Current Affairs 06st August 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. अलीकडेच टायफून ब्लॉक-4 हायपरसॉनिक बॅलिस्टिक मिसाइल कोणत्या देशाने विकसित केले?
a) तुर्की
b) रशिया
c) इस्रायल
d) चीन
उत्तर: a) तुर्की
स्पष्टीकरण: 22 जुलै 2025 रोजी तुर्कीने टायफून ब्लॉक-4 हायपरसॉनिक बॅलिस्टिक मिसाइलची यशस्वी चाचणी केली, ज्यामुळे त्यांच्या संरक्षण क्षमतेत महत्त्वपूर्ण प्रगती झाली. या विकासामुळे प्रादेशिक सुरक्षा गतिशीलतेत तुर्कीची स्थिती मजबूत झाली आहे.
2. भारतीय सरकारने सुरू केलेल्या राष्ट्रीय कीटक निरीक्षण प्रणाली (NPSS) चा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) मातीच्या गुणवत्तेचे निरीक्षण करणे
b) सिंचन तंत्र सुधारणे
c) शेतकऱ्यांची कीटकनाशक विक्रेत्यांवरील अवलंबन कमी करणे
d) हवामान पॅटर्नचे निरीक्षण करणे
उत्तर: c) शेतकऱ्यांची कीटकनाशक विक्रेत्यांवरील अवलंबन कमी करणे
स्पष्टीकरण: 15 ऑगस्ट 2025 रोजी सुरू झालेली aI-आधारित NPSS शेतकऱ्यांना स्मार्टफोनद्वारे कृषी तज्ञांशी जोडते, कीटक डेटाचे विश्लेषण करण्यासाठी AI वापरते आणि वेळेवर कीटक नियंत्रण उपाय प्रदान करते, ज्यामुळे कीटकनाशक विक्रेत्यांवरील अवलंबन कमी होते आणि उत्पादकता वाढते.
3. 2025 मध्ये 11व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिन (IdY) साठी राष्ट्रीय यजमान म्हणून कोणत्या शहराची निवड झाली?
a) चेन्नई
b) भोपाळ
c) विशाखापट्टणम
d) हैदराबाद
उत्तर: c) विशाखापट्टणम
स्पष्टीकरण: आंध्र प्रदेशमधील विशाखापट्टणम येथे 21 जून 2025 रोजी 11व्या IDY चे आयोजन करण्यात आले, ज्यामुळे या कार्यक्रमाचा 10 वर्षांचा टप्पा साजरा झाला. आरके बीच आणि आंध्र विद्यापीठासारख्या प्रमुख ठिकाणी योग प्रदर्शने आयोजित केली जातील, ज्यामुळे शहराच्या निसर्गरम्य आणि पायाभूत सुविधांची योग्यता अधोरेखित होईल.
4. भारतीय नौदलाला नुकतेच वितरित केलेल्या नीलगिरी वर्गातील (प्रोजेक्ट 17A) तिसऱ्या जहाजाचे नाव काय आहे?
a) शिवालिक
b) हिमगिरी
c) शिवशक्ती
d) कावेरी
उत्तर: b) हिमगिरी
स्पष्टीकरण: भारतीय नौदलाला प्रोजेक्ट 17A अंतर्गत तिसरे नीलगिरी-वर्ग स्टील्थ फ्रिगेट हिमगिरी प्राप्त झाले, ज्यामुळे प्रगत तंत्रज्ञान आणि स्टील्थ वैशिष्ट्यांसह त्याची सागरी क्षमता वाढली.
5. 2025 च्या प्रजासत्ताक दिन संचलनात राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश श्रेणीत प्रथम पुरस्कार कोणत्या राज्याच्या झांकीला मिळाला?
a) मध्य प्रदेश
b) महाराष्ट्र
c) उत्तर प्रदेश
d) राजस्थान
उत्तर: c) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: उत्तर प्रदेशच्या झांकीला 2025 च्या प्रजासत्ताक दिन संचलनात सांस्कृतिक आणि विकासात्मक उपलब्धींच्या जीवंत चित्रणासाठी प्रथम पुरस्कार मिळाला, ज्यामुळे राज्याचा वारसा आणि प्रगती दर्शविली गेली.
6. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी 2025 मध्ये किती मुलांना प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कार प्रदान केला?
a) 15
b) 17
c) 18
d) 20
उत्तर: b) 17
स्पष्टीकरण: राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी 2025 मध्ये 17 मुलांना शैक्षणिक, क्रीडा आणि सामाजिक सेवेसारख्या क्षेत्रांतील अपवादात्मक कामगिरीसाठी प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कार प्रदान केला.
7. 2025 मध्ये AI अक्शन समिटचे आयोजन कोणत्या शहरात होणार आहे?
a) न्यूयॉर्क
b) पॅरिस
c) जिनिव्हा
d) टोकियो
उत्तर: b) पॅरिस
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये AI अॅक्शन समिटचे आयोजन पॅरिसमध्ये करण्यात आले आहे, जे जबाबदार aI विकास आणि प्रशासनासाठी जागतिक सहकार्यावर लक्ष केंद्रित करते.
8. राजस्थानचे मुख्यमंत्री भजन लाल शर्मा यांनी जाहीर केलेल्या वंदे गंगा जल संरक्षण जन अभियानाचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) इकोटूरिझमला प्रोत्साहन देणे
b) हिरवळ वाढवणे
c) जलसंसाधनांचे संरक्षण
d) स्थलांतरित पक्ष्यांचे संरक्षण
उत्तर: c) जलसंसाधनांचे संरक्षण
स्पष्टीकरण: जून 2025 मध्ये सुरू झालेल्या वंदे गंगा जल संरक्षण जन अभियानाचा उद्देश राजस्थानात टिकाऊ जल व्यवस्थापन आणि संरक्षणाला प्रोत्साहन देणे आहे, ज्यामुळे पाण्याच्या कमतरतेच्या समस्येचे निराकरण होते.
9. HQ-16 सर्फेस-टू-एअर मिसाइल (SAM) प्रणाली कोणत्या देशाने विकसित केली?
a) चीन
b) फ्रान्स
c) इस्रायल
d) रशिया
उत्तर: a) चीन
स्पष्टीकरण: HQ-16 ही मध्यम पल्ल्याची SaM प्रणाली आहे, जी चीनने आपली हवाई संरक्षण क्षमता वाढवण्यासाठी विकसित केली आहे, ज्याचा उल्लेख अलीकडील संरक्षण अपडेट्समध्ये आहे.
10. भारताचा पहिला ग्लास ब्रिज कोठे उद्घाटन झाला?
a) नवी दिल्ली
b) भोपाळ
c) चेन्नई
d) हैदराबाद
उत्तर: b) भोपाळ
स्पष्टीकरण: भारताचा पहिला ग्लास ब्रिज भोपाळ येथे उद्घाटन झाला, जो निसर्गरम्य दृश्ये आणि नाविन्यपूर्ण डिझाइनसह पर्यटनाला चालना देतो.
11. तमिळनाडूच्या कन्याकुमारी भागात अलीकडेच कोणत्या आक्रमक वनस्पतीला हटवण्याचे लक्ष्य ठेवले गेले?
a) म्युसीना ब्रॅक्टियाटा
b) लँटाना कॅमारा
c) प्रोसोपिस ज्युलिफ्लोरा
d) आयकॉर्निया क्रॅसिप्स
उत्तर: a) म्युसीना ब्रॅक्टियाटा
स्पष्टीकरण: तमिळनाडू वन विभागाने कन्याकुमारीतील रबर लागवडी आणि जंगलांना प्रभावित करणारी आक्रमक वनस्पती म्युसीना ब्रॅक्टियाटा हटवण्यासाठी पायलट प्रकल्प सुरू केला, ज्यामुळे मूळ जैवविविधता पुनर्स्थापित होईल.
12. “कृषी आणि संलग्न क्षेत्रांमधून उत्पादनाचे मूल्य” या शीर्षकाचा अहवाल कोणत्या मंत्रालयाने जारी केला?
a) मत्स्यपालन, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालय
b) कृषी मंत्रालय
c) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
d) वित्त मंत्रालय
उत्तर: c) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
स्पष्टीकरण: हा अहवाल, जो कृषी आणि संलग्न क्षेत्रांच्या आर्थिक योगदानाचा तपशील देतो, सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने जारी केला, ज्यामुळे धोरण नियोजनासाठी महत्त्वपूर्ण डेटा मिळतो.
13. केंद्रीय आरोग्य मंत्री जगत प्रकाश नड्डा यांनी संबोधित केलेल्या 2025 च्या जागतिक अन्न सुरक्षा दिनाचा विषय काय आहे?
a) सर्वांसाठी अन्न सुरक्षा
b) आरोग्यासाठी संतुलित पोषण
c) सुरक्षित अन्न, निरोगी भविष्य
d) अन्नजन्य आजारांचा प्रतिबंध
उत्तर: b) आरोग्यासाठी संतुलित पोषण
स्पष्टीकरण: हा विषय अन्न सुरक्षा आणि संतुलित पोषणावर जोर देतो, ज्यामुळे लठ्ठपणा आणि असंसर्गजन्य रोगांचा सामना होतो, ज्याचा उल्लेख 7 जून 2025 रोजी बेंगलुरूच्या निमहान्स येथील कार्यक्रमात झाला.
14. 2025 मध्ये केंद्रीय राखीव पोलिस दलाचे (CRPF) कार्यवाहक महासंचालक म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
a) ए.पी. महेश्वरी
b) प्रकाश मिश्रा
c) ओ पी सिंग
d) विटुल कुमार
उत्तर: d) विटुल कुमार
स्पष्टीकरण: 1993 बॅचचे IPS अधिकारी विटुल कुमार यांची अनीश दयाल सिंग यांच्या सेवानिवृत्तीनंतर cRPF चे कार्यवाहक महासंचालक म्हणून नियुक्ती झाली, ज्यांनी कायदा अंमलबजावणीत त्यांचे कौशल्य आणले.
15. 2025 मध्ये इंदिरम्मा आत्मीय भरोसा योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली?
a) आंध्र प्रदेश
b) तेलंगणा
c) कर्नाटक
d) तमिळनाडू
उत्तर: b) तेलंगणा
स्पष्टीकरण: तेलंगणामध्ये इंदिरम्मा आत्मीय भरोसा योजना सुरू करण्यात आली, ज्यामुळे उपेक्षित समुदायांवर लक्ष केंद्रित करून सामाजिक कल्याण लाभ मिळतात.
16. अंतराळ संशोधनाशी संबंधित बातम्यांमध्ये अलीकडेच उल्लेखित “मायोजेनेसिस” म्हणजे काय?
a) स्नायू तंतूंची निर्मिती आणि विकास
b) नव्याने शोधलेली मासे प्रजाती
c) पारंपरिक औषध
d) मज्जातंतूंची निर्मिती
उत्तर: a) स्नायू तंतूंची निर्मिती आणि विकास
स्पष्टीकरण: ग्रुप कॅप्टन शुभांशु शुक्ला यांचे 2025 मध्ये ISS वर मायोजेनेसिस प्रयोग स्नायू तंतूंच्या निर्मितीवर लक्ष केंद्रित करतात, ज्यामुळे भारताचे मानवी शरीरशास्त्रातील अंतराळ संशोधन पुढे जाते.
17. अलीकडेच बचाव कार्यासाठी बातम्यांमध्ये असलेले INS तबर कोणत्या वर्गाचे फ्रिगेट आहे?
a) शिवालिक-वर्ग
b) तलवार-वर्ग
c) नीलगिरी-वर्ग
d) ब्रह्मपुत्र-वर्ग
उत्तर: b) तलवार-वर्ग
स्पष्टीकरण: तलवार-वर्ग फ्रिगेट INS तबर ओमानच्या आखातात बचाव कार्यात सामील होते, ज्यामुळे सागरी सुरक्षेतील त्याची भूमिका अधोरेखित झाली.
18. 2025 पर्यंत पृथ्वीच्या कक्षेत सर्वाधिक उपग्रह असलेला देश कोणता आहे?
a) चीन
b) रशिया
c) संयुक्त राज्य
d) भारत
उत्तर: c) संयुक्त राज्य
स्पष्टीकरण: संयुक्त राज्य 8,530 उपग्रहांसह आघाडीवर आहे, त्यानंतर रशिया (1,559) आणि चीन (906), तर भारत 136 उपग्रहांसह सातव्या स्थानावर आहे.
19. हिमाचल प्रदेशातील राजीव गांधी वन संवर्धन योजने अंतर्गत वनीकरणासाठी सर्वाधिक जमीन कोणत्या कॉर्पोरेशनने दिली?
a) अंबुजा
b) अदानी फाउंडेशन
c) अल्ट्राटेक
d) वरीलपैकी कोणीही नाही
उत्तर: a) अंबुजा
स्पष्टीकरण: जून 2025 मध्ये सुरू झालेल्या राजीव गांधी वन संवर्धन योजने अंतर्गत अंबुजा यांनी 25 हेक्टर जमीन वनीकरणासाठी दिली, जी कॉर्पोरेट सहभागींमध्ये सर्वाधिक आहे.
20. जून 2025 पर्यंत भारतातील रामसर साइट्सची एकूण संख्या किती आहे?
a) 85
b) 91
c) 95
d) 100
उत्तर: b) 91
स्पष्टीकरण: भारताने जून 2025 मध्ये राजस्थानमधील खीचन आणि मेनार पाणथळ जागांना रामसर यादीत समाविष्ट केले, ज्यामुळे एकूण 91 आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या साइट्स झाल्या.
21. 2025 मध्ये उत्तर प्रदेश पोलिसांमध्ये dSP म्हणून नियुक्त झालेली भारतीय महिला क्रिकेट संघाची खेळाडू कोण आहे?
a) हरमनप्रीत कौर
b) स्मृती मंधाना
c) दीप्ती शर्मा
d) रिचा घोष
उत्तर: c) दीप्ती शर्मा
स्पष्टीकरण: दीप्ती शर्मा यांना भारतीय क्रिकेटमधील योगदानासाठी उत्तर प्रदेशात उप पोलीस अधीक्षक म्हणून नियुक्त केले गेले.
22. 2025 मध्ये पेशवा बाजीराव प्रथम यांच्या अश्वारूढ पुतळ्याचे अनावरण कोठे झाले?
a) मुंबई
b) पुणे
c) नागपूर
d) नाशिक
उत्तर: b) पुणे
स्पष्टीकरण: हा पुतळा पुण्यातील राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी येथे अनावरण करण्यात आला, ज्यामुळे भविष्यातील सैन्य अधिकाऱ्यांना प्रेरणा मिळेल, जे बाजीराव यांच्या 41 विजयी मोहिमांचा वारसा दर्शविते.
23. भारत सरकारने सादर केलेल्या FASTAG-आधारित वार्षिक पासचा उद्देश काय आहे?
a) इलेक्ट्रिक वाहनांचा वापर वाढवणे
b) टोल संकलन सुव्यवस्थित करणे आणि गर्दी कमी करणे
c) रस्ता सुरक्षा उपाय वाढवणे
d) इंधन खर्चाला अनुदान देणे
उत्तर: b) टोल संकलन सुव्यवस्थित करणे आणि गर्दी कमी करणे
स्पष्टीकरण: 15 ऑगस्ट 2025 रोजी सुरू झालेला FaSTag-आधारित वार्षिक पास खासगी वाहनांसाठी 3000 रुपये आहे आणि 200 टोल-मुक्त प्रवास किंवा एक वर्ष प्रवासाची परवानगी देतो, ज्यामुळे गर्दी कमी होते आणि डिजिटल टोल संकलनाला चालना मिळते.
24. 2025 मध्ये कमीशन झालेल्या भारताच्या पहिल्या ‘मेक इन इंडिया’ ग्रीन हायड्रोजन प्लांटचे नाव काय आहे?
a) कांडला हायड्रोजन हब
b) गुजरात ग्रीन एनर्जी प्लांट
c) कांडला ग्रीन हायड्रोजन प्लांट
d) रिलायन्स हायड्रोजन सुविधा
उत्तर: c) कांडला ग्रीन हायड्रोजन प्लांट
स्पष्टीकरण: 5 ऑगस्ट 2025 रोजी गुजरातमधील कांडला बंदरावर कमीशन झालेला हा प्लांट भारताच्या स्वच्छ ऊर्जा परिवर्तनात महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे, जो त्याच्या नवीकरणीय ऊर्जा लक्ष्यांशी संरेखित आहे.
25. 2025 मध्ये ‘हिम बस प्लस’ योजना कोणत्या भारतीय राज्याने सुरू केली?
a) उत्तराखंड
b) हिमाचल प्रदेश
c) जम्मू आणि काश्मीर
d) सिक्कीम
उत्तर: b) हिमाचल प्रदेश
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये सुरू झालेली ‘हिम बस प्लस’ योजना डिजिटल तिकिटिंग, भाडे सवलत आणि पर्यटक सुविधांचा समावेश करते, ज्यामुळे हिमाचल प्रदेशात सार्वजनिक वाहतूक सुधारते.