Current Affairs 13th July 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. World Population Prospects (जागतिक लोकसंख्या संभाव्यता) अहवाल दरवर्षी कोणती आंतरराष्ट्रीय संस्था प्रकाशित करते?
A) WHO
B) UNFPA
C) संयुक्त राष्ट्र आर्थिक व सामाजिक व्यवहार विभाग (UN DESA)
D) UNESCO
Answer: C) संयुक्त राष्ट्र आर्थिक व सामाजिक व्यवहार विभाग (UN DESA)
स्पष्टीकरण: UN DESA दरवर्षी World Population Prospects अहवाल प्रकाशित करते, ज्यामध्ये जागतिक लोकसंख्येचे अंदाज आणि भविष्यातील प्रक्षेपण दिलेले असतात.
2. जागतिक लोकसंख्या दिन (World Population Day) दरवर्षी कधी साजरा केला जातो?
A) 10 जुलै
B) 11 जुलै
C) 12 जुलै
D) 13 जुलै
Answer: B) 11 जुलै
स्पष्टीकरण: लोकसंख्येशी संबंधित मुद्द्यांबाबत जनजागृती करण्यासाठी दरवर्षी 11 जुलै रोजी जागतिक लोकसंख्या दिन साजरा केला जातो.
3. जागतिक लोकसंख्या दिनाचे जागतिक स्तरावरील आयोजन कोणती संयुक्त राष्ट्र संस्था करते?
A) UNICEF
B) WHO
C) UNFPA
D) UNESCO
Answer: C) UNFPA
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्र लोकसंख्या निधी (UNFPA) जागतिक लोकसंख्या दिनाच्या कार्यक्रमांचे समन्वयन करतो.
4. भारताचा मध्यमकालीन महागाई (Inflation) दराचे लक्ष्य कोण ठरवते?
A) अर्थ मंत्रालय
B) नीती आयोग
C) SEBI
D) RBI आणि भारत सरकार
Answer: D) RBI आणि भारत सरकार
स्पष्टीकरण: भारतात 4% (±2%) CPI महागाई लक्ष्य भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) आणि भारत सरकार संयुक्तपणे निश्चित करतात.
5. भारताचा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) कोणती संस्था प्रकाशित करते?
A) RBI
B) NSO
C) SEBI
D) NABARD
Answer: B) NSO
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय (NSO) दरमहा भारताचा CPI डेटा प्रकाशित करते.
6. भारताच्या चलनविषयक धोरणासाठी (Monetary Policy) कोणती संस्था जबाबदार आहे?
A) वाणिज्य मंत्रालय
B) भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI)
C) वित्त आयोग
D) नीती आयोग
Answer: B) भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI)
स्पष्टीकरण: RBI चलनविषयक धोरण समिती (MPC) मार्फत भारताचे चलनविषयक धोरण तयार व अंमलात आणते.
7. भारतातील कोणते वित्तीय केंद्र आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सेवा केंद्र (IFSC) म्हणून विकसित केले जात आहे?
A) GIFT City
B) बांद्रा-कुर्ला कॉम्प्लेक्स (BKC)
C) HITEC City
D) सायबर सिटी, गुरुग्राम
Answer: A) GIFT City
स्पष्टीकरण: गुजरातमधील GIFT City हे भारताचे पहिले आंतरराष्ट्रीय वित्तीय सेवा केंद्र (IFSC) आहे.
8. London Metal Exchange (LME) मुख्यतः कशाचा व्यापार करते?
A) कृषी उत्पादने
B) मौल्यवान रत्ने
C) औद्योगिक धातू
D) फक्त कच्चे तेल
Answer: C) औद्योगिक धातू
स्पष्टीकरण: LME हे तांबे, अॅल्युमिनियम, जस्त यांसारख्या औद्योगिक धातूंच्या व्यापारासाठी जगातील प्रमुख एक्सचेंज आहे.
9. IndiaAI Mission कोणत्या मंत्रालयामार्फत राबविण्यात येत आहे?
A) शिक्षण मंत्रालय
B) इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
C) विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्रालय
D) वाणिज्य मंत्रालय
Answer: B) इलेक्ट्रॉनिक्स व माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
स्पष्टीकरण: IndiaAI Mission हा MeitY चा प्रमुख उपक्रम असून भारतातील कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) परिसंस्था मजबूत करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
10. भारताने सहभाग घेतलेल्या UN Global Dialogue on AI Governance चे आयोजन कोणत्या शहरात झाले होते?
A) पॅरिस
B) ब्रुसेल्स
C) व्हिएन्ना
D) जिनिव्हा
Answer: D) जिनिव्हा
स्पष्टीकरण: AI Governance विषयावरील हा जागतिक संवाद जिनिव्हा येथे आयोजित करण्यात आला होता.
11. GAGAN हे भारताचे काय आहे?
A) हवामान उपग्रह
B) नेव्हिगेशन उपग्रह समूह
C) उपग्रह-आधारित ऑग्मेंटेशन प्रणाली (SBAS)
D) संरक्षण संचार नेटवर्क
Answer: C) उपग्रह-आधारित ऑग्मेंटेशन प्रणाली (SBAS)
स्पष्टीकरण: GAGAN नागरी विमान वाहतुकीसाठी अचूक नेव्हिगेशन सेवा उपलब्ध करून देते.
12. GAGAN ची संयुक्तपणे निर्मिती कोणत्या संस्थांनी केली आहे?
A) ISRO आणि DRDO
B) ISRO आणि भारतीय विमानतळ प्राधिकरण (AAI)
C) HAL आणि ISRO
D) DGCA आणि ISRO
Answer: B) ISRO आणि भारतीय विमानतळ प्राधिकरण (AAI)
स्पष्टीकरण: GAGAN प्रणाली ISRO आणि AAI यांनी संयुक्तपणे विकसित केली आहे.
13. अक्षय ऊर्जा क्षमतेमध्ये भारतातील अग्रगण्य राज्य कोणते आहे?
A) पंजाब
B) राजस्थान
C) ओडिशा
D) बिहार
Answer: B) राजस्थान
स्पष्टीकरण: राजस्थान हे मोठ्या प्रमाणावरील सौर आणि पवन ऊर्जा प्रकल्पांमुळे भारतात अग्रगण्य राज्य आहे.
14. मिशन मौसम (Mission Mausam) चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) हवामान अंदाज व हवामान सेवांमध्ये सुधारणा
B) कृषी निर्यात वाढविणे
C) मत्स्य उत्पादन वाढविणे
D) अंतराळ संशोधन
Answer: A) हवामान अंदाज व हवामान सेवांमध्ये सुधारणा
स्पष्टीकरण: मिशन मौसमचा उद्देश भारतातील हवामान अंदाज प्रणालीचे आधुनिकीकरण करणे हा आहे.
15. मिशन मौसम कोणत्या मंत्रालयाशी संबंधित आहे?
A) पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय
B) पर्यावरण मंत्रालय
C) गृह मंत्रालय
D) कृषी मंत्रालय
Answer: A) पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय
स्पष्टीकरण: मिशन मौसमची अंमलबजावणी पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय करत आहे.
16. भारतात हवामानविषयक इशारे कोणती संस्था जारी करते?
A) NDMA
B) ISRO
C) IMD
D) NDRF
Answer: C) IMD
स्पष्टीकरण: भारतीय हवामान विभाग (IMD) हवामानाचा अंदाज आणि इशारे जारी करतो.
17. FIFA विश्वचषक 2026 चे संयुक्त आयोजन कोणते देश करणार आहेत?
A) अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको
B) स्पेन, पोर्तुगाल आणि मोरोक्को
C) ब्राझील, अर्जेंटिना आणि चिली
D) जर्मनी, फ्रान्स आणि इटली
Answer: A) अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको
स्पष्टीकरण: FIFA विश्वचषक 2026 चे आयोजन संयुक्तपणे अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको करणार आहेत.
18. जागतिक थेट परकीय गुंतवणूक (FDI) च्या प्रवाहाचा अभ्यास कोणत्या अहवालात केला जातो?
A) Human Development Report
B) World Investment Report
C) Global Risks Report
D) World Competitiveness Report
Answer: B) World Investment Report
स्पष्टीकरण: UNCTAD दरवर्षी World Investment Report प्रकाशित करते.
19. UNCTAD चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) United Nations Committee on Trade and Development
B) United Nations Council for Trade and Development
C) Universal Network for Trade and Development
D) United Nations Conference on Trade and Development
Answer: D) United Nations Conference on Trade and Development
स्पष्टीकरण: UNCTAD आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि गुंतवणुकीला चालना देण्यासाठी कार्य करते.
20. भारताचा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) मुख्यतः काय मोजतो?
A) औद्योगिक उत्पादन
B) किरकोळ किमतींवर आधारित महागाई
C) निर्यात वाढ
D) घाऊक किंमती
Answer: B) किरकोळ किमतींवर आधारित महागाई
स्पष्टीकरण: CPI ग्राहकांनी भरलेल्या किरकोळ किमतींमधील बदल मोजतो.
21. भारतात किंमत स्थैर्य राखत आर्थिक विकासाला पाठबळ देणारी संस्था कोणती?
A) RBI
B) SEBI
C) NABARD
D) SIDBI
Answer: A) RBI
स्पष्टीकरण: RBI चलनविषयक धोरणाद्वारे किंमत स्थैर्य आणि आर्थिक विकास यामध्ये संतुलन राखते.
22. जुलै 2026 मध्ये मुसळधार पावसामुळे कोणत्या भारतीय शहरात गंभीर पूरस्थिती निर्माण झाली?
A) जयपूर
B) सुरत
C) भोपाळ
D) लखनौ
Answer: B) सुरत
स्पष्टीकरण: मुसळधार पावसामुळे सुरतमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पाणी साचले आणि वाहतूक विस्कळीत झाली.
23. भारताचे अधिकृत महागाईचे आकडे प्रकाशित करण्यासाठी कोणती संस्था जबाबदार आहे?
A) SEBI
B) RBI
C) NSO
D) नीती आयोग
Answer: C) NSO
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालय (NSO) भारताचे अधिकृत CPI महागाईचे आकडे प्रकाशित करते.
24. जागतिक लोकसंख्या आणि प्रजनन आरोग्यासाठी कार्य करणारी आंतरराष्ट्रीय संस्था कोणती?
A) UNESCO
B) UNFPA
C) FAO
D) UNEP
Answer: B) UNFPA
स्पष्टीकरण: UNFPA प्रजनन आरोग्य, लिंग समानता आणि लोकसंख्येशी संबंधित विषयांवर कार्य करते.
25. 13 जुलै 2026 च्या प्रमुख चालू घडामोडींमध्ये कोणता विषय विशेष चर्चेत होता?
A) लोकसंख्या व लोकसंख्याशास्त्रीय जागरूकता
B) ऑलिम्पिक उद्घाटन समारंभ
C) नोबेल पुरस्कारांची घोषणा
D) ICC चॅम्पियन्स ट्रॉफी अंतिम सामना
Answer: A) लोकसंख्या व लोकसंख्याशास्त्रीय जागरूकता
स्पष्टीकरण: 11 जुलै रोजी साजऱ्या होणाऱ्या जागतिक लोकसंख्या दिनानिमित्त 13 जुलै 2026 च्या आसपास लोकसंख्या आणि लोकसंख्याशास्त्रीय विषय हे प्रमुख चालू घडामोडींचे विषय होते.