Current Affairs 4th July 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. भारतात रोजगार निर्मितीला चालना देण्यासाठी एम्प्लॉयमेंट लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (ELI) योजनेची मान्यता कोणत्या संस्थेने दिली?
a) नीती आयोग
b) कामगार आणि रोजगार मंत्रालय
c) केंद्रीय मंत्रिमंडळ
d) अर्थ मंत्रालय
Answer: c) केंद्रीय मंत्रिमंडळ
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 2025 मध्ये ELI योजनेची मान्यता दिली, ज्यामुळे विविध क्षेत्रांमध्ये रोजगार निर्मितीला चालना मिळेल, जे भारताच्या आर्थिक विकास धोरणाशी सुसंगत आहे.
2. 2025 च्या बातम्यांमध्ये चर्चेत असलेल्या भारताच्या स्वदेशी हवाई संरक्षण प्रणालीचे नाव काय आहे?
a) आकाशदीप
b) आकाशतीर
c) पृथ्वी शील्ड
d) बराक-8
Answer: b) आकाशतीर
स्पष्टीकरण: आकाशतीर ही एक स्वयंचलित हवाई संरक्षण प्रणाली आहे, जी भारताच्या हवाई निरीक्षण आणि प्रतिसाद क्षमता वाढवण्यासाठी विकसित केली गेली आहे.
3. 2025 मध्ये VYOM 2U ग्रीन प्रोपल्शन सिस्टमचा चाचणी करणाऱ्या भारतीय संस्थेच्या स्टार्टअपचे नाव कोणत्या संस्थेशी संबंधित आहे?
a) आयआयटी कानपूर
b) आयआयटी मद्रास
c) आयआयटी मुंबई
d) आयआयटी रुरकी
Answer: c) आयआयटी मुंबई
स्पष्टीकरण: माणस्तु स्पेस, आयआयटी मुंबईचा एक स्टार्टअप, याने उपग्रहांसाठी पर्यावरणपूरक VYOM 2U प्रोपल्शन सिस्टमची यशस्वी चाचणी केली.
4. रोमानियासह 1 जानेवारी 2025 रोजी युरोपियन युनियनच्या शेंगेन क्षेत्राचा पूर्ण सदस्य कोणता देश बनला?
a) सायप्रस
b) आइसलँड
c) आयर्लंड
d) बल्गेरिया
Answer: d) बल्गेरिया
स्पष्टीकरण: रोमानिया आणि बल्गेरियाने पूर्ण शेंगेन सदस्यत्व प्राप्त केले, ज्यामुळे युरोपियन युनियनच्या व्हिसा-मुक्त क्षेत्रात मुक्त प्रवास शक्य झाला.
5. हल्ली बातम्यांमध्ये असलेल्या भारतीय पॅंगोलिनचे IUCN दर्जा काय आहे?
a) धोक्यात
b) गंभीरपणे धोक्यात
c) असुरक्षित
d) कमीत कमी चिंता
Answer: a) धोक्यात
स्पष्टीकरण: अवैध शिकारीमुळे धोक्यात असलेल्या भारतीय पॅंगोलिनला IUCN रेड लिस्टमध्ये धोक्यात असलेले म्हणून वर्गीकृत केले आहे.
6. प्रथम राष्ट्रीय मध्यस्थता परिषद 2025 चे उद्घाटन कुठे झाले?
a) मुंबई
b) नवी दिल्ली
c) हैदराबाद
d) चेन्नई
Answer: b) नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण: भारताच्या राष्ट्रपतींनी नवी दिल्लीत प्रथम राष्ट्रीय मध्यस्थता परिषद 2025 मध्ये मध्यस्थता असोसिएशन ऑफ इंडियाची स्थापना केली.
7. 5 जून 2025 रोजी EnviStats India 2025 अहवाल कोणत्या मंत्रालयाने प्रसिद्ध केला?
a) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
b) अर्थ मंत्रालय
c) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
d) गृह मंत्रालय
Answer: c) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
स्पष्टीकरण: MoSPI च्या EnviStats India 2025 अहवालात जलकृषी आणि शाश्वतता यासारख्या पर्यावरणीय मेट्रिक्सवर माहिती प्रदान केली आहे.
8. जून 2025 मध्ये 11व्या BRICS संसदीय मंचात भारतीय संसदीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व कोणी केले?
a) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
b) केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा
c) परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर
d) लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला
Answer: d) लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला
स्पष्टीकरण: ओम बिर्ला यांनी ब्रासीलिया, ब्राझील येथे समावेशक जागतिक प्रशासनावर चर्चेसाठी शिष्टमंडळाचे नेतृत्व केले.
9. ग्लोबल एज्युकेशन मॉनिटरिंग (GEM) अहवाल 2024-25 कोणत्या संस्थेने प्रसिद्ध केला?
a) युनेस्को
b) जागतिक बँक
c) UNDP
d) प्रथम एज्युकेशन फाउंडेशन
Answer: a) युनेस्को
स्पष्टीकरण: युनेस्कोचा GEM अहवाल 2024-25 जागतिक शिक्षण प्रवृत्ती आणि आव्हानांवर केंद्रित आहे.
10. 2025 मध्ये संशोधन, विकास आणि नवकल्पनांसाठी मंजूर ₹1 लाख कोटी योजनेचे नाव काय आहे?
a) आत्मनिर्भर भारत RDI योजना
b) राष्ट्रीय नवकल्पना मिशन
c) विकसित भारत संशोधन योजना
d) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान प्रगती योजना
Answer: a) आत्मनिर्भर भारत RDI योजना
स्पष्टीकरण: ही योजना विविध क्षेत्रांमध्ये स्वावलंबनाला चालना देण्यासाठी संशोधन आणि नवकल्पनांना प्रोत्साहन देते.
11. हल्ली बातम्यांमध्ये असलेला रेबीज व्हायरस (RABV) मुळे होणारा रोग कोणता आहे?
a) डेंग्यू
b) रेबीज
c) क्षयरोग
d) मलेरिया
Answer: b) रेबीज
स्पष्टीकरण: रेबीज, एक घातक प्राणीजन्य रोग, केरळमधील एका प्रकरणानंतर चर्चेत आला, तरीही प्रतिबंधक लसीकरण झाले होते.
12. जानेवारी 2025 मध्ये अपघातानंतर बंद केलेले हेलिकॉप्टर मॉडेल, ज्याला पुन्हा उड्डाणाची परवानगी मिळाली, कोणते आहे?
a) चेतक
b) रुद्र
c) मिग-17
d) ALH ध्रुव
Answer: d) ALH ध्रुव
स्पष्टीकरण: HAL ने विकसित केलेल्या ALH ध्रुवला कोस्ट गार्ड अपघातानंतर सुरक्षा तपासणीनंतर उड्डाणाची परवानगी मिळाली.
13. 38व्या राष्ट्रीय खेळ 2025 चे यजमानपद कोणत्या शहराने केले?
a) भोपाळ
b) जयपूर
c) देहरादून
d) गुवाहाटी
Answer: c) देहरादून
स्पष्टीकरण: उत्तराखंडच्या देहरादूनने 26 जानेवारी ते 14 फेब्रुवारी 2025 दरम्यान 38व्या राष्ट्रीय खेळांचे यजमानपद केले.
14. 2025 मध्ये नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) मध्ये कार्यकारी संचालक - वाढीच्या पदावर कोणाची नियुक्ती झाली?
a) अजय के खुराना
b) सोहिनी राजोला
c) पूनम गुप्ता
d) ज्ञानेश्वर कुमार सिंह
Answer: b) सोहिनी राजोला
स्पष्टीकरण: सोहिनी राजोला यांची NPCI च्या पेमेंट नवकल्पनांमधील नेतृत्व मजबूत करण्यासाठी नियुक्ती झाली.
15. आंतरराष्ट्रीय योग दिन 2025 साठी ऑनलाइन नोंदणीसाठी सुरू केलेल्या पोर्टलचे नाव काय आहे?
a) योग संगम
b) योग कनेक्ट
c) आयुष पोर्टल
d) योग हार्मनी
Answer: a) योग संगम
स्पष्टीकरण: योग संगम पोर्टल 21 जून 2025 रोजी 1,00,000 ठिकाणी समन्वित योग सराव सक्षम करते.
16. मे 2025 मध्ये सायबर सुरक्षा आणि KYC नियमांचे पालन न केल्याबद्दल RBI ने कोणत्या बँकेवर दंड ठोठावला?
a) HDFC बँक
b) ICICI बँक
c) स्टेट बँक ऑफ इंडिया
d) अॅक्सिस बँक
Answer: b) ICICI बँक
स्पष्टीकरण: RBI ने ICICI बँकेवर सायबर सुरक्षा आणि KYC नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल दंड ठोठावला.
17. 2025 मध्ये रामानुजन पुरस्कार युवा गणितज्ज्ञांसाठी कोणी जिंकला?
a) कॅरोलिना अरौजो
b) अक्षय वेंकटेश
c) मंजुल भार्गव
d) नीना गुप्ता
Answer: d) नीना गुप्ता
स्पष्टीकरण: भारतीय गणितज्ज्ञ नीना गुप्ता यांना बीजगणितीय ज्यामितीमधील त्यांच्या कार्यासाठी सन्मानित केले गेले.
18. 2025 मध्ये जबलपूरमध्ये तिसरे TRIBES इंडिया शोरूम कोणत्या राज्याने उघडले?
a) ओडिशा
b) मध्य प्रदेश
c) छत्तीसगड
d) झारखंड
Answer: b) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण: TRIFED चे जबलपूरमधील शोरूम आदिवासी कारागिरांना योग्य किंमती सुनिश्चित करून सक्षम करते.
19. 2025 मध्ये सुरू झालेल्या क्वाड-एट-सी मिशनचे अध्यक्षपद कोणती संस्था करते?
a) आसियान
b) नाटो
c) क्वाड देश
d) संयुक्त राष्ट्र समुद्री संस्था
Answer: c) क्वाड देश
स्पष्टीकरण: क्वाड (भारत, USA, जपान, ऑस्ट्रेलिया) ने हिंद-प्रशांत समुद्री सुरक्षेसाठी क्वाड-एट-सी मिशन सुरू केले.
20. 2025 मध्ये अरुणाचल प्रदेशात सापडलेल्या नवीन फुलांच्या प्रजातीचे नाव काय आहे?
a) बेगोनिया न्यिशियोरम
b) रोजा इंडिका
c) लोटस अरुणेंसिस
d) हिबिस्कस प्रदेशी
Answer: a) बेगोनिया न्यिशियोरम
स्पष्टीकरण: बेगोनिया न्यिशियोरमची शोध अरुणाचल प्रदेशात लागला, ज्याने भारताच्या जैवविविधतेची नोंद वाढवली.
21. भूवैज्ञानिक अभ्यासासाठी बातम्यांमध्ये असलेले नुव्वागिट्टूक ग्रीनस्टोन बेल्ट कोणत्या देशाचे आहे?
a) ऑस्ट्रेलिया
b) कॅनडा
c) चीन
d) जपान
Answer: b) कॅनडा
स्पष्टीकरण: कॅनडाचे नुव्वागिट्टूक ग्रीनस्टोन बेल्ट प्राचीन भूवैज्ञानिक संरचनांसाठी अभ्यासले जाते.
22. 2025 मध्ये गुंतवणूक सल्लागारांना एक वर्षापर्यंत आगाऊ फी आकारण्याची परवानगी कोणत्या नियामक संस्थेने दिली?
a) RBI
b) SEBI
c) IRDAI
d) PFRDA
Answer: b) SEBI
स्पष्टीकरण: SEBI ने आर्थिक सल्लागार सेवांना सुव्यवस्थित करण्यासाठी आगाऊ फीला परवानगी दिली.
23. एप्रिल 2025 मध्ये ECL फायनान्सच्या व्यवस्थापकीय संचालकपदी कोणाची नियुक्ती झाली?
a) पूनम गुप्ता
b) सोहिनी राजोला
c) अजय के खुराना
d) ज्ञानेश्वर कुमार सिंह
Answer: c) अजय के खुराना
स्पष्टीकरण: विस्तृत बँकिंग अनुभवासह अजय के खुराना यांची ECL फायनान्सचे MD म्हणून नियुक्ती झाली.
24. 2021 मध्ये जागतिक व्यापार संघटनेच्या पहिल्या महिला महासंचालकपदी कोणाची नियुक्ती झाली?
a) क्रिस्टीन लागार्ड
b) गीता गोपीनाथ
c) क्रिस्टालिना जॉर्जीव्हा
d) न्गोजी ओकोंजो-इवाला
Answer: d) न्गोजी ओकोंजो-इवाला
स्पष्टीकरण: न्गोजी ओकोंजो-इवाला पहिल्या महिला आणि आफ्रिकन WTO महासंचालक बनल्या.
25. रॉजर बॅनिस्टरने वापरलेली ड्राफ्टिंग तंत्र सामान्यतः कोणत्या खेळात वापरले जाते?
a) ॲथलेटिक्स
b) जलतरण
c) कुस्ती
d) बॉक्सिंग
Answer: a) ॲथलेटिक्स
स्पष्टीकरण: ड्राफ्टिंग, जे हवेचा प्रतिकार कमी करते, ॲथलेटिक्स, सायक्लिंग आणि इतर खेळांमध्ये वापरले जाते.