Current Affairs 17th September 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. कोल इंडिया लिमिटेडने 11 सप्टेंबर 2025 रोजी 30,000 आदिवासी विद्यार्थ्यांना सक्षम करण्यासाठी कोणत्या कॉर्पोरेशनसोबत भागीदारी केली?
a) NSTFDC
b) NCST
c) TRIFED
d) EMRS
Answer: a) NSTFDC
स्पष्टीकरण: ही भागीदारी चार राज्यांमधील एकलव्य मॉडेल रेसिडेन्शियल स्कूलांना समर्थन देते.
2. नीती आयोगाने 10 सप्टेंबर 2025 रोजी उत्पादन आणि निर्यात 2030 पर्यंत 1 ट्रिलियन डॉलरपर्यंत वाढवण्यासाठी कोणता उपक्रम सुरू केला?
a) मेक इन इंडिया 2.0
b) इंडिया अॅज प्रोडक्ट नेशन
c) आत्मनिर्भर भारत 3.0
d) निर्यात प्रोत्साहन योजना
Answer: b) इंडिया अॅज प्रोडक्ट नेशन
स्पष्टीकरण: हा उपक्रम धोरणात्मक सुधारणांद्वारे भारताला जागतिक उत्पादन केंद्र म्हणून स्थापित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो.
3. राजस्थान विधानसभेने 10 सप्टेंबर 2025 रोजी सक्तीच्या धर्मांतरावर दंड आकारणारे कोणते विधेयक मंजूर केले?
a) राजस्थान फ्रीडम ऑफ रिलिजन अॅक्ट
b) राजस्थान प्रोहिबिशन ऑफ अनलॉफुल कन्व्हर्शन ऑफ रिलिजन बिल, 2025
c) राजस्थान अँटी-कन्व्हर्शन ऑर्डिनन्स
d) राजस्थान रिलिजियस हार्मनी अॅक्ट
Answer: b) राजस्थान प्रोहिबिशन ऑफ अनलॉफुल कन्व्हर्शन ऑफ रिलिजन बिल, 2025
स्पष्टीकरण: हे विधेयक सक्तीच्या धार्मिक धर्मांतरांना प्रतिबंध करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
4. भारत बंगालच्या उपसागरात कधी मिसाइल चाचणी घेण्याची अपेक्षा करतो?
a) 20-21 सप्टेंबर, 2025
b) 22-23 सप्टेंबर, 2025
c) 24-25 सप्टेंबर, 2025
d) 26-27 सप्टेंबर, 2025
Answer: c) 24-25 सप्टेंबर, 2025
स्पष्टीकरण: या तारखांदरम्यान या क्षेत्रात संभाव्य मिसाइल चाचणीच्या कार्याची अधिसूचना जारी करण्यात आली होती.
5. कोणत्या रेटिंग एजन्सीने FY2025-26 साठी भारताच्या जीडीपी वाढीचा अंदाज 6.9% पर्यंत सुधारित केला?
a) मूडीज
b) S&P
c) फिच
d) क्रिसिल
Answer: c) फिच
स्पष्टीकरण: भारताच्या पहिल्या तिमाहीत (एप्रिल-जून) अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी केल्यामुळे फिचने अंदाज ~6.5% वरून ~6.9% पर्यंत वाढवला.
6. 5 सप्टेंबर 2025 रोजी संपलेल्या आठवड्यापर्यंत भारताचा परकीय चलन साठा किती होता?
a) $650 बिलियन
b) $680 बिलियन
c) $698.26 बिलियन
d) $720 बिलियन
Answer: c) $698.26 बिलियन
स्पष्टीकरण: RBI ने ~$4.03 बिलियनची वाढ नोंदवली, ज्यामुळे एकूण रक्कम अंदाजे $698.26 बिलियन झाली.
7. 24 सप्टेंबर रोजी "मंगलुरु टेक्नोव्हँझा 2025" चे आयोजन कोणत्या राज्यात होणार आहे?
a) केरळ
b) तमिळनाडू
c) कर्नाटक
d) आंध्र प्रदेश
Answer: c) कर्नाटक
स्पष्टीकरण: हा कर्नाटक डिजिटल इकॉनॉमी मिशनचा भाग आहे, जो "बियॉन्ड बेंगलुरु" उपक्रमांतर्गत आयोजित टेक शिखर परिषद आहे.
8. 2025-26 हंगामासाठी भारतातील साखर उत्पादनाचा अंदाज काय आहे?
a) 28 मिलियन मेट्रिक टन
b) 30 मिलियन मेट्रिक टन
c) 34.9 मिलियन मेट्रिक टन
d) 40 मिलियन मेट्रिक टन
Answer: c) 34.9 मिलियन मेट्रिक टन
स्पष्टीकरण: पुरेशा साठ्यासह, भारत साखर निर्यात करण्याच्या स्थितीत आहे; उत्पादन अंदाजे 34.9 मिलियन टनापर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
9. कोणत्या मंत्रालयाने नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार प्रशिक्षणार्थी भत्त्याची श्रेणी ₹6,800-₹12,300 पर्यंत वाढवली?
a) शिक्षण मंत्रालय
b) कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (MSDE)
c) वित्त मंत्रालय
d) कामगार आणि रोजगार मंत्रालय
Answer: b) कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय (MSDE)
स्पष्टीकरण: अद्ययावत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, प्रशिक्षणार्थी भत्ता वाढवला गेला आणि या सुधारित श्रेणीत येतो.
10. कर्नाटकातील हसन जिल्ह्यात गणेश चतुर्थी विसर्जनादरम्यान कोणती दुखद घटना घडली?
a) मंदिरात चेंगराचेंगरी
b) मिरवणुकीत आग
c) ट्रकच्या धडकेने 10 लोकांचा मृत्यू
d) रस्त्यांवर पूर
Answer: c) ट्रकच्या धडकेने 10 लोकांचा मृत्यू
स्पष्टीकरण: गणेश मिरवणूक विसर्जनादरम्यान एक ट्रक अनियंत्रित झाला, ज्यामुळे मृत्यू आणि अनेक जण जखमी झाले.
11. कोणत्या दोन उपक्रमांनी/प्रकल्पांनी स्टार्टअप इकोसिस्टम मजबूत करण्यासाठी MoU वर स्वाक्षरी केली?
a) स्टार्टअप इंडियासह फ्लिपकार्ट
b) स्टार्टअप इंडियासह कारदेखो ग्रुप
c) दोन्ही अ आणि ब
d) डिजिटल इंडियासह फ्लिपकार्ट
Answer: c) दोन्ही अ आणि ब
स्पष्टीकरण: MoU स्टार्टअप्सना मार्गदर्शन, निधी, पायाभूत सुविधा इत्यादींद्वारे समर्थन देण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो.
12. कोणत्या राज्यात पुरामुळे 1,400 पेक्षा जास्त गावे प्रभावित झाली आणि 20,000 पेक्षा जास्त लोकांना वाचवण्यात आले?
a) उत्तर प्रदेश
b) पंजाब
c) केरळ
d) ओडिशा
Answer: b) पंजाब
स्पष्टीकरण: मुसळधार पावसामुळे आणि धरणातून पाणी सोडल्यामुळे पंजाबमधील अनेक जिल्ह्यांमध्ये परिस्थिती बिकट झाली.
13. नवीन गोड्या पाण्यातील मासा प्रजाती "गारा नमबशीएन्सिस" ची शोध कोणत्या भारतीय राज्यात झाली?
a) अरुणाचल प्रदेश
b) आसाम
c) मणिपूर
d) नागालँड
Answer: c) मणिपूर
स्पष्टीकरण: ही प्रजाती मणिपूरमधील कामजोंग जिल्ह्यातील नमबशी खोऱ्याजवळ चिंदविन नदीच्या तारेतलोक उपनदीत सापडली.
14. वक्फ (संशोधन) कायदा, 2025 लागू झाल्यानंतर मुरशिदाबाद आणि त्रिपुरामध्ये निषेधाचा विषय काय होता?
a) जमीन महसूल नियमांमध्ये बदल
b) वक्फ मालमत्तेची खाजगी संस्थांना विक्री
c) वक्फ मालमत्तेच्या व्यवस्थापनात राज्याचा हस्तक्षेप
d) वक्फ जमिनीवर मालमत्ता करात वाढ
Answer: c) वक्फ मालमत्तेच्या व्यवस्थापनात राज्याचा हस्तक्षेप
स्पष्टीकरण: कायदा पारदर्शिता आणण्याचे उद्दिष्ट ठेवतो, परंतु टीकाकारांचा असा विश्वास आहे की यामुळे सरकारला वक्फ मालमत्तांवर अधिक नियंत्रण मिळते.
15. 10 सप्टेंबर 2025 रोजी स्वाक्षरी केलेली भारत-इस्रायल द्विपक्षीय गुंतवणूक संधि कोणत्या क्षेत्रांवर केंद्रित आहे?
a) शेती आणि कापड
b) तंत्रज्ञान आणि संरक्षण
c) पर्यटन आणि शिक्षण
d) ऊर्जा आणि खाणकाम
Answer: b) तंत्रज्ञान आणि संरक्षण
स्पष्टीकरण: ही BIT उच्च-विकास क्षेत्रांमध्ये आर्थिक संबंधांचा विस्तार करते.
16. 11 सप्टेंबर 2025 रोजी CIL ने NSTFDC सोबत कोणत्या प्रकारच्या शाळांमधील विद्यार्थ्यांना समर्थन देण्यासाठी भागीदारी केली?
a) केंद्रीय विद्यालय
b) एकलव्य मॉडेल रेसिडेन्शियल स्कूल
c) नवोदय विद्यालय
d) राज्य सरकारी शाळा
Answer: b) एकलव्य मॉडेल रेसिडेन्शियल स्कूल
स्पष्टीकरण: ही भागीदारी चार राज्यांमधील 30,000 आदिवासी विद्यार्थ्यांना सक्षम करते.
17. 11 सप्टेंबर 2025 रोजी आयोजित INS अरावली कोणत्या शहरात आहे?
a) मुंबई
b) गुरुग्राम
c) विशाखापट्टणम
d) कोची
Answer: b) गुरुग्राम
स्पष्टीकरण: ही समुद्री क्षेत्र जागरूकतेसाठी किनारी आधारित सुविधा आहे.
18. 24-25 सप्टेंबर 2025 दरम्यान बंगालच्या उपसागरात कोणती प्रमुख घटना घडणार आहे?
a) मोठ्या प्रमाणात नौदल अभ्यास
b) भारताद्वारे मिसाइल चाचणी
c) शेजारील देशांसह संयुक्त समुद्री डाकूविरोधी गस्त
d) अपतटीय ऊर्जा लिलाव
Answer: b) भारताद्वारे मिसाइल चाचणी
स्पष्टीकरण: या तारखांवर बंगालच्या उपसागरात संभाव्य मिसाइल चाचणीची अधिसूचना जारी करण्यात आली होती.
19. 17 सप्टेंबर 2025 रोजी भारतीय शेअर बाजार निर्देशांक का वाढले?
a) देशांतर्गत उत्पादन ऑर्डरमध्ये वाढ
b) अमेरिकेसह व्यापार चर्चांवरील आशावाद आणि फेडरल रिझर्व्हच्या दर कपातीची अपेक्षा
c) नैसर्गिक वायू साठ्याचा शोध
d) परकीय थेट गुंतवणूक घोषणांमध्ये वाढ
Answer: b) अमेरिकेसह व्यापार चर्चांवरील आशावाद आणि फेडरल रिझर्व्हच्या दर कपातीची अपेक्षा
स्पष्टीकरण: बाजाराने अमेरिकेसह व्यापार चर्चांच्या संकेतांवर आणि व्याजदरात कपात होण्याच्या अपेक्षांवर सकारात्मक प्रतिसाद दिला.
20. सप्टेंबर 2025 मध्ये स्पाइसजेटच्या उड्डाण आपत्कालीन परिस्थितीत काय घडले?
a) इंजिनला आग
b) मध्य हवेत डीकंप्रेशन
c) टेकऑफनंतर चाक पडले
d) पक्ष्याच्या धडकेमुळे कॉकपिट खराब झाले
Answer: c) टेकऑफनंतर चाक पडले
स्पष्टीकरण: कांडलामधून टेकऑफ केल्यानंतर थोड्याच वेळात एक चाक निघाले; विमान मुंबईत सुरक्षितपणे उतरले.
21. आर्थिक वर्ष २०२४-२५ च्या अखेरीस भारताचे बाह्य कर्ज कोणत्या टप्प्यावर पोहोचले आहे?
a) $५०० अब्ज
b) $६०० अब्ज
c) $७३६.३ अब्ज
d) $८०० अब्ज पेक्षा जास्त
Answer: c) $७३६.३ अब्ज
स्पष्टीकरण: मार्च २०२५ च्या अखेरीस भारताचे बाह्य कर्ज १०% पेक्षा जास्त वाढून $७३६.३ अब्ज झाले, जे ७ वर्षांतील सर्वात जलद वाढ आहे.
22. पीएलएफएस नुसार ऑगस्ट २०२५ मध्ये भारताचा बेरोजगारी दर (यूआर) किती होता?
a) ६.०%
b) ५.१%
c) ४.८%
d) ५.५%
Answer: b) ५.१%
स्पष्टीकरण: दुसऱ्या महिन्यात बेरोजगारी दर ५.१% पर्यंत घसरला.
23. हरियाणातील गुरुग्राम येथे भारतीय नौदलाने तैनात केलेले "INS अरावली" म्हणजे काय?
a) नवीन युद्धनौका
b) नौदल तळ/सुविधा
c) पाणबुडी दुरुस्ती यार्ड
d) कोस्टल रडार स्टेशन
Answer: b) नौदल तळ/सुविधा
स्पष्टीकरण: आयएनएस अरावली ही गुरुग्राममधील एक नौदल सुविधा आहे जी हिंद महासागर प्रदेशासाठी आयएमएसी आणि माहिती फ्यूजन सेंटरला समर्थन देते.
24. आकडेवारीनुसार, भारतातील सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित खटल्यांची संख्या कोणत्या मुद्द्यावर प्रकाश टाकते?
a) दिवाणी खटल्यांची संख्या कमी होत आहे
b) बहुतेक प्रकरणे एका वर्षापेक्षा कमी कालावधीत निकाली निघतात
c) प्रलंबित खटल्यांची संख्या ८८,००० पेक्षा जास्त झाली आहे
d) फौजदारी खटल्यांची संख्या दिवाणी खटल्यांपेक्षा जास्त आहे
Answer: c) प्रलंबित खटल्यांची संख्या ८८,००० पेक्षा जास्त झाली आहे.
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित खटल्यांची संख्या अंदाजे ८८,४१७ पर्यंत वाढली आहे.
25. आर्थिक वर्ष २०२४-२५ पर्यंत भारताच्या बाह्य कर्जात दीर्घकालीन कर्जाचा वाटा किती असेल?
a) ५०%
b) ६०%
c) ८१.७%
d) ७०%
Answer: c) ८१.७%
स्पष्टीकरण: एकूण बाह्य कर्जापैकी सुमारे ८१.७% दीर्घकालीन होते.