Current Affairs 16th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. NSO/PLFS च्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबर 2026 मध्ये भारतातील एकूण बेरोजगारीचा दर अंदाजे किती होता?
A) 4.2%
B) 5%
C) 6.9%
D) 7.5%
Answer: B) 5%
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाच्या (NSO) आकडेवारीनुसार, सप्टेंबर 2026 मध्ये भारतातील एकूण बेरोजगारीचा दर 5% होता. ऑगस्टच्या तुलनेत हा दर स्थिर राहिला. ग्रामीण भागातील बेरोजगारीचा दर 4.2%, तर शहरी भागातील दर 6.9% होता. मागील वर्षाच्या तुलनेत श्रमशक्ती सहभाग दरातही सुधारणा झाली.
2. भारतातील रामसर स्थळांची संख्या 103 झाली. यामध्ये कोणत्या दोन पाणथळ प्रदेशांचा समावेश करण्यात आला?
A) चिलिका आणि केवलादेव
B) सुखना पाणथळ प्रदेश (चंदीगड) आणि सौज झील (उत्तर प्रदेश)
C) लोकटक आणि वुलर
D) सुंदरबन आणि भितरकनिका
Answer: B) सुखना पाणथळ प्रदेश (चंदीगड) आणि सौज झील (उत्तर प्रदेश)
स्पष्टीकरण: केंद्रीय पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी चंदीगडमधील सुखना पाणथळ प्रदेश आणि उत्तर प्रदेशातील सौज झील यांना रामसर स्थळ म्हणून घोषित केल्याची माहिती दिली.
3. संरक्षण मंत्रालयाने ₹4,000 कोटींपेक्षा जास्त किमतीचे कोणते प्रमुख संरक्षण करार केले?
A) राफेल लढाऊ विमाने आणि S-400 प्रणाली
B) भारतीय हवाई दलासाठी GSAT-7C संचार उपग्रह आणि नौदलासाठी वरुणास्त्र हेवी वेट टॉर्पेडो
C) तेजस Mk2 आणि अरिहंत श्रेणीतील पाणबुड्या
D) पिनाका रॉकेट आणि आकाश क्षेपणास्त्रे
Answer: B) भारतीय हवाई दलासाठी GSAT-7C संचार उपग्रह आणि नौदलासाठी वरुणास्त्र हेवी वेट टॉर्पेडो
स्पष्टीकरण: 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी संरक्षण मंत्रालयाने GSAT-7C संचार उपग्रह आणि भारतीय नौदलासाठी वरुणास्त्र हेवी वेट टॉर्पेडो यांच्याशी संबंधित करारांवर स्वाक्षऱ्या केल्या. या करारांचे एकूण मूल्य ₹4,000 कोटींपेक्षा जास्त असून ते अंदाजे ₹4,106 कोटी असल्याचे सांगण्यात आले.
4. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रम (NSAP) 2026-27 ते 2030-31 या पाच वर्षांसाठी सुरू ठेवण्यास मंजुरी दिली. यासाठी किती निधी मंजूर करण्यात आला?
A) ₹25,000 कोटी
B) ₹40,000 कोटी
C) ₹53,428 कोटी
D) ₹75,000 कोटी
Answer: C) ₹53,428 कोटी
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रम पुढील पाच वर्षांसाठी सुरू ठेवण्यास मंजुरी देण्यात आली. या योजनेसाठी एकूण ₹53,428 कोटींचा निधी निश्चित करण्यात आला.
5. दक्षिण हिंदी महासागरातील स्थलांतर न करणाऱ्या मत्स्य संसाधनांच्या व्यवस्थापनाशी संबंधित कोणत्या आंतरराष्ट्रीय करारामध्ये सहभागी होण्यास भारताने मंजुरी दिली?
A) IOTC
B) SIOFA (दक्षिण हिंदी महासागर मत्स्यव्यवसाय करार)
C) CCAMLR
D) RFMO
Answer: B) SIOFA (दक्षिण हिंदी महासागर मत्स्यव्यवसाय करार)
स्पष्टीकरण: केंद्र सरकारने दक्षिण हिंदी महासागर मत्स्यव्यवसाय करारामध्ये (SIOFA) सहभागी होण्यास भारताला मंजुरी दिली. हा करार दक्षिण हिंदी महासागरातील आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रामधील स्थलांतर न करणाऱ्या मत्स्य संसाधनांचे व्यवस्थापन आणि संवर्धन यांच्याशी संबंधित आहे.
6. 15 ऑक्टोबर रोजी साजरा करण्यात आलेल्या आंतरराष्ट्रीय ग्रामीण महिला दिन 2026 ची संकल्पना कोणती होती?
A) तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून ग्रामीण महिलांचे सक्षमीकरण
B) निसर्गमातेची काळजी घेणाऱ्या ग्रामीण महिला शेतकरी
C) ग्रामीण महिलांसाठी समान हक्क
D) कृषी क्षेत्रातील महिला: अन्नसुरक्षेचे भविष्य
Answer: B) निसर्गमातेची काळजी घेणाऱ्या ग्रामीण महिला शेतकरी
स्पष्टीकरण: आंतरराष्ट्रीय ग्रामीण महिला दिन 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी साजरा करण्यात आला. या वर्षाची संकल्पना *“Rural Women Farmers Caring for Mother Nature”* अशी होती. कृषी क्षेत्र, अन्नसुरक्षा आणि पर्यावरण संरक्षण यांमध्ये ग्रामीण महिला शेतकऱ्यांची महत्त्वाची भूमिका अधोरेखित करणे हा या दिनाचा उद्देश होता.
7. अमेरिकेतील ओरेगॉन राज्यातील बेंड शहरात झालेल्या शाळेतील गोळीबारात किती जणांचा मृत्यू झाला?
A) फक्त हल्लेखोराचा
B) 3 मुले आणि 1 शिक्षक, तसेच किशोरवयीन हल्लेखोर
C) 10 जण
D) कोणाचाही मृत्यू झाला नाही
Answer: B) 3 मुले आणि 1 शिक्षक, तसेच किशोरवयीन हल्लेखोर
स्पष्टीकरण: अमेरिकेतील ओरेगॉन राज्यातील बेंड शहरातील सिल्व्हर रेल प्राथमिक शाळेत गोळीबाराची घटना घडली. या घटनेत एका किशोरवयीन हल्लेखोराने तीन मुले आणि एका शिक्षकाची हत्या केली. त्यानंतर हल्लेखोराचाही मृत्यू झाला.
8. निवडणूक आयोगाने किती राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार यादीच्या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाची घोषणा केली?
A) 10
B) 12
C) 17
D) 25
Answer: C) 17
स्पष्टीकरण: भारतीय निवडणूक आयोगाने 17 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार यादीच्या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाची घोषणा केली. अनेक ठिकाणी पात्रतेची तारीख 1 जानेवारी 2027 निश्चित करण्यात आली. या प्रक्रियेमध्ये नवीन मतदारांची नोंदणी, मतदारांच्या तपशिलांमधील चुका दुरुस्त करणे आणि पडताळणीनंतर अपात्र नावे वगळणे यांचा समावेश आहे.
9. भारतीय कुस्तीपटू विश्वजित रामचंद्र मोरे यांनी लास वेगास येथे झालेल्या अंडर-23 जागतिक कुस्ती अजिंक्यपद स्पर्धेत कोणत्या प्रकारात रौप्यपदक जिंकले?
A) फ्रीस्टाइल 65 किलो
B) ग्रीको-रोमन कुस्ती
C) महिला फ्रीस्टाइल 53 किलो
D) ग्रीको-रोमन 87 किलो
Answer: B) ग्रीको-रोमन कुस्ती
स्पष्टीकरण: भारतीय कुस्तीपटू विश्वजित रामचंद्र मोरे यांनी 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी लास वेगास येथे झालेल्या अंडर-23 जागतिक कुस्ती अजिंक्यपद स्पर्धेत ग्रीको-रोमन प्रकारात रौप्यपदक जिंकले.
10. हैदराबाद येथे झालेल्या चौथ्या T20 आंतरराष्ट्रीय सामन्यात वेस्ट इंडिजने भारताचा 24 धावांनी पराभव केला. वेस्ट इंडिजचा कर्णधार शाई होप याने नाबाद किती धावा केल्या?
A) 75
B) 89
C) 102
D) 120
Answer: C) 102
स्पष्टीकरण: शाई होपने 50 चेंडूंमध्ये नाबाद 102 धावा केल्या, तर कीमो पॉलने पाच बळी घेतले. वेस्ट इंडिजने भारताचा 24 धावांनी पराभव केला. यामुळे पाच सामन्यांच्या T20 आंतरराष्ट्रीय मालिकेत दोन्ही संघांची 2-2 अशी बरोबरी झाली.
11. वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांच्या मते, भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या पहिल्या टप्प्याची स्थिती काय होती?
A) करारावर पूर्णपणे स्वाक्षऱ्या झाल्या होत्या
B) पहिल्या टप्प्याला अंतिम स्वरूप देण्यात आले होते आणि कायदेशीर मसुदा तयार करण्याचे काम सुरू होते
C) करार रद्द करण्यात आला होता
D) करार अनिश्चित काळासाठी पुढे ढकलण्यात आला होता
Answer: B) पहिल्या टप्प्याला अंतिम स्वरूप देण्यात आले होते आणि कायदेशीर मसुदा तयार करण्याचे काम सुरू होते
स्पष्टीकरण: 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी सांगितले की, प्रस्तावित भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या पहिल्या टप्प्याला अंतिम स्वरूप देण्यात आले आहे.
12. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 11.4 लाखांहून अधिक रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी किती दिवसांच्या वेतनाइतका उत्पादकता आधारित बोनस (PLB) मंजूर केला?
A) 60 दिवस
B) 78 दिवस
C) 90 दिवस
D) 100 दिवस
Answer: B) 78 दिवस
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 11,40,770 पात्र रेल्वे कर्मचाऱ्यांसाठी 78 दिवसांच्या वेतनाइतका उत्पादकता आधारित बोनस मंजूर केला. प्रत्येक कर्मचाऱ्याला मिळणारी कमाल रक्कम अंदाजे ₹17,951 असल्याचे सांगण्यात आले.
13. उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनी KAUMARACON 2026 चे उद्घाटन केले. ही आंतरराष्ट्रीय परिषद कोणत्या विषयाशी संबंधित होती?
A) आयुर्वेदिक हृदयरोग उपचार
B) आयुर्वेदिक बालरोग चिकित्सा (कौमारभृत्य)
C) योग चिकित्सा
D) पारंपरिक शस्त्रक्रिया
Answer: B) आयुर्वेदिक बालरोग चिकित्सा (कौमारभृत्य)
स्पष्टीकरण: कौमारभृत्य या विषयावरील तिसऱ्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे म्हणजेच KAUMARACON 2026 चे उद्घाटन 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवी दिल्ली येथील अखिल भारतीय आयुर्वेद संस्थेत करण्यात आले.
14. पाकिस्तानमधील पेशावर येथे शाळेचे छत कोसळून अंदाजे किती जणांचा मृत्यू झाला?
A) 15
B) 25
C) 34 विद्यार्थी आणि एक शिक्षक
D) 50 पेक्षा जास्त
Answer: C) 34 विद्यार्थी आणि एक शिक्षक
स्पष्टीकरण: पाकिस्तानमधील खैबर पख्तूनख्वा प्रांतातील पेशावर येथे एका खासगी शाळेचे छत कोसळले. या दुर्घटनेत किमान 34 विद्यार्थी आणि एका शिक्षकाचा मृत्यू झाला, तर 50 हून अधिक जण जखमी झाले.
15. होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ दोन मालवाहू जहाजे कशाचा मारा झाल्यानंतर बुडाली?
A) वादळ
B) प्रक्षेपित वस्तू किंवा प्रक्षेपास्त्रे
C) जहाजांची एकमेकांशी टक्कर
D) केवळ सागरी सुरुंग
Answer: B) प्रक्षेपित वस्तू किंवा प्रक्षेपास्त्रे
स्पष्टीकरण: सागरी अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ दोन मालवाहू जहाजांवर प्रक्षेपित वस्तूंनी हल्ला करण्यात आला. त्यानंतर ही जहाजे बुडाली. या घटनेमुळे प्रादेशिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक सागरी व्यापार आणि जहाजांच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली.
16. युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी पुन्हा कोणत्या ठिकाणांवर हल्ले सुरू करण्याची घोषणा केली?
A) रशियातील शहरांवर
B) रशियातील तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर
C) केवळ क्रिमियावर
D) केवळ काळ्या समुद्रातील नौदल ताफ्यावर
Answer: B) रशियातील तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर
स्पष्टीकरण: युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांनी अमेरिकेच्या धोरणाबद्दल नाराजी व्यक्त केली. तसेच रशियातील तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर पुन्हा हल्ले सुरू करण्याची घोषणा केली.
17. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कोणाच्या प्रस्तावित फायरिंग स्क्वाडद्वारे होणाऱ्या फाशीचे थेट प्रक्षेपण रद्द करण्याची घोषणा केली?
A) अलीकडे सामूहिक गोळीबार करणारा हल्लेखोर
B) निदाल हसन (2009 मधील फोर्ट हूड गोळीबार प्रकरणातील दोषी)
C) परदेशी दहशतवादी
D) टेक्सासमधील मृत्युदंडाची शिक्षा झालेला कैदी
Answer: B) निदाल हसन (2009 मधील फोर्ट हूड गोळीबार प्रकरणातील दोषी)
स्पष्टीकरण: डोनाल्ड ट्रम्प यांनी निदाल हसनला फायरिंग स्क्वाडद्वारे देण्यात येणाऱ्या प्रस्तावित फाशीचे थेट प्रक्षेपण करण्याची संरक्षण विभागाची योजना रद्द केल्याचे जाहीर केले. निदाल हसन हा 2009 मधील फोर्ट हूड गोळीबार प्रकरणातील दोषी आहे.
18. 12 वर्षांच्या विलंबानंतर न्यू यालू नदीवरील पूल कोणत्या दोन देशांना जोडणारा खुला झाला?
A) चीन आणि रशिया
B) चीन आणि उत्तर कोरिया
C) दक्षिण कोरिया आणि जपान
D) भारत आणि चीन
Answer: B) चीन आणि उत्तर कोरिया
स्पष्टीकरण: न्यू यालू नदीवरील पूल चीनमधील डांडोंग शहर आणि उत्तर कोरियातील सिनुइजू शहर यांना जोडतो. 12 वर्षांच्या विलंबानंतर हा पूल खुला झाल्यामुळे दोन्ही देशांमधील संपर्क आणि वाहतुकीला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
19. ऑस्ट्रेलियाने फिजीला ब्लूबॉटल सागरी ड्रोन देण्यास सहमती दर्शवली. हे ड्रोन कोणत्या ऊर्जास्रोतांवर चालतात?
A) अणुऊर्जा
B) सौर, पवन आणि समुद्री लाटांची ऊर्जा
C) केवळ डिझेल
D) हायड्रोजन
Answer: B) सौर, पवन आणि समुद्री लाटांची ऊर्जा
स्पष्टीकरण: ऑस्ट्रेलिया फिजीला सौरऊर्जा, पवनऊर्जा आणि समुद्री लाटांपासून मिळणाऱ्या ऊर्जेवर चालणारे ब्लूबॉटल सागरी ड्रोन उपलब्ध करून देणार आहे. यासोबतच ड्रोन चालवण्यासाठी प्रशिक्षणही दिले जाईल. अमली पदार्थांची तस्करी आणि सीमापार गुन्हेगारीवर लक्ष ठेवण्यासाठी या ड्रोनचा वापर केला जाईल.
20. हूती सैन्याच्या हल्ल्यांमध्ये सौदी अरेबियातील विमानतळांसोबत येमेनमधील कोणत्या शहरातील राष्ट्रपती महालाच्या परिसरालाही लक्ष्य करण्यात आले?
A) सना
B) अदन, येमेन
C) केवळ रियाध
D) दुबई
Answer: B) अदन, येमेन
स्पष्टीकरण: हूती सैन्याने येमेनमधील अदन शहरातील अल-मआशिक महालाला लक्ष्य केले. हा महाल येमेनच्या राष्ट्रपती नेतृत्व परिषदेचे मुख्यालय आहे. या हल्ल्यात पाच जणांचा मृत्यू झाला आणि 16 जण जखमी झाल्याची माहिती देण्यात आली.
21. युरोपियन सेंट्रल बँकेने युनिकredit या बँकेला कोणत्या जर्मन बँकेतील आपला हिस्सा 30% पेक्षा जास्त वाढवण्याची परवानगी दिली?
A) डॉइचे बँक
B) कॉमर्जबँक
C) अलियांझ
D) फोक्सवॅगन बँक
Answer: B) कॉमर्जबँक
स्पष्टीकरण: युरोपियन सेंट्रल बँकेने इटलीच्या युनिकredit बँकेला जर्मनीतील कॉमर्जबँकमधील आपला हिस्सा 30% पेक्षा जास्त वाढवण्याची परवानगी दिली. या परवानगीमध्ये हिस्सेदारीची कमाल मर्यादा निश्चित करण्यात आली नाही.
22. उत्तर कोरियाने कोणत्या प्रकारच्या क्षेपणास्त्रांच्या यशस्वी चाचण्या केल्याची घोषणा केली?
A) केवळ आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे
B) पाणबुडीतून प्रक्षेपित केली जाणारी क्रूझ क्षेपणास्त्रे
C) केवळ हायपरसॉनिक ग्लाइड वाहने
D) अण्वस्त्रे
Answer: B) पाणबुडीतून प्रक्षेपित केली जाणारी क्रूझ क्षेपणास्त्रे
स्पष्टीकरण: उत्तर कोरियाने पाणबुडीतून प्रक्षेपित करता येणाऱ्या क्रूझ क्षेपणास्त्रांच्या यशस्वी चाचण्या केल्याची माहिती दिली. जवळपास तीन वर्षांनंतर अशा प्रकारच्या चाचण्या झाल्याचे सांगण्यात आले. ही क्षेपणास्त्रे पाणबुडीतून डागण्यासाठी तयार करण्यात आली आहेत.
23. गुगलने भारतात कोणत्या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करून नवीन कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) उपक्रमांची घोषणा केली?
A) केवळ सर्च इंजिन
B) शिक्षक प्रशिक्षण, हवामानाला अनुकूल पिके आणि लहान व्यवसायांना मदत
C) केवळ स्वयंचलित वाहने
D) संरक्षण तंत्रज्ञान
Answer: B) शिक्षक प्रशिक्षण, हवामानाला अनुकूल पिके आणि लहान व्यवसायांना मदत
स्पष्टीकरण: गुगलने भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्तेशी संबंधित उपक्रमांचा विस्तार करण्याची घोषणा केली. या उपक्रमांमध्ये शिक्षण क्षेत्रातील शिक्षक प्रशिक्षण, कृषी क्षेत्रातील हवामानाला अनुकूल पिकांना प्रोत्साहन आणि लहान व्यवसायांना मदत करणे यांचा समावेश आहे.
24. सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की, केवळ इस्लाम धर्म स्वीकारल्यामुळे एखाद्या व्यक्तीला आपोआप कोणता लाभ मिळण्याचा अधिकार प्राप्त होत नाही?
A) नागरिकत्व
B) मागासवर्गीय आरक्षण
C) पासपोर्ट
D) मतदानाचा अधिकार
Answer: B) मागासवर्गीय आरक्षण
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की, केवळ इस्लाम धर्म स्वीकारल्याने एखादी व्यक्ती मागासवर्गीय आरक्षणासाठी आपोआप पात्र ठरत नाही. यासाठी संबंधित व्यक्तीची सामाजिक आणि शैक्षणिक मागासलेपणाची स्थिती निर्धारित निकषांनुसार सिद्ध होणे आवश्यक आहे.
25. भारतीय नौदलाच्या INS तरकशने दक्षिण आफ्रिकेत आयोजित केलेल्या कोणत्या बहुराष्ट्रीय नौदल सरावात भाग घेतला?
A) मालाबार
B) IBSAMAR IX 2026
C) RIMPAC
D) मिलन
Answer: B) IBSAMAR IX 2026
स्पष्टीकरण: भारतीय नौदलाच्या मार्गदर्शित क्षेपणास्त्रयुक्त स्टेल्थ फ्रिगेट INS तरकशने IBSAMAR IX 2026 या नौदल सरावात भाग घेतला. हा भारत, ब्राझील आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्यात आयोजित करण्यात आलेल्या नौदल सरावाचा नववा भाग आहे. दक्षिण आफ्रिकेने सायमन टाउन येथे या सरावाचे आयोजन केले.