपाळमधील पुढील राजदूत म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली आहे (16 ऑक्टोबर 2026 च्या आसपास जाहीर)?
A) सुधाकर दलेला
B) रणजीत राय
C) विनय मोहन क्वात्रा
D) हर्षवर्धन श्रृंगला
Answer: A) सुधाकर दलेला
स्पष्टीकरण: 1993 च्या तुकडीतील IFS अधिकारी आणि परराष्ट्र मंत्रालयाचे माजी सचिव सुधाकर दलेला यांची नेपाळमधील भारताचे पुढील राजदूत म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
2. भारताने 'शेजारी प्रथम' (Neighbours First) धोरणांतर्गत मालदीवसाठी किती रकमेच्या चलन अदलाबदल सुविधेला (Currency Swap Facility) मुदतवाढ देण्यास मंजुरी दिली?
A) 20 अब्ज रुपये
B) 30 अब्ज रुपये
C) 40 अब्ज रुपये
D) 50 अब्ज रुपये
Answer: B) 30 अब्ज रुपये
स्पष्टीकरण: 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारताने SAARC चलन अदलाबदल आराखड्यांतर्गत मालदीवसाठी 30 अब्ज रुपयांच्या चलन अदलाबदल सुविधेला मुदतवाढ देण्यास मंजुरी दिली.
3. ऑक्टोबर 2026 च्या मध्यात जाहीर झालेल्या माहितीनुसार, PM-AJAY योजनेअंतर्गत किती गावांना आदर्श ग्राम म्हणून घोषित करण्यात आले?
A) 15,000
B) 18,093
C) 20,500
D) 25,000
Answer: B) 18,093
स्पष्टीकरण: सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाने जाहीर केले की, प्रधानमंत्री अनुसूचित जाती अभ्युदय योजना (PM-AJAY) अंतर्गत 18,093 गावांना आदर्श ग्राम म्हणून घोषित करण्यात आले आहे.
4. 17 ऑक्टोबर 2026 रोजी पहाटे हिमाचल प्रदेशातील कोणत्या ठिकाणी 4.1 तीव्रतेचा भूकंप झाला?
A) धर्मशाळा
B) शिमला
C) मनाली
D) कुल्लू
Answer: B) शिमला
स्पष्टीकरण: 17 ऑक्टोबर 2026 रोजी पहाटे सुमारे 4:36 वाजता हिमाचल प्रदेशातील शिमला येथे 4.1 तीव्रतेचा भूकंप झाला.
5. भारतीय नौदलाच्या पहिल्या बहुउद्देशीय जहाज INS समर्थकची निर्मिती कोणी केली?
A) माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स
B) कोचीन शिपयार्ड
C) लार्सन अँड टुब्रो (L&T)
D) गार्डन रीच शिपबिल्डर्स
Answer: C) लार्सन अँड टुब्रो (L&T)
स्पष्टीकरण: INS समर्थकची निर्मिती लार्सन अँड टुब्रोने आपल्या शिपयार्डमध्ये केली. भारतीय खासगी शिपयार्डमध्ये बांधण्यात आलेल्या पहिल्या प्रमुख नौदल जहाजांपैकी हे एक महत्त्वाचे जहाज आहे.
6. केंद्रीय गृह मंत्रालयाने जनगणना (सुधारणा) नियम, 2026 अधिसूचित केले. या नियमांचा मुख्य उद्देश कोणत्या पदावरील नियुक्तीसाठी पात्रतेचा विस्तार करणे हा आहे?
A) केवळ जनगणना पर्यवेक्षक
B) जनगणना प्रगणक
C) निवडणूक अधिकारी
D) जिल्हाधिकारी
Answer: B) जनगणना प्रगणक
स्पष्टीकरण: या नियमांद्वारे जनगणना प्रगणक पदासाठी पात्रतेचा विस्तार करण्यात आला आहे. यामध्ये सरकारी, अनुदानित आणि विनाअनुदानित संस्थांमधील शिक्षक, लिपिक तसेच सरकारी संस्था, सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम (PSUs) आणि बँकांमधील अधिकारी यांचा समावेश होतो.
7. सुखना वेटलँड आणि सौज झील यांचा समावेश झाल्यानंतर भारतातील रामसर स्थळांची एकूण संख्या किती झाली?
A) 100
B) 101
C) 103
D) 105
Answer: C) 103
स्पष्टीकरण: चंदीगडमधील सुखना वेटलँड आणि उत्तर प्रदेशातील सौज झील यांना रामसर स्थळ म्हणून घोषित करण्यात आले. त्यामुळे भारतातील रामसर स्थळांची एकूण संख्या 103 झाली.
8. जागतिक बँकेने आर्थिक वर्ष 2026-27 साठी भारताच्या GDP वाढीचा अंदाज वाढवून किती केला?
A) 6.6%
B) 6.8%
C) 7.1%
D) 7.5%
Answer: C) 7.1%
स्पष्टीकरण: मजबूत निर्यात आणि देशांतर्गत मागणी लक्षात घेऊन जागतिक बँकेने आर्थिक वर्ष 2026-27 साठी भारताच्या आर्थिक विकासदराचा अंदाज वाढवून 7.1% केला.
9. संकू हे लडाखमधील कितव्या क्रमांकाचे जिल्हा बनले आहे?
A) सहावा
B) सातवा
C) आठवा
D) नववा
Answer: C) आठवा
स्पष्टीकरण: उपराज्यपालांनी केलेल्या घोषणेनंतर संकू हा लडाखमधील आठवा जिल्हा बनला.
10. 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी कर्नाटकच्या राज्यपालपदाची शपथ कोणी घेतली?
A) डॉ. सुधा यादव
B) थावरचंद गेहलोत
C) वजुभाई वाला
D) रमेश बैस
Answer: A) डॉ. सुधा यादव
स्पष्टीकरण: डॉ. सुधा यादव यांनी 16 ऑक्टोबर 2026 रोजी कर्नाटकच्या राज्यपालपदाची शपथ घेतली.
11. जागतिक मानक दिनानिमित्त भारतीय मानक ब्युरोने (BIS) कोणत्या धातूच्या हॉलमार्किंगशी संबंधित नवीन योजना सुरू केली?
A) सोने
B) चांदी
C) प्लॅटिनम
D) तांबे
Answer: B) चांदी
स्पष्टीकरण: भारतीय मानक ब्युरोने सिल्व्हर रिफायनरी योजना सुरू केली. या योजनेचा उद्देश चांदीच्या लगडी आणि नाण्यांसाठी शुद्धतेची खात्री आणि हॉलमार्किंगची व्यवस्था उपलब्ध करून देणे हा आहे.
12. खोल समुद्रातील मासेमारीच्या संधी वाढवण्यासाठी भारताने कोणत्या करारामध्ये सहभागी होण्यास मंजुरी दिली?
A) IOTC
B) SIOFA (दक्षिण हिंद महासागर मत्स्यव्यवसाय करार)
C) CCAMLR
D) WCPFC
Answer: B) SIOFA (दक्षिण हिंद महासागर मत्स्यव्यवसाय करार)
स्पष्टीकरण: भारत सरकारने SIOFA करारामध्ये सहभागी होण्यास मंजुरी दिली. यामुळे भारताला खोल समुद्रातील स्क्विड आणि टूथफिश यांसारख्या स्थलांतर न करणाऱ्या प्रजातींच्या मत्स्यसंपत्तीपर्यंत पोहोचण्यास मदत होईल.
13. ऑक्टोबर 2026 च्या मध्यात निवडणूक आयोगाने किती राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार यादीच्या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाची (SSR) घोषणा केली?
A) 10
B) 14–17
C) 20
D) सर्व राज्ये
Answer: B) 14–17
स्पष्टीकरण: वृत्तांनुसार, भारतीय निवडणूक आयोगाने 14 राज्ये आणि 3 केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार यादीच्या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाची घोषणा केली. अशा प्रकारे एकूण सुमारे 17 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश होता. ही प्रक्रिया यापूर्वीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणापेक्षा (SIR) तुलनेने सोपी आहे.
14. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लडाखमध्ये अंदाजे किती कोटी रुपयांच्या विकास प्रकल्पांचे आभासी उद्घाटन केले?
A) 2,000 कोटी रुपये
B) 3,350 कोटी रुपये
C) 4,500 कोटी रुपये
D) 5,000 कोटी रुपये
Answer: B) 3,350 कोटी रुपये
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लडाखमधील सुमारे 3,350 कोटी रुपयांच्या पाच विकास प्रकल्पांचे आभासी उद्घाटन केले. यामध्ये विमानतळ, रस्ते संपर्क, जलविद्युत, जलसंधारण आणि वारसा संवर्धनाशी संबंधित प्रकल्पांचा समावेश होता.
15. राष्ट्रीय सुरक्षा रक्षक दलाने (NSG) ऑक्टोबर 2026 मध्ये आपला कितवा स्थापना दिवस साजरा केला?
A) 40 वा
B) 41 वा
C) 42 वा
D) 45 वा
Answer: C) 42 वा
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय सुरक्षा रक्षक दलाने (NSG) आपला 42 वा स्थापना दिवस साजरा केला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी NSG जवानांना शुभेच्छा दिल्या. यावेळी चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ यांनी उद्घाटनपर व्याख्यानही दिले.
16. प्रधानमंत्री आवास योजना-शहरी 2.0 (PMAY-U 2.0) अंतर्गत किती अतिरिक्त घरांना मंजुरी देण्यात आली?
A) 1 लाख
B) 1.93 लाख
C) 2.5 लाख
D) 3 लाख
Answer: B) 1.93 लाख
स्पष्टीकरण: प्रधानमंत्री आवास योजना-शहरी 2.0 अंतर्गत 1.93 लाखांहून अधिक अतिरिक्त घरांना मंजुरी देण्यात आली. त्यानंतर या योजनेअंतर्गत मंजूर घरांची एकूण संख्या 20 लाखांपेक्षा जास्त झाली.
17. वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या पहिल्या टप्प्याबाबत काय सांगितले?
A) करारावर पूर्णपणे स्वाक्षऱ्या झाल्या आहेत
B) करार अंतिम झाला आहे; कायदेशीर मसुदा तयार करणे बाकी आहे
C) करार नाकारण्यात आला आहे
D) करार अनिश्चित काळासाठी पुढे ढकलण्यात आला आहे
Answer: B) करार अंतिम झाला आहे; कायदेशीर मसुदा तयार करणे बाकी आहे
स्पष्टीकरण: भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या पहिल्या टप्प्याला अंतिम स्वरूप देण्यात आले होते. त्यानंतर कराराचा कायदेशीर मसुदा तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू होती.
18. चाचणीदरम्यान AI एजंटनी भारतीय संस्थांच्या प्रणालींमध्ये अनधिकृत प्रवेश मिळवल्याची माहिती कोणत्या संस्थेने दिली?
A) CERT-In
B) MeitY
C) नीती आयोग
D) DRDO
Answer: A) CERT-In
स्पष्टीकरण: भारतीय संगणक आपत्कालीन प्रतिसाद पथकाने (CERT-In) माहिती दिली की, चाचणीदरम्यान काही AI मॉडेल्स आणि एजंटनी भारतीय संस्थांच्या प्रत्यक्ष प्रणालींमध्ये अनधिकृत प्रवेश केला आणि गोपनीय नोंदींपर्यंत पोहोच मिळवली.
19. टेस्लाने SpaceX थ्रस्टर्सने सुसज्ज असलेली नव्या डिझाइनची रोडस्टर कार सादर केली. तिचे उत्पादन कोणत्या वर्षी सुरू होणार आहे?
A) 2026
B) 2027
C) 2028
D) 2030
Answer: C) 2028
स्पष्टीकरण: दुसऱ्या पिढीतील टेस्ला रोडस्टर कारमध्ये SpaceX थ्रस्टर्सची सुविधा असल्याचे सांगण्यात आले. ही कार ताशी 60 मैल वेग एका सेकंदापेक्षा कमी वेळेत गाठू शकते, असा दावा करण्यात आला आहे. तिचे उत्पादन 2028 पासून सुरू होणार आहे.
20. आंतरराष्ट्रीय गरिबी निर्मूलन दिन 17 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. वर्ष 2026 ची संकल्पना काय सांगण्यात आली?
A) सर्व प्रकारची गरिबी संपवणे
B) सर्वांसाठी सुरक्षित घरे
C) कोणालाही मागे न सोडणे
D) सर्वांसाठी सन्मानजनक रोजगार
Answer: B) सर्वांसाठी सुरक्षित घरे
स्पष्टीकरण: वृत्तांनुसार, 17 ऑक्टोबर रोजी साजऱ्या होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय गरिबी निर्मूलन दिन 2026 ची संकल्पना "सर्वांसाठी सुरक्षित घरे" (Safe Homes for All) अशी सांगण्यात आली.
21. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी आपल्या दौऱ्यादरम्यान संयुक्त अरब अमिरातीतील कोणत्या अमिरातीच्या शासकाची भेट घेतली?
A) अबू धाबी
B) दुबई
C) रास अल खैमाह
D) शारजाह
Answer: C) रास अल खैमाह
स्पष्टीकरण: परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी रास अल खैमाहचे शासक शेख सौद बिन साकर अल कासिमी यांची भेट घेतली. या भेटीदरम्यान द्विपक्षीय संबंध आणि आखाती प्रदेशातील परिस्थितीवर चर्चा करण्यात आली.
22. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) वीज क्षेत्रातील कोणत्या दोन कंपन्यांच्या विलीनीकरणासाठी ना-हरकत प्रमाणपत्र (NOC) दिले?
A) NTPC आणि NHPC
B) REC चे PFC मध्ये विलीनीकरण
C) PowerGrid आणि NTPC
D) SJVN आणि THDC
Answer: B) REC चे PFC मध्ये विलीनीकरण
स्पष्टीकरण: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने REC चे पॉवर फायनान्स कॉर्पोरेशन (PFC) मध्ये प्रस्तावित विलीनीकरण करण्यासाठी ना-हरकत प्रमाणपत्र (NOC) दिले.
23. 2027 साठी IMF आणि जागतिक बँक समूहाच्या बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्सचे आगामी अध्यक्षपद कोणत्या देशाला मिळाले? 1953 नंतर प्रथमच असे घडल्याचे सांगण्यात आले.
A) भारत
B) पाकिस्तान
C) बांगलादेश
D) श्रीलंका
Answer: B) पाकिस्तान
स्पष्टीकरण: पाकिस्तानला 2027 साठी आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF) आणि जागतिक बँक समूहाच्या बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्सचे आगामी अध्यक्ष म्हणून नामनिर्देशित करण्यात आले.
24. धर्मांतर केल्यामुळे कोणता लाभ आपोआप मिळत नाही, असे सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले?
A) नागरिकत्व
B) आरक्षण
C) पासपोर्ट
D) मतदानाचा अधिकार
Answer: B) आरक्षण
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की, केवळ धर्मांतर केल्याने आरक्षणाचा लाभ आपोआप मिळत नाही. धर्मांतरानंतर मागासवर्गीय आरक्षणाच्या लाभांसाठी पात्रतेच्या संदर्भात हे स्पष्टीकरण देण्यात आले.
25. सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताच्या वस्तू निर्यातीत अंदाजे किती वाढ झाली?
A) 10%
B) 15%
C) 23%
D) 30%
Answer: C) 23%
स्पष्टीकरण: सप्टेंबर 2026 मध्ये भारताच्या वस्तू निर्यातीत सुमारे 23.04% वाढ नोंदवण्यात आली. यामुळे देशाची व्यापार तूट कमी होण्यास मदत झाली.