Current Affairs in Gujarati 12th October 2026 : Current GK
On 12 Oct 2026
Current Affairs 15th May 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. भारताच्या नवीन चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) म्हणून मे २०२६ मध्ये कोणाची नियुक्ती झाली?
A) जनरल अनिल चौहान
B) लेफ्टनंट जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणि
C) एअर मार्शल ए.पी. सिंह
D) अॅडमिरल दिनेश के. त्रिपाठी
Answer: B) लेफ्टनंट जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणि (रिटायर्ड)
स्पष्टीकरण: ते जनरल अनिल चौहान (ज्यांचा कार्यकाळ ३० मे २०२६ रोजी संपतो) यांचे उत्तराधिकारी होतील आणि ते सैन्य व्यवहार विभागाचे सचिव म्हणूनही काम करतील. CDS पदाची निर्मिती २०१९ मध्ये कारगिल समीक्षा समितीच्या शिफारशींनुसार झाली.
2. मे २०२६ मध्ये तिसरा भारत-नॉर्डिक शिखर सम्मेलन कधी आणि कुठे होणार आहे?
A) स्टॉकहोम, १५ मे
B) ओस्लो, १९ मे
C) कोपनहेगन, २० मे
D) हेलसिंकी, १८ मे
Answer: B) ओस्लो, १९ मे
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ओस्लो, नॉर्वे येथे या शिखर सम्मेलनात भाग घेतील (४० वर्षांनंतर त्यांचा पहिला भेट). यात हरित संक्रमण, डिजिटलकरण, नवोन्मेष, व्यापार, ऊर्जा आणि समुद्री सहकार्यावर भर असेल.
3. सामाजिक मुद्द्यांवरील अलीकडील चर्चांमध्ये ध्रुवीकरणाचे जोखिम कशाकडे घेऊन जातात?
A) एकत्रित मतदार
B) डी फॅक्टो वेगळ्या मतदार प्रवृत्ती
C) आरक्षण कमी होणे
D) कोणताही परिणाम नाही
Answer: B) डी फॅक्टो वेगळ्या मतदार प्रवृत्ती
स्पष्टीकरण: सांप्रदायिक आणि सामाजिक विभाजनांच्या विश्लेषणात ही चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे.
4. भारतातील ग्रामीण सामुदायिक आरोग्य केंद्रांमध्ये (CHCs) तज्ज्ञांच्या रिक्त जागांची टक्केवारी किती आहे?
A) ४०%
B) ६०%
C) ८०%
D) २५%
Answer: C) ८०%
स्पष्टीकरण: नवीन वैद्यकीय महाविद्यालयांनंतरही ग्रामीण आरोग्य सेवेत संरचनात्मक कमतरता कायम आहे, ज्यात तज्ज्ञांची कमतरता आणि खराब कामाची परिस्थिती समाविष्ट आहे.
5. बारा इमामबाडा आणि रूमी दरवाजा कोणत्या शहरात आहेत?
A) दिल्ली
B) लखनौ
C) हैदराबाद
D) भोपाळ
Answer: B) लखनौ
स्पष्टीकरण: १७८४ मध्ये नवाब आसफ-उद-दौला यांनी बांधले; CAG अहवालात या अवध वारसा स्मारकांवर अतिक्रमणाबाबत उल्लेख आहे.
6. आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) मध्ये भारतातील ग्लोबल कॅपेबिलिटी सेंटर्स (GCCs) ची संख्या किती पार केली?
A) १,५००
B) २,१००
C) ३,०००
D) १,०००
Answer: B) २,१००+
स्पष्टीकरण: महसूल जवळपास १०० अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचला; यात सुमारे २३ लाख लोकांना रोजगार मिळतो आणि AI/नवोन्मेषाकडे वळले जात आहे.
7. राष्ट्रीय सतत कृषी अभियान (NMSA) चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) निर्यात प्रोत्साहन
B) हवामान-लवचिक आणि सतत कृषी
C) फक्त सेंद्रिय प्रमाणन
D) पशुधन विमा
Answer: B) हवामान-लवचिक आणि सतत कृषी
स्पष्टीकरण: हे PM-RKVY अंतर्गत येते आणि यात पावसाळी क्षेत्र विकास, माती आरोग्य व्यवस्थापन, प्रति थेंब अधिक पीक यासारखे घटक समाविष्ट आहेत.
8. २०२६ मध्ये चार नवीन श्रम संहितांचे नियम कोणत्या मंत्रालयाने अधिसूचित केले?
A) वित्त मंत्रालय
B) श्रम आणि रोजगार मंत्रालय
C) वाणिज्य मंत्रालय
D) कंपनी व्यवहार मंत्रालय
Answer: B) श्रम आणि रोजगार मंत्रालय
स्पष्टीकरण: नियमांमध्ये आठवड्यात ४८ तास काम, तक्रार समित्या, गिग कामगारांसाठी सामाजिक सुरक्षा इत्यादी समाविष्ट आहेत.
9. २०१७-२०२४ दरम्यान बनावट चलन जप्तीमध्ये ५०% पेक्षा जास्त हिस्सा कोणत्या राज्याचा होता?
A) महाराष्ट्र
B) गुजरात
C) पंजाब
D) राजस्थान
Answer: B) गुजरात
स्पष्टीकरण: विमुद्रीकरणानंतरही बनावट चलन ही आव्हान आहे, जी दहशतवाद आणि आर्थिक अस्थिरतेशी जोडलेली आहे.
10. प्रधानमंत्री सुरक्षा बीमा योजना (PMSBY) साठी पात्रता वय मर्यादा काय आहे?
A) १८-५० वर्षे
B) १८-७० वर्षे
C) १८-४० वर्षे
D) ४०-८० वर्षे
Answer: B) १८-७० वर्षे
स्पष्टीकरण: ₹२० वार्षिक प्रीमियमवर ₹२ लाख अपघाती मृत्यू संरक्षण देते.
11. NMSA चा पूर्ण रूप काय आहे?
A) नॅशनल मिशन फॉर सॉइल हेल्थ मॅनेजमेंट
B) नॅशनल मिशन फॉर सस्टेनेबल एग्रीकल्चर
C) नॅशनल मिशन फॉर सोलर एग्रीकल्चर
D) नॅशनल मिशन फॉर स्ट्रॅटेजिक एग्रो एक्सपोर्ट्स
Answer: B) नॅशनल मिशन फॉर सस्टेनेबल एग्रीकल्चर
स्पष्टीकरण: हे राष्ट्रीय हवामान बदल कार्ययोजना (NAPCC) चा भाग आहे.
12. रूमी दरवाजाला आणखी काय म्हणतात?
A) गोल्डन गेट
B) तुर्किश गेट
C) पर्शियन गेट
D) विक्टरी गेट
Answer: B) तुर्किश गेट
स्पष्टीकरण: १७८४ मध्ये लखनौमध्ये नवाब आसफ-उद-दौला यांनी बांधला, इस्तांबुलच्या सublिम पोर्टेपासून प्रेरित. CAG अहवालात अतिक्रमणाबाबत उल्लेख.
13. जन सुरक्षा योजना कधी सुरू करण्यात आल्या?
A) २०१४
B) २०१५
C) २०१६
D) २०१७
Answer: B) २०१५ (९ मे रोजी)
स्पष्टीकरण: PMJJBY, PMSBY आणि APY यांनी मे २०२६ मध्ये ११ वर्षे पूर्ण केली.
14. मे/जून २०२६ मधील बदलापूर्वी CDS कोण होते?
A) लेफ्टनंट जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणि
B) जनरल अनिल चौहान
C) एअर मार्शल ए.पी. सिंह
D) अॅडमिरल दिनेश के. त्रिपाठी
Answer: B) जनरल अनिल चौहान
स्पष्टीकरण: त्यांचा कार्यकाळ ३० मे २०२६ रोजी संपतो.
15. मे २०२६ च्या भारत-नॉर्डिक शिखर सम्मेलनात सहकार्यावर भर कशावर आहे?
A) फक्त संरक्षण आणि अवकाश
B) हरित संक्रमण, डिजिटलकरण, नवोन्मेष आणि व्यापार
C) तेल शोध
D) पारंपरिक हस्तकला
Answer: B) हरित संक्रमण, डिजिटलकरण, नवोन्मेष आणि व्यापार
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मोदी १९ मे २०२६ रोजी ओस्लो येथे तिसऱ्या भारत-नॉर्डिक शिखर सम्मेलनात सहभागी होत आहेत.
16. SEHAT मिशन (अलीकडील संदर्भात) कशाशी संबंधित आहे?
A) निर्यात प्रोत्साहन
B) आरोग्य, पोषण आणि वेलनेस उपक्रम
C) अवकाश अन्वेषण
D) कर सुधारणा
Answer: B) आरोग्य, पोषण आणि वेलनेस उपक्रम
स्पष्टीकरण: हे निवारक आरोग्य सेवा आणि पोषण सुरक्षा वर केंद्रित आहे.
17. २०२६ UEFA चॅम्पियन्स लीग फायनलमध्ये कोणत्या संघांमध्ये सामना होणार आहे?
A) रियल माद्रिद विरुद्ध बायर्न म्युनिक
B) PSG विरुद्ध आर्सेनल
C) मँचेस्टर सिटी विरुद्ध बार्सिलोना
D) लिव्हरपूल विरुद्ध इंटर मिलान
Answer: B) PSG विरुद्ध आर्सेनल
स्पष्टीकरण: PSG ने सेमीफायनलमध्ये बायर्नला हरवले, तर आर्सेनलने अॅट्लेटिको माद्रिदला हरवले. हा आर्सेनलचा २० वर्षांत पहिला चॅम्पियन्स लीग फायनल आहे.
18. IPL २०२६ मध्ये कोणती टीम नंतरच्या टप्प्यात शीर्ष दावेदारांमध्ये आहे (मे २०२६ च्या मध्यापर्यंत)?
A) चेन्नई सुपर किंग्ज (जिंकण्याच्या सिलसिल्यात)
B) कोलकाता नाइट रायडर्स (आधीच बाद)
C) दिल्ली कॅपिटल्स (तालिकेच्या तळाशी)
D) राजस्थान रॉयल्स (आधीच बाद)
Answer: A) चेन्नई सुपर किंग्ज (जिंकण्याच्या सिलसिल्यात)
स्पष्टीकरण: CSK मे २०२६ च्या सामन्यांत सातत्याने विजय मिळवत आहे आणि टॉप-४ कडे वाटचाल करत आहे.
19. PMJJBY काय देते?
A) अपघाती मृत्यू संरक्षण
B) १८-५० वर्षांसाठी ₹२ लाख जीवन संरक्षण
C) पेन्शन लाभ
D) पीक विमा
Answer: B) १८-५० वर्षांसाठी ₹२ लाख जीवन संरक्षण
स्पष्टीकरण: प्रीमियम ₹४३६ प्रति वर्ष (ऑटो डेबिट).
20. नवीन श्रम संहिता मुख्यतः कोणासाठी लिखित नियुक्ती पत्र अनिवार्य करतात?
A) फक्त सरकारी कर्मचारी
B) सर्व कामगार
C) फक्त आयटी क्षेत्र
D) फक्त महिला कामगार
Answer: B) सर्व कामगार
स्पष्टीकरण: श्रम आणि रोजगार मंत्रालयाने अधिसूचित केलेल्या नियमांमध्ये कामाचे तास, गिग कामगारांसाठी सामाजिक सुरक्षा इत्यादी समाविष्ट आहेत.
21. नवीन CDS कधी कार्यभार स्वीकारण्याची अपेक्षा आहे?
A) नियुक्तीनंतर लगेच
B) मे २०२६ च्या अखेरीस (जनरल अनिल चौहान यांच्या कार्यकाळानंतर)
C) १ जानेवारी २०२७
D) ऑगस्ट २०२६
Answer: B) मे २०२६ च्या अखेरीस
स्पष्टीकरण: लेफ्टनंट जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणि ३०-३१ मे २०२६ च्या आसपास कार्यभार स्वीकारतील.
22. ‘हर मेढ पर पेड’ (अ‍ॅग्रोफॉरेस्ट्री) सारख्या घटकांना कोणते मिशन प्रोत्साहन देते?
A) नॅशनल सोलर मिशन
B) NMSA
C) नमामी गंगे
D) स्वच्छ भारत
Answer: B) NMSA
स्पष्टीकरण: हे एकात्मिक शेती, शेताच्या मेढीवर वृक्ष लागवड आणि हवामान लवचिकता यांना समर्थन देते.
23. भारत जगातील सर्वात मोठा काय आहे?
A) तेल निर्यातक
B) रेमिटन्स प्राप्तकर्ता (अलीकडील ट्रेंडनुसार)
C) फक्त कोळसा आयातक
D) सोने उत्पादक
Answer: B) रेमिटन्स प्राप्तकर्ता
स्पष्टीकरण: जागतिक रेमिटन्समध्ये भारताचे शीर्ष स्थान कायम आहे.
24. ग्रामीण आरोग्य सेवेतील प्रमुख आव्हान काय आहे?
A) तज्ज्ञांची अतिरिक्तता
B) CHCs मध्ये उच्च तज्ज्ञ रिक्तता दर (~८०%)
C) खूप जास्त वैद्यकीय महाविद्यालये
D) शून्य रिक्त जागा
Answer: B) CHCs मध्ये उच्च तज्ज्ञ रिक्तता दर (~८०%)
स्पष्टीकरण: वैद्यकीय शिक्षण विस्तारानंतरही ग्रामीण भागात संरचनात्मक समस्या कायम आहेत.
25. NMSA/SHM अंतर्गत माती आरोग्य कार्ड किती कालावधीनंतर जारी केले जातात?
A) ६ महिने
B) दोन वर्षे
C) पाच वर्षे
D) आयुष्यात एकदा
Answer: B) दोन वर्षे
स्पष्टीकरण: माती परीक्षणाच्या आधारे पोषक व्यवस्थापनासाठी प्रत्येक दोन वर्षांनी जारी केले जातात.