Current Affairs 12th November 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. 4-6 नोव्हेंबर 2025 रोजी कोची येथे आयोजित पहिल्या BIMSTEC-भारत समुद्री संशोधन नेटवर्क (BIMReN) परिषदेचा मुख्य फोकस काय होता?
a) अणुऊर्जा सहकार्य
b) प्रादेशिक निळी अर्थव्यवस्था आणि समुद्री संशोधन सहकार्य
c) बंगालच्या उपसागरातील व्यापारी कर
d) आपत्ती व्यवस्थापन प्रोटोकॉल
Answer: b
स्पष्टीकरण: भारताने आयोजित केलेली ही परिषद BIMSTEC देशांमधील निळ्या अर्थव्यवस्थेच्या सहकार्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी, डेटा सामायिकरण, क्षमता बांधणी आणि समुद्री प्रशासन मजबूत करण्यासाठी एक मैलाचा दगड ठरली. 2022 मध्ये पंतप्रधान मोदींनी घोषित केलेली आणि 2024 मध्ये MEA ने सुरू केलेली, ही परिषद बंगालच्या उपसागरातील भारताच्या समुद्री मुत्सद्देगिरीला बळकटी देते.
2. 10 नोव्हेंबर 2025 रोजी कच्छ, गुजरातच्या रण आणि क्रीक क्षेत्रात भारतीय सैन्याने कोणता सराव आयोजित केला?
a) सराव मित्र शक्ती
b) सराव ब्रह्मशिरा
c) सराव त्रिशूल
d) सराव वायु शक्ती
Answer: b
स्पष्टीकरण: 'सराव ब्रह्मशिरा' ने त्रि-सेवा 'सराव त्रिशूल' चा भाग म्हणून जमीन, समुद्र आणि हवाई क्षेत्रातील एकत्रित परिचालन क्षमता मान्य केली. हे प्रादेशिक सुरक्षा आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या बहु-क्षेत्रीय युद्ध सज्जतेवर लक्ष केंद्रित करते.
3. 10 नोव्हेंबर 2025 रोजी नवी दिल्लीत शहरी सहकारी पतसंस्था क्षेत्रावरील "को-ऑप कुंभ 2025" आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे उद्घाटन कोणी केले?
a) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
b) केंद्रीय मंत्री अमित शहा
c) अर्थमंत्री निर्मला सीतारामण
d) RBI गव्हर्नर शक्तिकांत दास
Answer: b
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री अमित शहा यांनी 10-11 नोव्हेंबरपर्यंत चाललेल्या या कार्यक्रमाचे उद्घाटन केले आणि सहकार डिजी पे आणि सहकार डिजी लोन सारख्या उपक्रमांची सुरुवात केली, ज्यामुळे शहरी सहकारी बँकिंग मजबूत होईल आणि भारताच्या आर्थिक समावेशनाला चालना मिळेल.
4. भारत आणि श्रीलंका यांच्यात 10 ते 23 नोव्हेंबर 2025 दरम्यान कोणता संयुक्त लष्करी सराव नियोजित आहे?
a) गरुड शक्ती
b) मित्र शक्ती
c) युद्ध अभ्यास
d) नोमॅडिक एलिफंट
Answer: b
स्पष्टीकरण: 'मित्र शक्ती 2025' दोन्ही सैन्यांमधील परस्परसंनाद वाढवते, दहशतवाद विरोधी आणि मानवीय सहाय्यावर लक्ष केंद्रित करते. हे हिंद महासागर क्षेत्रातील भारताच्या रणनीतिक भागीदारीवर प्रकाश टाकते.
5. 10 नोव्हेंबर 2025 रोजी साजऱ्या होणाऱ्या जागतिक विज्ञान दिनाचा थीम काय होता?
a) शाश्वततेसाठी नवोन्मेष
b) विश्वास, परिवर्तन आणि उद्या: 2050 साठी आपल्याला हवे असलेले विज्ञान
c) अंतर कमी करणे
d) समानतेसाठी विज्ञान
Answer: b
स्पष्टीकरण: UNESCO ने 2001 मध्ये स्थापित केलेला हा दिवस शांतता आणि विकासासाठी विज्ञानाच्या भूमिकेला प्रोत्साहन देतो. 2025 चा थीम हवामान बदलासारख्या जागतिक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर विज्ञानात सार्वजनिक विश्वास आणि नवोन्मेषाला प्रोत्साहन देतो.
6. 23 वी राष्ट्रीय समुद्री शोध आणि बचाव (NMSAR) बोर्ड बैठक 10 नोव्हेंबर 2025 रोजी भारतीय तटरक्षक दलाने कोठे आयोजित केली?
a) मुंबई
b) कोची
c) गांधीनगर
d) विशाखापट्टणम
Answer: c
स्पष्टीकरण: गुजरातच्या गांधीनगर येथे आयोजित या बैठकीत समुद्री सुरक्षा प्रोटोकॉलचा आढावा घेण्यात आला आणि प्रादेशिक समन्वय वाढवला गेला, जे हिंद महासागरातील सुरक्षित समुद्री मार्गांसाठी भारताच्या वचनबद्धतेचे प्रतिबिंब आहे.
7. 2025 बुकर पुरस्कार "Flesh" या कादंबरीसाठी कोणत्या लेखकाने जिंकला?
a) सलमान रश्दी
b) डेव्हिड स्झाले
c) हिलेरी मँटल
d) काझुओ इशिगुरो
Answer: b
स्पष्टीकरण: कॅनेडियन-हंगेरियन-ब्रिटिश लेखक डेव्हिड स्झाले यांना लंडनमध्ये £50,000 चा पुरस्कार मिळाला, जो एका सामान्य माणसाच्या दशकांतील जीवनाला सूक्ष्मपणे चित्रित करणाऱ्या त्यांच्या कथेसाठी होता.
8. 2025 मध्ये भारताच्या केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने मानवी अवयव आणि ऊतक प्रत्यारोपण नियमांमध्ये कोणता महत्त्वपूर्ण बदल केला?
a) दात्यांसाठी अनिवार्य डीएनए चाचणी
b) कॉर्नियल प्रत्यारोपणासाठी क्लिनिकल स्पेक्युलर उपकरणाची आवश्यकता काढून टाकणे
c) अवयव दान प्रोत्साहनात वाढ
d) आंतर-राज्य अवयव वाहतुकीवर बंदी
Answer: b
स्पष्टीकरण: या दुरुस्तीचा उद्देश पायाभूत सुविधांमधील अडथळे कमी करून कॉर्नियल प्रत्यारोपणाची उपलब्धता वाढवणे आहे, ज्यामुळे भारतातील कमी कॉर्नियल दान दर वाढवण्यास आणि 1.2 कोटींहून अधिक लोकांना प्रभावित करणाऱ्या अंधत्वाला सामोरे जाण्यास मदत होईल.
9. दिल्ली-NCR मधील शाळांना 12 नोव्हेंबर 2025 पासून हायब्रिड मोडमध्ये सुरू ठेवण्याचे कारण काय होते?
a) मुसळधार पावसाळी पाऊस
b) GRAP-III अंतर्गत खराब होणारी हवेची गुणवत्ता
c) शिक्षकांचा संप
d) राष्ट्रीय सणाच्या तयारी
Answer: b
स्पष्टीकरण: दिल्लीत AQI 400 च्या वर गेल्याने GRAP-III निर्बंध लागू केले गेले, ज्यामुळे पालकांना विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याच्या संरक्षणासाठी झूमद्वारे ऑनलाइन वर्गांचा पर्याय निवडण्याची परवानगी देण्यात आली.
10. नोव्हेंबर 2025 मध्ये उद्योग विश्लेषकांच्या मते, भारताच्या मध्यम वाहतूक विमान (MTA) प्रकल्पाचे अंदाजित मूल्य किती आहे?
a) $2-3 अब्ज
b) $4-5 अब्ज
c) $6-8 अब्ज
d) $10-12 अब्ज
Answer: c
स्पष्टीकरण: हा प्रकल्प C-130J सुपर हरक्युलसला प्राधान्य देतो, जो त्याच्या सिद्ध क्षमता आणि IAF च्या विद्यमान ताफ्यासह देखभाल सुसंगततेसाठी आहे, ज्यामुळे सीमावादाच्या पार्श्वभूमीवर सामरिक हवाई वाहतूक वाढेल.
11. ऑक्टोबर 2025 मध्ये पंतप्रधान मोदींनी भारताच्या CAR-T सेल थेरपीला पुढे नेण्यासाठी कोणता उपक्रम सुरू केला?
a) नेक्सCAR19
b) बायोएनटेक लस
c) जीनएक्सपर्ट
d) mRNA प्लॅटफॉर्म
Answer: a
स्पष्टीकरण: नेक्सCAR19, रक्ताच्या कर्करोगासाठी भारताची पहिली स्वदेशी CAR-T थेरपी, प्रगत उपचार परवडणारे (₹40 लाखांपेक्षा कमी विरुद्ध परदेशात ₹4 कोटी) बनवण्यासाठी सुरू करण्यात आली, जी बायोटेक स्वावलंबनाला चालना देते.
12. 8-10 नोव्हेंबर 2025 दरम्यान सुदानच्या उत्तर कोर्डोफानमध्ये सुमारे 2,000 लोकांच्या विस्थापनाचे कारण काय होते?
a) पूर
b) सुदानी सैन्य आणि रॅपिड सपोर्ट फोर्सेस यांच्यातील तीव्र संघर्ष
c) भूकंप
d) इथियोपियातून निर्वासितांचा ओघ
Answer: b
स्पष्टीकरण: हे संघर्ष सुदानच्या गृहयुद्धाला (2023-आतापर्यंत) अधिक तीव्र करतात, ज्यामुळे जगातील सर्वात वाईट मानवतावादी संकट निर्माण झाले आहे, ज्यामध्ये 1.2 कोटी लोक विस्थापित झाले आणि व्यापक अन्न असुरक्षा पसरली आहे, ज्याचा लाल समुद्राच्या भू-राजनीतीवर परिणाम होतो.
13. 2025 च्या आर्थिक विज्ञानातील नोबेल पुरस्काराचे संयुक्त विजेते कोण होते?
a) अमर्त्य सेन आणि एस्थर डुफ्लो
b) जोएल मोकीर, फिलिप अॅघियन आणि पीटर हॉविट
c) पॉल क्रुगमन आणि जोसेफ स्टिग्लिट्झ
d) अभिजीत बॅनर्जी आणि मायकेल क्रेमर
Answer: b
स्पष्टीकरण: या त्रिकुटाला नवोन्मेष, वाढ आणि तांत्रिक बदलावरील अग्रगण्य कार्यासाठी पुरस्कृत करण्यात आले, जे हवामान अनुकूलनासारख्या दीर्घकालीन सामाजिक आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी अर्थशास्त्राच्या भूमिकेवर प्रकाश टाकते.
14. नोव्हेंबर 2025 मध्ये जाहीर केलेल्या Gridbots च्या नवीन HAWK BD रोबोटचा उद्देश काय आहे?
a) हवाई देखरेख
b) स्फोटक शस्त्रास्त्र निपटारा आणि धोकादायक ऑपरेशन्स
c) रणांगण लॉजिस्टिक्स
d) पाण्याखालील खाण शोध
Answer: b
स्पष्टीकरण: संरक्षण अनुप्रयोगांसाठी विकसित, हा रोबोट EOD कार्यांमध्ये सैनिकांच्या सुरक्षिततेला वाढवतो, जो सीमावादाच्या पार्श्वभूमीवर स्वदेशी तंत्रज्ञानासाठी भारताच्या प्रयत्नांशी संनादतो.
15. नोव्हेंबर 2025 मध्ये APEC नेत्यांच्या ग्योंगजू घोषणेच्या स्वीकारासह कोणता शिखर परिषद समाप्त झाला?
a) G20 शिखर परिषद
b) दक्षिण कोरियातील ग्योंगजू येथील APEC शिखर परिषद
c) BRICS शिखर परिषद
d) ASEAN शिखर परिषद
Answer: b
स्पष्टीकरण: ही घोषणा, APEC AI उपक्रम आणि लोकसंख्या बदल फ्रेमवर्कसह, आशिया-पॅसिफिकमधील समावेशी वाढ, AI नीतिशास्त्र आणि वृद्धत्वाच्या लोकसंख्येवर लक्ष केंद्रित करते.
16. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी दिल्लीच्या लाल किल्ल्याजवळ कोणती दुखद घटना घडली, ज्यामध्ये किमान 12 लोक मारले गेले?
a) रेल्वे रुळावरून घसरणे
b) अमोनियम नायट्रेटशी संबंधित संशयित कार बॉम्ब स्फोट
c) इमारत कोसळणे
d) गॅस गळती
Answer: b
स्पष्टीकरण: हा स्फोट, जो "व्हाइट-कॉलर" दहशतवादी मॉड्यूलशी जोडला गेला, याने सुरक्षा वाढवली आणि आंतरराष्ट्रीय शोक व्यक्त केला. तपास स्फोटकांच्या खरेदीवर केंद्रित आहे, दहशतविरोधी कायदे लागू केले गेले आहेत.
17. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी इस्लामाबाद, पाकिस्तान येथील जिल्हा न्यायालयाबाहेर आत्मघाती बॉम्ब स्फोटात किती लोक मारले गेले?
a) 5
b) 12
c) 20
d) 27
Answer: b
स्पष्टीकरण: तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान (TTP) ने जबाबदारी स्वीकारली, ज्यामध्ये 27 अन्य जखमी झाले. पाकिस्तानने अफगाण-आधारित दहशतवाद्यांवर भारताच्या कथित समर्थनाचा आरोप केला, ज्यामुळे प्रादेशिक तणाव वाढला.
18. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी अमेरिकन सिनेटने फेडरल सरकारच्या शटडाउनला सामोरे जाण्यासाठी कोणती महत्त्वपूर्ण विधायी कारवाई केली?
a) महाभियोग कार्यवाही
b) जानेवारीपर्यंत निधीसह 43-दिवसीय शटडाउन समाप्त करण्यासाठी विधेयक मंजूर केले
c) कर्ज मर्यादा वाढ
d) कर सुधार पॅकेज
Answer: b
स्पष्टीकरण: द्विपक्षीय विधेयक, ज्याला राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी "खूप मोठा विजय" म्हटले, हाउसच्या मंजुरीच्या प्रतीक्षेत आहे. हे अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात लांब शटडाउन समाप्त करते, आर्थिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर निधी पुनर्स्थापित करते.
19. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी कोणत्या कंपनीने OpenAI गुंतवणुकीसाठी निधी देण्यासाठी Nvidia मधील आपली संपूर्ण $5.8 अब्ज हिस्सेदारी विकली?
a) ब्लॅकरॉक
b) सॉफ्टबँक
c) व्हँनगार्ड
d) फिडेलिटी
Answer: b
स्पष्टीकरण: सॉफ्टबँकने उत्पन्न AI उपक्रमांकडे वळवले, ज्यामुळे Nvidia चे शेअर्स 3% घसरले. त्यांनी T-Mobile होल्डिंग्स $9.2 अब्जला विकले, जे जनरेटिव्ह AI वर्चस्वाकडे बदल दर्शवते.
20. 12 नोव्हेंबर 2025 रोजी अमेरिकेच्या पूर्व किनारपट्टीवर नॉर्दर्न लाइट्ससह कोणती हवामान विसंगती प्रभावित करत आहे?
a) ध्रुवीय भोवरा
b) एल निनो वाढ
c) चक्रीवादळ अवशेष
d) उष्णता घुमट
Answer: a
स्पष्टीकरण: प्रचंड सौर ज्योतींमुळे (G4 जियोमॅग्नेटिक स्टॉर्म वॉच) ट्रिगर, औरोरा खालच्या अक्षांशांवर दृश्यमान आहे, तर भोवरा असामान्य थंडी आणतो, ज्यामुळे वीज आणि संप्रेषणात व्यत्यय येऊ शकतो.
21. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी Uniswap ने UNI टोकन धारकांना फायदा देण्यासाठी कोणता प्रस्ताव मांडला?
a) हार्ड फोर्क अपग्रेड
b) फी स्विच आणि $800M UNI बर्न
c) स्टेबलकॉइन एकीकरण
d) NFT मार्केटप्लेस लॉन्च
Answer: b
स्पष्टीकरण: हा प्रशासकीय प्रस्ताव प्रोटोकॉल फी सक्रिय करण्याचा आणि UNI टोकन्स जाळण्याचा आहे, ज्यामुळे धारकांना महसूल वितरण आणि बाजार पुनर्प्राप्तीच्या पार्श्वभूमीवर DeFi उपयुक्तता वाढवता येईल.
22. नोव्हेंबर 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय सिनेमाच्या दिग्गजाला दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले?
a) अमिताभ बच्चन
b) मोहनलाल
c) शाहरुख खान
d) रजनीकांत
Answer: b
स्पष्टीकरण: मल्याळम सुपरस्टार मोहनलाल यांना चार दशकांच्या योगदानासाठी भारताचा सर्वोच्च चित्रपट सन्मान मिळाला, ज्यामुळे दक्षिण भारतीय चित्रपटांचा जागतिक प्रभाव अधोरेखित झाला.
23. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी BitMine चा स्टॉक 37% का घसरला?
a) कमाई चुकणे
b) अनिश्चित क्रिप्टो मार्केट्स आणि नियामक तपासणी
c) CEO चा राजीनामा
d) हॅकिंग घटना
Answer: b
स्पष्टीकरण: बिटकॉइन $105K पर्यंत परत येत असताना, अस्थिरता आणि जागतिक नियम (उदा., यूके च्या स्टेबलकॉइन मर्यादा) यांनी खाण स्टॉक्सवर दबाव आणला, BitMine ने विस्तारात विलंबाचा हवाला दिला.
24. 11 नोव्हेंबर 2025 रोजी कोणत्या देशाने सांप्रदायिक तणावांमध्ये संसदीय निवडणुका आयोजित केल्या?
a) सीरिया
b) इराक (घरगुती निवडणुका)
c) तुर्की
d) इराण
Answer: b
स्पष्टीकरण: 8,703 मतदान केंद्रांसह निवडणुकीत सुरक्षा दलांसाठी लवकर मतदान पाहिले गेले. हे ISIS नंतर इराकला स्थिर करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते, परंतु सुन्नी-शिया विभाजनाला गहरे करण्याचा धोका आहे.
25. 12 नोव्हेंबर 2025 रोजी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी कोणती ऐतिहासिक भेट सुरू केली?
a) संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्वसाधारण सभेला
b) बोत्सवानाला पहिली राजकीय भेट
c) G20 शिखर परिषदेला
d) श्रीलंकेला
Answer: b
स्पष्टीकरण: गॅबोरोनमधील औपचारिक स्वागत भारत-आफ्रिका संबंधांना बळकटी देते, व्यापार, संरक्षण आणि विकास सहाय्यावर लक्ष केंद्रित करते, जे द्विपक्षीय संबंधांमध्ये एक मैलाचा दगड आहे.