Current Affairs 17th October 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. भारतात सुरू करण्यात आलेल्या स्वच्छता ही सेवा (SHS) २०२५ मोहिमेच्या ९व्या आवृत्तीचे थीम काय आहे?
a) स्वच्छ शहर, हिरवे भारत
b) स्वच्छ भारत २.०
c) शहरी स्वच्छतेसाठी सामूहिक प्रयत्न
d) गांधीवादी स्वच्छता मोहीम
Answer: a) स्वच्छ शहर, हिरवे भारत
स्पष्टीकरण: SHS २०२५ ची ९वी आवृत्ती स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत "स्वच्छ शहर, हिरवे भारत" थीमवर केंद्रित आहे, जी १७ सप्टेंबर ते २ ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत नागरिकांना शहरी स्वच्छता मोहिमेसाठी एकत्रित करण्यावर भर देते.
2. २०३० कॉमनवेल्थ गेम्सच्या यजमानपदासाठी कोणत्या शहराची शिफारस करण्यात आली?
a) दिल्ली
b) मुंबई
c) अहमदाबाद
d) चेन्नई
Answer: c) अहमदाबाद
स्पष्टीकरण: अहमदाबादला २०३० कॉमनवेल्थ गेम्सच्या यजमानपदासाठी निवडण्यात आले, जे भारताचे दुसऱ्यांदा आयोजन असेल (२०१० दिल्ली नंतर), जे शाश्वत पायाभूत सुविधांच्या विकासावर भर देते.
3. भारत आणि इंडोनेशिया यांच्यातील १७ ऑक्टोबर २०२५ रोजी संपलेल्या प्रमुख नौसेना सरावाचे नाव काय आहे?
a) मालाबार २०२५
b) वरुण २०२५
c) समुद्र शक्ती २०२५
d) मिलन २०२५
Answer: c) समुद्र शक्ती २०२५
स्पष्टीकरण: भारत-इंडोनेशिया द्विपक्षीय समुद्री सराव "समुद्र शक्ती २०२५" ची ५वी आवृत्ती १४-१७ ऑक्टोबरला विशाखापट्टणममध्ये झाली, जी अंतर-कार्यक्षमता आणि समुद्री सहकार्य वाढवण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
4. आरबीआय बुलेटिननुसार, प्रति व्यक्ति यूपीआय व्यवहार तीव्रतेत कोणते भारतीय राज्य सर्वात पुढे आहे?
a) महाराष्ट्र
b) कर्नाटक
c) तेलंगणा
d) उत्तर प्रदेश
Answer: c) तेलंगणा
स्पष्टीकरण: आरबीआय बुलेटिनने तेलंगणाला प्रति व्यक्ति यूपीआय वापर तीव्रतेत आघाडीवर दाखवले, जे राज्यातील डिजिटल पेमेंट स्वीकारण्याच्या उच्च दराचे प्रतिबिंब आहे.
5. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये भारत आणि पनामा यांच्यातील कोणता महत्त्वपूर्ण राजनयिक टप्पा जाहीर करण्यात आला?
a) मुक्त व्यापार करार
b) २०-सदस्यीय अंतर-संसदीय मैत्री गट
c) संयुक्त लष्करी सराव
d) सांस्कृतिक देवाणघेवाण कार्यक्रम
Answer: b) २०-सदस्यीय अंतर-संसदीय मैत्री गट
स्पष्टीकरण: भारत आणि पनामा यांनी पनामाच्या नॅशनल असेंबलीमध्ये २०-सदस्यीय अंतर-संसदीय मैत्री गट स्थापन केला, ज्यामुळे व्यापार आणि कूटनीतीतील द्विपक्षीय संबंध मजबूत होतात.
6. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये WHO कडून दक्षिण-पूर्व आशियासाठी क्षेत्रीय संचालक म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली?
a) डॉ. टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेसुस
b) सायमा वाजेद
c) डॉ. सौम्या स्वामीनाथन
d) डॉ. जयदीप गुप्ता
Answer: b) सायमा वाजेद
स्पष्टीकरण: बांगलादेशाच्या पंतप्रधान शेख हसीना यांच्या कन्या सायमा वाजेद यांची दक्षिण-पूर्व आशियासाठी WHO क्षेत्रीय संचालक म्हणून नियुक्ती झाली, जी नवी दिल्लीत मुख्यालय असलेली आहे आणि क्षेत्रीय आरोग्य आव्हानांवर लक्ष केंद्रित करते.
7. असमच्या गोलाघाटमध्ये उद्घाटन करण्यात आलेल्या असम बायोएथेनॉल प्लांटचे गुंतवणूक मूल्य काय आहे?
a) ३,००० कोटी रुपये
b) ५,००० कोटी रुपये
c) ७,२३० कोटी रुपये
d) २,५०० कोटी रुपये
Answer: b) ५,००० कोटी रुपये
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारताच्या पहिल्या बांबू-आधारित बायो-रिफायनरी, असम बायोएथेनॉल प्लांट (५,००० कोटी रुपये) चे उद्घाटन केले, जे ईशान्येकडील शाश्वत ऊर्जेला प्रोत्साहन देते.
8. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये आंध्र प्रदेश ग्रामीण बँकेशी कोणत्या विमा कंपनीने भागीदारी केली?
a) एलआयसी
b) युनिव्हर्सल सोम्पो जनरल इन्शुरन्स
c) एचडीएफसी एर्गो
d) आयसीआयसीआय लोम्बार्ड
Answer: b) युनिव्हर्सल सोम्पो जनरल इन्शुरन्स
स्पष्टीकरण: युनिव्हर्सल सोम्पोने आंध्र प्रदेशातील २६ जिल्ह्यांमध्ये ग्रामीण भागात विमा सेवा विस्तारण्यासाठी एपीजीबीशी भागीदारी केली, जी आर्थिक समावेश वाढवते.
9. सप्टेंबर २०२५ मध्ये भारताचा १५+ वयोगटासाठी कामगार लोकसंख्या गुणोत्तर (WPR) काय होते?
a) ४८.२%
b) ५२.४%
c) ५५.६%
d) ४७.१%
Answer: b) ५२.४%
स्पष्टीकरण: पीरियोडिक लेबर फोर्स सर्व्हेने सप्टेंबर २०२५ मध्ये भारताचे एकूण WPR ५२.४% नोंदवले, ज्यात ग्रामीण भाग (५४.८%) शहरी (४७.४%) पेक्षा जास्त आहे.
10. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये DRDO ने SECI सोबत किती क्षमतेच्या सौर प्रकल्पांच्या विकासासाठी करार केला?
a) २०० मेगावॅट
b) ३०० मेगावॅट
c) ५०० मेगावॅट
d) १०० मेगावॅट
Answer: b) ३०० मेगावॅट
स्पष्टीकरण: DRDO ने SECI सोबत DRDO संस्थांमध्ये ३०० मेगावॅट सौर-आधारित नवीकरणीय ऊर्जा प्रकल्पांसाठी MoU केले, जे भारताच्या हिरव्या ऊर्जा ध्येयांशी जोडलेले आहे.
11. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये एका जर्मन नागरिकाने ग्रीसला कोणती प्राचीन वस्तू परत केली?
a) पार्थेनॉन मार्बल
b) ४थ्या शतकातील खांबाची चुनखडी राजधानी
c) एथेनियन फूलदान
d) स्पार्टन हेल्मेट
Answer: b) ४थ्या शतकातील खांबाची चुनखडी राजधानी
स्पष्टीकरण: एका जर्मन महिलाने १९६० च्या दशकात चोरलेली ओलंपियाच्या प्राचीन स्थळातील चुनखडी राजधानी ५० वर्षांनंतर परत केली.
12. ऑक्टोबर २०२५ पर्यंत १०० देशांची एकट्याने यात्रा करणारा सर्वात कमी वयाचा व्यक्ती कोण ठरला?
a) काम्या कार्तिकेयन
b) अर्जुन मालवीय
c) कुश पटेल
d) जिया अहमद
Answer: b) अर्जुन मालवीय
स्पष्टीकरण: १७ वर्षीय अमेरिकन अर्जुन मालवीयने फिजीमध्ये हा टप्पा गाठला, ज्यात पाच पासपोर्ट आणि हायस्कूलनंतर विविध जागतिक गंतव्यांची यात्रा केली.
13. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये ट्रम्प आणि पुतिन यांच्याशी संबंधित प्रमुख भू-राजकीय घटना काय होती?
a) संयुक्त UN संबोधन
b) युक्रेनवर फोन संभाषण
c) मॉस्कोमध्ये व्यापार शिखर संमेलन
d) शस्त्र नियंत्रण चर्चा
Answer: b) युक्रेनवर फोन संभाषण
स्पष्टीकरण: अमेरिकन अध्यक्ष ट्रम्प आणि रशियन अध्यक्ष पुतिन यांनी बुडापेस्ट बैठक आणि युक्रेन निराकरणावर चर्चा केली, जी जागतिक तणावांमध्ये झाली.
14. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये दोन वर्षांच्या इस्रायल-हमास युद्धाचा शेवट कोणत्या घटनेने झाला?
a) UN शांतता सेना तैनाती
b) मदत वाढीला परवानगी देणारा युद्धविराम करार
c) ICC युद्ध गुन्हे न्यायालय
d) सीमा निरस्त्रीकरण
Answer: b) मदत वाढीला परवानगी देणारा युद्धविराम करार
स्पष्टीकरण: इस्रायल आणि हमास यांच्यातील युद्धविरामाने ७ ऑक्टोबर २०२३ हल्ल्यांनंतर संघर्ष संपवला, ज्यामुळे रफाहमार्गे गाझामध्ये मानवी मदत ट्रक प्रवेश करू शकले.
15. ऑक्टोबर २०२५ च्या NASA अहवालात २०२४ ला काय सिद्ध करण्यात आले?
a) रेकॉर्डवरील सर्वात ओले वर्ष
b) रेकॉर्डवरील सर्वात उष्ण वर्ष
c) सर्वात जास्त जैवविविधता असलेले वर्ष
d) सर्वात थंड हिवाळ्याचे वर्ष
Answer: b) रेकॉर्डवरील सर्वात उष्ण वर्ष
स्पष्टीकरण: NASA डेटाने २०२४ ला पृथ्वीचे सर्वात उष्ण वर्ष सिद्ध केले, जे २०२३ पेक्षा जास्त आणि पहिल्यांदा पॅरिस कराराच्या १.५°C मर्यादेपलीकडे गेले.
16. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये दक्षिण कोरियाच्या बुसान नौसेना बंदरावर कोणत्या भारतीय जहाजाने बंदर भेट दिली?
a) INS विक्रांत
b) INS सह्याद्री
c) INS कोलकाता
d) INS अरिहंत
Answer: b) INS सह्याद्री
स्पष्टीकरण: INS सह्याद्रीची बुसान भेटीने भारत-दक्षिण कोरिया नौसेना संबंध मजबूत केले, जी समुद्री सुरक्षा आणि संयुक्त सरावांवर केंद्रित आहे.
17. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये भारताच्या NSG ने अयोध्येत कोणता नवीन ऑपरेशनल हब जाहीर केला?
a) सायबर कमांड सेंटर
b) काउंटर-टेरर हब
c) प्रशिक्षण अकादमी
d) लॉजिस्टिक्स बेस
Answer: b) काउंटर-टेरर हब
स्पष्टीकरण: NSG ने उत्तर प्रदेशातील अयोध्येत नवीन दहशतवादविरोधी हब स्थापन केला, जे संवेदनशील भागात जलद प्रतिसाद क्षमता वाढवतो.
18. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये उत्तर प्रदेशाने नदी पुनरुज्जीवनासाठी कोणते मिशन सुरू केले?
a) गंगा पुनरुज्जीवन
b) गोमती पुनरुज्जीवन मिशन
c) यमुना स्वच्छता
d) साबरमती पुनरुज्जीवन
Answer: b) गोमती पुनरुज्जीवन मिशन
स्पष्टीकरण: यूपी सरकारने गोमती नदीच्या नैसर्गिक प्रवाहाला पुनर्स्थापित करण्यासाठी गोमती पुनरुज्जीवन मिशन सुरू केले, ज्यात ९५% प्रदूषक अडवणे समाविष्ट आहे.
19. भारताच्या नागरी उड्डयन मंत्रालयाने २०२५ मध्ये कोणती निश्चित हवाई भाडे योजना सुरू केली?
a) एअरसेव्हर
b) फेअर से फुरसत
c) स्कायबजेट
d) फ्लायईजी
Answer: b) फेअर से फुरसत
स्पष्टीकरण: 'फेअर से फुरसत' निवडक मार्गांवर निश्चित भाडे देते, जी हवाई प्रवास स्वस्त करते आणि ग्राहक प्रवेशाला प्राधान्य देते.
20. २०२५ मध्ये हेपेटायटिस बी, HIV आणि सिफिलिसच्या आई-ते-बाळ प्रसारणाला संपवणारा पहिला जागतिक देश कोणता आहे?
a) भारत
b) मालदीव
c) श्रीलंका
d) भूतान
Answer: b) मालदीव
स्पष्टीकरण: मालदीवने WHO प्रमाणीकरण मिळवले, जे हे प्रसारण संपवणारा पहिला राष्ट्र ठरला, जे प्रभावी सार्वजनिक आरोग्य धोरणांचे प्रतिबिंब आहे.
21. भारतात सुरू करण्यात आलेल्या लॉजिस्टिक्स एक्सलन्स, अॅडव्हान्समेंट अँड परफॉर्मन्स शील्ड (LEAPS) २०२५ चे केंद्र काय आहे?
a) रस्ते पायाभूत सुविधा
b) राष्ट्रीय लॉजिस्टिक्स धोरण संरेखन
c) बंदर आधुनिकीकरण
d) रेल्वे मालवाहतूक
Answer: b) राष्ट्रीय लॉजिस्टिक्स धोरण संरेखन
स्पष्टीकरण: LEAPS २०२५ राष्ट्रीय लॉजिस्टिक्स धोरणाचे समर्थन करते, जी लॉजिस्टिक्स कार्यक्षमता सुधारून खर्च कमी करते आणि भारताची जागतिक स्पर्धा वाढवते.
22. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये इटलीच्या कॅम्पी फ्लेग्रेई ज्वालामुखीखाली AI च्या वापराने कोणती भूवैज्ञानिक शोध लागला?
a) लावा ट्यूब
b) रिंग फॉल्ट संरचना
c) मॅग्मा चेंबर
d) जीवाश्म ठेवी
Answer: b) रिंग फॉल्ट संरचना
स्पष्टीकरण: AI विश्लेषणाने एक रिंग फॉल्ट उघड केले जे मोठे उद्रेक ट्रिगर करू शकते, जे ज्वालामुखी जोखीम मूल्यांकनात मदत करते.
23. २०२५ फॉरेस्ट डिक्लेरेशन असेसमेंटनुसार २०२४ मध्ये जागतिक वनतोड दर काय होता?
a) ५.२ दशलक्ष हेक्टर
b) ८.१ दशलक्ष हेक्टर
c) १०.३ दशलक्ष हेक्टर
d) ३.९ दशलक्ष हेक्टर
Answer: b) ८.१ दशलक्ष हेक्टर
स्पष्टीकरण: अहवालाने २०२४ मध्ये ८.१ दशलक्ष हेक्टर वनतोड नोंदवले, जे २०३० पर्यंत शून्य वनतोड ध्येयापासून ६३% मागे आहे.
24. गृह मंत्रालयाच्या २०२५ अहवालानुसार भारतात डाव्या अतिरेकवादाने सर्वात जास्त प्रभावित तीन जिल्हे कोणते आहेत?
a) गडचिरोली, दंतेवाडा, बस्तर
b) बीजापूर, सुकमा, नारायणपूर
c) मलकांगिरी, कोरापुट, कंधमाल
d) भद्राद्री, वारंगल, खम्मम
Answer: b) बीजापूर, सुकमा, नारायणपूर
स्पष्टीकरण: MHA ने छत्तीसगढातील फक्त तीन जिल्ह्यांपर्यंत LWE प्रभावित क्षेत्रात घट नोंदवली, जी अतिरेकवादविरोधी प्रयत्नांमध्ये प्रगती दाखवते.
25. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये संरक्षण मंत्रालयाने SIG ७१६ रायफल्ससाठी नाइट साइट उपकरणांसाठी किती मूल्याचा करार केला?
a) ४५९.४७ कोटी रुपये
b) ६५९.४७ कोटी रुपये
c) ८५९.४७ कोटी रुपये
d) ५५९.४७ कोटी रुपये
Answer: b) ६५९.४७ कोटी रुपये
स्पष्टीकरण: संरक्षण मंत्रालयाने भारतीय सैन्यासाठी असॉल्ट रायफल्ससाठी ६५९.४७ कोटी रुपयांच्या नाइट साइट (इमेज इंटेंसिफायर) उपकरणांची खरेदी केली, जी रात्रीच्या लढाई क्षमता वाढवते.