Current Affairs 15th October 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी ऑक्टोबर 2025 मध्ये पुडुचेरी येथे 2,000 कोटी रुपयांहून अधिक किमतीच्या तीन राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पांचे उद्घाटन आणि पायाभरणी केली. या प्रकल्पांचे उद्घाटन कोणी केले?
a) अमित शहा
b) नितीन गडकरी
c) भूपेंद्र यादव
d) प्रल्हाद जोशी
Answer: b) नितीन गडकरी
स्पष्टीकरण: केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी पुडुचेरीचे मुख्यमंत्री एन. रंगास्वामी आणि उपराज्यपाल के. कैलाशनाथन यांच्या उपस्थितीत या प्रकल्पांचे उद्घाटन केले, ज्याचा उद्देश केंद्रशासित प्रदेशात कनेक्टिव्हिटी वाढवणे आहे.
2. 8 ते 11 ऑक्टोबर 2025 दरम्यान नवी दिल्ली येथे आयोजित 9व्या इंडिया मोबाइल काँग्रेस (IMC) ची थीम कोणती होती?
a) डिजिटल इंडिया रायझिंग
b) इनोव्हेट टू ट्रान्सफॉर्म
c) कनेक्ट द फ्यूचर
d) टेलिकॉम फॉर ऑल
Answer: b) इनोव्हेट टू ट्रान्सफॉर्म
स्पष्टीकरण: यशोभूमी येथे आयोजित आशियातील सर्वात मोठा टेलिकॉम, मीडिया आणि तंत्रज्ञान कार्यक्रम डिजिटल पायाभूत सुविधांमधील नवोन्मेषावर केंद्रित होता, ज्यामध्ये जागतिक नेत्यांनी भारताच्या तंत्रज्ञान परिसंस्थेला चालना देण्यासाठी भाग घेतला.
3. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेने (EPFO) 14 ऑक्टोबर 2025 पासून लागू नवीन नियमांनुसार भविष्य निधीच्या 100% काढण्याची परवानगी दिली. या बदलाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
a) सरकारी महसूल वाढवणे
b) आपत्कालीन परिस्थितीत सुलभ प्रवेश
c) स्टॉक गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देणे
d) निवृत्तीवेतन देयके कमी करणे
Answer: b) आपत्कालीन परिस्थितीत सुलभ प्रवेश
स्पष्टीकरण: हा सुधार वैद्यकीय गरजा किंवा नोकरी गमावणे यासारख्या संकटांमध्ये आर्थिक लवचिकता प्रदान करण्यासाठी काढण्याचे नियम उदार करतो, ज्यामुळे लाखो पगारी कर्मचार्‍यांना लाभ होतो.
4. कोणत्या भारतीय अंतराळ-तंत्रज्ञान स्टार्टअपने 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी पृथ्वी निरीक्षणासाठी उपग्रह प्रक्षेपित करून एक मैलाचा दगड गाठला?
a) स्कायरोट एरोस्पेस
b) गॅलक्सआय
c) पिक्सेल
d) अग्निकुल कॉसमॉस
Answer: b) गॅलक्सआय
स्पष्टीकरण: गॅलक्सआयच्या प्रक्षेपणामुळे भारताला जागतिक अंतराळ शर्यतीत मजबूत स्थान मिळाले आहे, जे सर्व हवामानात इमेजिंगसाठी सिंथेटिक अॅपर्चर रडारवर केंद्रित आहे, ज्याला इस्रोचे समर्थन आहे.
5. ईवाय इंडिया आणि मायक्रोसॉफ्टने 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी डिजिटल शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी कोणता उपक्रम सुरू केला?
a) एआय स्किल्स अकादमी
b) मोफत एआय स्किल्स प्रशिक्षण कार्यक्रम
c) डिजिटल साक्षरता मोहीम
d) क्लाउड कम्प्युटिंग कार्यशाळा
Answer: b) मोफत एआय स्किल्स प्रशिक्षण कार्यक्रम
स्पष्टीकरण: हा कार्यक्रम एआय शिक्षणाचे लोकशाहीकरण करतो, कौशल्य अंतर कमी करतो आणि उभरत्या तंत्रज्ञानामध्ये कामगारांना सक्षम करतो.
6. केंद्रीय मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी वन्यजीव सप्ताह 2025 दरम्यान 'नमो वन' ची सुरुवात केली. याची पायाभरणी कोणत्या राज्यात झाली?
a) उत्तराखंड
b) हरियाणा
c) राजस्थान
d) मध्य प्रदेश
Answer: b) हरियाणा
स्पष्टीकरण: मानेसर येथे सुरू झालेला हा उपक्रम वनीकरण आणि जैवविविधता संवर्धनाला प्रोत्साहन देतो, जो 2-8 ऑक्टोबर दरम्यान वन्यजीव सप्ताहात पर्यावरणीय जागरूकता वाढवण्यासाठी साजरा केला गेला.
7. 14 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जाणारा जागतिक मानक दिन 2025 ची थीम काय होती?
a) स्थिरतेसाठी मानके
b) चांगल्या जगासाठी सामायिक दृष्टी: शाश्वत विकास लक्ष्यांसाठी मानके
c) जागतिक मानके आम्हाला एकत्र करतात
d) मानकांद्वारे नवोन्मेष
Answer: b) चांगल्या जगासाठी सामायिक दृष्टी: शाश्वत विकास लक्ष्यांसाठी मानके
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री प्रल्हाद जोशी यांच्या नेतृत्वाखाली, हा कार्यक्रम जागतिक सहकार्याद्वारे संयुक्त राष्ट्रांच्या SDGs साध्य करण्यात आंतरराष्ट्रीय मानकांची भूमिका अधोरेखित करतो.
8. उत्तर प्रदेश पोलिसांच्या ऑपरेशन शिकंजा, जे 9-13 ऑक्टोबर 2025 रोजी आयोजित झाले, यात किती आर्थिक गुन्हेगारांना अटक करण्यात आले?
a) 15
b) 23
c) 30
d) 40
Answer: b) 23
स्पष्टीकरण: आर्थिक गुन्हे शाखेने फरार फसवणूक करणार्‍यांना लक्ष्य केले, मालमत्ता जप्त केल्या आणि राज्यभरात आर्थिक गुन्ह्यांचा अंमलबजावणी मजबूत केली.
9. भारताचे सर्वोच्च न्यायालय 15 ऑक्टोबर 2025 रोजी अडानी समूहाला मालमत्ता विक्रीसाठी याचिकेची समीक्षा करत आहे. ही याचिका कोणत्या समूहाची आहे?
a) रिलायन्स इंडस्ट्रीज
b) सहारा इंडिया
c) डीएलएफ
d) टाटा समूह
Answer: b) सहारा इंडिया
स्पष्टीकरण: हे प्रकरण गुंतवणूकदारांना परतफेड करण्यासाठी मालमत्तेच्या परिसमापनाशी संबंधित आहे, जे आर्थिक सुधारणांदरम्यान कॉर्पोरेट कर्ज समाधानाच्या सततच्या तपासणीला अधोरेखित करते.
10. उत्तर प्रदेश सरकारने 15 ऑक्टोबर 2025 रोजी राज्य कर्मचार्‍यांसाठी दिवाळी बोनस जाहीर केला. बोनसची रक्कम किती आहे?
a) 5,000 रुपये
b) 10,000 रुपये
c) 15,000 रुपये
d) 20,000 रुपये
Answer: c) 15,000 रुपये
स्पष्टीकरण: हा बोनस, उत्सवी कल्याण उपायांचा भाग आहे, जो 15 लाखांहून अधिक कर्मचारी आणि निवृत्तीवेतनधारकांना लाभ देतो, ज्यामुळे दिवाळीपूर्वी ग्राहक खर्चाला चालना मिळते.
11. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 15 ऑक्टोबर 2025 रोजी विशाखापट्टणम येथील भेटीदरम्यान कोणत्या कंपनीच्या एआय हबच्या प्रभावावर प्रकाश टाकला?
a) मायक्रोसॉफ्ट
b) गूगल
c) आयबीएम
d) अॅमेझॉन
Answer: b) गूगल
स्पष्टीकरण: एआय हबचा उद्देश प्रादेशिक भाषांमध्ये आणि स्थानिक उपायांमध्ये नवोन्मेषाला चालना देणे आहे, जे भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेच्या उद्दिष्टांशी संरेखित आहे.
12. मादागास्करच्या राष्ट्रपतींनी 15 ऑक्टोबर 2025 रोजी कोणत्या जनसांख्यिकीय गटाच्या नेतृत्वाखालील निषेधांमुळे राजधानी सोडली?
a) शेतकरी
b) जेन झेड तरुण
c) कामगार युनियन
d) शिक्षक
Answer: b) जेन झेड तरुण
स्पष्टीकरण: आर्थिक तक्रारी आणि सोशल मीडिया बंदीमुळे सुरू झालेल्या निषेधांनी बेट राष्ट्रात शासन सुधारणांसाठी तरुण-नेतृत्वाच्या मागण्यांना अधोरेखित केले.
13. चीनने 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी राष्ट्रपती ट्रम्प यांनी जाहीर केलेल्या कोणत्या अमेरिकी धोरणाला प्रत्युत्तरात 'शेवटपर्यंत लढण्याची' शपथ घेतली?
a) तंत्रज्ञान निर्यात बंदी
b) आयातीवर 100% शुल्क
c) लष्करी मदत कपात
d) व्हिसा निर्बंध
Answer: b) आयातीवर 100% शुल्क
स्पष्टीकरण: अमेरिका-चीन व्यापार युद्धातील वाढीमध्ये बंदर शुल्काची प्रत्युत्तर कारवाई समाविष्ट आहे, जी जागतिक पुरवठा साखळी आणि वस्तूंच्या किमतींवर परिणाम करते.
14. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) 15 ऑक्टोबर 2025 रोजी कोणत्या देशात तीन दूषित द्रव औषधांबाबत चेतावणी जारी केली?
a) ब्राझील
b) भारत
c) नायजेरिया
d) इंडोनेशिया
Answer: b) भारत
स्पष्टीकरण: 15 हून अधिक मुलांच्या मृत्यूशी संबंधित या चेतावणीने आंतरराष्ट्रीय आरोग्य जोखमी टाळण्यासाठी निर्यात स्पष्टीकरणाची मागणी केली आहे.
15. व्हेनेझुएलाच्या विरोधी नेत्या मारिया कोरिना मचाडो यांना 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी कोणता नोबेल शांतता पुरस्कार प्रदान करण्यात आला?
a) 2024
b) 2025
c) 2026
d) 2023
Answer: b) 2025
स्पष्टीकरण: मचाडो यांना व्हेनेझुएलाच्या राजकीय संकटात लोकशाहीसाठी अहिंसक संघर्षासाठी सन्मानित करण्यात आले, ज्यामुळे मुक्त निवडणुकांसाठी जागतिक मागणी वाढली.
16. 2025 चा नोबेल अर्थशास्त्र पुरस्कार नवोन्मेष आणि विकासावरील कामासाठी कोणत्या तिघांना प्रदान करण्यात आला?
a) पॉल क्रुगमन, एस्थर डफ्लो, अभिजीत बॅनर्जी
b) जोएल मोकर, फिलिप एघियन, पीटर हॉविट
c) अमर्त्य सेन, जोसेफ स्टिग्लिट्झ, अँगस डीटन
d) डॅनियल काह्नमॅन, रिचर्ड थेलर, रॉबर्ट शिलर
Answer: b) जोएल मोकर, फिलिप एघियन, पीटर हॉविट
स्पष्टीकरण: त्यांचे तांत्रिक प्रगती आणि आर्थिक मॉडेलवरील संशोधन आधुनिक विकास पद्धतींचे स्पष्टीकरण देते, जे संशोधन आणि विकास गुंतवणुकीवरील धोरणाला प्रभावित करते.
17. 2025 चा नोबेल रसायनशास्त्र पुरस्कार कोणत्या नवीन सामग्रीवरील कामासाठी मान्यता मिळाली?
a) ग्राफीन
b) मेटल-ऑर्गेनिक फ्रेमवर्क्स
c) क्वांटम डॉट्स
d) पेरोव्हस्काइट्स
Answer: b) मेटल-ऑर्गेनिक फ्रेमवर्क्स
स्पष्टीकरण: सुसुमु कितागावा, रिचर्ड रॉबसन आणि उमर एम. यागी यांना गॅस साठवण आणि शुद्धीकरण सक्षम करणार्‍या फ्रेमवर्क्ससाठी सन्मानित करण्यात आले, जे ऊर्जा आव्हानांचे निराकरण करते.
18. पंतप्रधान मोदी यांच्या 14 ऑक्टोबर 2025 च्या बैठकीदरम्यान भारताने कोणत्या देशाच्या सीमा सुरक्षा दलासाठी नवीन क्षमता निर्माण कार्यक्रम सुरू केला?
a) नेपाळ
b) मंगोलिया
c) भूतान
d) बांगलादेश
Answer: b) मंगोलिया
स्पष्टीकरण: हा उपक्रम प्रादेशिक गतिशीलतेत मंगोलियाच्या सीमावर्ती सुरक्षेला बळकट करण्यासाठी प्रशिक्षण आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणावर केंद्रित आहे.
19. 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी राजस्थानातील थियात गावाजवळ बसला आग लागल्याने किती लोकांचा मृत्यू झाला?
a) 10
b) 20
c) 30
d) 40
Answer: b) 20
स्पष्टीकरण: जयपूरहून जोधपूरला जाणार्‍या एसी स्लीपर बसला आग लागल्याने 20 जणांचा मृत्यू झाला आणि 16 जखमी झाले, ज्यामुळे वाहन सुरक्षा मानकांची तपासणी सुरू झाली.
20. 14 ऑक्टोबर 2025 रोजी खासदार अजय कुमार मंडल यांनी राजीनामा देण्याची ऑफर दिल्याने कोणत्या राजकीय पक्षात फूट पडली?
a) भाजप
b) जनता दल (युनायटेड)
c) काँग्रेस
d) आप
Answer: b) जनता दल (युनायटेड)
स्पष्टीकरण: बिहारमधील जदयूमधील अंतर्गत मतभेद निवडणुकीपूर्वी जागावाटप वाद आणि मंडल यांना मुख्यमंत्री नीतीश कुमार यांच्याशी संपर्क नाकारल्याच्या आरोपांमुळे उद्भवले.
21. संयुक्त राष्ट्रांच्या तथ्य-शोध मोहिमेने 15 ऑक्टोबर 2025 पर्यंत इराणमधील किती फाशीच्या शिक्षांबाबत चिंता व्यक्त केली?
a) 500
b) 1,000 पेक्षा जास्त
c) 1,500
d) 2,000
Answer: b) 1,000 पेक्षा जास्त
स्पष्टीकरण: हा अहवाल मानवाधिकार उल्लंघनांना संबोधित करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय हस्तक्षेपाची मागणी करतो, ज्यामध्ये मृत्युदंडात वाढ झाल्याचे अधोरेखित केले आहे.
22. 13 ऑक्टोबर 2025 रोजी गंभीर AQI पातळीमुळे कोणते शहर जगातील सर्वात प्रदूषित शहरांपैकी एक म्हणून सूचीबद्ध झाले?
a) दिल्ली
b) शांघाय
c) लाहोर
d) बीजिंग
Answer: b) शांघाय
स्पष्टीकरण: औद्योगिक उत्सर्जन आणि हवामान पद्धतींमुळे धोकादायक हवेची गुणवत्ता निर्माण झाली, ज्यामुळे लाखो लोक प्रभावित झाले आणि आपत्कालीन आरोग्य सल्ला जारी करण्यात आला.
23. 13 ऑक्टोबर 2025 रोजी बाजारातील अस्थिरतेमुळे निफ्टी निर्देशांक कोणत्या पातळीखाली घसरला?
a) 24,000
b) 25,250
c) 26,000
d) 27,000
Answer: b) 25,250
स्पष्टीकरण: जागतिक व्यापार तणावामुळे सेंसेक्स 174 अंकांनी घसरला, ज्यामुळे उभरत्या बाजारांमधील गुंतवणूकदारांच्या भावनांवर परिणाम झाला.
24. महाराष्ट्राच्या राज्य निवडणूक आयोगाने आगामी निवडणुकांमुळे 15 ऑक्टोबर 2025 रोजी कोणत्या गोष्टीला स्थगिती देण्याची विनंती केली?
a) जनगणना
b) मतदार यादीचे विशेष गहन पुनरावलोकन
c) अर्थसंकल्पीय अधिवेशन
d) पायाभूत सुविधा प्रकल्प
Answer: b) मतदार यादीचे विशेष गहन पुनरावलोकन
स्पष्टीकरण: ही स्थगिती विधानसभा निवडणुकांचे सुचारू संचालन सुनिश्चित करते, मतदार यादी अद्यतनांमधील रसद ओव्हरलॅप टाळते.
25. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 8 ऑक्टोबर 2025 रोजी कोणता प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्प उद्घाटित केला?
a) मुंबई मेट्रो लाइन 3
b) नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
c) चिनाब रेल्वे पूल
d) अटल बोगदा विस्तार
Answer: b) नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
स्पष्टीकरण: हे विमानतळ पश्चिम भारतासाठी कनेक्टिव्हिटी वाढवते, 90 दशलक्ष प्रवाशांच्या क्षमतेसह व्यापार आणि पर्यटनाला चालना देते.