Current Affairs 14th November 2025 : Daily GK Update in Marathi
१. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी सुरू केलेल्या IICA–WNS Ybrant कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
a) डिजिटल साक्षरता
b) CSR, ESG आणि शाश्वतता
c) अंतराळ संशोधन
d) कृषी सुधारणा
Answer: b
स्पष्टीकरण: भारतीय कॉर्पोरेट अफेअर्स संस्था (IICA) आणि WNS ग्लोबल सर्व्हिसेस यांनी १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी नवी दिल्लीत Ybrant कार्यक्रम सुरू केला, ज्याचा उद्देश कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR), पर्यावरण, सामाजिक आणि शासन (ESG) पद्धती आणि शाश्वतता यांना प्रोत्साहन देणे आहे जेणेकरून कॉर्पोरेट जबाबदारी आणि हरित व्यवसाय मॉडेल्स मजबूत होतील.
२. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी बिहार विधानसभा निवडणुकीची मतमोजणी कधी सुरू होते, असे निवडणूक आयोगाने सांगितले?
a) सकाळी ८:०० वाजता टपाल मतपत्र, ८:३० वाजता EVM
b) दोन्हींसाठी सकाळी ९:०० वाजता
c) EVM साठी सकाळी ७:०० वाजता
d) टपाल मतपत्रासाठी सकाळी १०:०० वाजता
Answer: a
स्पष्टीकरण: भारत निवडणूक आयोगाने बिहारच्या २४३ विधानसभा मतदारसंघांची मतमोजणी १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी सकाळी ८:०० वाजता टपाल मतपत्रांपासून सुरू करून ८:३० वाजता EVM गणना सुरू करण्याचे वेळापत्रक ठरवले, ज्यात पटणा आणि इतर जिल्ह्यांमध्ये कडक सुरक्षा व्यवस्था आहे.
३. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी मधुमेहाच्या प्रसार आणि आरोग्य जोखीमांबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी कोणता आंतरराष्ट्रीय दिवस साजरा केला जातो?
a) जागतिक दयाळूपणा दिवस
b) जागतिक मधुमेह दिवस
c) आंतरराष्ट्रीय पुरुष दिवस
d) जागतिक सुनामी जागरूकता दिवस
Answer: b
स्पष्टीकरण: जागतिक मधुमेह दिवस दरवर्षी १४ नोव्हेंबरला १९९१ पासून साजरा केला जातो, जो जागतिक मधुमेह प्रकरणांमध्ये (५० कोटींहून अधिक प्रौढ प्रभावित) वाढ दाखवतो आणि परवडणारी इन्सुलिन आणि आरोग्य सेवा उपलब्धतेला प्रोत्साहन देतो, ज्याचे नेतृत्व आंतरराष्ट्रीय मधुमेह महासंघ (IDF) आणि WHO करतात.
४. सुधारित भारतनेट योजनेअंतर्गत पंजाबने ११ नोव्हेंबर २०२५ रोजी कोणती महत्त्वाची कामगिरी केली?
a) सर्व ग्रामपंचायतींमध्ये पूर्ण ब्रॉडबँड कनेक्टिव्हिटी असलेले पहिले राज्य
b) ग्रामीण भागात 5G लाँच
c) शेतकऱ्यांसाठी डिजिटल पेमेंट एकीकरण
d) सौरऊर्जेवर चालणारे गावांचे विद्युतीकरण
Answer: a
स्पष्टीकरण: पंजाब ११ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत सुधारित भारतनेट योजना पूर्णपणे लागू करणारे पहिले भारतीय राज्य बनले, ज्यामुळे १३,०००+ ग्रामपंचायतींना हाय-स्पीड ब्रॉडबँड मिळाले, जे ग्रामीण भागात डिजिटल समावेश आणि ई-गव्हर्नन्सला चालना देते.
५. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी २०२५ WTA फायनल्स एकेरी विजेतेपद कोणत्या खेळाडूने जिंकले, जी असे करणारी पहिली आशियाई ठरली?
a) अरिना सबालेंका
b) एलेना रिबाकिना
c) इगा श्वियातेक
d) कोको गॉफ
Answer: b
स्पष्टीकरण: कझाकस्तानच्या एलेना रिबाकिनाने २०२५ WTA फायनल्स फायनलमध्ये अरिना सबालेंकाला ६–३, ७–६(७–०) असे हरवून $५.२३५ दशलक्ष जिंकले—महिला खेळाडूसाठी सर्वात मोठी एकल-स्पर्धा बक्षीस रक्कम—आणि स्पर्धेत पहिली आशियाई विजेती ठरली.
६. अलीकडील अहवालांमध्ये उजागर झालेल्या १४ ऑक्टोबर २०२५ रोजी साजऱ्या झालेल्या जागतिक मानक दिनाची थीम काय होती?
a) एका चांगल्या जगासाठी सामायिक दृष्टी
b) शाश्वततेसाठी मानके
c) डिजिटल युगातील नावीन्य
d) जागतिक व्यापार सुसंवाद
Answer: a
स्पष्टीकरण: १४ ऑक्टोबर २०२५ रोजी साजऱ्या झालेल्या जागतिक मानक दिनाची थीम "एका चांगल्या जगासाठी सामायिक दृष्टी" होती, जी आंतरराष्ट्रीय मानकांद्वारे (IEC, ISO, ITU) हवामान कृती, डिजिटल परिवर्तन, आरोग्य आणि परिपत्रक अर्थव्यवस्थेतील समावेशक विकासाला समर्थन देते.
७. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी CSIR आणि NICDC यांच्यात औद्योगिक नावीन्य वाढवण्यासाठी कोणते MoU स्वाक्षरी झाले?
a) शेतीत AI साठी
b) भारताच्या औद्योगिक कॉरिडॉरमध्ये नावीन्यासाठी
c) नवीकरणीय ऊर्जा संशोधनासाठी
d) समुद्री सुरक्षेसाठी
Answer: b
स्पष्टीकरण: वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) आणि राष्ट्रीय औद्योगिक कॉरिडॉर विकास निगम (NICDC) यांनी १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी CSIR मुख्यालय, नवी दिल्ली येथे MoU स्वाक्षरी केले, जेणेकरून दिल्ली-मुंबईसारख्या औद्योगिक कॉरिडॉरमध्ये R&D आणि तंत्रज्ञान एकीकरण वाढेल.
८. १४ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत कोणती प्रमुख अमेरिकन राजकीय घटना मागील विक्रम ओलांडली?
a) राष्ट्रपती महाअभियोग
b) संघीय सरकार शटडाउन
c) मिडटर्म निवडणुका
d) सुप्रीम कोर्ट नामांकन
Answer: b
स्पष्टीकरण: १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी अमेरिकन संघीय सरकार शटडाउन इतिहासातील सर्वात लांब झाला, जो २०१८–२०१९ च्या विक्रमाला ओलांडला, जेव्हा सिनेटने सतत संकल्पावर १४ व्या वेळी अयशस्वी मतदान केले, ज्यामुळे सेवा प्रभावित झाल्या आणि १६ लाखांहून अधिक स्थलांतरितांचे स्व-निर्वासन झाले.
९. २०२५ मध्ये अफ्रिकेतील २५ वर्षांतील सर्वात मोठा कॉलरा साथीचा उद्रेक कोणत्या देशाने नोंदवला, ज्यात ३ लाखांहून अधिक प्रकरणे?
a) नायजेरिया
b) अनेक आफ्रिकन राष्ट्रे, अंगोला आणि बुरुंडीच्या नेतृत्वाखाली
c) दक्षिण अफ्रिका
d) इजिप्त
Answer: b
स्पष्टीकरण: अफ्रिका CDC ने २०२५ मध्ये अफ्रिकेत ~३ लाख पुष्ट/संशयित कॉलरा प्रकरणे नोंदवली (२०२४ पेक्षा ३०% जास्त), ७,००० हून अधिक मृत्यूंसह, मुख्यतः अंगोला आणि बुरुंडीमध्ये, ज्यामुळे तात्काळ लसीकरण आणि स्वच्छता मोहिमांची मागणी झाली.
१०. सप्टेंबर २०२५ मध्ये भारताची किरकोळ महागाई दर किती होती, जी जून २०१७ नंतरची सर्वात कमी होती?
a) २.०७%
b) १.५४%
c) ३.२१%
d) ०.८९%
Answer: b
स्पष्टीकरण: सांख्यिकी मंत्रालयानुसार, भारताची ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) महागाई ऑगस्टच्या २.०७% वरून सप्टेंबर २०२५ मध्ये १.५४% पर्यंत खाली आली, जी कमी अन्न किंमती आणि स्थिर इंधन खर्चामुळे आर्थिक शीतलतेचे संकेत आहे.
११. संरक्षण प्रगतीसाठी २७ सप्टेंबर २०२५ रोजी HEMRL येथे कोणत्या सुविधेचे उद्घाटन झाले?
a) एकात्मिक नॉन-डिस्ट्रक्टिव्ह इव्हॅल्यूएशन कॉम्प्लेक्स (INDEC)
b) प्रगत मिसाइल चाचणी लॅब
c) ड्रोन निरीक्षण हब
d) सायबर युद्ध केंद्र
Answer: a
स्पष्टीकरण: २७ सप्टेंबर २०२५ रोजी पुण्यातील हाय एनर्जी मटेरियल्स रिसर्च लॅबोरेटरी (HEMRL) येथे एकात्मिक नॉन-डिस्ट्रक्टिव्ह इव्हॅल्यूएशन कॉम्प्लेक्स (INDEC) चे उद्घाटन झाले, जे स्फोटके आणि प्रोपेलेंट्ससारख्या संरक्षण साहित्याच्या गुणवत्ता चाचण्या वाढवते.
१२. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांची कोणती द्विपक्षीय बैठक झाली?
a) अमेरिकन समकक्षांसोबत
b) दक्षिण कोरिया आणि सिंगापूर नेत्यांसोबत
c) इस्रायली परराष्ट्र मंत्र्यांसोबत
d) चीनी दूतासोबत
Answer: b
स्पष्टीकरण: परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी दिल्ली स्फोटानंतर दक्षिण कोरिया आणि सिंगापूरच्या समर्थनाबद्दल धन्यवाद दिले, द्विपक्षीय चर्चेदरम्यान त्रिपक्षीय संबंध मजबूत करताना प्रादेशिक सुरक्षा चिंतांमध्ये.
१३. अलीकडील डेटानुसार, २०२३ ते २०२४ दरम्यान जागतिक टीबी मृत्यूंमध्ये किती घट नोंदवली गेली?
a) ५%
b) ३%
c) १०%
d) कोणताही बदल नाही
Answer: b
स्पष्टीकरण: WHO ने जागतिक टीबी मृत्यूंमध्ये ३% घट नोंदवली, जी २०२३ मधील १.२७ दशलक्ष वरून २०२४ मध्ये १.२३ दशलक्ष झाली, चांगल्या निदान आणि उपचारांमुळे, तरीही दरवर्षी १ कोटी नवीन प्रकरणे कायम आहेत.
१४. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी लडाखमध्ये चीनला सामोरे जाण्यासाठी कोणता एअरबेस कार्यान्वित झाला?
a) लेह एअरबेस
b) मुध-न्योमा एअरबेस
c) श्रीनगर फॉरवर्ड बेस
d) थोइसे एअरफील्ड
Answer: b
स्पष्टीकरण: भारताने १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी लडाखमध्ये LAC जवळ १३,००० फूट उंचीवर मुध-न्योमा एअरबेस सक्रिय केला, जो उच्च उंचीच्या प्रदेशात निरीक्षण आणि प्रतिसादासाठी IAF ची जलद तैनाती सक्षम करतो.
१५. विशाखापट्टणममध्ये हायपरस्केल डेटा सेंटरसाठी आंध्र प्रदेशाने किती गुंतवणूक मिळवली?
a) ₹१०,००० कोटी
b) ₹१५,००० कोटी
c) ₹२०,००० कोटी
d) ₹५,००० कोटी
Answer: b
स्पष्टीकरण: आंध्र प्रदेशाने १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी विशाखापट्टणममध्ये हायपरस्केल डेटा सेंटरसाठी ₹१५,००० कोटींचा करार स्वाक्षरी केला, ज्यामुळे राज्य AI आणि क्लाउड हब म्हणून उदयास आले, त्रिपुरा देखील तसेच.
१६. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी २०२५ बुकर पुरस्कार कोणत्या कादंबरीने जिंकला?
a) द मिनिस्ट्री ऑफ टाइम
b) फ्लेश
c) ऑर्बिटल
d) स्टोन यार्ड डेवोशनल
Answer: b
स्पष्टीकरण: ब्रिटिश-हंगेरियन लेखक डेव्हिड स्झाले यांची "फ्लेश" ही कादंबरी १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी २०२५ बुकर पुरस्कार जिंकली, जी खंडित जगातील मानवी संबंधांच्या मार्मिक शोधासाठी प्रशंसित आहे.
१७. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये DFS ने सुरू केलेल्या "स्टार्टअप कॉमन अॅप्लिकेशन जर्नी" चा उद्देश काय आहे?
a) कर प्रोत्साहन
b) PSB मार्फत स्टार्टअप्ससाठी एकात्मिक क्रेडिट प्रवेश
c) मेंटरशिप कार्यक्रम
d) निर्यात प्रोत्साहन
Answer: b
स्पष्टीकरण: वित्तीय सेवा विभाग (DFS) ने नोव्हेंबर २०२५ मध्ये जन समर्थ पोर्टलवर "स्टार्टअप कॉमन अॅप्लिकेशन जर्नी" सुरू केली, जी सार्वजनिक क्षेत्र बँकांमध्ये स्टार्टअप्ससाठी क्रेडिट प्रवेश सुव्यवस्थित करते.
१८. २०२५ आशियाई तिरंदाजी स्पर्धेत भारताने किती पदके जिंकली?
a) एक सुवर्ण
b) दोन सुवर्ण आणि एक रौप्य
c) तीन रौप्य
d) एक कांस्य
Answer: b
स्पष्टीकरण: भारताने ढाक्यातील २०२५ आशियाई तिरंदाजी स्पर्धेत १४ नोव्हेंबरला दोन सुवर्ण आणि एक रौप्य जिंकले, ज्यात कंपाउंड तिरंदाज संघ आणि वैयक्तिक स्पर्धांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी केली.
१९. जोहान्सबर्गमधील २०२५ G20 शिखर परिषदेसाठी अमेरिकेने कोणती कृती जाहीर केली?
a) यजमान अधिकार
b) अफ्रिकनर अल्पसंख्यक छळाच्या दाव्यांमुळे कोणतेही प्रतिनिधी नाही
c) आर्थिक बहिष्कार
d) व्हर्च्युअल सहभाग
Answer: b
स्पष्टीकरण: अमेरिकेने १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी जोहान्सबर्गमधील २०२५ G20 शिखर परिषदेचा बहिष्कार केला, दक्षिण आफ्रिकेवर अफ्रिकनर अल्पसंख्यकांच्या कथित छळाचा हवाला देऊन, ज्यामुळे जागतिक आर्थिक कूटनीतीत तणाव निर्माण झाला.
२०. १३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी दिल्लीच्या वायु प्रदूषणाबाबत सुप्रीम कोर्टाची कोणती निरीक्षणे होती?
a) डिझेल वाहनांवर बंदी
b) EV प्रोत्साहनासाठी NEMMP २०२० ची पुनरावलोकन
c) पराली जाळण्यावर दंड
d) मेट्रो विस्तार आदेश
Answer: b
स्पष्टीकरण: १३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी सुप्रीम कोर्टाने दिल्लीच्या वाढत्या AQI संकटात EV अवलंब वाढवण्यासाठी आणि मेट्रोमध्ये पायलट प्रकल्पांसाठी राष्ट्रीय इलेक्ट्रिक मोबिलिटी मिशन प्लॅन (NEMMP) २०२० ची पुनरावलोकन करण्याची मागणी केली.
२१. नायजेरियाचे माजी पेट्रोलियम मंत्री टिमिप्रे सिल्वा यांच्यासाठी कोणत्या फसवणूक आरोपामुळे अटक वॉरंट जारी झाले?
a) तेल तस्करी
b) कट आणि $१४.८५ दशलक्ष रिफायनरी फसवणूक
c) गॅस वाटपात भ्रष्टाचार
d) पर्यावरण उल्लंघन
Answer: b
स्पष्टीकरण: नायजेरियाच्या EFCC ने १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी टिमिप्रे सिल्वा यांच्यासाठी अटक वॉरंट जारी केले, NCDMB ने रिफायनरी प्रकल्पासाठी चुकीने वाटप केलेल्या $१४.८५ दशलक्षच्या कट आणि फसवणुकीच्या आरोपांवरून.
२२. १३-१६ नोव्हेंबर २०२५ दरम्यान गंगटोक, सिक्कीम येथे कोणता कार्यक्रम नियोजित आहे?
a) आंतरराष्ट्रीय पर्यटन मार्ट (ITM)
b) ईशान्य खाद्य महोत्सव
c) हिमालयी चित्रपट महोत्सव
d) इको-टुरिझम शिखर परिषद
Answer: a
स्पष्टीकरण: भारताच्या पर्यटन मंत्रालयाने १३-१६ नोव्हेंबर २०२५ दरम्यान गंगटोक येथे १३ वे आंतरराष्ट्रीय पर्यटन मार्ट (ITM) आयोजित केले, जे ईशान्य भारताच्या पर्यटन क्षमतेचा जागतिक खरेदीदारांसमोर प्रचार करते.
२३. AI मागण्यांमुळे २०२८ पर्यंत अमेरिकन डेटा सेंटर वीज कमतरतेचा अंदाज काय आहे?
a) १०%
b) २०%
c) ३०%
d) ५%
Answer: b
स्पष्टीकरण: मॉर्गन स्टॅनलीच्या स्टीफन बर्ड यांनी १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी AI ऊर्जा गरजांमुळे २०२८ पर्यंत अमेरिकन डेटा सेंटर वीज कमतरतेचा २०% अंदाज वर्तवला, ज्यात Anthropic ने नवीन सुविधांसाठी $५० अब्ज डॉलर्सची प्रतिज्ञा केली.
२४. १३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी तमिळनाडूच्या याचिकेवर सुप्रीम कोर्टाने कोणते विधेयक "अकाली" म्हटले?
a) शेतकरी कायदे रद्द
b) कावेरीवरील कर्नाटकचे मेकेदातू जलाशय
c) GST भरपाई
d) NEET सूट
Answer: b
स्पष्टीकरण: सुप्रीम कोर्टाने १३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी कर्नाटकच्या कावेरीवरील मेकेदातू जलाशयाविरुद्ध तमिळनाडूची याचिका "अकाली" म्हणून फेटाळली, जी पर्यावरण मंजुरी आणि आंतर-राज्य सल्लामसलत प्रलंबित आहे.
२५. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारताच्या मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रमाला चालना देणारी प्रमुख इंजिन वितरण काय होते?
a) PSLV बूस्टर
b) गोडरेज एअरोस्पेसकडून ISRO ला मानव-रेटेड L110 विकास इंजिन
c) गगनयान थ्रस्टर
d) क्रायोजेनिक अप्पर स्टेज
Answer: b
स्पष्टीकरण: गोडरेज एअरोस्पेसने नोव्हेंबर २०२५ मध्ये ISRO ला पहिले मानव-रेटेड L110 स्टेज विकास इंजिन सुपूर्द केले, जे गगनयान मोहिमेसाठी मैलाचा दगड आहे, जे २०२६ पर्यंत क्रूड ऑर्बिटल उड्डाणांसाठी विश्वसनीय प्रोपल्शन सक्षम करते.