Current Affairs 04st August 2025 : Daily GK Update in Marathi

1. जुलै 2025 मध्ये कोणत्या देशाने टायफून ब्लॉक-4 हायपरसॉनिक बॅलिस्टिक मिसाइल विकसित केल्याची बातमी आली?
a) रशिया
b) तुर्की
c) इस्रायल
d) चीन
Answer: b) तुर्की
स्पष्टीकरण: 22 जुलै 2025 रोजी, तुर्कीने टायफून ब्लॉक-4, एक हायपरसॉनिक बॅलिस्टिक मिसाइल विकसित केल्याची घोषणा केली, ज्यामुळे त्याच्या संरक्षण क्षमतेत महत्त्वपूर्ण प्रगती झाली. हे मिसाइल तुर्कीच्या सामरिक प्रतिबंधक शक्तीला वाढवण्यासाठी डिझाइन केले आहे.
2. नुकत्याच बातम्यांमध्ये असलेली AdFalciVax लस कोणत्या रोगाशी लढण्यासाठी विकसित केली आहे?
a) पोलिओ
b) मलेरिया
c) गोवर
d) ट्रॅकोमा
Answer: b) मलेरिया
स्पष्टीकरण: भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेने (ICMR) विकसित केलेली AdFalciVax लस मलेरियाला लक्ष्य करते, जो एक मोठा सार्वजनिक आरोग्य आव्हान आहे. याचा उद्देश भारत आणि इतर स्थानिक क्षेत्रांमध्ये या डासांमुळे होणाऱ्या रोगाचा भार कमी करणे आहे.
3. असममधील दुर्मीळ पेल-कॅप्ड कबूतर नुकतेच कोठे आढळले?
a) काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान
b) ओरंग राष्ट्रीय उद्यान
c) मानस राष्ट्रीय उद्यान
d) देहिंग पटकाई राष्ट्रीय उद्यान
Answer: c) मानस राष्ट्रीय उद्यान
स्पष्टीकरण: असममधील मानस राष्ट्रीय उद्यानात एक दुर्मीळ पेल-कॅप्ड कबूतर आढळले, ज्यामुळे या उद्यानातील जैवविविधता आणि संरक्षण प्रयत्नांचे महत्त्व अधोरेखित होते.
4. भारतीय सैन्याच्या डेव्हिल स्ट्राइक सरावाचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) नवीन तंत्रज्ञानाची चाचणी करणे
b) आंतरराष्ट्रीय सैन्य गठजोड विस्तारणे
c) लढाऊ तयारी आणि परिचालन क्षमता वाढवणे
d) मानवीय सहाय्य मिशन आयोजित करणे
Answer: c) लढाऊ तयारी आणि परिचालन क्षमता वाढवणे
स्पष्टीकरण: डेव्हिल स्ट्राइक सरावाचा उद्देश भारतीय सैन्याची लढाऊ तयारी आणि परिचालन कार्यक्षमता सुधारणे आहे, ज्यामुळे सैनिक विविध परिस्थितींसाठी तयार राहतील.
5. 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय राज्याने आंतरराष्ट्रीय सरस्वती महोत्सवाचे उद्घाटन केले?
a) आंध्र प्रदेश
b) हरियाणा
c) कर्नाटक
d) उत्तर प्रदेश
Answer: b) हरियाणा
स्पष्टीकरण: हरियाणाने 2025 मध्ये ऐतिहासिक सरस्वती नदीभोवती सांस्कृतिक वारसा आणि पर्यटनाला चालना देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सरस्वती महोत्सवाचे आयोजन केले.
6. भारत सरकारने MSMEs साठी कर्ज हमी देण्यासाठी कोणती योजना नुकतीच सुरू केली?
a) म्युच्युअल क्रेडिट गॅरंटी स्कीम फॉर MSMEs (MCGS-MSMEs)
b) क्रेडिट-लिंक्ड कॅपिटल सबसिडी स्कीम
c) स्टँड-अप इंडिया स्कीम
d) प्रधानमंत्री मुद्रा योजना
Answer: a) म्युच्युअल क्रेडिट गॅरंटी स्कीम फॉर MSMEs (MCGS-MSMEs)
स्पष्टीकरण: MCGS-MSMEs योजना सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना कर्ज हमी देण्यासाठी सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे त्यांचा कर्ज उपलब्धता वाढेल आणि आर्थिक वाढीला समर्थन मिळेल.
7. 2025 मध्ये जितेंद्र पाल सिंह यांची कोणत्या देशात भारताचे नवे राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली?
a) संयुक्त राज्य अमेरिका
b) इस्रायल
c) फ्रान्स
d) जर्मनी
Answer: b) इस्रायल
स्पष्टीकरण: जितेंद्र पाल सिंह यांची 2025 मध्ये इस्रायलमधील भारताचे राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील कूटनीतिक संबंध मजबूत झाले.
8. 2025 मध्ये उन्नत सर्टिफिकेट ऑफ ओरिजिन (eCoO) 2.0 प्रणाली कोणत्या संस्थेने सुरू केली?
a) भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI)
b) निर्यात प्रोत्साहन परिषद (EPC)
c) विदेश व्यापार संचालनालय (DGFT)
d) भारतीय निर्यात संघटना महासंघ (FIEO)
Answer: c) विदेश व्यापार संचालनालय (DGFT)
स्पष्टीकरण: DGFT ने eCoO 2.0 प्रणाली सुरू केली, ज्यामुळे निर्यात प्रक्रिया सुव्यवस्थित होईल आणि डिजिटल प्रमाणपत्राद्वारे व्यापार कार्यक्षमता वाढेल.
9. 2025 मध्ये कोणत्या देशाने उच्च उड्डाण करणाऱ्या विमानांचा शोध घेण्यास सक्षम जगातील पहिली खोल समुद्री रडार प्रणाली विकसित केली?
a) अमेरिका
b) रशिया
c) चीन
d) जपान
Answer: c) चीन
स्पष्टीकरण: चीनने 2025 मध्ये जगातील पहिली खोल समुद्री रडार प्रणाली विकसित केली, जी उच्च उड्डाण करणाऱ्या विमानांचा शोध घेण्यास सक्षम आहे, ज्यामुळे त्याच्या निगरानी तंत्रज्ञानात महत्त्वपूर्ण प्रगती झाली.
10. 2025 मध्ये टिनिटसचे निदान आणि व्यवस्थापनासाठी परवडणारे उपकरण कोणत्या संस्थेने विकसित केले?
a) आयआयटी मद्रास
b) आयआयटी कानपूर
c) आयआयटी मुंबई
d) आयआयटी रुरकी
Answer: c) आयआयटी मुंबई
स्पष्टीकरण: आयआयटी मुंबईने टिनिटसचे निदान आणि व्यवस्थापनासाठी एक किफायतशीर उपकरण विकसित केले, जे काल्पनिक आवाजांमुळे त्रस्त असलेल्या रुग्णांना वैयक्तिक काळजी प्रदान करते.
11. 2025 मध्ये भारतातील राष्ट्रीय सुरक्षा सप्ताहाची थीम कोणती आहे?
a) आमचे ध्येय - शून्य हानी
b) ESG उत्कृष्टतेसाठी सुरक्षा नेतृत्वावर लक्ष केंद्रित करा
c) विकसित भारतासाठी सुरक्षा आणि कल्याण महत्त्वाचे
d) तरुण मनांना प्रोत्साहन द्या, सुरक्षा संस्कृती विकसित करा
Answer: c) विकसित भारतासाठी सुरक्षा आणि कल्याण महत्त्वाचे
स्पष्टीकरण: 54 वा राष्ट्रीय सुरक्षा सप्ताह (4-10 मार्च, 2025) याने “विकसित भारतासाठी सुरक्षा आणि कल्याण महत्त्वाचे” ही थीम स्वीकारली, ज्यामुळे भारताच्या विकासात सुरक्षेची भूमिका अधोरेखित होते.
12. 2025 मध्ये कोणत्या राज्याने गुनेरी गावातील अंतर्देशीय खारफुटीला आपला पहिला जैवविविधता वारसा स्थळ म्हणून घोषित केले?
a) राजस्थान
b) ओडिशा
c) गुजरात
d) पश्चिम बंगाल
Answer: c) गुजरात
स्पष्टीकरण: गुजरातने कच्छमधील गुनेरी गावातील अंतर्देशीय खारफुटीला आपला पहिला जैवविविधता वारसा स्थळ म्हणून नामित केले, ज्यामुळे त्याच्या अद्वितीय पर्यावरणीय महत्त्वाला मान्यता मिळाली.
13. 2025 मध्ये 38 वा सूरजकुंड आंतरराष्ट्रीय हस्तकला मेळा कोणत्या शहरात आयोजित झाला?
a) फरिदाबाद
b) जयपूर
c) भोपाळ
d) लखनौ
Answer: a) फरिदाबाद
स्पष्टीकरण: 38 वा सूरजकुंड आंतरराष्ट्रीय हस्तकला मेळा 7 ते 23 फेब्रुवारी 2025 दरम्यान हरियाणातील फरिदाबाद येथील सूरजकुंड येथे आयोजित झाला, ज्यामध्ये जागतिक हस्तकला आणि संस्कृतीचे प्रदर्शन झाले.
14. उत्तर प्रदेश सरकारने सुरू केलेल्या UP AGREES प्रकल्पाचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) शहरी प्रदूषण कमी करणे
b) शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि पीक उत्पादनाला चालना देणे
c) GM पिके लागू करणे
d) शेतकऱ्यांच्या मुलांसाठी नवीन शाळा बांधणे
Answer: b) शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि पीक उत्पादनाला चालना देणे
स्पष्टीकरण: जागतिक बँकेच्या समर्थनाने UP AGREES प्रकल्पाचा उद्देश उत्तर प्रदेशातील 28 जिल्ह्यांमध्ये कृषी उत्पादकता आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आहे.
15. 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय राज्याने इंदिरम्मा आत्मीय भरोसा योजना सुरू केली?
a) आंध्र प्रदेश
b) तेलंगणा
c) कर्नाटक
d) तमिळनाडू
Answer: b) तेलंगणा
स्पष्टीकरण: तेलंगणामध्ये 2025 मध्ये सुरू केलेली इंदिरम्मा आत्मीय भरोसा योजना हाशिएवरील समुदायांना सामाजिक कल्याण लाभ प्रदान करून त्यांचे जीवनमान सुधारण्याचा उद्देश ठेवते.
16. 2025 मध्ये हातमाग परिषद ‘मंथन’ चे उद्घाटन कोणी केले?
a) नरेंद्र मोदी
b) गिरिराज सिंह
c) पीयूष गोयल
d) स्मृती इराणी
Answer: b) गिरिराज सिंह
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री गिरिराज सिंह यांनी 2025 मध्ये हातमाग परिषद ‘मंथन’ चे उद्घाटन केले, ज्याचा उद्देश पारंपारिक विणकामाला प्रोत्साहन देणे आणि कारीगरांना समर्थन देणे आहे.
17. मध्ये शूटिंग विश्वचषकाचे यजमानपद कोणत्या देशाला मिळाले?
a) अमेरिका
b) भारत
c) फ्रान्स
d) ब्राझील
Answer: b) भारत
स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय शूटिंग स्पोर्ट फेडरेशनने भारताला 2027 मध्ये शूटिंग विश्वचषकाचे यजमानपद दिले, ज्यामुळे खेळाचा दर्जा वाढेल आणि भारतीय नेमबाजांना संधी मिळेल.
18. 2025 मधील हुरुन ग्लोबल युनिकॉर्न इंडेक्समध्ये भारताचा क्रमांक कोणता आहे?
a) पहिला
b) दुसरा
c) तिसरा
d) चौथा
Answer: c) तिसरा
स्पष्टीकरण: भारताने 2025 मधील हुरुन ग्लोबल युनिकॉर्न इंडेक्समध्ये 64 युनिकॉर्नसह तिसरा क्रमांक मिळवला, जो अमेरिका आणि चीनच्या मागे आहे, बेंगलोर आणि मुंबई स्टार्टअप परिसंस्थेत अग्रणी आहेत.
19. 2025 मधील 11 व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनासाठी राष्ट्रीय यजमान म्हणून कोणत्या शहराची निवड झाली?
a) मुंबई
b) विशाखापट्टणम
c) वाराणसी
d) ऋषिकेश
Answer: b) विशाखापट्टणम
स्पष्टीकरण: विशाखापट्टणम येथे 21 जून 2025 रोजी 11 वा आंतरराष्ट्रीय योग दिन आयोजित करण्यासाठी निवड झाली, ज्यामुळे देशभरात योगाला प्रोत्साहन देण्यासाठी तिथल्या किनारी पायाभूत सुविधांचा लाभ घेतला जाईल.
20. 2025 मध्ये भारताने आर्थिक संबंध वाढवण्यासाठी कोणत्या देशासोबत मुक्त व्यापार करार केला?
a) ऑस्ट्रेलिया
b) कॅनडा
c) युनायटेड किंगडम
d) सिंगापूर
Answer: c) युनायटेड किंगडम
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये, भारत आणि युनायटेड किंगडमने द्विपक्षीय व्यापार आणि गुंतवणूक वाढवण्यासाठी मुक्त व्यापार करार केला, ज्यामध्ये तंत्रज्ञान, कृषी आणि सेवा यासारख्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित केले गेले. हा करार ब्रेक्सिटनंतर आर्थिक संबंध मजबूत करण्याचा उद्देश ठेवतो.
21. 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय राज्याने ट्रक ड्रायव्हरांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि कल्याणासाठी ‘अपना घर’ उपक्रम सुरू केला?
a) पंजाब
b) हरियाणा
c) उत्तर प्रदेश
d) गुजरात
Answer: c) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: भारत सरकारने सुरू केलेला आणि उत्तर प्रदेशसारख्या राज्यांमध्ये लागू केलेला ‘अपना घर’ उपक्रम लांबच्या प्रवासादरम्यान ट्रक ड्रायव्हरांसाठी स्वच्छ आणि आरामदायक विश्राम सुविधा प्रदान करतो, ज्यामुळे त्यांची सुरक्षितता आणि कल्याण सुधारते.
22. 2025 मध्ये गुरुग्राममध्ये सुरू झालेल्या शहरी वन प्रकल्पाचे नाव काय आहे?
a) ग्रीन गुरुग्राम
b) मातृ वन
c) इको सिटी
d) वृक्ष विहार
Answer: b) मातृ वन
स्पष्टीकरण: 4 ऑगस्ट 2025 रोजी गुरुग्राममध्ये सुरू झालेला मातृ वन उपक्रम, भारत सरकारच्या ‘एक पेड माँ के नाम’ मोहिमेचा भाग आहे, ज्याचा उद्देश शहरी वनीकरणाद्वारे पर्यावरण संरक्षण आणि शहरी स्थिरता वाढवणे आहे.
23. 2025 मध्ये AI अ‍ॅक्शन समिटचे यजमानपद कोणता देश करत आहे?
a) संयुक्त राज्य अमेरिका
b) जपान
c) फ्रान्स
d) भारत
Answer: c) फ्रान्स
स्पष्टीकरण: फ्रान्स 2025 मध्ये AI अ‍ॅक्शन समिटचे यजमानपद करत आहे, ज्यामध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या विकासात आणि नैतिक शासनात जागतिक सहकार्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.
24. 2025 मध्ये चीनच्या EAST रिएक्टरने कोणती महत्त्वपूर्ण उपलब्धी मिळवली?
a) पहिला अणू संलयन वीज प्रकल्प
b) 400 सेकंदांपेक्षा जास्त प्लाझ्मा नियंत्रण रेकॉर्ड तोडला
c) संलयन संशोधनासाठी नवीन उपग्रह लाँच केला
d) नवीन संलयन इंधन विकसित केले
Answer: b) 400 सेकंदांपेक्षा जास्त प्लाझ्मा नियंत्रण रेकॉर्ड तोडला
स्पष्टीकरण: चीनच्या Experimental Advanced Superconducting Tokamak (EAST) रिएक्टरने 400 सेकंदांपेक्षा जास्त काळ प्लाझ्मा नियंत्रण ठेवून एक महत्त्वपूर्ण यश मिळवले, ज्यामुळे अणू संलयन संशोधनात प्रगती झाली.
25. 2025 मध्ये भारतात TEAM उपक्रम कोणत्या कार्यक्रमांतर्गत सुरू झाला?
a) आत्मनिर्भर भारत
b) स्किल इंडिया
c) RAMP प्रोग्राम
d) डिजिटल इंडिया
Answer: c) RAMP प्रोग्राम
स्पष्टीकरण: उत्पादन क्षमता वाढवण्याच्या उद्देशाने TEAM उपक्रम, रायझिंग अँड अ‍ॅक्सेलेरेटिंग MSME परफॉर्मन्स (RAMP) प्रोग्राम अंतर्गत सुरू झाला, ज्यामुळे भारतातील MSMEs ला समर्थन मिळेल.