Current Affairs 21th August 2025 : Daily GK Update in Marathi

1. कोणत्या देशाने 2025 मध्ये पॅरिस हवामान करारातून माघार घेण्याची घोषणा केली?
a) फ्रान्स
b) जर्मनी
c) युनायटेड स्टेट्स
d) यापैकी कोणीही नाही
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
युनायटेड स्टेट्सने धोरणात्मक बदलांतर्गत 2025 मध्ये पॅरिस हवामान करारातून माघार घेण्याची घोषणा केली, आर्थिक प्राधान्यांचा हवाला देत. हा निर्णय जागतिक हवामान वचनबद्धतांवर चर्चेला प्रेरणा देत आहे, कारण अमेरिका ही हरितगृह वायूंची प्रमुख उत्सर्जक आहे.
2. 76व्या प्रजासत्ताक दिन संचलन 2025 मध्ये त्रि-सेवा प्रदर्शनाची थीम कोणती होती?
a) एकसंध भारत, बलशाली भारत
b) शक्तिशाली आणि सुरक्षित भारत
c) भारताची संरक्षण वारसा
d) भारताचा संयुक्त संरक्षण दृष्टिकोन
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
"शक्तिशाली आणि सुरक्षित भारत" ही थीम भारताच्या संरक्षण क्षमता बळकट करण्यावर आणि राष्ट्रीय सुरक्षिततेची खात्री करण्यावर लक्ष केंद्रित करते, ज्याचे प्रदर्शन 2025 च्या प्रजासत्ताक दिन संचलनात झाले.
3. नुकत्याच बातम्यांमध्ये असलेली पीएम जनमन योजना कोणत्या गटाशी संबंधित आहे?
a) एमएसएमई मालक
b) शेतकरी
c) विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गट
d) अनिवासी भारतीय
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
पीएम जनमन योजनेचा उद्देश विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गटांना (PVTGs) गृहनिर्माण, शिक्षण आणि आरोग्यसेवा यासारख्या मूलभूत सुविधा प्रदान करून त्यांचे सामाजिक-आर्थिक उत्थान करणे आहे.
4. 19 जानेवारी 2025 रोजी कोणत्या भारतीय राज्याने कोकबोरोक दिन साजरा केला?
a) त्रिपुरा
b) लडाख
c) अरुणाचल प्रदेश
d) राजस्थान
उत्तर: a)
स्पष्टीकरण:
कोकबोरोक दिन त्रिपुरामध्ये दरवर्षी 19 जानेवारी रोजी कोकबोरोक भाषेला प्रोत्साहन देण्यासाठी साजरा केला जातो, जो राज्याच्या सांस्कृतिक वारशाचा एक महत्त्वपूर्ण भाग आहे.
5. 2025 इंडिया ओपन पुरुष एकल बॅडमिंटन स्पर्धेचे विजेते कोण?
a) किदांबी श्रीकांत
b) एच.एस. प्रणय
c) विक्टर अॅक्सेलसेन
d) अँथनी गिंटिंग
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
डेन्मार्कचा विक्टर अक्सेलसेनने 2025 इंडिया ओपन पुरुष एकल स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवले, ज्याने आंतरराष्ट्रीय बॅडमिंटनमधील त्याचे वर्चस्व दाखवले.
6. भारतातील कोणता वारसा स्थळ 2025 च्या जागतिक स्मारक निगरानी यादीत समाविष्ट झाला?
a) काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान
b) ताजमहाल
c) अजंता-एलोरा लेणी
d) मुसी नदीकाठावरील ऐतिहासिक इमारती
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
ताजमहाल त्याच्या सांस्कृतिक महत्त्वामुळे आणि या युनेस्को जागतिक वारसा स्थळाचे संरक्षण करण्यासाठी संरक्षण प्रयत्नांची आवश्यकता असल्याने 2025 च्या जागतिक स्मारक निगरानी यादीत समाविष्ट झाला.
7. भारतीय सैन्याच्या डेव्हिल स्ट्राइक सरावाचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) नवीन तंत्रज्ञानाची चाचणी
b) आंतरराष्ट्रीय सैन्य युतींचा विस्तार
c) लढाऊ तयारी आणि परिचालन क्षमता वाढवणे
d) मानवीय सहाय्य मिशन आयोजित करणे
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
डेव्हिल स्ट्राइक सराव भारतीय सैन्याची लढाऊ तयारी आणि परिचालन कार्यक्षमता सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करतो, ज्यामुळे मजबूत संरक्षण क्षमता सुनिश्चित होतात.
8. 2025 मध्ये आंतरराष्ट्रीय सरस्वती महोत्सवाचे उद्घाटन कोणत्या भारतीय राज्याने केले?
a) आंध्र प्रदेश
b) हरियाणा
c) कर्नाटक
d) उत्तर प्रदेश
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
हरियाणाने 2025 मध्ये आंतरराष्ट्रीय सरस्वती महोत्सवाची यजमानपद स्वीकारली, ज्यामध्ये कला, साहित्य आणि शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करून सांस्कृतिक वारशाचा उत्सव साजरा केला.
9. सप्टेंबर 2025 मध्ये कोणत्या G7 देशाने पॅलेस्टाईनला मान्यता देण्याची घोषणा केली?
a) इटली
b) जर्मनी
c) फ्रान्स
d) जपान
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
फ्रान्सने सप्टेंबर 2025 मध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेत पॅलेस्टाईनला मान्यता देण्याची घोषणा केली, ज्यामुळे मध्य पूर्वेतील दोन-राष्ट्र समाधानाला समर्थन देण्याच्या प्रयत्नांशी संनादता आहे.
10. भारताचा पहिला स्वदेशी फोटोनिक रडार कोणत्या संस्थेने विकसित केला?
a) भारत डायनॅमिक्स
b) ब्रह्मोस एरोस्पेस
c) डीआरडीओ
d) लार्सन अँड टुब्रो
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (डीआरडीओ) ने भारताचा पहिला स्वदेशी फोटोनिक रडार विकसित केला, ज्यामुळे देशाच्या संरक्षण तंत्रज्ञान क्षमता वाढल्या.
11. 2025 मध्ये अक्शन समिटचे यजमानपद कोणत्या शहराला मिळाले?
a) न्यूयॉर्क
b) पॅरिस
c) जिनिव्हा
d) टोकियो
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
पॅरिसला 2025 मध्ये अक्शन समिटचे यजमानपद मिळाले, ज्यामध्ये जागतिक शासन आणि नवाचारावर लक्ष केंद्रित केले गेले.
12. 2025 मध्ये किती व्यक्तींना पद्म विभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले?
a) 4
b) 5
c) 7
d) 6
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
2025 मध्ये सात व्यक्तींना विविध क्षेत्रातील त्यांच्या अपवादात्मक योगदानासाठी पद्म विभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
13. 2025 मध्ये लॉन्च केलेली भारत फोरकास्टिंग सिस्टम (BFS) कोणत्या संस्थेने विकसित केली?
a) आयआयटी हैदराबाद
b) आयआयटी दिल्ली
c) आयआयटी मुंबई
d) आयआयटीएम पुणे
उत्तर: d)
स्पष्टीकरण:
भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामानशास्त्र संस्था (IITM), पुणे यांनी 6 किमी x 6 किमीच्या जगातील सर्वोच्च रिझोल्यूशन हवामान अंदाज प्रणाली, भारत फोरकास्टिंग सिस्टम, 26 मे 2025 रोजी लॉन्च केली.
14. जुलै 2025 मध्ये कोणत्या देशाने लहान बाळांसाठी पहिली मलेरिया औषधाला मान्यता दिली?
a) स्वित्झर्लंड
b) युनायटेड स्टेट्स
c) भारत
d) ब्राझील
उत्तर: a)
स्पष्टीकरण:
स्वित्झर्लंडच्या स्विसमेडिकने 9 जुलै 2025 रोजी नोव्हार्टिसद्वारे विकसित 2-5 किलो वजनाच्या बाळांसाठी जगातील पहिल्या मलेरिया औषधाला मान्यता दिली, ज्याचा उद्देश आफ्रिकेतील असुरक्षित लोकसंख्येला लक्ष्य करणे आहे.
15. जुलै 2025 मध्ये 'सफाई अपनाओ, बिमारी भगाओ' मोहीम कोणत्या मंत्रालयाने सुरू केली?
a) शहरी विकास मंत्रालय
b) ग्रामीण विकास मंत्रालय
c) गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
d) पंचायती राज मंत्रालय
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने स्वच्छ भारत अभियानांतर्गत 1-31 जुलै 2025 पर्यंत 'सफाई अपनाओ, बिमारी भगाओ' मोहीम सुरू केली, ज्यामुळे स्वच्छता वाढवणे आणि रोगांचा धोका कमी करणे हा उद्देश आहे.
16. 2025 मध्ये शक्ती भट्ट पुरस्कार त्यांच्या पहिल्या संस्मरणासाठी कोणी जिंकला?
a) किरण देसाई
b) शशी देशपांडे
c) गीतांजली श्री
d) झारा चौधरी
उत्तर: d)
स्पष्टीकरण:
झारा चौधरी यांनी त्यांच्या द लकी वन्स या संस्मरणासाठी 2025 चा शक्ती भट्ट पुरस्कार जिंकला, ज्यामध्ये त्यांनी 2002 च्या गुजरात दंगलीतून वाचण्याची कथा सांगितली आहे.
17. 2025 मध्ये 11व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनासाठी राष्ट्रीय यजमान म्हणून कोणते शहर निवडले गेले?
a) मुंबई
b) विशाखापट्टणम
c) जयपूर
d) भोपाळ
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
विशाखापट्टणमला 21 जून 2025 रोजी 11व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनासाठी राष्ट्रीय यजमान म्हणून निवडले गेले, ज्यामुळे त्याच्या सुंदर समुद्रकिनाऱ्याचा आणि पायाभूत सुविधांचा प्रकाश झाला.
18. 2025 मध्ये घोषित ज्ञान भारतम मिशनचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
a) डिजिटल साक्षरता वाढवणे
b) वैज्ञानिक संशोधन वाढवणे
c) ज्ञान आणि शिक्षणाचा प्रचार करणे
d) शेती उत्पादकता सुधारणे
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
मन की बातच्या 124व्या भागात ठळक केलेले ज्ञान भारतम मिशन, भारतभर ज्ञान आणि शिक्षणाचा प्रचार करणे, बौद्धिक वाढीला प्रोत्साहन देण्याचा उद्देश ठेवते.
19. 2030 पर्यंत निर्यात वाढवण्यासाठी कोणत्या भारतीय राज्याने नवीन चामड्याची आणि पादत्राणांची धोरण तयार केले आहे?
a) तमिळनाडू
b) उत्तर प्रदेश
c) गुजरात
d) महाराष्ट्र
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
उत्तर प्रदेश 2030 पर्यंत 50 बिलियन डॉलर्सच्या निर्यातीला चालना देण्यासाठी नवीन चामड्याची आणि पादत्राणांची धोरण तयार करत आहे, जे केंद्रीय योजनांशी संनाद आहे.
20. फीफा सोबत फुटबॉल फॉर स्कूल्स (F4S) कार्यक्रम कोणती संस्था चालवते?
a) जागतिक आरोग्य संघटना
b) युनेस्को
c) जागतिक बँक
d) यूएनडीपी
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
फीफा आणि युनेस्कोद्वारे चालवला जाणारा फुटबॉल फॉर स्कूल्स (F4S) कार्यक्रम फुटबॉलद्वारे मुलांना शिक्षित आणि सशक्त करण्याचा उद्देश ठेवतो, ज्याचा कोलकात्यातील पीएम श्री केंद्रीय विद्यालयात अंमलबजावणी दिसून आली.
21. 2025 राष्ट्रीय क्रीडा कोणत्या भारतीय राज्यात आयोजित झाले?
a) हरियाणा
b) उत्तराखंड
c) महाराष्ट्र
d) गुजरात
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
38वे राष्ट्रीय क्रीडा 2025, 26 जानेवारी ते 14 फेब्रुवारी दरम्यान उत्तराखंडमध्ये आयोजित झाले, ज्यामध्ये 28 राज्ये आणि आठ केंद्रशासित प्रदेशांनी भाग घेतला, ज्यामध्ये सर्व्हिसेसने पदक तालिकेत अव्वल स्थान मिळवले.
22. कोणत्या भारतीय शहराने कैद्यांनी सजावटीच्या वनस्पतींची लागवड करणारी नर्सरी उपक्रम सुरू केला?
a) बेंगलुरू
b) मंगलुरू
c) चेन्नई
d) कोलकाता
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
मंगलुरू जिल्हा तुरुंगाने 30 कैद्यांचा समावेश करून सजावटीच्या वनस्पतींची लागवड करण्यासाठी नर्सरी कार्यक्रम सुरू केला, ज्यामुळे पुनर्वसन आणि कौशल्य विकासाला मदत होते.
23. भारतीय नौदलाने प्रोजेक्ट अंतर्गत समाविष्ट केलेल्या दुसऱ्या स्टील्थ फ्रिगेटचे नाव काय आहे?
a) आयएनएस समुद्रगुप्त
b) आयएनएस उदयगिरी
c) आयएनएस शौर्य
d) आयएनएस प्रताप
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
आयएनएस उदयगिरी, प्रोजेक्ट अंतर्गत समाविष्ट, दुसरे स्टील्थ फ्रिगेट आहे जे भारतीय नौदलाच्या सागरी क्षमता वाढवते.
24. बिल्ड इन भारत उपक्रमांतर्गत डीपीआयआयटीसोबत सामंजस्य करारावर कोणत्या इलेक्ट्रिक वाहन कंपनीने स्वाक्षरी केली?
a) टेस्ला
b) ओला इलेक्ट्रिक
c) टाटा मोटर्स
d) महिंद्रा इलेक्ट्रिक
उत्तर: b)
स्पष्टीकरण:
ओला इलेक्ट्रिकने बिल्ड इन भारत उपक्रमांतर्गत स्वदेशी ईव्ही उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार संवर्धन विभाग (डीपीआयआयटी) सोबत सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केली.
25. आयएमएफच्या नवीनतम जागतिक आर्थिक दृष्टिकोनानुसार, FY26 साठी भारताच्या जीडीपी वाढीचा अंदाज किती आहे?
a) 6.0%
b) 6.2%
c) 6.4%
d) 6.6%
उत्तर: c)
स्पष्टीकरण:
आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (आयएमएफ) ने अनुकूल बाह्य वातावरण आणि कमी झालेल्या जागतिक व्यापार घर्षणाचा हवाला देत FY26 आणि FY27 साठी भारताच्या जीडीपी वाढीचा अंदाज 6.4% पर्यंत वाढवला.