Current Affairs 17th November 2025 : Daily GK Update in Marathi

१. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी बिहारमध्ये कोणती प्रमुख राजकीय घटना घडत आहे?  
a) नितीश कुमार यांच्या नेतृत्वाखाली नवीन NDA सरकारचा गठन  
b) निवडणूक निकालांची घोषणा  
c) विरोधी नेत्याचा राजीनामा  
d) नवीन सरकार गठन न करता विधानसभेचे विघटन  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार अलीकडील विधानसभा निवडणुकांमध्ये तीन-चतुर्थांश बहुमत (२४३ पैकी २०२ जागा) मिळवून राजीनामा देऊन नवीन NDA सरकार बनवतील, शपथविधी २० नोव्हेंबरला अपेक्षित आहे.
२. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी बांगलादेशचा आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरण कोणत्या माजी नेत्याच्या प्रकरणात निकाल जाहीर करणार आहे?  
a) खालिदा झिया  
b) शेख हसीना  
c) मुहम्मद युनूस  
d) तारिक रहमान  
Answer: b  
स्पष्टीकरण:
न्यायाधिकरण पदच्युत पंतप्रधान शेख हसीना आणि त्यांच्या माजी गृहमंत्री असदुज्जमान खान कमाल यांच्यावर निकाल देणार आहे, संवेदनशील भागात सुरक्षा वाढवली आहे कारण अशांततेची शक्यता आहे.
३. कोणत्या भारतीय राज्याने २०२५-३० साठी त्याच्या नवीन SpaceTech धोरण ४.० अंतर्गत १०० कोटी रुपयांचा SpaceTech निधी जाहीर केला?  
a) केरळ  
b) आंध्र प्रदेश  
c) तेलंगणा  
d) कर्नाटक  
Answer: b  
स्पष्टीकरण:
आंध्र प्रदेश सरकारने स्पेस स्टार्टअप्स आणि R&D ला प्रोत्साहन देण्यासाठी धोरण सुरू केले, विशाखापट्टणममध्ये ३० व्या CII भागीदारी शिखर संमेलनात या निधीची घोषणा केली.
४. भारत सरकारने १५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी डेटा गोपनीयतेशी संबंधित कोणती महत्त्वाची अधिसूचना जारी केली?  
a) डिजिटल पर्सनल डेटा प्रोटेक्शन (DPDP) नियम, २०२५  
b) राष्ट्रीय डेटा सुरक्षा कायदा  
c) सायबर गोपनीयता फ्रेमवर्क  
d) माहिती तंत्रज्ञान दुरुस्ती विधेयक  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
DPDP नियम २०२३ कायद्याला कार्यान्वित करतात, ज्यात १८ महिन्यांची टप्प्याटप्प्याने अनुपालन वेळमर्यादा समाविष्ट आहे, कॅबिनेट सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली डेटा प्रोटेक्शन बोर्डची स्थापना केली आहे.
५. आंध्र प्रदेशमधून Titans Space Industries च्या २०२५-२०२९ प्रशिक्षण कार्यक्रमासाठी अंतराळवीर उमेदवार म्हणून कोणाची निवड झाली?  
a) कुंचला कैवल्य रेड्डी  
b) रिया शर्मा  
c) अर्जुन पटेल  
d) प्रिया सिंग  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
पूर्व गोदावरी जिल्ह्यातील १७ वर्षीय मुलीची कार्यक्रमासाठी निवड झाली, जी खाजगी अंतराळ शोधात भारताच्या युवकांसाठी एक मैलाचा दगड आहे.
६. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी जिनिव्हामध्ये तंबाकू नियंत्रणावर लक्ष केंद्रित करणारे कोणते जागतिक शिखर संमेलन सुरू होत आहे?  
a) COP30  
b) WHO FCTC पक्षकारांचे संमेलन  
c) G20 शिखर संमेलन  
d) UN हवामान संमेलन  
Answer: b  
स्पष्टीकरण:
WHO फ्रेमवर्क कन्व्हेंशन ऑन टोबॅको कंट्रोल (FCTC) च्या पक्षकारांचे १० वे सत्र तंबाकू वापराविरोधात प्रयत्न मजबूत करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते, जे दरवर्षी ७० लाख मृत्यूंचे प्रमुख रोखण्यायोग्य कारण आहे.
७. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी साजरा होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी दिनाचा थीम काय आहे?  
a) सर्वांसाठी शिक्षण  
b) विद्यार्थी अधिकार आणि सक्रियता  
c) जागतिक युवा नवाचार  
d) डिजिटल लर्निंग समानता  
Answer: b  
स्पष्टीकरण:
१९३९ मधील नाझी दडपशाहीच्या स्मरणार्थ, हा दिवस विद्यार्थी सक्रियता आणि अधिकारांचा सन्मान करतो, ज्याची १९४६ मध्ये UN ने शिक्षण आणि शांतता वाढवण्यासाठी स्थापना केली.
८. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी दुबईमध्ये सुरू होणारा कोणता कार्यक्रम एरोस्पेस प्रगती दाखवत आहे?  
a) ADIPEC २०२५  
b) दुबई एअरशो २०२५  
c) ICOM दुबई २०२५  
d) शारजाह बुक फेअर  
Answer: b  
स्पष्टीकरण:
१९ वे दुबई एअरशो शाश्वतता, AI आणि अंतराळ शोधावर लक्ष केंद्रित करते, प्रमुख उद्योग खेळाडू आणि पुढील पिढीच्या प्रतिभांची अपेक्षा आहे.
९. १६ नोव्हेंबर २०२५ च्या अहवालानुसार, इराणने सर्व साइट्सवर काय थांबवले आहे?  
a) तेल निर्यात  
b) युरेनियम संवर्धन  
c) अणु संशोधन  
d) क्षेपणास्त्र चाचणी  
Answer: b  
स्पष्टीकरण:
इराणच्या परराष्ट्र मंत्र्याने आंतरराष्ट्रीय चर्चांमध्ये युरेनियम संवर्धन थांबवल्याची घोषणा केली, जी जागतिक अप्रसार प्रयत्नांमध्ये प्रमुख विकास आहे.
१०. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी स्पेनच्या टेनेरिफेजवळ तीन मृत्यू आणि १५ जखमी होण्याचे कारण काय होते?  
a) भूकंप  
b) वादळी लाटा  
c) दहशतवादी हल्ला  
d) जहाज टक्कर  
Answer: b 
स्पष्टीकरण:
खराब समुद्राने घातक वादळी लाटा निर्माण केल्या, ज्याने किनारी भागातील हवामान-संबंधित जोखीम उजागर केल्या, जसे BBC आणि AP ने अहवाल दिला.
११. कोणत्या देशाने जोहान्सबर्गमधील २०२५ G20 शिखर संमेलनात प्रतिनिधी न पाठवण्याची घोषणा केली?  
a) चीन  
b) संयुक्त राज्य अमेरिका  
c) रशिया  
d) भारत  
Answer: b 
स्पष्टीकरण:
अमेरिकेने दक्षिण आफ्रिकेतील अफ्रिकानर अल्पसंख्यक छळाच्या आरोपांचा हवाला देत, शिखर संमेलनापूर्वी राजनयिक तणाव वाढवला.
१२. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारतात AI साक्षरता वाढवण्यासाठी कोणती भागीदारी सुरू केली?  
a) YUVAi फॉर ALL  
b) डिजिटल इंडिया AI हब  
c) भारत AI मिशन  
d) टेकयूथ इनिशिएटिव्ह  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
इंटेलिपाटने MeitY अंतर्गत इंडियाAI मिशनसोबत भागीदारी करून युवकांसाठी राष्ट्रव्यापी AI अपस्किलिंग कार्यक्रम सुरू केला.
१३. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी दिल्लीत कोणत्या मेट्रो स्टेशनचे नाव बदलले जात आहे?  
a) पीतमपुरा नॉर्थ ते हैदरपुर व्हिलेज  
b) द्वारका ते गुरुग्राम एक्स्टेंशन  
c) नोएडा ते ग्रेटर नोएडा  
d) जनकपुरी ते विकासपुरी  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
सीएम रेखा गुप्ता यांनी पीतमपुरा नॉर्थला हैदरपुर व्हिलेज आणि पीतमपुराला मधुबन चौक असे नाव देण्याची घोषणा केली, बेहतर स्थानिक ओळखीसाठी.
१४. ३rd ICGH २०२५ मध्ये उजागर राष्ट्रीय ग्रीन हायड्रोजन मिशनचा फोकस काय आहे?  
a) स्वच्छ ऊर्जा संक्रमण  
b) जीवाश्म इंधन कमी  
c) फक्त नोकरी निर्मिती  
d) निर्यात प्रोत्साहन  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
केंद्रीय मंत्र्याने NGHM ची भूमिका भारताच्या स्वच्छ ऊर्जा बदल, नोकरी निर्मिती आणि जागतिक ग्रीन हायड्रोजन नेतृत्वात अधोरेखित केली.
१५. २०२५ चा अर्थशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार जोएल मोकिर, फिलिप एघियन आणि पीटर हॉविट यांना कोणत्या साठी दिला?  
a) नवाचार आणि विकास सिद्धांतांसाठी  
b) हवामान अर्थशास्त्रासाठी  
c) वर्तणुकीय वित्तासाठी  
d) असमानता अभ्यासांसाठी  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
तिघांना अंतर्जात विकास आणि तांत्रिक नवाचाराच्या अर्थव्यवस्थांवर प्रभावाच्या कार्यासाठी सन्मानित केले.
१६. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी डीआर काँगोच्या उत्तर किव्हूमध्ये किमान १७ लोकांच्या मृत्यूचे कारण काय होते?  
a) संबद्ध लोकशाही दलांकडून रुग्णालयावर हल्ला  
b) भूकंप  
c) पूर  
d) रस्ता अपघात  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
ADF ने लुबेरोमध्ये रुग्णालयाला लक्ष्य केले, भागातील मानवीय संकट वाढवले.
१७. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये DFS कडून स्टार्टअप्सच्या क्रेडिट प्रवेशासाठी कोणती उपक्रम सुरू केला?  
a) जन समर्थ पोर्टलवर स्टार्टअप कॉमन अॅप्लिकेशन जर्नी  
b) व्हेंचर क्रेडिट फंड  
c) MSME लोन गेटवे  
d) इनोव्हेशन फायनान्स हब  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
प्लॅटफॉर्म सार्वजनिक क्षेत्र बँकांमध्ये क्रेडिट प्रवेश एकत्रित करतो, स्टार्टअप्ससाठी निधी सोपे करतो.
१८. १७ नोव्हेंबर २०२५ पासून यूके कायमस्वरूपी निवास शोधणाऱ्यांना प्रभावित करणारी अमेरिकन धोरण बदल काय आहे?  
a) आश्रय सुधारणेअंतर्गत २० वर्षांची प्रतीक्षा  
b) १० वर्ष व्हिसा विस्तार  
c) मोफत वर्क परमिट  
d) तत्काळ नागरिकत्व मार्ग  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
यूके सरकारच्या सुधारणांनी काही आश्रय-आधारित अर्जांसाठी निवास आवश्यकता २० वर्षांपर्यंत वाढवल्या.
१९. १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी विशाखापट्टणममध्ये ३० व्या CII भागीदारी शिखर संमेलनाचे उद्घाटन कोणी केले?  
a) उपराष्ट्रपती सी.पी. राधाकृष्णन  
b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी  
c) वित्त मंत्री निर्मला सीतारमण  
d) परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
उपराष्ट्रपतींनी संमेलन सुरू केले, जे आर्थिक भागीदारी आणि नवाचारावर केंद्रित होते.
२०. १६ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत ट्रंपच्या गाझा शांति योजनेत कोणती प्रगती थांबली आहे?  
a) टप्पा २ चे अंमलबजावणी  
b) युद्धविराम विस्तार  
c) सीमा सुरक्षा चर्चा  
d) मदत वितरण  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
युद्धविरामाच्या एका महिन्यानंतर, २०-बिंदू योजनेचा टप्पा २ विलंबाचा सामना करत आहे, ज्याने दीर्घकालीन शांति प्रयत्नांना अडथळा आणला.
२१. १६ नोव्हेंबर २०२५ रोजी दिल्ली रेड फोर्ट कार स्फोट प्रकरणात कोणत्या भारतीय एजन्सीने संशयिताला अटक केली?  
a) NIA  
b) CBI  
c) ED  
d) ATS  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
राष्ट्रीय तपास यंत्रणेने दिल्लीतील अमीर राशिद अलीला अटक केली, जो हल्ल्यात वापरलेल्या वाहनाशी संबंधित होता.
२२. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये ओसाका मेट्रोपॉलिटन युनिव्हर्सिटीच्या संशोधकांनी पाठीच्या मणक्याच्या फ्रॅक्चर बरे करण्याची नवीन तंत्र काय विकसित केले?  
a) एडिपोज-डिराइव्ड स्टेम सेल्सचा वापर  
b) जीन थेरेपी  
c) रोबोटिक इम्प्लांट्स  
d) लेझर शस्त्रक्रिया  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
पद्धत ADSCs चा वापर ऑस्टियोपोरोसिस-संबंधित फ्रॅक्चरच्या उपचारासाठी करते, जी वृद्ध होणाऱ्या लोकसंख्येत प्रकरणांच्या जागतिक वाढीला संबोधित करते.
२३. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी १७ वर्षांनंतर कोणत्या देशाने अमेरिकेसोबत राजदूत स्तरावरील राजनयिक संबंध पुन्हा सुरू केले?  
a) बोलिव्हिया  
b) व्हेनेझुएला  
c) क्यूबा  
d) निकाराग्वा  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
बोलिव्हिया आणि अमेरिकेने पुन्हा सुरू करण्याची घोषणा केली, जी दीर्घ अंतरानंतर द्विपक्षीय संबंधांमध्ये सुधारणेचे संकेत आहे.
२४. नोव्हेंबर २०२५ च्या अभ्यासानुसार भारतातील जागतिक फंगल संक्रमण भाराचा अंदाज काय आहे?  
a) ५७ दशलक्षाहून अधिक प्रभावित  
b) १० दशलक्ष प्रकरणे  
c) दरवर्षी १०० दशलक्ष  
d) ५ दशलक्ष मृत्यू  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
अभ्यास इशारा देतो की फंगल संक्रमण TB च्या घटनांना ओलांडू शकतात, प्रति व्यक्ति ४.१% लोकसंख्या प्रभावित.
२५. १७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जयंतीला कोणता कार्यक्रम स्मरण करतो?  
a) जनजातीय गौरव दिवस  
b) आदिवासी एकता दिवस  
c) आदिवासी अधिकार मंच  
d) स्वदेशी वारसा आठवडा  
Answer: a 
स्पष्टीकरण:
२०२१ मध्ये नामांकित, हा दिवस स्वातंत्र्यसेनानीच्या सामाजिक सुधारणा आणि वसाहतविरोधी संघर्षाच्या वारशाचा सन्मान करतो.