Current Affairs 10th November 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ‘वंदे मातरम्’ च्या १५०व्या वर्धापनदिनाच्या वर्षभराच्या राष्ट्रीय स्मरणोत्सवाचे उद्घाटन कोणी केले?
a) राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू
b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
c) केंद्रीय मंत्री अमित शाह
d) उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड
Answer: b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवी दिल्लीतील इंदिरा गांधी इंडोर स्टेडियममध्ये ‘वंदे मातरम्’ (बंकिम चंद्र चटर्जी यांनी १८७५ मध्ये रचित) च्या १५०व्या वर्षाचा (७ नोव्हेंबर २०२५ ते ७ नोव्हेंबर २०२६) स्मरणोत्सव सुरू केला. संस्कृती मंत्रालयाने आयोजित, हे स्वातंत्र्यलढ्यातील गीताच्या भूमिकेला अधोरेखित करते.
2. ४-६ नोव्हेंबर २०२५ रोजी दोहा, कतार येथे झालेल्या २nd वर्ल्ड समिट फॉर सोशल डेव्हलपमेंट (WSSD-2) मध्ये भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व कोणत्या केंद्रीय मंत्र्याने केले?
a) राजनाथ सिंग
b) डॉ. मनसुख मांडविया
c) निर्मला सीतारमण
d) एस. जयशंकर
Answer: b) डॉ. मनसुख मांडविया
स्पष्टीकरण: कामगार व रोजगार तसेच युवा मामले व क्रीडा मंत्री डॉ. मनसुख मांडविया यांनी WSSD-2 मध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. परिषद गरीबी निर्मूलन आणि असमानता यांसारख्या सामाजिक विकास ध्येयांवर केंद्रित होती.
3. ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी डॉ. मनसुख मांडविया यांनी भारतीय हॉकीशी संबंधित कोणती महत्त्वाची घटना उद्घाटन केली?
a) इंडियन हॉकी लीगचे उद्घाटन
b) भारतीय हॉकीची शताब्दी उत्सव
c) ओलिंपिक पात्रता स्पर्धा
d) नॅशनल हॉकी अकादमीचे उद्घाटन
Answer: b) भारतीय हॉकीची शताब्दी उत्सव
स्पष्टीकरण: डॉ. मांडविया यांनी मेजर ध्यानचंद नॅशनल स्टेडियम, नवी दिल्ली येथे हॉकी इंडियाच्या १९२५ मधील स्थापनेला १०० वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल शताब्दी समारोह सुरू केला. भारताच्या ८ ओलिंपिक सुवर्णांसह हॉकी वारशाला स्मरण केले.
4. १५ नोव्हेंबर २०२५ ते १५ फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत हिवाळ्यातील वायू प्रदूषणाशी सामना करण्यासाठी कोणत्या शहरात स्टॅगर्ड ऑफिस वेळा लागू केल्या?
a) मुंबई
b) दिल्ली
c) बेंगलुरू
d) कोलकाता
Answer: b) दिल्ली
स्पष्टीकरण: दिल्लीच्या मुख्यमंत्री रेखा गुप्ता यांनी सरकारी आणि एमसीडी कार्यालयांसाठी स्टॅगर्ड वेळा जाहीर केल्या जेणेकरून वाहनांची गर्दी आणि पेंढा जाळणे, कमी वारा व तापमान उलटावामुळे PM2.5/PM10 पातळी कमी होईल.
5. ४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी न्यूयॉर्क शहराचा पहिला मुस्लिम आणि दक्षिण आशियाई वंशज महापौर कोण निवडले गेले?
a) सैकत चक्रवर्ती
b) झोहरान ममदानी
c) महमूद ममदानी
d) मीरा नायर
Answer: b) झोहरान ममदानी
स्पष्टीकरण: शैक्षणिक महमूद ममदानी आणि चित्रपटकार मीरा नायर यांचा पुत्र झोहरान ममदानी याने न्यूयॉर्क महापौर निवडणूक जिंकली. ते शतकाहून अधिक काळातील सर्वात तरुण महापौर ठरले; हे प्रगतिशील बदलाचे संकेत आहे.
6. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये कोणत्या देशाने आपले तिसरे विमानवाहक जहाज ‘फुजियान’ कमिशन केले?
a) भारत
b) संयुक्त राज्य अमेरिका
c) चीन
d) रशिया
Answer: c) चीन
स्पष्टीकरण: चीनने हाइनान येथील सान्या बंदरात ‘फुजियान’ कमिशन केले. टाइप ००३ वाहक विद्युतचुंबकीय कॅटापल्टने सुसज्ज आहे, जे प्रादेशिक तणावात नौसेना विस्तार दर्शवते.
7. २०२५ नोबेल शांति पुरस्कार व्हेनेझुएलामधील विरोधी नेतृत्वासाठी कोणाला मिळाला?
a) लुइज इनासियो लुला दा सिल्वा
b) मारिया कोरिना माचाडो
c) प्रबोवो सुबियान्तो
d) हदार गोल्डिन
Answer: b) मारिया कोरिना माचाडो
स्पष्टीकरण: व्हेनेझुएलाच्या विरोधी नेत्याला हुकूमशाहीविरोधी लोकशाही वकिलीसाठी पुरस्कार मिळाला.
8. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये बांगलादेशाने संयुक्त राष्ट्र जल संमेलनात सामील होऊन कोणते महत्त्वाचे पर्यावरणीय पाऊल उचलले?
a) दक्षिण आशियातील पहिला देश झाला
b) राष्ट्रीय नदी स्वच्छता मोहीम सुरू केली
c) पॅरिस कराराची पुष्टी केली
d) सीमापार जल निधी तयार केला
Answer: a) दक्षिण आशियातील पहिला देश झाला
स्पष्टीकरण: बांगलादेश १९९२ UN वॉटर कन्व्हेन्शनमध्ये सामील होणारा दक्षिण आशियातील पहिला देश ठरला, जे भारत-नेपालसोबत सामायिक नद्यांमध्ये हवामान जोखमांमध्ये सहकार्य वाढवते.
9. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कर्करोग संशोधनासाठी कोणती बायोटेक उपक्रम सुरू केली?
a) नेक्सकार१९
b) AI हेल्थ हब
c) जीनोम इंडिया प्रकल्प
d) लस मिशन २०३०
Answer: a) नेक्सकार१९
स्पष्टीकरण: भारताची पहिली स्वदेशी CAR-T सेल थेरपी नेक्सकार१९ रक्त कर्करोगासाठी सुरू झाली, जी परवडणारी बायोटेक उपाय आणि ऑन्कोलॉजीत जागतिक नेतृत्व वाढवते.
10. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये कोणत्या राज्याने सशुल्क मासिक पाळी रजा लागू करून भारतातील पहिले राज्य ठरले?
a) केरळ
b) कर्नाटक
c) तमिळनाडू
d) महाराष्ट्र
Answer: b) कर्नाटक
स्पष्टीकरण: कर्नाटकाने महिला कर्मचाऱ्यांसाठी सशुल्क मासिक पाळी रजा लागू केली, जी लैंगिक आरोग्य समानतेला संबोधित करते आणि इतर राज्यांसाठी आदर्श ठरते.
11. ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ९७ व्या वर्षी DNA च्या डबल हेलिक्सची सह-शोधक कोण निधन पावले?
a) जेम्स डी. वॉटसन
b) फ्रान्सिस क्रिक
c) रोझालिंड फ्रँकलिन
d) मॉरिस विल्किन्स
Answer: a) जेम्स डी. वॉटसन
स्पष्टीकरण: आण्विक जीवशास्त्रज्ञ जेम्स डी. वॉटसन यांचे न्यूयॉर्कमध्ये निधन. १९५३ मध्ये फ्रान्सिस क्रिकसोबत DNA मॉडेलसाठी १९६२ नोबेल मिळाले, विवाद असूनही.
12. ३१ ऑक्टोबर २०२५ रोजी झालेल्या प्रो कबड्डी लीग (PKL) २०२५ फायनलचा निकाल काय होता?
a) पुणेरी पल्टन जिंकली
b) दबंग दिल्ली KC जिंकली
c) पटणा पायरेट्स जिंकली
d) बेंगलुरू बुल्स जिंकली
Answer: b) दबंग दिल्ली KC जिंकली
स्पष्टीकरण: दबंग दिल्ली KC ने पुणेरी पल्टनला हरवून दुसरे विजेतेपद मिळवले. टॉप स्कोअरर अयान लोहचब (पटणा पायरेट्स) ने ३२४ गुण मिळवले.
13. FIDE वर्ल्ड कप २०२५ च्या तिसऱ्या फेरीत कोणत्या भारतीय ग्रँडमास्टर्सने मजबूत कामगिरी केली?
a) विश्वनाथन आनंद आणि डी. गुकेश
b) अर्जुन एरिगैसी आणि पी. हरिकृष्णा
c) आर. प्रग्गनानंधा आणि निहाल सरीन
d) विदित गुजराती आणि सूर्या शेखर गांगुली
Answer: b) अर्जुन एरिगैसी आणि पी. हरिकृष्णा
स्पष्टीकरण: अर्जुन एरिगैसी आणि पी. हरिकृष्णा यांनी फेरी ३ मध्ये महत्त्वाच्या विजय मिळवून भारताची स्थिती मजबूत केली.
14. T20 मध्ये भारतीय फिरकीपटू वरुण चक्रवर्तीने कोणत्या फलंदाजाला सहाव्यांदा बाद केले, ज्याची प्रशंसा कृष्णमाचारी श्रीकांत यांनी केली?
a) विराट कोहली
b) ग्लेन मॅक्सवेल
c) रोहित शर्मा
d) डेव्हिड वॉर्नर
Answer: b) ग्लेन मॅक्सवेल
स्पष्टीकरण: वरुण चक्रवर्तीने अलीकडील सामन्यात ग्लेन मॅक्सवेलला सहाव्यांदा बाद केले; श्रीकांत यांनी याला रणनीतिक कौशल्य म्हटले.
15. १० नोव्हेंबर २०२५ रोजी हॉंगकॉंग सिक्सेस २०२५ फायनलमध्ये श्रीलंकेविरुद्ध भारताचा निकाल काय होता?
a) २० धावांनी जिंकले
b) ४८ धावांनी हरले
c) टाय, सुपर ओव्हरमध्ये जिंकले
d) ६ गडी राखून जिंकले
Answer: b) ४८ धावांनी हरले
स्पष्टीकरण: हॉंगकॉंग सिक्सेसमध्ये भारत फायनलमध्ये श्रीलंकने ४८ धावांनी हरला, जो अपेक्षांच्या विरुद्ध होता.
16. हात नसलेल्या जन्मलेल्या कोणत्या पॅरा-तीरंदाजाला नोव्हेंबर २०२५ मध्ये एशिया कप स्टेज ३ साठी भारताच्या सक्षम ज्युनियर संघात निवडले?
a) दीप्ती जीवनजी
b) शीतल देवी
c) बोंठू नटराज
d) रिंकू हुडा
Answer: b) शीतल देवी
स्पष्टीकरण: पॅरिस पॅरालिंपिक पदकविजेती शीतल देवी हात नसलेल्या पहिल्या तीरंदाज ठरल्या ज्या सक्षम ज्युनियर संघात सामील झाल्या.
17. Q3 २०२५ निकालांसोबत अमेझॉनने कोणती मोठी कॉर्पोरेट पुनर्रचना जाहीर केली?
a) ओपनAI चे अधिग्रहण
b) १४,००० कॉर्पोरेट पदांमध्ये कपात
c) AWS इंडिया लाँच
d) मायक्रोसॉफ्टसोबत विलीनीकरण
Answer: b) १४,००० कॉर्पोरेट पदांमध्ये कपात
स्पष्टीकरण: अमेझॉनने AI-कार्यक्षमतेसाठी १४,००० नोकऱ्या कमी केल्या (१.८ अब्ज डॉलर सेव्हरन्स), सुट्ट्यांच्या मजबूत मार्गदर्शनामुळे शेअर्स वाढले.
18. Q3 २०२५ मध्ये कोणत्या कंपनीने AI डेटा सेंटर प्रकल्प जाहीर करून पाइपलाइन $१० अब्जपेक्षा जास्त केली?
a) गूगल
b) बॅबकॉक अँड विल्कॉक्स
c) टेस्ला
d) IBM
Answer: b) बॅबकॉक अँड विल्कॉक्स
स्पष्टीकरण: कंपनीने Q3 ऑपरेटिंग उत्पन्न ३१५% वाढून $६.५M सांगितले; AI डेटा सेंटर पाइपलाइन $३B (एकूण $१०B). १० नोव्हेंबर २०२५ ला कॉल.
19. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारतीय स्टेट बँक (SBI) ने कोणती आर्थिक मैलाचा दगड जाहीर केला?
a) डिजिटल रुपया लाँच
b) SBI फंड्स मॅनेजमेंटमध्ये ६.३% हिस्स्यासाठी मोठा IPO
c) HDFC बँकेशी विलीनीकरण
d) क्रिप्टो गुंतवणूक निधी
Answer: b) SBI फंड्स मॅनेजमेंटमध्ये ६.३% हिस्स्यासाठी मोठा IPO
स्पष्टीकरण: SBI ने म्युच्युअल फंड क्षेत्रात भांडवल उभारण्यासाठी मालमत्ता व्यवस्थापन युनिटमध्ये ६.३% हिस्सा विकण्याचा IPO योजना केला.
20. ४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी हिंदुजा ग्रुपचे चेअरमन कोण निधन पावले?
a) मुकेश अंबानी
b) गोपीचंद हिंदुजा
c) रतन टाटा
d) अजीम प्रेमजी
Answer: b) गोपीचंद हिंदुजा
स्पष्टीकरण: “GP” म्हणून ओळखले जाणारे गोपीचंद हिंदुजा यांचे ८५ व्या वर्षी लंडनमध्ये निधन. $१२B+ साम्राज्य (बँकिंग, ऑटो, मीडिया).
21. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये रसायनशास्त्रात नवीन मँगनीज(I) कॉम्प्लेक्सने कोणता विक्रम केला?
a) सर्वात लांब उत्तेजित अवस्था आयुष्य
b) सर्वोच्च ऊर्जा उत्पादन
c) किमान विषारी पातळी
d) सर्वात जलद प्रतिक्रिया दर
Answer: a) सर्वात लांब उत्तेजित अवस्था आयुष्य
स्पष्टीकरण: संशोधकांनी मँगनीज(I) कॉम्प्लेक्स तयार केले ज्याचे सौर सेल आणि सेन्सरसाठी ल्युमिनेसेंट सामग्रीत सर्वात लांब उत्तेजित अवस्था आहे.
22. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये अँकिलोसॉरच्या जीवाश्मावर कोणती भूवैज्ञानिक शोध लागला?
a) त्यांनी उड्डाण विकसित केले
b) शेपटीचे शस्त्र पूर्वी विचारलेल्या पेक्षा आधी विकसित झाले
c) ते शाकाहारी होते
d) महासागरात राहत होते
Answer: b) शेपटीचे शस्त्र पूर्वी विचारलेल्या पेक्षा आधी विकसित झाले
स्पष्टीकरण: जीवाश्म विश्लेषणातून अँकिलोसॉरच्या शेपटी क्लब २०M+ वर्षे आधी विकसित झाल्याचे दिसले, जे T. rex सारख्या शिकाऱ्यांपासून संरक्षणात मदत करते.
23. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये शनीच्या चंद्र एनसेलाडसबाबत कोणती उष्णता-संबंधित शोध लागला?
a) सक्रिय ज्वालामुखी
b) उत्तर ध्रुवावर पुरेसा उष्णता प्रवाह
c) द्रव पाणी महासागर
d) चुंबकीय क्षेत्र उलटाव
Answer: b) उत्तर ध्रुवावर पुरेसा उष्णता प्रवाह
स्पष्टीकरण: ऑक्सफर्डच्या नेतृत्वाखालील संशोधनात उत्तर ध्रुवावर मोठा उष्णता प्रवाह आढळला, जो दक्षिण ध्रुव गीझरपलीकडे भू-उष्णता क्रिया आणि राहण्याची शक्यता दर्शवतो.
24. २०२५ मध्ये NASA ने पृथ्वीची सर्वात मजबूत कोणती भू-चुंबकीय घटना निश्चित केली?
a) G1 सौर भडका
b) G5-स्तरीय वादळ
c) ऑरोरा ब्लॅकआऊट
d) चुंबकीय ध्रुव बदल
Answer: b) G5-स्तरीय वादळ
स्पष्टीकरण: सौर स्फोटामुळे G5 वादळाने संवाद आणि वीज ग्रिड बाधित केले; फ्लोरिडापर्यंत ऑरोरा दिसले.
25. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये चिनी संशोधकांनी पर्यावरण निरीक्षणासाठी कोणती नवीन डीप लर्निंग पद्धत विकसित केली?
a) इन्फ्रारेड स्पेक्ट्रामध्ये मायक्रोप्लास्टिक वर्गीकरण
b) हवामान अंदाज मॉडेल
c) वन्यजीव ट्रॅकिंग AI
d) महासागर धारा सिम्युलेशन
Answer: a) इन्फ्रारेड स्पेक्ट्रामध्ये मायक्रोप्लास्टिक वर्गीकरण
स्पष्टीकरण: हेफेई संस्थांचे AI मिश्रित मायक्रोप्लास्टिक ओळखण्यात अचूकता वाढवते, जे महासागर आणि माती प्रदूषण ट्रॅकिंगमध्ये मदत करते.