Current Affairs 1st August 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. भारतीय नौदलाला नुकतेच दुसरे स्वदेशी डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल (DSV) प्राप्त झाले. त्याचे नाव काय आहे?
A) निस्तार
B) निपुण
C) आयएनएस विक्रांत
D) आयएनएस अरिहंत
Answer: B) निपुण
स्पष्टीकरण: हिंदुस्तान शिपयार्ड लिमिटेड (HSL), विशाखापट्टणम यांनी 30 जुलै 2026 रोजी भारतीय नौदलाला दुसरे स्वदेशी डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल ‘निपुण’ सुपूर्द केले.
2. सार्वजनिक परीक्षा (अनुचित साधनांचा प्रतिबंध) दुरुस्ती विधेयक, 2026 राज्यसभेत कोणत्या दिवशी मंजूर झाले?
A) 27 जुलै 2026
B) 29 जुलै 2026
C) 30 जुलै 2026
D) 31 जुलै 2026
Answer: C) 30 जुलै 2026
स्पष्टीकरण: हे विधेयक लोकसभेत 29 जुलै आणि राज्यसभेत 30 जुलै 2026 रोजी मंजूर झाले. हे 2024 च्या कायद्यात दुरुस्ती करणारे विधेयक आहे.
3. ग्लासगो येथे झालेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मधील पुरुष भालाफेक स्पर्धेत रौप्यपदक कोणी जिंकले?
A) यश वीर सिंह
B) किशोर जेना
C) नीरज चोप्रा
D) रोहित यादव
Answer: C) नीरज चोप्रा
स्पष्टीकरण: नीरज चोप्राने 31 जुलै 2026 रोजी 85.83 मीटर भालाफेक करून रौप्यपदक जिंकले. श्रीलंकेच्या रुमेश थरंगा पथिरागे यांनी सुवर्णपदक, तर भारताच्या यश वीर सिंह यांनी कांस्यपदक जिंकले.
4. अलीकडील माहितीनुसार, WTO च्या मत्स्यपालन अनुदान कराराला मान्यता देणारा भारत हा कितवा सदस्य देश ठरला?
A) 120वा
B) 121वा
C) 123वा
D) 125वा
Answer: C) 123वा
स्पष्टीकरण: भारताने WTO च्या मत्स्यपालन अनुदान कराराला मान्यता देत 123वा सदस्य देश होण्याचा मान मिळवला.
5. ग्लोबल टायगर रिकव्हरी रिपोर्ट 2026 कोणत्या संस्थेने प्रसिद्ध केला?
A) UNEP
B) WWF
C) ग्लोबल टायगर फोरम
D) IUCN
Answer: C) ग्लोबल टायगर फोरम
स्पष्टीकरण: ग्लोबल टायगर फोरमने हा अहवाल प्रसिद्ध केला असून त्यामध्ये वाघ संवर्धन, पुनर्प्राप्ती आणि अधिवास संरक्षणाचा आढावा घेण्यात आला आहे.
6. लहान मूल्याच्या डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी RBI कोणती प्रणाली प्रोत्साहित करत आहे?
A) RTGS
B) NEFT
C) UPI Lite
D) IMPS
Answer: C) UPI Lite
स्पष्टीकरण: UPI Lite ही कमी रकमेच्या आणि ऑफलाइन सक्षम डिजिटल व्यवहारांसाठी विकसित करण्यात आलेली प्रणाली आहे.
7. पीएम-किसान योजना कोणते मंत्रालय राबवते?
A) अर्थ मंत्रालय
B) कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय
C) ग्रामीण विकास मंत्रालय
D) अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय
Answer: B) कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय
स्पष्टीकरण: पीएम-किसान योजनेअंतर्गत शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक सहाय्य दिले जाते. ही योजना कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाद्वारे राबवली जाते.
8. 'तरंग शक्ती' सराव हा भारतीय सशस्त्र दलाच्या कोणत्या शाखेशी संबंधित आहे?
A) भारतीय सेना
B) भारतीय नौदल
C) भारतीय वायुसेना
D) भारतीय तटरक्षक दल
Answer: C) भारतीय वायुसेना
स्पष्टीकरण: तरंग शक्ती हा भारतीय वायुसेनेद्वारे आयोजित बहुराष्ट्रीय हवाई सराव आहे.
9. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मधील पुरुष भालाफेक स्पर्धेत सुवर्णपदक कोणत्या देशाच्या खेळाडूने जिंकले?
A) भारत
B) ऑस्ट्रेलिया
C) श्रीलंका
D) इंग्लंड
Answer: C) श्रीलंका
स्पष्टीकरण: श्रीलंकेच्या रुमेश थरंगा पथिरागे यांनी 89.75 मीटर भालाफेक करून सुवर्णपदक जिंकले.
10. ग्लोबल इनोव्हेशन इंडेक्स कोणती संस्था प्रकाशित करते?
A) जागतिक बँक
B) IMF
C) WIPO
D) WTO
Answer: C) WIPO
स्पष्टीकरण: जागतिक बौद्धिक संपदा संघटना (WIPO) दरवर्षी ग्लोबल इनोव्हेशन इंडेक्स प्रकाशित करते.
11. भारतातील किरकोळ महागाई मुख्यतः कोणत्या निर्देशांकाद्वारे मोजली जाते?
A) WPI
B) CPI
C) GDP डिफ्लेटर
D) IIP
Answer: B) CPI
स्पष्टीकरण: ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) हा भारतातील किरकोळ महागाई मोजण्याचा प्रमुख निर्देशांक आहे.
12. भारतात रेपो दर निश्चित करण्याचे काम कोण करते?
A) अर्थ मंत्रालय
B) SEBI
C) RBI ची चलनविषयक धोरण समिती (MPC)
D) नीती आयोग
Answer: C) RBI ची चलनविषयक धोरण समिती (MPC)
स्पष्टीकरण: RBI ची सहा सदस्यीय चलनविषयक धोरण समिती (MPC) रेपो दर निश्चित करते.
13. दुसरे स्वदेशी डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल ‘निपुण’ कोणत्या ठिकाणी सुपूर्द करण्यात आले?
A) मुंबई
B) कोची
C) विशाखापट्टणम
D) कोलकाता
Answer: C) विशाखापट्टणम
स्पष्टीकरण: 30 जुलै 2026 रोजी हिंदुस्तान शिपयार्ड लिमिटेडने विशाखापट्टणम येथे हे जहाज भारतीय नौदलाला सुपूर्द केले.
14. DSV निपुणमध्ये स्वदेशी घटकांचे अंदाजे प्रमाण किती आहे?
A) 50%
B) 60%
C) 80% पेक्षा जास्त
D) 100%
Answer: C) 80% पेक्षा जास्त
स्पष्टीकरण: DSV निपुणमध्ये 80% पेक्षा अधिक स्वदेशी सामग्रीचा वापर करण्यात आला आहे, जो आत्मनिर्भर भारत उपक्रमाला बळकटी देतो.
15. सार्वजनिक परीक्षा दुरुस्ती विधेयक 2026 नुसार प्रश्नपत्रिका गळतीमध्ये सहभागी असलेल्या व्यक्तींना कमाल किती वर्षांची शिक्षा होऊ शकते?
A) 3 वर्षे
B) 5 वर्षे
C) 7 वर्षे
D) 10 वर्षे
Answer: D) 10 वर्षे
स्पष्टीकरण: या दुरुस्तीनुसार कमाल शिक्षेची मर्यादा 5 वर्षांवरून 10 वर्षांपर्यंत वाढविण्यात आली आहे.
16. अलीकडे फायनान्शियल इंटेलिजन्स युनिट-इंडिया (FIU-IND) चे नवे संचालक म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली?
A) पंकज कुमार मिश्रा
B) सत्य पाल कुमार
C) अनुराग जैन
D) राज कुमार गोयल
Answer: B) सत्य पाल कुमार
स्पष्टीकरण: मंत्रिमंडळाच्या नियुक्ती समितीने 2005 बॅचचे IRS अधिकारी सत्य पाल कुमार यांची FIU-IND चे संचालक म्हणून नियुक्ती केली.
17. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मधील पुरुष भालाफेक स्पर्धेत भारतासाठी कांस्यपदक कोणी जिंकले?
A) नीरज चोप्रा
B) यश वीर सिंह
C) किशोर जेना
D) रोहित यादव
Answer: B) यश वीर सिंह
स्पष्टीकरण: यश वीर सिंह यांनी 85.41 मीटर भालाफेक करून कांस्यपदक जिंकले.
18. भारतातील किरकोळ महागाई मोजण्याबाबत खालीलपैकी योग्य विधान कोणते?
A) WPI हा किरकोळ महागाईचा मुख्य निर्देशांक आहे.
B) CPI हा किरकोळ महागाईचा मुख्य निर्देशांक आहे.
C) फक्त अन्नधान्य महागाई मोजली जाते.
D) महागाईचे अधिकृत मोजमाप केले जात नाही.
Answer: B) CPI हा किरकोळ महागाईचा मुख्य निर्देशांक आहे.
स्पष्टीकरण: RBI आपल्या चलनविषयक धोरणासाठी CPI आधारित महागाईचा वापर करते.
19. DSV निपुणचे प्रमुख वैशिष्ट्य कोणते आहे?
A) विमानवाहू जहाज क्षमता
B) सॅच्युरेशन डायव्हिंग आणि पाणबुडी बचाव प्रणाली
C) अणुऊर्जेवर चालणारी प्रणाली
D) बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण क्षमता
Answer: B) सॅच्युरेशन डायव्हिंग आणि पाणबुडी बचाव प्रणाली
स्पष्टीकरण: DSV निपुण हे खोल समुद्रातील डायव्हिंग, सॅच्युरेशन डायव्हिंग आणि पाणबुडी बचाव मोहिमांसाठी विशेषतः तयार करण्यात आले आहे.
20. सार्वजनिक परीक्षा (अनुचित साधनांचा प्रतिबंध) कायदा मूळतः कोणत्या वर्षी लागू करण्यात आला?
A) 2022
B) 2023
C) 2024
D) 2025
Answer: C) 2024
स्पष्टीकरण: हा मूळ कायदा 2024 मध्ये लागू करण्यात आला होता. 2026 च्या दुरुस्तीमुळे तो अधिक मजबूत करण्यात आला आहे.
21. 2026 नुसार SEBI चे विद्यमान अध्यक्ष कोण आहेत?
A) माधबी पुरी बुच
B) तुहिन कांता पांडे
C) अजय त्यागी
D) यू. के. सिन्हा
Answer: B) तुहिन कांता पांडे
स्पष्टीकरण: तुहिन कांता पांडे मार्च 2025 पासून SEBI चे अध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत.
22. 2026 नुसार ISRO चे विद्यमान अध्यक्ष कोण आहेत?
A) एस. सोमनाथ
B) व्ही. नारायणन
C) के. सिवन
D) ए. एस. किरण कुमार
Answer: B) व्ही. नारायणन
स्पष्टीकरण: डॉ. व्ही. नारायणन यांनी जानेवारी 2025 मध्ये ISRO चे अध्यक्ष आणि अंतराळ विभागाचे सचिव म्हणून पदभार स्वीकारला.
23. 1 ऑगस्ट 2026 च्या आसपासच्या अहवालांनुसार, कीववरील रशियन क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा परिणाम काय झाला?
A) कोणतीही जीवितहानी झाली नाही.
B) किमान 3 जणांचा मृत्यू आणि 15 जण जखमी झाले.
C) शहराचे मध्यवर्ती क्षेत्र पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाले.
D) युक्रेनचा काही भाग ताब्यात घेण्यात आला.
Answer: B) किमान 3 जणांचा मृत्यू आणि 15 जण जखमी झाले.
स्पष्टीकरण: कीवचे महापौर विताली क्लिट्स्को यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, रशियन क्षेपणास्त्र हल्ल्यात किमान 3 जणांचा मृत्यू झाला आणि 15 जण जखमी झाले.
24. FIFA विश्वचषक 2026 मध्ये प्रथमच किती संघ सहभागी होणार आहेत?
A) 32
B) 40
C) 48
D) 64
Answer: C) 48
स्पष्टीकरण: 2026 चा FIFA विश्वचषक प्रथमच 48 संघांसह आयोजित केला जाणार असून अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको संयुक्तपणे त्याचे यजमान आहेत.
25. DSV निपुणची अंदाजे लांबी किती आहे?
A) 80 मीटर
B) 100 मीटर
C) 118 मीटर
D) 150 मीटर
Answer: C) 118 मीटर
स्पष्टीकरण: DSV निपुणची लांबी सुमारे 118 मीटर असून त्याचे विस्थापन 8,560 टनांपेक्षा अधिक आहे.