Current Affairs 19th August 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. भारतामधील सर्व ग्राहक आयोगांचे संगणकीकरण आणि नेटवर्किंग करण्यासाठी 'ई-जागृती' नावाचे प्लॅटफॉर्म कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केले आहे?
a) ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय
b) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
c) कृषी मंत्रालय
d) ग्रामीण विकास मंत्रालय
Answer: a) ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालय
स्पष्टीकरण: 'ई-जागृती' प्लॅटफॉर्म १ जानेवारी २०२५ रोजी सुरू करण्यात आले, जेणेकरून ग्राहक ऑनलाइन तक्रार दाखल करू शकतील आणि प्रकरणाचा मागोवा घेऊ शकतील. यामुळे ग्राहक वादांचे निराकरण अधिक पारदर्शक, कार्यक्षम आणि जलद होईल.
2. नुकतीच सौदी अरेबिया, कुवेत आणि कतारमध्ये पाठवलेल्या 'हलमन' जर्दाळूचा प्राथमिक स्रोत भारताचा कोणता प्रदेश आहे?
a) महाराष्ट्र
b) लडाख
c) मध्य प्रदेश
d) कर्नाटक
Answer: b) लडाख
स्पष्टीकरण: 'हलमन' जर्दाळू ही लडाखच्या 'शाम' प्रदेशात आढळणारी एक उत्कृष्ट जात आहे. या जर्दाळूची खेप आखाती देशांमध्ये प्रथमच निर्यात करण्यात आली.
3. डिब्रू-सैखोवा राष्ट्रीय उद्यान भारताच्या कोणत्या राज्यात आहे?
a) अरुणाचल प्रदेश
b) नागालँड
c) मणिपूर
d) आसाम
Answer: d) आसाम
स्पष्टीकरण: डिब्रू-सैखोवा राष्ट्रीय उद्यान, जे युनेस्को बायोस्फीअर रिझर्व्ह आहे, आसाममधील दिब्रुगढ आणि तिनसुकिया जिल्ह्यांमध्ये आहे. अलीकडील एका अभ्यासानुसार, या उद्यानातील स्थानिक वनस्पतींच्या प्रजातींमुळे नदीच्या परिसंस्थेत बदल होत आहे.
4. अरुणाचल प्रदेशमधील 'आरोग्यम हेल्थ अँड वेलनेस सेंटर' भारतीय सैन्याच्या कोणत्या उपक्रमांतर्गत सुरू करण्यात आले आहे?
a) ऑपरेशन मैत्री
b) ऑपरेशन सद्भावना
c) ऑपरेशन रक्षक
d) ऑपरेशन विजय
Answer: b) ऑपरेशन सद्भावना
स्पष्टीकरण: अरुणाचल प्रदेशमध्ये भारतीय सैन्याच्या 'ऑपरेशन सद्भावना' या उपक्रमाचा भाग म्हणून 'आरोग्यम हेल्थ अँड वेलनेस सेंटर'चे उद्घाटन करण्यात आले. यात मूलभूत जीवन रक्षक सुविधा उपलब्ध आहेत, जेणेकरून दुर्गम भागांमध्ये सामाजिक मदत दिली जाऊ शकेल.
5. नुकताच एका भारतीय गिर्यारोहकाने चढलेला माउंट एलब्रस हा पर्वत कोणत्या देशात स्थित आहे?
a) भारत
b) चीन
c) फ्रान्स
d) रशिया
Answer: d) रशिया
स्पष्टीकरण: माउंट एलब्रस युरोपमधील सर्वात उंच शिखर आहे आणि ते दक्षिण-पश्चिम रशियामधील कॉकेशस पर्वतांमध्ये आहे. अरुणाचल प्रदेशच्या कबक यानो यांनी अलीकडेच यशस्वीरित्या यावर चढाई केली.
6. एशियन ओपन शॉर्ट ट्रॅक स्पीड स्केटिंग ट्रॉफी २०२५ चे आयोजन कोणता देश करणार आहे?
a) भारत
b) जपान
c) चीन
d) दक्षिण कोरिया
Answer: a) भारत
स्पष्टीकरण: भारत पहिल्यांदाच आंतरराष्ट्रीय हिवाळी क्रीडा स्पर्धा, एशियन ओपन शॉर्ट ट्रॅक स्पीड स्केटिंग ट्रॉफी २०२५, २0-२३ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान उत्तराखंडमधील देहरादून येथे आयोजित करणार आहे.
7. इंडियन फिल्म फेस्टिव्हल ऑफ मेलबर्न २०२५ मध्ये 'सर्वोत्कृष्ट चित्रपट दिग्दर्शक' (Best Film Director) चा पुरस्कार कोणी जिंकला आहे?
a) प्रभू देवा
b) चंद्रलीला भंसाली
c) अनुराग कश्यप
d) संजय लीला भंसाली
Answer: b) चंद्रलीला भंसाली
स्पष्टीकरण: चंद्रलीला भंसाली यांनी इंडियन फिल्म फेस्टिव्हल ऑफ मेलबर्न (IFFM) २०२५ मध्ये 'सर्वोत्कृष्ट चित्रपट दिग्दर्शक' (Best Film Director) चा पुरस्कार जिंकला.
8. ऍपलची प्रमुख उत्पादन भागीदार असलेल्या कोणत्या कंपनीने नुकतेच भारतात आयफोन १७ चे उत्पादन सुरू केले आहे?
a) विस्ट्रॉन
b) पेगाट्रॉन
c) फॉक्सकॉन
d) लक्सशेअर
Answer: c) फॉक्सकॉन
स्पष्टीकरण: ऍपलच्या सर्वात मोठ्या उत्पादन भागीदारांपैकी एक असलेल्या फॉक्सकॉनने बेंगळुरूच्या देवनहल्ली येथील आपल्या नवीन कारखान्यात आयफोन १७ चे उत्पादन सुरू केले आहे, ज्यामुळे ऍपलच्या जागतिक पुरवठा साखळीत भारताची भूमिका अधिक मजबूत झाली आहे.
9. जुलै २०२५ मध्ये भारताची बेरोजगारीची टक्केवारी किती झाली आहे?
a) ६.१%
b) ५.८%
c) ५.२%
d) ४.९%
Answer: c) ५.२%
स्पष्टीकरण: १९ ऑगस्ट २०२५ रोजी जारी करण्यात आलेल्या आकडेवारीनुसार, जुलै २०२५ मध्ये भारताची बेरोजगारीची टक्केवारी कमी होऊन ५.२% झाली.
10. नुकतेच ८९ वर्षांच्या वयात निधन झालेले प्रसिद्ध क्रिकेटपटू कोण होते?
a) शेन वॉर्न
b) बॉब सिम्पसन
c) रिकी पॉंटिंग
d) मार्क वॉ
Answer: b) बॉब सिम्पसन
स्पष्टीकरण: प्रसिद्ध क्रिकेटपटू बॉब सिम्पसन यांचे नुकतेच ८९ वर्षांच्या वयात निधन झाले.
11. 'ब्युरेवेस्टनिक' (Burevestnik) या अणु-शक्तीवर चालणाऱ्या क्रूझ क्षेपणास्त्राच्या नवीन चाचण्यांसाठी कोणता देश तयारी करत आहे?
a) रशिया
b) चीन
c) फ्रान्स
d) संयुक्त राष्ट्र अमेरिका
Answer: a) रशिया
स्पष्टीकरण: रशिया ब्युरेवेस्टनिक अणु-शक्तीवर चालणाऱ्या क्रूझ क्षेपणास्त्राच्या नवीन चाचण्यांची तयारी करत आहे. हे एक असे शस्त्र आहे, जे त्याच्या अमर्याद मारक क्षमतेसाठी ओळखले जाते.
12. तातो-II जलविद्युत प्रकल्प (Tato-II Hydroelectric Project) भारताच्या कोणत्या राज्यात स्थित आहे?
a) अरुणाचल प्रदेश
b) आसाम
c) सिक्कीम
d) पश्चिम बंगाल
Answer: a) अरुणाचल प्रदेश
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या आर्थिक व्यवहार समितीने नुकतेच अरुणाचल प्रदेशमध्ये असलेल्या तातो-II जलविद्युत प्रकल्पाला मंजुरी दिली आहे.
13. नुकत्याच बातम्यांमध्ये आलेल्या 'कासरगोडिया शीबे' आणि 'पिलार्टा वामन' या प्रजाती कोणत्या प्राणी समूहाशी संबंधित आहेत?
a) बेडूक
b) कोळी
c) खेकडा
d) मासा
Answer: c) खेकडा
स्पष्टीकरण: खेकड्यांच्या या दोन नवीन प्रजाती नुकत्याच भारतीय वैज्ञानिकांनी शोधून त्यांना नाव दिले आहे.
14. 'हेप्टाप्लेरम असामिकम' (Heptapleurum assamicum) नावाची एक नवीन वनस्पती नुकतीच कोणत्या भारतीय राज्यात सापडली आहे?
a) अरुणाचल प्रदेश
b) आसाम
c) नागालँड
d) त्रिपुरा
Answer: b) आसाम
स्पष्टीकरण: वैज्ञानिकांनी नुकतीच ही नवीन वनस्पती आसाममध्ये शोधली आणि तिचे नाव त्या राज्याच्या नावावरून ठेवले.
15. 'विष्णुगाड पिपलकोटी जलविद्युत प्रकल्प' कोणत्या राज्यात आहे?
a) ओडिशा
b) उत्तराखंड
c) हिमाचल प्रदेश
d) मध्य प्रदेश
Answer: b) उत्तराखंड
स्पष्टीकरण: हा जलविद्युत प्रकल्प उत्तराखंडमध्ये आहे, हे राज्य अनेक नदी-आधारित ऊर्जा प्रकल्पांसाठी ओळखले जाते.
16. खालीलपैकी कोणते रशियाने विकसित केलेले आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे?
a) आरएस-२८ सरमत (RS-28 Sarmat)
b) डीएफ-४१ (DF-41)
c) एलजीएम-३० मिनुटमॅन (LGM-30 Minuteman)
d) अग्नी-व्ही (Agni-V)
Answer: a) आरएस-२८ सरमत (RS-28 Sarmat)
स्पष्टीकरण: आरएस-२८ सरमत हे रशियाने विकसित केलेले आणि तैनात केलेले एक शक्तिशाली आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (ICBM) आहे.
17. 'एचक्यू-१६' (HQ-16) ही पृष्ठभागावरून हवेत मारा करणारी (SAM) प्रणाली कोणत्या देशाने विकसित केली आहे?
a) चीन
b) फ्रान्स
c) इस्त्रायल
d) रशिया
Answer: a) चीन
स्पष्टीकरण: एचक्यू-१६ ही मध्यम पल्ल्याची हवाई संरक्षण मिसाइल प्रणाली आहे, जी चीनने विकसित केली आहे.
18. नुकत्याच चर्चेत असलेले 'ऑस्ट्रलोपिथेकस' (Australopithecus) काय आहे?
a) माशांची एक नवीन प्रजाती
b) पारंपारिक औषध
c) विलुप्त झालेल्या प्राइमेटांचा एक गट
d) एक फुलझाड
Answer: c) विलुप्त झालेल्या प्राइमेटांचा एक गट
स्पष्टीकरण: ऑस्ट्रलोपिथेकस हे विलुप्त झालेल्या मानवासारख्या प्राण्यांचे एक वंश आहे. या वंशाशी संबंधित अलीकडील काही शोध बातम्यांमध्ये आले आहेत.
19. 'पहल' (PAHAL) योजनेसाठी कोणते मंत्रालय जबाबदार आहे, ज्याचा उद्देश एलपीजी सिलिंडरसाठी थेट सबसिडी देणे आहे?
a) पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय
b) विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
c) कृषी मंत्रालय
d) वित्त मंत्रालय
Answer: a) पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय
स्पष्टीकरण: 'पहल' (प्रत्यक्ष हस्तांतरित लाभ) योजना पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने सुरू केली होती, जेणेकरून एलपीजीची सबसिडी थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये हस्तांतरित केली जाईल.
20. 'भारत-यूके व्यापक आर्थिक आणि व्यापार करार' (CETa) २०२५ वर कोणत्या दोन देशांनी स्वाक्षरी केली, ज्यात डिजिटल व्यापारावर एक अध्याय समाविष्ट आहे?
a) भारत आणि युनायटेड किंगडम
b) भारत आणि संयुक्त राज्य अमेरिका
c) भारत आणि जपान
d) भारत आणि जर्मनी
Answer: a) भारत आणि युनायटेड किंगडम
स्पष्टीकरण: २०२५ मध्ये स्वाक्षरी झालेला 'CETA' करार भारत आणि यूकेमधील आर्थिक संबंध मजबूत करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे, ज्यात डिजिटल व्यापारावर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे.
21. मानवांना ६,००० मीटर खोल पाण्यात घेऊन जाण्यासाठी स्वयंचलित मानवी पाणबुडी विकसित करण्यासाठी 'समुद्रयान मिशन' कोणत्या देशाने सुरू केले आहे?
a) भारत
b) चीन
c) जपान
d) रशिया
Answer: a) भारत
स्पष्टीकरण: 'समुद्रयान मिशन' हे भारताचे पहिले मानवी गहन-समुद्री मिशन आहे. याचे उद्दीष्ट 'मत्स्य ६०००' (Matsya 6000) नावाचे पाणबुडी विकसित करणे आहे, जी खोल समुद्राच्या शोधासाठी उपयोगी पडेल.
22. नुकतेच डीआरडीओने यशस्वीपणे उडवलेल्या 'प्रलय' क्षेपणास्त्राशी भारताची कोणती दोन राज्ये संबंधित आहेत?
a) ओडिशा आणि तामिळनाडू
b) ओडिशा आणि आंध्र प्रदेश
c) कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेश
d) गुजरात आणि महाराष्ट्र
Answer: b) ओडिशा आणि आंध्र प्रदेश
स्पष्टीकरण: 'प्रलय' क्षेपणास्त्र हे एक पृष्ठभागावरून पृष्ठभागावर मारा करणारे सामरिक कमी पल्ल्याचे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र आहे. याचे उड्डाण परीक्षण ओडिशाच्या चाचणी केंद्रातून करण्यात आले.
23. कोणत्या भारतीय राज्याने 'नारी अदालत' (महिला न्यायालय) उपक्रम सुरू केला आहे?
a) राजस्थान
b) गुजरात
c) हरियाणा
d) उत्तर प्रदेश
Answer: b) गुजरात
स्पष्टीकरण: 'नारी अदालत' हा उपक्रम गुजरातमध्ये सुरू करण्यात आला, जो महिलांना लहानसहान विवाद आणि समस्यांवर त्वरित न्याय देण्यासाठी एक समुदाय-आधारित प्रणाली आहे.
24. 'जागतिक फोटोग्राफी दिवस' (World Photography Day) दरवर्षी कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
a) १९ ऑगस्ट
b) १५ ऑगस्ट
c) १२ ऑगस्ट
d) १० ऑगस्ट
Answer: a) १९ ऑगस्ट
स्पष्टीकरण: जागतिक फोटोग्राफी दिवस दरवर्षी १९ ऑगस्ट रोजी फोटोग्राफीला कला म्हणून प्रोत्साहन देण्यासाठी साजरा केला जातो.
25. स्टील इकोसिस्टमवरील 'भारत स्टील' आंतरराष्ट्रीय परिषद-सह-प्रदर्शनाचे आयोजन कोणत्या भारतीय शहरात होणार आहे?
a) मुंबई
b) बेंगळूरू
c) नवी दिल्ली
d) भोपाळ
Answer: c) नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री एच. डी. कुमारस्वामी यांनी 'भारत स्टील'साठी अधिकृत लोगोचे अनावरण केले, जे नवी दिल्लीमध्ये आयोजित केले जाणार आहे.