Current Affairs 18th July 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. कोणत्या देशाने नुकतेच जगातील पहिले खोल समुद्र रडार विकसित केले जे उंचावर उडणाऱ्या विमानांचा शोध घेऊ शकते?
a) अमेरिका
b) रशिया
c) चीन
d) जपान
उत्तर: c) चीन
स्पष्टीकरण: चीनने 2025 मध्ये जगातील पहिल्या खोल समुद्र रडारच्या विकासाची घोषणा केली, जी संरक्षण तंत्रज्ञानातील एक महत्त्वपूर्ण प्रगती आहे. हे रडार पाण्याखालील उंचावर उडणाऱ्या विमानांचा शोध घेऊ शकते, ज्यामुळे दक्षिण चीन समुद्रासारख्या वादग्रस्त क्षेत्रांमध्ये चीनच्या देखरेख आणि लष्करी क्षमतेत वाढ झाली आहे.
2. इंदिरम्मा आत्मीय भरोसा योजना नुकतीच कोणत्या राज्यात सुरू झाली?
a) आंध्र प्रदेश
b) तेलंगणा
c) कर्नाटक
d) तमिळनाडू
उत्तर: b) तेलंगणा
स्पष्टीकरण: तेलंगणा सरकारने 2025 मध्ये इंदिरम्मा आत्मीय भरोसा योजना सुरू केली, जी महिलांसह आणि वृद्धांसह असुरक्षित गटांना आर्थिक आणि सामाजिक सुरक्षा सहाय्य प्रदान करण्यासाठी आहे.
3. प्रजासत्ताक दिन परेड 2025 मध्ये राज्ये/केंद्रशासित प्रदेश श्रेणीमध्ये कोणत्या राज्याच्या झांकीने प्रथम पुरस्कार जिंकला?
a) मध्य प्रदेश
b) महाराष्ट्र
c) उत्तर प्रदेश
d) राजस्थान
उत्तर: c) उत्तर प्रदेश
स्पष्टीकरण: उत्तर प्रदेशच्या झांकीने, जी 26 जानेवारी 2025 रोजी प्रजासत्ताक दिन परेडमध्ये प्रदर्शित केली गेली, तिने राज्याच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आणि पायाभूत सुविधा आणि पर्यटन यासारख्या विकासात्मक यशांचे चित्रण करून प्रथम पुरस्कार जिंकला.
4. 2025 मध्ये हातमाग परिषद ‘मंथन’ चे उद्घाटन कोणी केले?
a) नरेंद्र मोदी
b) स्मृती इराणी
c) पीयूष गोयल
d) गिरिराज सिंह
उत्तर: d) गिरिराज सिंह
स्पष्टीकरण: केंद्रीय कापडमंत्री गिरिराज सिंह यांनी 2025 मध्ये हातमाग परिषद ‘मंथन’ चे उद्घाटन केले, ज्याचा उद्देश भारताच्या हातमाग उद्योगाला प्रोत्साहन देणे, कारागिरांना पाठिंबा देणे आणि ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांतर्गत निर्यात वाढवणे आहे.
5. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी 2025 मध्ये किती मुलांना प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कार प्रदान केला?
a) 17
b) 15
c) 18
d) 20
उत्तर: a) 17
स्पष्टीकरण: 22 जानेवारी 2025 रोजी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी नवोन्मेष, क्रीडा, कला आणि सामाजिक सेवा यासारख्या क्षेत्रांतील उत्कृष्ट योगदानासाठी 17 मुलांना प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कार प्रदान केला.
6. 76व्या प्रजासत्ताक दिन परेड 2025 मध्ये त्रि-सेवा झांकीचा विषय कोणता होता?
a) एकसंध भारत, सशक्त भारत
b) शक्तिशाली आणि सुरक्षित भारत
c) भारताचा संरक्षण वारसा
d) भारताचा संयुक्त संरक्षण दृष्टीकोन
उत्तर: b) शक्तिशाली आणि सुरक्षित भारत
स्पष्टीकरण: 2025 च्या प्रजासत्ताक दिन परेडमधील त्रि-सेवा झांकीचा विषय ‘शक्तिशाली आणि सुरक्षित भारत’ होता, जो भारतीय सशस्त्र दलांच्या एकतेचे आणि आधुनिकीकरणाच्या प्रयत्नांचे प्रदर्शन करतो.
7. नुकताच बातम्यांमध्ये असलेली एम जन्मन योजना कोणत्या गटाशी संबंधित आहे?
a) MSME मालक
b) शेतकरी
c) विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गट
d) अनिवासी भारतीय
उत्तर: c) विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गट
स्पष्टीकरण: भारत सरकारने सुरू केलेली एम जन्मन योजना विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गटांचे (PVTGs) सामाजिक-आर्थिक उत्थानावर लक्ष केंद्रित करते, ज्यामध्ये शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि उपजीविका सहाय्य यांचा समावेश आहे.
8. नुकताच कोणत्या देशाने पॅरिस हवामान करारातून माघार घेतली?
a) अमेरिका
b) जर्मनी
c) फ्रान्स
d) यापैकी कोणताही नाही
उत्तर: a) अमेरिका
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये, संयुक्त राज्य अमेरिकेने राष्ट्रीय धोरण आणि आर्थिक प्राधान्यांमध्ये बदलांचा हवाला देत पॅरिस हवामान करारातून माघार घेतली, ज्यामुळे जागतिक हवामान प्रयत्नांवर परिणाम झाला.
9. 21 जानेवारी 1972 रोजी कोणत्या तीन राज्यांना पूर्ण राज्याचा दर्जा देण्यात आला?
a) नागालँड, मणिपूर आणि त्रिपुरा
b) त्रिपुरा, मणिपूर आणि मेघालय
c) आसाम, मणिपूर आणि मिझोरम
d) सिक्कीम, मेघालय आणि त्रिपुरा
उत्तर: b) त्रिपुरा, मणिपूर आणि मेघालय
स्पष्टीकरण: 21 जानेवारी 1972 रोजी, उत्तर-पूर्वी क्षेत्र (पुनर्गठन) कायद्यांतर्गत त्रिपुरा, मणिपूर आणि मेघालय यांना पूर्ण राज्याचा दर्जा देण्यात आला, जो भारताच्या संघीय संरचनेत एक महत्त्वपूर्ण पाऊल होता.
10. क्लैरि5 चे NCRP एकीकरण समाधान लागू करणारी पहिली भारतीय बँक कोणती होती?
a) पंजाब नॅशनल बँक
b) बँक ऑफ बडोदा
c) बँक ऑफ इंडिया
d) कॅनरा बँक
उत्तर: a) पंजाब नॅशनल बँक
स्पष्टीकरण: पंजाब नॅशनल बँक 2025 मध्ये क्लैरि5 चे NCRP एकीकरण समाधान लागू करणारी पहिली भारतीय बँक बनली, ज्यामुळे प्रगत विश्लेषणाद्वारे आर्थिक फसवणूक शोधणे आणि प्रतिबंध करणे याची क्षमता वाढली.
11. नुकताच बातम्यांमध्ये असलेली पोलावरम बहुउद्देशीय प्रकल्प कोणत्या राज्यात आहे?
a) केरळ
b) कर्नाटक
c) आंध्र प्रदेश
d) महाराष्ट्र
उत्तर: c) आंध्र प्रदेश
स्पष्टीकरण: पोलावरम बहुउद्देशीय प्रकल्प, जो एक प्रमुख सिंचन आणि जलविद्युत उपक्रम आहे, आंध्र प्रदेशात आहे. 2025 मध्ये प्रगती अद्यतने आणि निधी चर्चांमुळे तो बातम्यांमध्ये राहिला.
12. सामान्य-उद्देश्य AI (GPAI) आचार संहिता कधी प्रकाशित झाली?
a) 5 जुलै 2025
b) 20 जुलै 2025
c) 15 जुलै 2025
d) 10 जुलै 2025
उत्तर: d) 10 जुलै 2025
स्पष्टीकरण: GPAI आचार संहिता 10 जुलै 2025 रोजी युरोपियन युनियनने प्रकाशित केली, ज्यामुळे AI डेव्हलपर आणि वापरकर्त्यांना EU च्या AI कायद्याचे पालन करणे आणि नैतिक AI तैनात सुनिश्चित करणे यासाठी मार्गदर्शन मिळेल.
13. चहाच्या बागांतील कामगारांसाठी ‘एति कोलि दुति पात’ योजना नुकतीच कोणत्या राज्याने सुरू केली?
a) आसाम
b) पश्चिम बंगाल
c) केरळ
d) तमिळनाडू
उत्तर: a) आसाम
स्पष्टीकरण: आसामने 2025 मध्ये ‘एति कोलि दुति पात’ योजना सुरू केली, ज्यामुळे चहाच्या बागांतील कामगारांचे जीवनमान आणि कल्याण सुधारण्यासाठी, जे राज्याच्या अर्थव्यवस्थेतील महत्त्वपूर्ण समुदाय आहेत.
14. खेलो इंडिया युथ गेम्स 2025 चा खिताब कोणी जिंकला?
a) हरियाणा
b) पंजाब
c) महाराष्ट्र
d) तमिळनाडू
उत्तर: c) महाराष्ट्र
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राने खेलो इंडिया युथ गेम्स 2025 मध्ये पदक तालिकेत शीर्ष स्थान मिळवले, ज्यामध्ये ॲथलेटिक्स, जलतरण आणि कुस्ती यासारख्या खेळांमध्ये आपले वर्चस्व दाखवले.
15. नुकताच कोणत्या राज्यातील ऐतिहासिक शहर गया याचे नाव बदलले गेले?
a) उत्तर प्रदेश
b) बिहार
c) झारखंड
d) मध्य प्रदेश
उत्तर: b) बिहार
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये, बिहार सरकारने सांस्कृतिक किंवा प्रशासकीय प्राधान्यांना प्रतिबिंबित करण्यासाठी ऐतिहासिक शहर गया याचे नाव बदलले, ज्यामुळे वारसा संरक्षणावर चर्चा सुरू झाली.
16. वन नेशन-वन पोर्ट प्रक्रिया (ONOP) कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केली?
a) बंदरे, नौवहन आणि जलमार्ग मंत्रालय
b) अर्थ मंत्रालय
c) वाणिज्य मंत्रालय
d) संरक्षण मंत्रालय
उत्तर: a) बंदरे, नौवहन आणि जलमार्ग मंत्रालय
स्पष्टीकरण: बंदरे, नौवहन आणि जलमार्ग मंत्रालयाने 2025 मध्ये ONOP सुरू केली, ज्यामुळे भारतातील बंदर संचालन मानकीकृत आणि सुव्यवस्थित होऊन समुद्री कार्यक्षमता वाढेल.
17. फेब्रुवारी 2025 मध्ये सेबीच्या अध्यक्षपदी कोणाची नियुक्ती झाली?
a) बलवीर सिंह
b) मणी शंकर
c) जितेंद्र कुमार
d) तुहिन कांता पांडे
उत्तर: d) तुहिन कांता पांडे
स्पष्टीकरण: वरिष्ठ नोकरशहा तुहिन कांता पांडे यांची फेब्रुवारी 2025 मध्ये सेबीच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती झाली, ज्यामुळे आर्थिक बाजार नियमांचे निरीक्षण होईल.
18. 9वी राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य परिषद 2025 मध्ये कोठे आयोजित झाली?
a) तेलंगणा
b) महाराष्ट्र
c) ओडिशा
d) कर्नाटक
उत्तर: c) ओडिशा
स्पष्टीकरण: 9वी राष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य परिषद 28 फेब्रुवारी 2025 रोजी पुरी, ओडिशामध्ये आयोजित झाली, ज्यामध्ये आरोग्य सुधारणा आणि प्रवेशावर लक्ष केंद्रित केले गेले.
19. गोबरधन पोर्टलचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) सौर ऊर्जा प्रणालींना प्रोत्साहन देणे
b) बायोगॅस/संपीडित बायोगॅस प्रकल्पांच्या स्थापनेची प्रक्रिया सुव्यवस्थित करणे
c) ग्रामीण विद्युतीकरण प्रकल्पांना सुलभ करणे
d) सिंचन प्रणाली विकसित करणे
उत्तर: b) बायोगॅस/संपीडित बायोगॅस प्रकल्पांच्या स्थापनेची प्रक्रिया सुव्यवस्थित करणे
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये सुरू झालेल्या गोबरधन पोर्टलचा उद्देश बायोगॅस आणि संपीडित बायोगॅस प्रकल्पांच्या स्थापनेची प्रक्रिया सुलभ करणे आहे, ज्यामुळे भारतात टिकाऊ ऊर्जा समाधानांना प्रोत्साहन मिळेल.
20. 2025 मध्ये बांसवाडा, पाली आणि सीकर नावाच्या तीन प्रभागांना कोणत्या राज्याने विसर्जित केले?
a) गुजरात
b) उत्तर प्रदेश
c) राजस्थान
d) बिहार
उत्तर: c) राजस्थान
स्पष्टीकरण: राजस्थान सरकारने 2025 मध्ये प्रशासन सुव्यवस्थित करण्यासाठी आणि प्रशासकीय खर्च कमी करण्यासाठी बांसवाडा, पाली आणि सीकर यांच्या प्रशासकीय प्रभागांना विसर्जित केले.
21. आसाममध्ये सापडलेल्या नव्या सरड्याच्या प्रजातीचे नाव काय आहे?
a) Cnemaspis brahmaputra
b) Cnemaspis assamensis
c) Cnemaspis dirgheswari
d) Cnemaspis guwahati
उत्तर: a) Cnemaspis brahmaputra
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये आसाममधील दीर्घेश्वरी मंदिराजवळ एक नवीन सरड्याची प्रजात, Cnemaspis brahmaputra, सापडली, जी भारताच्या जैवविविधता नोंदींमध्ये योगदान देते.
22. वॉलिस लाइन कोणाशी संबंधित आहे?
a) भूवैज्ञानिक दोष रेखा
b) आशियाई आणि ऑस्ट्रेलियाई प्राणी प्रजातींना वेगळे करणारी सीमा
c) समुद्री व्यापार मार्ग
d) हवामान बदल उपक्रम
उत्तर: b) आशियाई आणि ऑस्ट्रेलियाई प्राणी प्रजातींना वेगळे करणारी सीमा
स्पष्टीकरण: वॉलिस लाइन ही मलय द्वीपसमूहातील एक जैव-भौगोलिक सीमा आहे, जी आशियाई आणि ऑस्ट्रेलियाई प्राणी प्रजातींना वेगळे करते, ज्याचे नाव अल्फ्रेड रसेल वॉलिस यांच्या नावावर आहे.
23. 2025 मध्ये लार्ज हॅड्रॉन कोलायडरमध्ये कोणता महत्त्वपूर्ण शोध लागला?
a) डार्क मॅटर कण
b) गुरुत्वाकर्षण लहरी
c) नवीन उप-परमाणु कण
d) बॅरियन्समधील CP उल्लंघन
उत्तर: d) बॅरियन्समधील CP उल्लंघन
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये, लार्ज हॅड्रॉन कोलायडरने बॅरियन्समधील CP उल्लंघनाचा पहिला स्पष्ट पुरावा पुष्टी केला, जो विश्वातील पदार्थ-प्रतिपदार्थ असममिती समजण्यात एक यश आहे.
24. डिजिटल जमीन नोंदणीसाठी ‘माय डीड’ योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली?
a) हरियाणा
b) उत्तराखंड
c) पंजाब
d) हिमाचल प्रदेश
उत्तर: d) हिमाचल प्रदेश
स्पष्टीकरण: हिमाचल प्रदेशने 2025 मध्ये ‘माय डीड’ योजना सुरू केली, ज्यामुळे मालमत्ता व्यवहारांमध्ये पारदर्शिता आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्यासाठी जमीन नोंदणी प्रक्रिया डिजिटल केली गेली.
25. 2025 मध्ये ‘ड्रोर-1’ उपग्रह कोणत्या देशाने प्रक्षेपित केला?
a) भारत
b) चीन
c) इस्रायल
d) रशिया
उत्तर: c) इस्रायल
स्पष्टीकरण: इस्रायलने 2025 मध्ये ‘ड्रोर-1’, त्याचा पहिला पूर्ण स्वदेशी संचार उपग्रह, प्रक्षेपित केला, जो त्याच्या अंतराळ तंत्रज्ञान क्षमतांमध्ये एक मैलाचा दगड आहे.
जर तुम्हाला आणखी काही सहाय्य हवे असेल, तर कृपया सांगा!