Current Affairs in Gujarati 10th October 2026 : Current GK
On 10 Oct 2026
Current Affairs 1st September 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. ऑगस्ट 2026 मध्ये भारत सरकारने अधिसूचित केलेल्या भारताच्या सेमीकंडक्टर कार्यक्रमाच्या पुढील टप्प्याचे नाव काय आहे?
A) चिप इंडिया 3.0
B) सेमीकॉन 2.0
C) इंडिया चिप मिशन
D) सेमीकंडक्टर भारत
Answer: B) सेमीकॉन 2.0
स्पष्टीकरण: सेमीकॉन 2.0 हा भारताच्या सेमीकंडक्टर कार्यक्रमाचा पुढील टप्पा आहे. याचा उद्देश देशातील सेमीकंडक्टर डिझाइन आणि उत्पादन परिसंस्था मजबूत करणे हा आहे.
2. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना परदेशी नेत्यांसाठीचा सर्वोच्च सन्मान ‘Oliy Darajali Do‘stlik Order’ कोणत्या देशाने प्रदान केला?
A) कझाकिस्तान
B) उझबेकिस्तान
C) किर्गिझस्तान
D) ताजिकिस्तान
Answer: B) उझबेकिस्तान
स्पष्टीकरण: उझबेकिस्तानचे राष्ट्रपती शावकत मिर्झियोयेव यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना परदेशी नेत्यांसाठीचा उझबेकिस्तानचा सर्वोच्च सन्मान ‘Oliy Darajali Do‘stlik Order’ प्रदान केला.
3. 2026 SCO नेत्यांची शिखर परिषद कोठे आयोजित करण्यात आली?
A) ताश्कंद
B) बिश्केक
C) अस्ताना
D) दुशान्बे
Answer: C) अस्ताना
स्पष्टीकरण: 2026 ची शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) नेत्यांची शिखर परिषद कझाकिस्तानने अस्ताना येथे 29 ऑगस्ट ते 1 सप्टेंबर 2026 दरम्यान आयोजित केली.
4. भारत आणि उझबेकिस्तानने अलीकडेच आपल्या द्विपक्षीय संबंधांना कोणत्या स्तरावर नेले?
A) धोरणात्मक भागीदारी
B) आर्थिक भागीदारी
C) संरक्षण भागीदारी
D) सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारी
Answer: D) सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारी
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या उझबेकिस्तान दौऱ्यादरम्यान भारत आणि उझबेकिस्तानने आपल्या द्विपक्षीय संबंधांना सर्वसमावेशक धोरणात्मक भागीदारी (Comprehensive Strategic Partnership) या स्तरावर नेले.
5. स्मार्ट घरगुती PNG मीटरला प्रोत्साहन देण्यासाठी कोणत्या दोन संस्थांनी सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली?
A) PNGRB आणि EESL
B) GAIL आणि NTPC
C) ONGC आणि IOCL
D) HPCL आणि BPCL
Answer: A) PNGRB आणि EESL
स्पष्टीकरण: पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू नियामक मंडळ (PNGRB) आणि एनर्जी एफिशिएन्सी सर्व्हिसेस लिमिटेड (EESL) यांनी सिटी गॅस वितरण क्षेत्रात स्मार्ट घरगुती PNG मीटरच्या वापराला गती देण्यासाठी MoU वर स्वाक्षरी केली.
6. भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाने (SAI) जलतरणासाठी राष्ट्रीय उत्कृष्टता केंद्र कोणत्या राज्यात स्थापन केले?
A) केरळ
B) आसाम
C) मणिपूर
D) ओडिशा
Answer: B) आसाम
स्पष्टीकरण: भारतीय क्रीडा प्राधिकरण (SAI), बॅडमिंटन असोसिएशन ऑफ इंडिया आणि स्पोर्ट्स अथॉरिटी ऑफ आसाम यांनी आसाममधील अमिनगाव स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स येथे जलतरणासाठी राष्ट्रीय उत्कृष्टता केंद्र स्थापन करण्यासाठी करार केला.
7. बिहारमधील प्रस्तावित नवीन महिला विद्यापीठाचे विशेष वैशिष्ट्य काय असेल?
A) केवळ ऑनलाइन शिक्षण
B) केवळ परदेशी विद्यार्थ्यांसाठी
C) सर्व विद्यार्थी आणि कर्मचारी महिला असतील
D) केवळ अभियांत्रिकीवर लक्ष केंद्रित केले जाईल
Answer: C) सर्व विद्यार्थी आणि कर्मचारी महिला असतील
स्पष्टीकरण: बिहारमध्ये पूर्णपणे महिलांसाठी विद्यापीठ स्थापन करण्याचा प्रस्ताव आहे. या विद्यापीठातील विद्यार्थी, शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी आणि कुलगुरू या सर्व महिला असतील.
8. 28 ऑगस्ट 2026 पर्यंत प्रधानमंत्री जनधन योजनेअंतर्गत किती खाती उघडण्यात आली होती?
A) 39.09 कोटी
B) 49.09 कोटी
C) 59.09 कोटी
D) 69.09 कोटी
Answer: C) 59.09 कोटी
स्पष्टीकरण: प्रधानमंत्री जनधन योजनेने 12 वर्षे पूर्ण केली आहेत. 28 ऑगस्ट 2026 पर्यंत या योजनेअंतर्गत अंदाजे 59.09 कोटी खाती उघडण्यात आली होती.
9. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भारताची नारळ उत्पादनांची निर्यात किती रुपयांपर्यंत वाढली?
A) ₹4,349 कोटी
B) ₹5,038 कोटी
C) ₹6,038 कोटी
D) ₹7,038 कोटी
Answer: D) ₹7,038 कोटी
स्पष्टीकरण: आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये भारताची नारळ उत्पादनांची निर्यात 62% वाढून ₹7,038.35 कोटी झाली. मागील आर्थिक वर्षात ही निर्यात ₹4,349.03 कोटी होती.
10. Jio Credit Limited मध्ये ₹18,268 कोटींपर्यंत गुंतवणूक करण्याची घोषणा कोणत्या कंपनीने केली?
A) HSBC
B) Goldman Sachs
C) Bank of America
D) Morgan Stanley
Answer: C) Bank of America
स्पष्टीकरण: Bank of America ने Jio Financial Services ची कर्ज देणारी शाखा Jio Credit Limited मध्ये ₹18,268 कोटींपर्यंत गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली.
11. RBI च्या केंद्रीय मंडळावर अंशकालीन गैर-अधिकृत संचालक म्हणून कोणाची नियुक्ती करण्यात आली?
A) अ‍ॅनी जॉर्ज मॅथ्यू, जनमेजय कुमार सिन्हा आणि सय्यद अकबरुद्दीन
B) संजय मल्होत्रा, शक्तिकांत दास आणि उर्जित पटेल
C) रघुराम राजन, विरल आचार्य आणि आशिमा गोयल
D) टी. रबी शंकर, एम. राजेश्वर राव आणि स्वामीनाथन जे.
Answer: A) अ‍ॅनी जॉर्ज मॅथ्यू, जनमेजय कुमार सिन्हा आणि सय्यद अकबरुद्दीन
स्पष्टीकरण: RBI ने अ‍ॅनी जॉर्ज मॅथ्यू, जनमेजय कुमार सिन्हा आणि सय्यद अकबरुद्दीन यांची केंद्रीय मंडळावर अंशकालीन गैर-अधिकृत संचालक म्हणून नियुक्ती केली.
12. आर्थिक वर्ष 2026-27 च्या एप्रिल-जून तिमाहीत भारताचा GDP वाढीचा दर किती होता?
A) 6.5%
B) 7.0%
C) 7.8%
D) 8.6%
Answer: C) 7.8%
स्पष्टीकरण: एप्रिल-जून 2026 या तिमाहीत भारताच्या GDP मध्ये वार्षिक आधारावर 7.8% वाढ झाली. ही वाढ अर्थतज्ज्ञांच्या 7.1% अंदाजापेक्षा आणि RBI च्या 7% अंदाजापेक्षा जास्त होती.
13. एप्रिल-जून 2026 या तिमाहीत भारतातील कोणत्या क्षेत्राने 9.2% वाढ नोंदवली?
A) कृषी
B) उत्पादन क्षेत्र
C) खाणकाम
D) बांधकाम
Answer: B) उत्पादन क्षेत्र
स्पष्टीकरण: एप्रिल-जून 2026 या तिमाहीत उत्पादन क्षेत्राने 9.2% वाढ नोंदवली. या क्षेत्राने भारताच्या एकूण GDP वाढीत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.
14. ऑगस्ट 2026 मध्ये भारतीय नौदलाने कोणते जहाज सेवेत दाखल केले?
A) INS विक्रांत
B) INS निपुण
C) INS सुरत
D) INS नीलगिरी
Answer: B) INS निपुण
स्पष्टीकरण: भारतीय नौदलाने INS निपुण हे जहाज सेवेत दाखल केले. हे निस्तार श्रेणीतील भारतात निर्मित दुसरे Diving Support Vessel (DSV) आहे.
15. संस्कृत शब्द “निपुण” याचा अर्थ काय आहे?
A) शक्तिशाली
B) विजयी
C) कुशल आणि दक्ष
D) संरक्षक
Answer: C) कुशल आणि दक्ष
स्पष्टीकरण: संस्कृतमधील “निपुण” या शब्दाचा अर्थ कुशल आणि दक्ष असा होतो. हे जहाज डायव्हिंग, पाण्याखालील बचाव आणि पाणबुडी बचाव कार्यात मदत करते.
16. INS निपुणमध्ये अंदाजे किती स्वदेशी सामग्री वापरण्यात आली आहे?
A) 75%
B) 60%
C) 50%
D) 90%
Answer: A) 75%
स्पष्टीकरण: INS निपुणमध्ये अंदाजे 75% स्वदेशी सामग्री वापरण्यात आली आहे. हे संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात भारताच्या आत्मनिर्भरतेवर दिलेला भर दर्शवते.
17. ‘रंग-ए-सिनेमा’ हा पहिला आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव कोणते भारतीय राज्य आयोजित करणार आहे?
A) हिमाचल प्रदेश
B) जम्मू आणि काश्मीर
C) उत्तराखंड
D) सिक्कीम
Answer: B) जम्मू आणि काश्मीर
स्पष्टीकरण: जम्मू आणि काश्मीरमध्ये प्रथमच ‘रंग-ए-सिनेमा’ आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव आयोजित करण्यात येणार आहे. हा महोत्सव 7 ते 10 सप्टेंबर 2026 दरम्यान होणार असून 41 देशांतील सहभागी यात सहभागी होणार आहेत.
18. दुलीप ट्रॉफीमध्ये अर्धशतक करणारा सर्वात तरुण खेळाडू कोण ठरला?
A) यशस्वी जैस्वाल
B) वैभव सूर्यवंशी
C) आयुष म्हात्रे
D) सरफराज खान
Answer: B) वैभव सूर्यवंशी
स्पष्टीकरण: वैभव सूर्यवंशी दुलीप ट्रॉफीमध्ये अर्धशतक करणारा सर्वात तरुण खेळाडू ठरला. त्याने 15 वर्षे आणि 157 दिवसांच्या वयात 42 चेंडूंमध्ये 50 धावा पूर्ण केल्या.
19. महिला आशिया कप स्पर्धेत भारताने कोणत्या संघाचा 94 धावांनी पराभव केला?
A) श्रीलंका
B) बांगलादेश
C) थायलंड
D) पाकिस्तान
Answer: C) थायलंड
स्पष्टीकरण: भारताने महिला आशिया कपमध्ये थायलंडचा 94 धावांनी पराभव केला. शेफाली वर्माने 64 धावा केल्या, तर नंदिनी शर्मा आणि दीप्ती शर्मा यांनी प्रत्येकी तीन बळी घेतले.
20. हायब्रिड अॅन्युइटी मॉडेलअंतर्गत अंदाजे 647 किमी लांबीच्या किती रेल्वे मार्गांना मंजुरी देण्यात आली?
A) चार
B) पाच
C) आठ
D) सहा
Answer: D) सहा
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक-खासगी भागीदारी मूल्यांकन समितीने हायब्रिड अॅन्युइटी मॉडेलअंतर्गत अंदाजे 647 किमी लांबीच्या सहा रेल्वे मार्गांना मंजुरी दिली.
21. भारताच्या “वन नेशन, वन टाइम” उपक्रमांतर्गत IST प्रसारासाठी कोणत्या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे?
A) ब्लॉकचेन
B) व्हाईट रॅबिट टेक्नॉलॉजी
C) क्वांटम की डिस्ट्रिब्युशन
D) GPS सिंक्रोनायझेशन
Answer: B) व्हाईट रॅबिट टेक्नॉलॉजी
स्पष्टीकरण: सरकारने “वन नेशन, वन टाइम” उपक्रमाचा भाग म्हणून व्हाईट रॅबिट टेक्नॉलॉजीवर आधारित IST Dissemination Demonstration Network सुरू केले आहे.
22. व्हेईकल फॅक्टरी जबलपूर येथे उभारण्यात येणाऱ्या T-72 आणि T-90 टँक ओव्हरहॉल सुविधेची किंमत किती आहे?
A) ₹272 कोटी
B) ₹372 कोटी
C) ₹472 कोटी
D) ₹572 कोटी
Answer: C) ₹472 कोटी
स्पष्टीकरण: संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी व्हेईकल फॅक्टरी जबलपूर येथे ₹472 कोटींच्या T-72 आणि T-90 टँक ओव्हरहॉल प्रकल्पाची पायाभरणी केली.
23. भारतात जेव्हलिन क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या सह-उत्पादनाच्या शक्यतेचा शोध घेण्यासाठी जेव्हलिन जॉइंट व्हेंचरसह कोणत्या कंपनीने MoU वर स्वाक्षरी केली?
A) HAL
B) Bharat Dynamics Limited
C) Tata Advanced Systems Limited
D) Mazagon Dock Shipbuilders
Answer: C) Tata Advanced Systems Limited
स्पष्टीकरण: Tata Advanced Systems Limited (TASL) ने भारतात जेव्हलिन ऑल-अप-राउंड अँटी-टँक क्षेपणास्त्र प्रणालीच्या सह-उत्पादनाच्या शक्यतेचा शोध घेण्यासाठी जेव्हलिन जॉइंट व्हेंचरसह MoU वर स्वाक्षरी केली.
24. 2026 चा इंडियन फुटबॉलर ऑफ द इयर पुरस्कार कोणाला देण्यात आला?
A) सुनील छेत्री
B) सहल अब्दुल समद
C) गुरप्रीत सिंह संधू
D) लालियानजुआला छांगते
Answer: D) लालियानजुआला छांगते
स्पष्टीकरण: लालियानजुआला छांगते याची 2026 च्या इंडियन फुटबॉलर ऑफ द इयर पुरस्कारासाठी निवड झाली. तर मनीषा कल्याण हिला इंडियन वुमेन्स प्लेयर ऑफ द इयर पुरस्कार मिळाला.
25. 2026 पॅसिफिक आयलंड्स फोरम लीडर्स मीटिंगचे आयोजन कोणत्या देशाने केले?
A) फिजी
B) पलाऊ
C) सामोआ
D) न्यूझीलंड
Answer: B) पलाऊ
स्पष्टीकरण: पॅसिफिक आयलंड्स फोरम लीडर्स मीटिंगचे आयोजन पलाऊ येथे करण्यात आले. चीनने तैवानच्या सहभागावर आक्षेप घेतला, तर ऑस्ट्रेलिया आणि न्यूझीलंडने पॅसिफिक प्रादेशिक गटाने आपली अतिथी यादी स्वतः ठरवावी असे मत व्यक्त केले.