Current Affairs 1st December 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. जागतिक एड्स दिन दरवर्षी १ डिसेंबर रोजी साजरा केला जातो. २०२५ ची थीम कोणती होती?
a) एचआयव्ही साथ संपवणे
b) माझे आरोग्य, माझा हक्क
c) तुमची स्थिती जाणून घ्या
d) शून्य भेदभाव
Answer: b) माझे आरोग्य, माझा हक्क
स्पष्टीकरण : युनएड्सने २०२५ ची जागतिक थीम “My Health, My Right” ठेवली आहे.
2. भारत २०२५-२७ साठी आंतरराष्ट्रीय समुद्री संघटना (IMO) परिषदेवर पुन्हा निवडून आला. भारताला कोणत्या श्रेणीत सर्वाधिक मते मिळाली?
a) श्रेणी A (प्रमुख समुद्री राष्ट्रे)
b) श्रेणी B (आर्थिक प्रभाव)
c) श्रेणी C (भौगोलिक प्रतिनिधित्व)
d) निरीक्षक श्रेणी
Answer: b) श्रेणी B (आर्थिक प्रभाव)
स्पष्टीकरण : लंडन येथे भारताने श्रेणी B मध्ये १७४ पैकी १५७ मते घेऊन प्रथम क्रमांक मिळवला.
3. समुद्रयान प्रकल्पाला (भारताचा पहिला मानवसह गहन समुद्री मोहीम) २०२५-२६ मध्ये कोणत्या देशाच्या सुट्या भागांमुळे उशीर झाला?
a) अमेरिका
b) फ्रान्स
c) रशिया
d) जपान
Answer: b) फ्रान्स
स्पष्टीकरण : फ्रान्समधून येणारा सिंटॅक्टिक फोम उशिरा मिळाल्याने मोहीम २०२६ नंतर गेली.
4. लोवी इन्स्टिट्यूटच्या आशिया पॉवर इंडेक्स २०२५ नुसार भारत आशियात कोणत्या क्रमांकावर पोहोचला?
a) १ला
b) २रा
c) ३रा
d) ४था
Answer: c) ३रा
स्पष्टीकरण : भारत २०२४ च्या चौथ्या स्थानावरून चीन व अमेरिकेनंतर तिसऱ्या स्थानावर पोहोचला.
5. काशी तमिळ संगमम ४.० चे आयोजन २ डिसेंबर २०२५ पासून होत आहे. हे कार्यक्रम कोणत्या मंत्रालयाचे आहे?
a) संस्कृती मंत्रालय
b) शिक्षण मंत्रालय
c) पर्यटन मंत्रालय
d) परराष्ट्र मंत्रालय
Answer: b) शिक्षण मंत्रालय
स्पष्टीकरण : २ ते १० डिसेंबर २०२५ या कालावधीत वाराणसीत शिक्षण मंत्रालय हे सांस्कृतिक आदान-प्रदान आयोजित करत आहे.
6. आशिया पॉवर इंडेक्स २०२५ मध्ये टोकियोला मागे टाकून जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले शहर कोणते झाले?
a) मुंबई
b) दिल्ली
c) जकार्ता
d) शांघाय
Answer: c) जकार्ता
स्पष्टीकरण : जकार्ताची लोकसंख्या ३.५८ कोटी झाली, टोकियोची ३.७४ कोटींवरून खाली आली.
7. भारत-नेपाल संयुक्त लष्करी सराव ‘सूर्य किरण’ चे १९ वे पर्व २५ नोव्हेंबर ते ८ डिसेंबर २०२५ या काळात कुठे होत आहे?
a) काठमांडू
b) पिथौरागड, उत्तराखंड
c) पोखरा
d) सिलिगुडी
Answer: b) पिथौरागड, उत्तराखंड
स्पष्टीकरण : यह अभ्यास आतंकवाद-निरोध, आपदा राहत और अंतर-सैन्य संगतता पर केंद्रित है, जिसमें दोनों सेनाओं के १,५०० सैनिक शामिल हैं ताकि हिमालयी सीमा पर सुरक्षा सहयोग को मजबूत किया जा सके।
8. भारतीय शास्त्रज्ञांनी २०२५ मध्ये ‘ऑन्कोमार्क’ नावाचे AI साधन विकसित केले. याचा मुख्य उद्देश काय?
a) हवामान अंदाज
b) कर्करोग बायोमार्कर ओळखणे
c) पीक उत्पादन सुधारणे
d) वाहतूक डेटा विश्लेषण
Answer: b) कर्करोग बायोमार्कर ओळखणे
स्पष्टीकरण : आईआईटी मद्रास और उसके सहयोगियों द्वारा विकसित ऑन्कोमार्क मशीन लर्निंग का उपयोग करके जीनोमिक डेटा से ट्यूमर मार्करों की पहचान करता है, जिससे व्यक्तिगत उपचार और कैंसर का प्रारंभिक पता लगाना संभव हो पाता है।
9. नोव्हेंबर २०२५ च्या शेवटच्या आठवड्यात आलेल्या वादळामुळे दक्षिण व दक्षिण-पूर्व आशियात ११०० पेक्षा जास्त मृत्यू झाले. सर्वाधिक मृत्यू कोणत्या देशात?
a) भारत
b) थायलंड
c) इंडोनेशिया
d) श्रीलंका
Answer: c) इंडोनेशिया (५०५ मृत्यू)
स्पष्टीकरण : बीएनओ न्यूज़ के अनुसार, इन तूफानों से इंडोनेशिया में ५०५ लोगों की मौत हुई, श्रीलंका में ३३४, थाईलैंड में २६७ तथा भारत और मलेशिया में ३-३ लोगों की जान गई। ये तूफान जलवायु परिवर्तन के कारण तेज हुए मानसून पैटर्न से जुड़े हैं।
10. १५ वे मणिपूर पोलो आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा २०२५ भारत B (मणिपूर) ने जिंकली. अंतिम सामन्यात कोणाला हरवले?
a) ऑस्ट्रेलिया
b) कोलंबिया
c) ब्रिटन
d) भूतान
Answer: b) कोलंबिया (८-५)
स्पष्टीकरण : भारत बी ने इम्फाल में ८-५ से जीत हासिल की, जिससे मणिपुर में पोलो की सांस्कृतिक विरासत को प्रदर्शित किया गया तथा पूर्वोत्तर भारत में अंतरराष्ट्रीय खेल कूटनीति को बढ़ावा मिला।
11. भारत निवडणूक आयोगाने मतदारयादीच्या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाची (Special Intensive Revision) मुदत कोणत्या तारखेपर्यंत वाढवली?
a) १६ डिसेंबर २०२५
b) १ जानेवारी २०२६
c) १४ फेब्रुवारी २०२६
d) १ मार्च २०२६
Answer: a) १६ डिसेंबर २०२५
स्पष्टीकरण : ड्राफ्ट मतदारयादी १६ डिसेंबर २०२५ रोजी प्रसिद्ध होईल तर अंतिम यादी १४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी.
12. चीनने २०२५ मध्ये जियांगमेन भूमिगत न्यूट्रिनो वेधशाळा (JUNO) पूर्ण केली. याचे मुख्य वैज्ञानिक उद्दिष्ट काय आहे?
a) डार्क मॅटर शोधणे
b) न्यूट्रिनो मास हायरार्की अभ्यासणे
c) एक्सोप्लॅनेट्सचे नकाशे तयार करणे
d) ब्लॅक होल निरीक्षण
Answer: b) न्यूट्रिनो मास हायरार्की अभ्यासणे
स्पष्टीकरण : ऑगस्ट २०२५ पासून कार्यान्वित झालेली ही जगातील सर्वात मोठी भूमिगत न्यूट्रिनो डिटेक्टर सुविधा आहे.
13. भरतनाट्यमच्या दिग्गज नृत्यांगना कुमारी कमला यांचे नोव्हेंबर २०२५ मध्ये वयाच्या ९१ व्या वर्षी निधन झाले. १९५० च्या दशकातील कोणत्या चित्रपटातील त्यांच्या भूमिकेसाठी त्या प्रसिद्ध होत्या?
a) तिल्लाना मोहनांबाल
b) चंद्रलेखा
c) मीरा
d) नर्तनशाला
Answer: b) चंद्रलेखा
स्पष्टीकरण : बालकलाकार म्हणून चंद्रलेखा चित्रपटातील नृत्याने त्यांनी भरतनाट्यमला जागतिक स्तरावर लोकप्रिय केले.
14. २०२५ मध्ये मंगळ ग्रहावर एक खड्डा भारतीय भूवैज्ञानिक एम.एस. कृष्णन यांच्या नावाने ठेवला गेला. ते कोणत्या क्षेत्रातील मूलभूत कार्यासाठी ओळखले जातात?
a) भूकंपशास्त्र
b) स्तरीकरणशास्त्र (स्ट्रॅटिग्राफी)
c) ज्वालामुखीशास्त्र
d) हिमनदीशास्त्र
Answer: b) स्तरीकरणशास्त्र (स्ट्रॅटिग्राफी)
स्पष्टीकरण : १९४० च्या दशकात भारतातील खडकांच्या स्तरांचे नकाशे तयार करण्याचे त्यांचे कार्य खनिज शोधासाठी महत्त्वाचे ठरले.
15. २०२५ पुरुष FIH हॉकी ज्युनियर विश्वचषकाचे आयोजन कोणत्या भारतीय शहरात सुरू झाले?
a) भुवनेश्वर
b) रांची
c) लखनौ
d) चंदीगड
Answer: a) भुवनेश्वर
स्पष्टीकरण : २८ नोव्हेंबर ते १० डिसेंबर २०२५ या कालावधीत कालिंगा स्टेडियममध्ये १६ संघ सहभागी आहेत.
16. OPEC+ ने नोव्हेंबर २०२५ च्या शेवटी तेल उत्पादन कोणत्या पातळीवर ठेवण्याचे ठरवले?
a) अमेरिका
b) चीन
c) युरोपीय संघ
d) भारत
Answer: b) चीन
स्पष्टीकरण : चीनच्या मंदावलेल्या आर्थिक वाढीमुळे (२०२६ मध्ये फक्त ४.५%) किंमत $७०-७५ प्रति बॅरल स्थिर ठेवली.
17. WNBA आणि खेळाडू संघटनेने सामूहिक करार कोणत्या कारणासाठी ९ जानेवारी २०२६ पर्यंत वाढवला?
a) पगार मर्यादा
b) नवीन संघ विस्तार
c) मीडिया हक्क
d) खेळाडूंच्या आरोग्य नियम
Answer: c) मीडिया हक्क
स्पष्टीकरण : $२.२ अब्ज डॉलर्सच्या नव्या मीडिया करारासाठी वाटाघाटींचा वेळ मिळावा म्हणून मुदतवाढ देण्यात आली.
18. मेघालयात नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारताचा पहिला “पूर्वोत्तर ऑर्गेनिक वीक” किती दिवस चालला?
a) तीन दिवस
b) चार दिवस
c) पाच दिवस
d) सात दिवस
Answer: b) चार दिवस
स्पष्टीकरण : २७ ते ३० नोव्हेंबर या कालावधीत GI टॅग असलेले जैविक उत्पादने जागतिक बाजारात आणण्यासाठी आयोजित.
19. २०२५ जागतिक दूरसंचार विकास परिषद (WTDC) बाकू (अझरबैजान) येथे संपन्न झाली. यात कोणत्या देशाने महत्त्वाची भूमिका बजावली?
a) अझरबैजान
b) भारत
c) तुर्की
d) रशिया
Answer: b) भारत
स्पष्टीकरण : भारताने डिजिटल समावेशन, परवडणारी ब्रॉडबँड आणि 6G मानकांसाठी मोठी वकिली केली.
20. नुकतीच जैवविविधता संशोधनासाठी बातम्यात आलेली “बिवा तलाव” कोणत्या देशात आहे?
a) चीन
b) जपान
c) दक्षिण कोरिया
d) व्हिएतनाम
Answer: b) जपान
स्पष्टीकरण : जगातील सर्वात प्राचीन तलावांपैकी एक असलेल्या बिवा तलावात नवीन सूक्ष्मजीव प्रजाती सापडल्या.
21. १ डिसेंबर २०२५ रोजी रांची येथे झालेल्या भारत-दक्षिण आफ्रिका पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात भारताने ३४९/७ धावा केल्या. भारताकडून सर्वाधिक धावा कोणी केल्या?
a) रोहित शर्मा
b) विराट कोहली
c) शुभमन गिल
d) केएल राहुल
Answer: b) विराट कोहली
स्पष्टीकरण : विराट कोहलीने नाबाद १५२ धावांची खेळी करून भारताला १४३ धावांनी विजय मिळवून दिला.
22. २०२५ मध्ये मसाला निर्यातीत बंदी घालण्यात आलेले “औरामाइन O” काय आहे?
a) कीटकनाशक
b) औद्योगिक रंग
c) संरक्षक
d) चव वाढवणारा पदार्थ
Answer: b) औद्योगिक रंग
स्पष्टीकरण : MDH आणि एव्हरेस्ट मसाल्यांमध्ये आढळलेला हा कर्करोगकारक रंग जगभरात मसाले परत मागवण्यास कारणीभूत ठरला.
23. भारतीय नौदलाने २०२५ मध्ये “ऑपरेशन सागर बंधू” कोणासाठी सुरू केले?
a) आसाम पूरग्रस्त
b) लक्षद्वीप चक्रीवादळग्रस्त बेटवासी
c) गुजरात भूकंपग्रस्त
d) राजस्थान दुष्काळग्रस्त शेतकरी
Answer: b) लक्षद्वीप चक्रीवादळग्रस्त बेटवासी
स्पष्टीकरण : दूरस्थ बेटांवर मदत पोहोचवण्यासाठी नौदलाचे विशेष मोहीम.
24. १ डिसेंबर २०२५ रोजी झालेल्या दिल्ली महानगरपालिका पोटनिवडणुकीत मतदान टक्केवारी किती होती?
a) २५.७%
b) ३१.३%
c) ४०.२%
d) ४५.१%
Answer: b) ३१.३%
स्पष्टीकरण : १० वॉर्डांमध्ये सरासरी ३१.३% मतदान झाले; आम आदमी पक्षाने बहुतेक जागा कायम राखल्या.
25. विम्बल्डन २०२५ महिला एकेरी अंतिम सामन्यात इगा श्वियातेकने अमांडा अनिसिमोव्हाला कोणत्या फरकाने हरवले?
a) ६-२, ६-४
b) ६-०, ६-०
c) ७-५, ६-३
d) ६-१, ७-६
Answer: b) ६-०, ६-०
स्पष्टीकरण : “डबल बॅगल”ने इगाने आपले तिसरे विम्बल्डन विजेतेपद पटकावले.