Current Affairs 5th July 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. सामाजिक सुरक्षा कव्हरेज वाढवण्यासाठी SPREE 2025 उपक्रम कोणत्या संस्थेने सुरू केला?
a) कामगार आणि रोजगार मंत्रालय
b) अर्थ मंत्रालय
c) नीती आयोग
d) कर्मचारी राज्य विमा निगम (ESIC)
Answer: d) कर्मचारी राज्य विमा निगम (ESIC)
स्पष्टीकरण: ESIC ने 196व्या बैठकीत मान्यता मिळाल्यानंतर ESI कायद्यांतर्गत सामाजिक सुरक्षा कव्हरेज वाढवण्यासाठी SPREE 2025 सुरू केला.
2. 20व्या आशियाई महिला हँडबॉल चॅम्पियनशिप 2024 चे यजमानपद कोणत्या भारतीय राज्याने भूषवले?
a) उत्तर प्रदेश
b) दिल्ली
c) हरियाणा
d) पंजाब
Answer: b) दिल्ली
स्पष्टीकरण: नवी दिल्लीने 3 ते 10 डिसेंबर 2024 दरम्यान चॅम्पियनशिपचे यजमानपद भूषवले, जी 2025 IHF महिला हँडबॉल विश्व चॅम्पियनशिपसाठी पात्रता स्पर्धा होती.
3. जागतिक प्रेस स्वातंत्र्य निर्देशांक 2025 मध्ये भारताचा क्रमांक कोणता आहे?
a) 139वा
b) 161वा
c) 151वा
d) 104वा
Answer: c) 151वा
स्पष्टीकरण: भारताने 2025 जागतिक प्रेस स्वातंत्र्य निर्देशांकात 180 देशांपैकी 151वा क्रमांक मिळवला, जो 2024 मधील 159व्या क्रमांकापेक्षा सुधारणा आहे.
4. आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन अंतर्गत डिजिटल OPD नोंदणीमध्ये दुसरा क्रमांक कोणत्या संस्थेने मिळवला?
a) एम्स भोपाळ
b) एम्स नागपूर
c) एम्स पाटणा
d) एम्स जोधपूर
Answer: a) एम्स भोपाळ
स्पष्टीकरण: एम्स भोपाळने कागदरहित आणि रांगे-मुक्त OPD नोंदणी प्रणालीसाठी ABDM अंतर्गत दुसरा क्रमांक मिळवला.
5. व्हिजिन्जम बंदरावरील भारताच्या पहिल्या अर्ध-स्वयंचलित कंटेनर टर्मिनलचे नाव काय आहे?
a) अदानी ट्रान्सपोर्ट
b) कोवलम टर्मिनल
c) व्हिजिन्जम हब
d) ग्लोबल बंकरींग हब
Answer: c) व्हिजिन्जम हब
स्पष्टीकरण: व्हिजिन्जम बंदर, भारताचे पहिले अर्ध-स्वयंचलित कंटेनर टर्मिनल, हायड्रोजन आणि अमोनिया यांसारख्या हिरव्या इंधनांसाठी जागतिक बंकरींग हब आहे.
6. 2024 मध्ये इस्लामवादी बंडखोर गटांनी ताब्यात घेतलेले प्राचीन व्यापारी केंद्र कोणते शहर आहे?
a) दमास्कस
b) अलेप्पो
c) बगदाद
d) मोसूल
Answer: b) अलेप्पो
स्पष्टीकरण: सीरियाचे दुसरे सर्वात मोठे शहर अलेप्पो 2024 मध्ये हयात तहरीर अल-शाम (HTS) बंडखोरांनी ताब्यात घेतले, जे तुर्की सीमेजवळ आहे.
7. डिसेंबर 2024 मध्ये कोणत्या भारतीय क्रिकेटपटूने निवृत्ती जाहीर केली?
a) विराट कोहली
b) रोहित शर्मा
c) रवींद्र जडेजा
d) सिद्धार्थ कौल
Answer: d) सिद्धार्थ कौल
स्पष्टीकरण: पंजाबचा वेगवान गोलंदाज सिद्धार्थ कौलने भारतासाठी ODI आणि T20I खेळल्यानंतर आणि देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी केल्यानंतर क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.
8. नुकत्याच चर्चेत असलेले माधव राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे?
a) राजस्थान
b) मध्य प्रदेश
c) उत्तराखंड
d) गुजरात
Answer: b) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेशमधील माधव राष्ट्रीय उद्यान त्याच्या जैवविविधता आणि संरक्षण प्रयत्नांसाठी चर्चेत होते.
9. जागतिक आनंद अहवाल 2025 मध्ये भारताचा क्रमांक काय आहे?
a) 118वा
b) 126वा
c) 104वा
d) 139वा
Answer: a) 118वा
स्पष्टीकरण: भारताने 2025 जागतिक आनंद अहवालात 147 देशांपैकी 118वा क्रमांक मिळवला, जो 2023 मधील 126व्या क्रमांकापेक्षा सुधारणा आहे.
10. 2025 मध्ये ज्येष्ठ नागरिक आणि अपंग व्यक्तींना आवश्यक वस्तू वितरणासाठी पायलट प्रकल्प कोणत्या राज्याने सुरू केला?
a) कर्नाटक
b) आंध्र प्रदेश
c) तमिळनाडू
d) तेलंगाना
Answer: c) तमिळनाडू
स्पष्टीकरण: तमिळनाडूने चेन्नईमध्ये ज्येष्ठ नागरिक आणि अपंग व्यक्तींना आवश्यक वस्तू वितरणासाठी पायलट प्रकल्प सुरू केला.
11. 2025 मध्ये मॉरिशसचा हायड्रोग्राफिक सर्व्हे कोणत्या भारतीय नौदल जहाजाने केला?
a) आयएनएस विराट
b) आयएनएस सर्वेक्षक
c) आयएनएस कालवरी
d) आयएनएस सरयू
Answer: b) आयएनएस सर्वेक्षक
स्पष्टीकरण: आयएनएस सर्वेक्षकने भारत-मॉरिशस समुद्री सहकार्य मजबूत करण्यासाठी हायड्रोग्राफिक सर्व्हे केला.
12. आंतरराष्ट्रीय शिक्षण दिन दरवर्षी केव्हा साजरा केला जातो?
a) 24 जानेवारी
b) 25 जानेवारी
c) 26 जानेवारी
d) 27 जानेवारी
Answer: a) 24 जानेवारी
स्पष्टीकरण: युनेस्कोद्वारे मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय शिक्षण दिन 24 जानेवारीला जागतिक शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी साजरा केला जातो.
13. महाकुंभ 2025 साठी कलाग्रामसाठी जबाबदार मंत्रालय कोणते आहे?
a) पर्यटन मंत्रालय
b) भारतीय सांस्कृतिक संबंध परिषद
c) परराष्ट्र मंत्रालय
d) संस्कृती मंत्रालय
Answer: d) संस्कृती मंत्रालय
स्पष्टीकरण: संस्कृती मंत्रालय महाकुंभ 2025 साठी कलाग्राम उपक्रमाचे निरीक्षण करते, जे सांस्कृतिक वारसा वाढवते.
14. 2025 मध्ये कोणत्या देशाच्या पंतप्रधान इल्झा अमाडो वाझ यांनी राजीनामा दिला?
a) कॅमेरून
b) काँगो लोकशाही प्रजासत्ताक
c) चाड
d) साओ टोम आणि प्रिन्सिपे
Answer: d) साओ टोम आणि प्रिन्सिपे
स्पष्टीकरण: इल्झा अमाडो वाझ यांनी 2025 मध्ये साओ टोम आणि प्रिन्सिपेच्या पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला.
15. 2025 मध्ये Clari5 च्या NCRP एकीकरण सोल्युशन लागू करणारी पहिली भारतीय बँक कोणती होती?
a) बँक ऑफ बडोदा
b) पंजाब नॅशनल बँक
c) केनरा बँक
d) बँक ऑफ इंडिया
Answer: b) पंजाब नॅशनल बँक
स्पष्टीकरण: पंजाब नॅशनल बँकेने फसवणूक शोधण्याच्या क्षमता वाढवण्यासाठी Clari5 चे NCRP एकीकरण सोल्युशन स्वीकारले.
16. नुकत्याच चर्चेत असलेला पोलावरम बहुउद्देशीय प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
a) आंध्र प्रदेश
b) तेलंगाना
c) कर्नाटक
d) केरळ
Answer: a) आंध्र प्रदेश
स्पष्टीकरण: आंध्र प्रदेशमधील पोलावरम प्रकल्प हा एक महत्त्वाचा बहुउद्देशीय सिंचन आणि जलविद्युत प्रकल्प आहे.
17. K-6 हायपरसॉनिक सबमरीन-लाँच्ड बॅलिस्टिक मिसाइल (SLBM) कोणत्या संस्थेने विकसित केले?
a) इस्रो
b) भारत डायनॅमिक्स लिमिटेड
c) डीआरडीओ
d) एचएएल
Answer: c) डीआरडीओ
स्पष्टीकरण: संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (डीआरडीओ) ने भारताच्या रणनीतिक क्षमता वाढवण्यासाठी K-6 SLBM विकसित केले.
18. 2025 मध्ये सुपरकॅपेसिटरसाठी नवीन हिरव्या ऊर्जा सामग्रीचा विकास कोणत्या भारतीय शास्त्रज्ञाने केला?
a) डॉ. कविता पांडे
b) डॉ. अनिल कुमार
c) डॉ. राजेश शर्मा
d) डॉ. प्रिया सिंह
Answer: a) डॉ. कविता पांडे
स्पष्टीकरण: डॉ. कविता पांडे यांनी CeNS बेंगलुरू आणि अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठाच्या टीमचे नेतृत्व करून लँथेनम-डोप्ड सिल्व्हर नायोबेट विकसित केले.
19. 2025 मध्ये शहरी स्थानिक संस्थांचे पहिले राष्ट्रीय स्तरावरील परिषद कोठे आयोजित झाले?
a) नवी दिल्ली
b) मानेसर
c) मुंबई
d) हैदराबाद
Answer: b) मानेसर
स्पष्टीकरण: लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांनी हरियाणातील मानेसर येथील इंटरनॅशनल सेंटर फॉर ऑटोमोटिव्ह टेक्नॉलॉजी येथे परिषदेचे उद्घाटन केले.
20. जागतिक आनंद अहवाल 2025 मध्ये प्रथम क्रमांक कोणत्या देशाने मिळवला?
a) नॉर्वे
b) डेन्मार्क
c) फिनलंड
d) स्वीडन
Answer: c) फिनलंड
स्पष्टीकरण: फिनलंडने 2025 जागतिक आनंद अहवालात सर्वात आनंदी देश म्हणून आपले स्थान कायम राखले.
21. ‘कर्नाटक मिस-इन्फॉर्मेशन अँड फेक न्यूज (प्रोहिबिशन) बिल, 2025’ कोणत्या भारतीय राज्याने सुरू केले?
a) तमिळनाडू
b) केरळ
c) महाराष्ट्र
d) कर्नाटक
Answer: d) कर्नाटक
स्पष्टीकरण: कर्नाटकने सोशल मीडिया सामग्री नियंत्रित करण्यासाठी आणि खोट्या बातम्यांना दंड करण्यासाठी हे विधेयक सादर केले.
22. 2025 मध्ये भारतीय शास्त्रज्ञांनी विकसित केलेल्या नवीन ऊर्जा साठवण सामग्रीचे नाव काय आहे?
a) सिल्व्हर नायोबेट
b) लँथेनम-डोप्ड सिल्व्हर नायोबेट
c) कॉपर टंगस्टन ऑक्साइड
d) ग्राफीन ऑक्साइड
Answer: b) लँथेनम-डोप्ड सिल्व्हर नायोबेट
स्पष्टीकरण: ही सामग्री सुपरकॅपेसिटरच्या कार्यक्षमतेला वाढवते, जी CeNS बेंगलुरू आणि AMU यांनी विकसित केली.
23. 2025 मध्ये प्रगत संचार प्रणालींच्या क्षेत्रीय चाचण्या कोणत्या संस्थेने केल्या?
a) डीआरडीओ
b) इस्रो
c) एचएएल
d) बार्क
Answer: a) डीआरडीओ
स्पष्टीकरण: डीआरडीओच्या डिफेन्स इलेक्ट्रॉनिक्स अॅप्लिकेशन लॅबोरेटरी, देहरादून यांनी प्रगत संचार प्रणालींच्या यशस्वी चाचण्या केल्या.
24. 2025 मध्ये राष्ट्रीय सार्वजनिक सहकार्य आणि बाल विकास संस्थेचे नामकरण कोणाच्या नावावर झाले?
a) इंदिरा गांधी
b) राणी लक्ष्मीबाई
c) सरोजिनी नायडू
d) सावित्रीबाई फुले
Answer: d) सावित्रीबाई फुले
स्पष्टीकरण: संस्थेचे नामकरण सावित्रीबाई फुले राष्ट्रीय महिला आणि बाल विकास संस्था असे करण्यात आले.
25. 2025 मध्ये 4,500 वर्षांपूर्वीच्या प्राचीन DNA अनुक्रमणाशी संबंधित देश कोणता आहे?
a) चीन
b) ग्रीस
c) इजिप्त
d) भारत
Answer: c) इजिप्त
स्पष्टीकरण: प्राचीन इजिप्तमधील आतापर्यंतचे सर्वात जुने DNA अनुक्रमित केले गेले, ज्याने जेनेटिक संशोधनाला पुढे नेले.