Current Affairs 19th July 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. 2025 मध्ये जिओ पेमेंट्स बँक लिमिटेडमध्ये 17.8% हिस्सा कोणत्या कंपनीने घेतला?
a) रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड
b) जिओ फायनान्शियल सर्व्हिसेस लिमिटेड
c) स्टेट बँक ऑफ इंडिया
d) पेटीएम
Answer: b) जिओ फायनान्शियल सर्व्हिसेस लिमिटेड
स्पष्टीकरण: जिओ फायनान्शियल सर्व्हिसेस लिमिटेडने 2025 मध्ये स्टेट बँक ऑफ इंडियाकडून जिओ पेमेंट्स बँक लिमिटेडमध्ये 17.8% हिस्सा घेतला, ज्यामुळे ती पूर्णपणे त्यांच्या मालकीची उपकंपनी बनली.
2. 2025 मध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार मंडळाचे (NSAB) अध्यक्ष म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
a) ब्रजेश मिश्रा
b) जे.एन. दिक्षित
c) महेश्वर राव
d) अलोक जोशी
Answer: d) अलोक जोशी
स्पष्टीकरण: पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर 2025 मध्ये माजी गुप्तचर प्रमुख अलोक जोशी यांची राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार मंडळाचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती झाली, ज्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षा धोरणांना बळकटी मिळाली.
3. 2025 मध्ये संयुक्त राष्ट्र वेसाक दिनाचे यजमानपद कोणत्या देशाने केले?
a) भारत
b) थायलंड
c) व्हिएतनाम
d) श्रीलंका
Answer: c) व्हिएतनाम
स्पष्टीकरण: व्हिएतनामने 6 ते 8 मे 2025 दरम्यान हो ची मिन्ह सिटी येथे संयुक्त राष्ट्र वेसाक दिनाचे यजमानपद केले, ज्यामध्ये भगवान बुद्धांचा जन्म, ज्ञानप्राप्ती आणि परिनिर्वाण यांचे स्मरण केले गेले. भारतातील सारनाथ येथील पवित्र बुद्ध अवशेष विशेष प्रदर्शनासाठी व्हिएतनामला पाठवण्यात आले.
4. 2025 मध्ये ‘द लकी वन्स’ या पहिल्या संस्मरणासाठी शक्ती भट्ट पुरस्कार कोणी जिंकला?
a) किरण देसाई
b) शशी देशपांडे
c) गीतांजली श्री
d) झारा चौधरी
Answer: d) झारा चौधरी
स्पष्टीकरण: झारा चौधरी यांनी 2002 च्या गुजरात दंगलीतून वाचण्याबद्दलच्या ‘द लकी वन्स’ या संस्मरणासाठी 2025 मध्ये शक्ती भट्ट पुरस्कार जिंकला, ज्यामध्ये त्यांना 2 लाख रुपयांचे रोख पारितोषिक मिळाले.
5. 2025 मध्ये ओमानच्या आखातात तेलवाहू जहाजावर लागलेल्या आगीतून खलाशांना वाचवणारे भारतीय नौदलाचे जहाज कोणते होते?
a) आयएनएस शिवालिक
b) आयएनएस तबर
c) आयएनएस नीलगिरी
d) आयएनएस ब्रह्मपुत्र
Answer: b) आयएनएस तबर
स्पष्टीकरण: तलवार-वर्गातील फ्रिगेट आयएनएस तबर याने 2025 मध्ये ओमानच्या आखातात जळत्या तेलवाहू जहाजावरील खलाशांना त्वरित वाचवले.
6. 2025 मध्ये राष्ट्रीय आयुष मिशन (NAM) परिषदेचे यजमानपद कोणत्या राज्याने केले?
a) गुजरात
b) ओडिशा
c) महाराष्ट्र
d) कर्नाटक
Answer: c) महाराष्ट्र
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय आयुष मिशन परिषद 2025 चे आयोजन 1-2 मे रोजी महाराष्ट्रातील लोणावळा येथे झाले, ज्यामुळे पारंपारिक भारतीय औषधांचा मुख्य प्रवाहातील आरोग्य सेवेत समावेश करण्यात आला.
7. डीप ओशन मिशन अंतर्गत समुद्रयान प्रकल्पाचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) सागरी जैवविविधता संवर्धन
b) खोल समुद्रातील खनिज शोध
c) पाण्याखालील संचार नेटवर्क
d) किनारी कटाव प्रतिबंध
Answer: b) खोल समुद्रातील खनिज शोध
स्पष्टीकरण: 2025-26 च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात 600 कोटी रुपये निधी मिळालेल्या समुद्रयान प्रकल्पाचा उद्देश मॅंगनीज, कोबाल्ट आणि तांबे यांसारख्या खनिजांच्या खोल समुद्रातील शोधासाठी मानवयुक्त सबमर्सिबल विकसित करणे आहे.
8. 2025 मध्ये एक्सिऑम मिशन 4 (Ax-4) साठी भारतीय हवाई दलाच्या पायलट म्हणून कोणाची निवड झाली?
a) मोहना सिंग
b) नरिंदर चतरथ
c) अरुणा कुमार दत्ता
d) शुभांशु शुक्ला
Answer: d) शुभांशु शुक्ला
स्पष्टीकरण: ग्रुप कॅप्टन शुभांशु शुक्ला यांची एक्सिऑम मिशन 4 साठी पायलट म्हणून निवड झाली, जे आयएसएसवरील खाजगी अंतराळवीर मिशन आहे, ज्यामध्ये 14 दिवसांपर्यंत वैज्ञानिक संशोधन केले गेले.
9. 2025 मध्ये भारतात सर्वाधिक गिधाड लोकसंख्या कोणत्या राज्यात नोंदवली गेली?
a) राजस्थान
b) गुजरात
c) मध्य प्रदेश
d) महाराष्ट्र
Answer: c) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण: वन खात्याच्या अलीकडील जनगणनेत मध्य प्रदेशात भारतातील सर्वाधिक गिधाड लोकसंख्या (12,981 गिधाडे) नोंदवली गेली.
10. 2025 मध्ये भारतीय वंशाच्या पहिल्या FBI संचालक म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
a) अजित पाई
b) नील कट्याल
c) काश पटेल
d) प्रीत भरारा
Answer: c) काश पटेल
स्पष्टीकरण: काश पटेल यांची 20 फेब्रुवारी 2025 रोजी 9व्या FBI संचालक म्हणून नियुक्ती झाली, ही पहिलीच वेळ आहे जेव्हा भारतीय वंशाच्या व्यक्तीने हे पद भूषवले.
11. 2025 मध्ये मुख्यमंत्री वृंदावन ग्राम योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली?
a) राजस्थान
b) मध्य प्रदेश
c) उत्तर प्रदेश
d) गुजरात
Answer: b) मध्य प्रदेश
स्पष्टीकरण: मध्य प्रदेशाने आदर्श ग्रामीण गावे विकसित करण्यासाठी मुख्यमंत्री वृंदावन ग्राम योजना सुरू केली, जी शाश्वत विकास आणि पायाभूत सुविधांवर केंद्रित आहे.
12. 2025 मध्ये भारतीय सैन्याने आयोजित डेव्हिल स्ट्राइक अभ्यासाचा प्राथमिक उद्देश काय होता?
a) युद्ध तयारी आणि परिचालन क्षमता वाढवणे
b) आंतरराष्ट्रीय सैन्य युती विस्तारणे
c) नवीन तंत्रज्ञानाची चाचणी
d) मानवीय सहाय्य मोहिमांचे आयोजन
Answer: a) युद्ध तयारी आणि परिचालन क्षमता वाढवणे
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये आयोजित डेव्हिल स्ट्राइक अभ्यासाचा उद्देश भारतीय सैन्याची युद्ध तयारी आणि परिचालन क्षमता वाढवणे होता.
13. 2025 मध्ये उत्तर प्रदेश पोलिसांमध्ये डीएसपी म्हणून नियुक्त केलेली भारतीय महिला क्रिकेटपटू कोण होती?
a) हरमनप्रीत कौर
b) स्मृती मंधाना
c) रीचा घोष
d) दीप्ती शर्मा
Answer: d) दीप्ती शर्मा
स्पष्टीकरण: प्रमुख भारतीय महिला क्रिकेटपटू दीप्ती शर्मा यांची 2025 मध्ये उत्तर प्रदेशात उपअधीक्षक (डीएसपी) म्हणून नियुक्ती झाली.
14. 2025 मध्ये आंतरराष्ट्रीय सरस्वती महोत्सवाचे उद्घाटन कोणत्या राज्याने केले?
a) आंध्र प्रदेश
b) हरियाणा
c) कर्नाटक
d) उत्तर प्रदेश
Answer: b) हरियाणा
स्पष्टीकरण: हरियाणाने 2025 मध्ये सांस्कृतिक वारसा आणि पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सरस्वती महोत्सवाचे उद्घाटन केले.
15. 2025 मध्ये MSME साठी कर्ज हमी देणारी योजना कोणती होती?
a) म्युच्युअल क्रेडिट गॅरंटी स्कीम फॉर MSME
b) क्रेडिट-लिंक्ड कॅपिटल सबसिडी स्कीम
c) स्टँड-अप इंडिया स्कीम
d) प्रधानमंत्री मुद्रा योजना
Answer: a) म्युच्युअल क्रेडिट गॅरंटी स्कीम फॉर MSME
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये MSME साठी म्युच्युअल क्रेडिट गॅरंटी स्कीम सुरू केली गेली, ज्यामुळे छोट्या आणि मध्यम उद्योगांना कर्ज हमीच्या माध्यमातून सहाय्य मिळाले.
16. 2025 मध्ये सुरू झालेल्या इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ क्रिएटिव्ह टेक्नॉलॉजी (IICT) चे नाव काय आहे?
a) नॅशनल ॲनिमेशन ॲकॅडमी
b) मुंबई मीडिया स्कूल
c) इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ क्रिएटिव्ह टेक्नॉलॉजी
d) क्रिएटिव्ह आर्ट्स ॲकॅडमी
Answer: c) इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ क्रिएटिव्ह टेक्नॉलॉजी
स्पष्टीकरण: WAVES 2025 दरम्यान मुंबईत सुरू झालेले IICT, ॲनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेमिंग आणि कॉमिक्स (AVGC) वर केंद्रित आहे.
17. 2025 मध्ये जाहीर झालेल्या ऑटोमोटिव्ह मिशन प्लॅन 2047 चा उद्देश काय होता?
a) इलेक्ट्रिक वाहन निर्मिती
b) भारताला जागतिक ऑटोमोटिव्ह शक्ती बनवणे
c) वाहन उत्सर्जन कमी करणे
d) सार्वजनिक वाहतूक प्रोत्साहन
Answer: b) भारताला जागतिक ऑटोमोटिव्ह शक्ती बनवणे
स्पष्टीकरण: 2025 मध्ये जाहीर झालेल्या ऑटोमोटिव्ह मिशन प्लॅन 2047 चा उद्देश भारताला ऑटोमोटिव्ह उद्योगात जागतिक नेता बनवणे आहे.
18. 1 जानेवारी 2025 रोजी केरळमध्ये निधन झालेले प्रसिद्ध वर्गीकरणशास्त्रज्ञ कोण होते?
a) के.एस. मणिलाल
b) एम.एस. स्वामीनाथन
c) सी.आर. राव
d) व्हर्गीज कुरियन
Answer: a) के.एस. मणिलाल
स्पष्टीकरण: पद्मश्री पुरस्कार विजेते के.एस. मणिलाल यांचे 1 जानेवारी 2025 रोजी निधन झाले, जे हॉर्टस मालाबारिकसच्या भाषांतरासाठी आणि केरळच्या सायलेंट व्हॅली रेनफॉरेस्टच्या संवर्धनासाठी ओळखले जात होते.
19. 2025 मध्ये स्वतंत्र ‘भील प्रदेश’ राज्याची मागणी कोणत्या समुदायाने केली?
a) गोंड जमात
b) मुंडा जमात
c) संथाल जमात
d) भील जमात
Answer: d) भील जमात
स्पष्टीकरण: भील जमातीने 2025 मध्ये राजस्थान, मध्य प्रदेश, गुजरात आणि महाराष्ट्रातील 49 जिल्ह्यांचा समावेश असलेल्या स्वतंत्र ‘भील प्रदेश’ राज्याची मागणी नवीकरण केली.
20. 2025 मध्ये भारतासोबत ‘एक्सवरिन’ संयुक्त लष्करी सराव कोणत्या देशाने केला?
a) मालदीव
b) श्रीलंका
c) बांगलादेश
d) नेपाळ
Answer: a) मालदीव
स्पष्टीकरण: भारत-मालदीव ‘एक्सवरिन’ लष्करी सरावाचा 13वा संस्करण 2-15 फेब्रुवारी 2025 रोजी मालदीवमध्ये आयोजित करण्यात आला.
21. 2024-2025 मध्ये भारताचा विक्रमी GST संकलन किती होता?
a) ₹18.5 लाख कोटी
b) ₹20.08 लाख कोटी
c) ₹22.08 लाख कोटी
d) ₹24.5 लाख कोटी
Answer: c) ₹22.08 लाख कोटी
स्पष्टीकरण: भारताचे GST संकलन 2024-2025 मध्ये विक्रमी ₹22.08 लाख कोटीपर्यंत पोहोचले, जे चांगल्या अनुपालन आणि आर्थिक औपचारिकतेमुळे 9.4% वाढ दर्शवते.
22. मार्च 2025 मध्ये अनुसूचित व्यावसायिक बँकांचे सुपरव्हायझरी डेटा क्वालिटी इंडेक्स (sDQI) किती होते?
a) 86.8
b) 89.3
c) 85.5
d) 90.1
Answer: b) 89.3
स्पष्टीकरण: मार्च 2025 मध्ये अनुसूचित व्यावसायिक बँकांचे sDQI मार्च 2024 च्या 86.8 वरून सुधारून 89.3 झाले, जे चांगल्या डेटा गुणवत्तेचे द्योतक आहे.
23. 2025 मध्ये ‘प्रोजेक्ट एलिफंट’ पुनरावलोकन बैठक कोणत्या मंत्रालयाने आयोजित केली?
a) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
b) कृषी मंत्रालय
c) ग्रामीण विकास मंत्रालय
d) पर्यटन मंत्रालय
Answer: a) पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय
स्पष्टीकरण: पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने 2025 मध्ये ‘प्रोजेक्ट एलिफंट’ ची पुनरावलोकन बैठक आयोजित केली, ज्यामुळे हत्ती संवर्धन प्रयत्नांना चालना मिळाली.
24. 2025 मध्ये ISO 20022 SWIFT मेसेजिंग मानकात पूर्णपणे स्थलांतरित होणारी भारतीय बँक कोणती होती?
a) स्टेट बँक ऑफ इंडिया
b) एचडीएफसी बँक
c) आयसीआयसीआय बँक
d) ॲक्सिस बँक
Answer: a) स्टेट बँक ऑफ इंडिया
स्पष्टीकरण: स्टेट बँक ऑफ इंडियाने नोव्हेंबर 2025 च्या अंतिम मुदतीपूर्वी 2025 मध्ये ISO 20022 SWIFT मेसेजिंग मानकात पूर्णपणे स्थलांतर केले.
25. भारतात औषध दुरुपयोग कमी करण्यासाठी केंद्र प्रायोजित उपक्रमाचे नाव काय आहे?
a) राष्ट्रीय औषध जागरूकता कार्यक्रम
b) सिगारेट आणि इतर तंबाखू उत्पादनांचा बंदी
c) नशामुक्ती आणि पुनर्वसन योजना
d) राष्ट्रीय औषध मागणी कमी करण्याची कार्य योजना
Answer: d) राष्ट्रीय औषध मागणी कमी करण्याची कार्य योजना
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय औषध मागणी कमी करण्याची कार्य योजना (NAPDDR) ही केंद्र प्रायोजित उपक्रम आहे, जी शिक्षण, नशामुक्ती आणि पुनर्वसनाद्वारे औषध दुरुपयोग कमी करते.