Current Affairs 23rd August 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. कोणत्या दोन राज्यांनी सैन्य-नागरी एकीकरण उपक्रम, एक्सरसाइज समन्वय शक्ती 2025 चे आयोजन केले?
A) आसाम आणि मणिपूर
B) त्रिपुरा आणि नागालँड
C) सिक्कीम आणि मेघालय
D) मिझोराम आणि अरुणाचल प्रदेश
उत्तर: A) आसाम आणि मणिपूर
स्पष्टीकरण: एक्सरसाइज समन्वय शक्ती 2025 ची सुरुवात आसाम आणि मणिपूरमध्ये सैन्य-नागरी एकीकरण आणि समन्वय वाढवण्यासाठी करण्यात आली, ज्यामध्ये आपत्ती प्रतिसाद आणि प्रादेशिक सुरक्षेसाठी संयुक्त कारवायांवर लक्ष केंद्रित आहे.
2. दिदायी जमातीची पहिली सदस्य चंपा रासपेडा, जिने नीट (NEET) उत्तीर्ण केली, ती कोणत्या भारतीय राज्यातून आहे?
A) राजस्थान
B) ओडिशा
C) गुजरात
D) कर्नाटक
उत्तर: B) ओडिशा
स्पष्टीकरण: दिदायी जमातीची, जी विशेषतः असुरक्षित आदिवासी गट (PVTG) आहे, चंपा रासपेडा हिने 2025 मध्ये नीट उत्तीर्ण करून ओडिशातून एक महत्त्वाची उपलब्धी मिळवली. ही आदिवासी शिक्षणासाठी एक महत्त्वाची कामगिरी आहे.
3. ऑगस्ट 2025 मध्ये उद्घाटन झालेली भारताची सर्वात लांब मार्गाची वंदे भारत एक्सप्रेस कोणत्या दोन शहरांदरम्यान चालते?
A) नवी दिल्ली आणि वाराणसी
B) नागपूर (अजनी) आणि पुणे
C) हावडा आणि न्यू जलपाईगुडी
D) सिकंदराबाद आणि विशाखापट्टणम
उत्तर: B) नागपूर (अजनी) आणि पुणे
स्पष्टीकरण: ऑगस्ट 2025 मध्ये उद्घाटन झालेली नागपूर (अजनी) आणि पुणे दरम्यानची वंदे भारत एक्सप्रेस ही भारताची सर्वात लांब मार्गाची हाय-स्पीड ट्रेन आहे, जी महाराष्ट्रातील कनेक्टिव्हिटी वाढवते.
4. 2025 मध्ये आशियाई सर्फिंग चॅम्पियनशिपमध्ये पदक जिंकणारा पहिला भारतीय कोण बनला?
A) रमेश बुडिहाल
B) करण मल्होत्रा
C) वरुण पटेल
D) अमन वर्मा
उत्तर: A) रमेश बुडिहाल
स्पष्टीकरण: रमेश बुडिहाल याने 2025 मध्ये आशियाई सर्फिंग चॅम्पियनशिपमध्ये भारताचे पहिले पदक जिंकून इतिहास रचला, ज्यामुळे देशाची जलक्रीडांमधील वाढती प्रगती दिसून आली.
5. ऑगस्ट 2025 मध्ये ‘नारी अदालत’ (महिला न्यायालय) उपक्रम कोणत्या राज्यात सुरू करण्यात आला?
A) सिक्कीम
B) उत्तराखंड
C) हिमाचल प्रदेश
D) अरुणाचल प्रदेश
उत्तर: A) सिक्कीम
स्पष्टीकरण: ‘नारी अदालत’ उपक्रम, जो एक महिला-प्रधान सामुदायिक न्याय मंच आहे, सिक्कीममध्ये लैंगिक समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आणि महिलांसाठी सुलभ न्याय प्रदान करण्यासाठी सुरू करण्यात आला.
6. वस्त्र मंत्रालयाने सुरू केलेल्या ‘हाट ऑन व्हील्स’ उपक्रमाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) कृत्रिम कापड उत्पादनाला प्रोत्साहन देणे
B) खऱ्या भारतीय हातमाग उत्पादनांना प्रोत्साहन देणे
C) वस्त्र निर्यातीसाठी अनुदान देणे
D) विणकरांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण देणे
उत्तर: B) खऱ्या भारतीय हातमाग उत्पादनांना प्रोत्साहन देणे
स्पष्टीकरण: ‘हाट ऑन व्हील्स’ उपक्रमाचा उद्देश खऱ्या भारतीय हातमाग उत्पादनांचे प्रचार आणि विपणन करणे आहे, ज्यामुळे पारंपरिक वस्त्र उद्योग आणि कारागिरांचे जीवनमान सुधारते.
7. बँकांना उच्च जोखीम असलेल्या मोबाइल क्रमांकांची ओळख पटवण्यासाठी वित्तीय फसवणूक जोखीम संकेतक (FRI) कोणत्या संस्थेने सुरू केले?
A) भारतीय रिझर्व्ह बँक
B) दूरसंचार विभागाची डिजिटल इंटेलिजन्स युनिट
C) स्टेट बँक ऑफ इंडिया
D) वित्त मंत्रालय
उत्तर: B) दूरसंचार विभागाची डिजिटल इंटेलिजन्स युनिट
स्पष्टीकरण: वित्तीय फसवणूक जोखीम संकेतक (FRI), जे दूरसंचार विभागाच्या डिजिटल इंटेलिजन्स युनिटने सुरू केले आहे, बँकांना उच्च जोखीम असलेल्या मोबाइल क्रमांकांची ओळख करून वित्तीय फसवणूक रोखण्यात मदत करते.
8. भारतीय नौदलाची तिसरी परमाणु-संचालित बॅलिस्टिक मिसाइल पाणबुडी, INS अरिघमन, कोणत्या वर्गाची आहे?
A) अरिहंत वर्ग
B) विक्रांत वर्ग
C) कलवरी वर्ग
D) सिंधुघोष वर्ग
उत्तर: A) अरिहंत वर्ग
स्पष्टीकरण: INS अरिघमन, जी 2025 मध्ये समाविष्ट होणार आहे, ती अरिहंत वर्गाच्या परमाणु-संचालित बॅलिस्टिक मिसाइल पाणबुडींचा भाग आहे, जी भारताच्या नौदल संरक्षण क्षमता वाढवते.
9. पहिला आसियान-भारत क्रूझ संवाद कोणत्या भारतीय शहरात उद्घाटन झाला?
A) मुंबई
B) चेन्नई
C) कोची
D) विशाखापट्टणम
उत्तर: B) चेन्नई
स्पष्टीकरण: चेन्नईने 2025 मध्ये पहिल्या आसियान-भारत क्रूझ संवादाचे आयोजन केले, ज्याने समुद्री सहकार्यामध्ये एक मैलाचा दगड ठरला आणि पर्यटन आणि व्यापाराला प्रोत्साहन दिले.
10. 2025 मध्ये सुरू झालेल्या ‘विकसित भारत रोजगार योजना’चा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) तरुणांना मोफत शिक्षण देणे
B) पहिल्या खासगी नोकरीत ₹15,000 देणे
C) शेती कर्जांना अनुदान देणे
D) ग्रामीण उद्योजकतेला प्रोत्साहन देणे
उत्तर: B) पहिल्या खासगी नोकरीत ₹15,000 देणे
स्पष्टीकरण: ‘विकसित भारत रोजगार योजना’चा उद्देश पहिल्यांदा खासगी क्षेत्रात नोकरी करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना ₹15,000 चे अनुदान देऊन तरुण रोजगाराला प्रोत्साहन देणे आहे.
11. भारताने ऑगस्ट 2025 मध्ये अग्नि-5 मिसाइलचे यशस्वी परीक्षण कोठून केले?
A) व्हीलर आयलंड, ओडिशा
B) चांदिपूर, ओडिशा
C) श्रीहरिकोटा, आंध्र प्रदेश
D) पोखरण, राजस्थान
उत्तर: B) चांदिपूर, ओडिशा
स्पष्टीकरण: अग्नि-5, जी MIRV तंत्रज्ञानासह आंतरखंडीय बॅलिस्टिक मिसाइल आहे, चा परीक्षण चांदिपूर, ओडिशा येथील एकीकृत चाचणी रेंजमधून करण्यात आले, ज्याने भारताच्या प्रगत संरक्षण क्षमता दर्शवल्या.
12. 2025 मध्ये आधार-आधारित ग्राहक पडताळणीसाठी स्टारलिंकसोबत कोणत्या संस्थेने सहकार्य केले?
A) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
B) भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI)
C) दूरसंचार विभाग
D) राष्ट्रीय माहिती केंद्र
उत्तर: B) भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI)
स्पष्टीकरण: UIDAI ने स्टारलिंकसोबत आधार-आधारित ग्राहक पडताळणीसाठी भागीदारी केली, ज्यामुळे सुरक्षित आणि कार्यक्षम ओळख प्रमाणीकरण प्रक्रिया सुव्यवस्थित झाली.
13. “शेप ऑफ मोमो” चित्रपट 2025 मध्ये कोणत्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवासाठी निवडला गेला?
A) कान्स चित्रपट महोत्सव
B) बुसान आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव
C) बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव
D) व्हेनिस चित्रपट महोत्सव
उत्तर: B) बुसान आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव
स्पष्टीकरण: “शेप ऑफ मोमो” चित्रपट बुसान आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव (BIFF) 2025 च्या विजन विभागासाठी निवडला गेला, ज्यामुळे भारतीय चित्रपटसृष्टीची जागतिक पोहोच दिसून येते.
14. 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय बंदराने 10 दशलक्ष टीईयू कार्गो हाताळण्याचा मैलाचा दगड गाठला?
A) मुंद्रा बंदर
B) जवाहरलाल नेहरू बंदर प्राधिकरण (JNPA)
C) कांडला बंदर
D) चेन्नई बंदर
उत्तर: B) जवाहरलाल नेहरू बंदर प्राधिकरण (JNPA)
स्पष्टीकरण: JNPA ने 10 दशलक्ष टीईयू कार्गो हाताळून एक महत्त्वाचा मैलाचा दगड गाठला, ज्याने भारतातील कंटेनर वाहतुकीसाठी अग्रणी बंदर म्हणून त्याची स्थिती मजबूत केली.
15. कोणत्या तीन भारतीय बंदरांना ग्रीन हायड्रोजन हब बंदर म्हणून विकसित केले जात आहे?
A) मुंबई, चेन्नई आणि कोची
B) कांडला, तुतीकोरिन आणि पारादीप
C) विशाखापट्टणम, मंगलोर आणि हल्दिया
D) एननोर, दहेज आणि हजीरा
उत्तर: B) कांडला, तुतीकोरिन आणि पारादीप
स्पष्टीकरण: ही बंदरे ग्रीन हायड्रोजनच्या उत्पादन आणि निर्यातीला समर्थन देण्यासाठी विकसित केली जात आहेत, जी भारताच्या शाश्वत ऊर्जा उद्दिष्टांशी संरेखित आहे.
16. 2025 मध्ये सुरू झालेल्या भारत हवामान अंदाज प्रणाली (BFS) चा स्थानिक रिझोल्यूशन काय आहे?
A) 12 किमी
B) 10 किमी
C) 6 किमी
D) 4 किमी
उत्तर: C) 6 किमी
स्पष्टीकरण: भारत हवामान अंदाज प्रणाली (BFS), 6 किमी स्थानिक रिझोल्यूशनसह, ही जागतिक स्तरावर सर्वात उच्च आहे, जी भारताच्या हवामान अंदाज क्षमता वाढवते.
17. मे 2025 मध्ये राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी मधुबनी आणि गोंड कलाकारांशी कोणत्या कार्यक्रमांतर्गत भेट घेतली?
A) कला कुंभ
B) कला उत्सव – कलाकार-इन-रेजिडन्स
C) राष्ट्रीय आदिवासी कला संमेलन
D) भारतीय कला संमेलन
उत्तर: B) कला उत्सव – कलाकार-इन-रेजिडन्स
स्पष्टीकरण: कला उत्सव – कलाकार-इन-रेजिडन्स कार्यक्रमाने राष्ट्रपती आणि मधुबनी आणि गोंड कलेत विशेषज्ञ असलेल्या कलाकारांमधील संवाद सुलभ केला, ज्यामुळे भारताच्या सांस्कृतिक वारशाला प्रोत्साहन मिळाले.
18. पंचायत प्रगती निर्देशांक (PAI) 2.0 चा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
A) शहरी नगरपालिकांचे क्रमवारी करणे
B) राज्य सरकारच्या योजनांचे निरीक्षण करणे
C) पंचायतींना आर्थिक सहाय्य प्रदान करणे
D) ग्राम पंचायतींच्या कामगिरीचे मूल्यांकन करणे
उत्तर: D) ग्राम पंचायतींच्या कामगिरीचे मूल्यांकन करणे
स्पष्टीकरण: PAI 2.0, जे पंचायती राज मंत्रालयाने सुरू केले आहे, ग्राम पंचायतींचे नऊ थीम्सवर आधारित मूल्यांकन करते, जे शाश्वत विकास उद्दिष्टांशी संरेखित आहे.
19. भारताची पहिली पाणबुडी पर्यटन सुविधा कोणत्या ठिकाणी सुरू होणार आहे?
A) कोची, केरळ
B) पोर्ट ब्लेअर, अंदमान आणि निकोबार बेटे
C) द्वारका, गुजरात
D) गोवा
उत्तर: C) द्वारका, गुजरात
स्पष्टीकरण: द्वारका, गुजरात, भारताची पहिली पाणबुडी पर्यटन सुविधा आयोजित करेल, जी अनन्य जलमग्न अनुभव प्रदान करेल आणि पर्यटनाला चालना देईल.
20. 2025 मध्ये सुरू झालेल्या आयुष सुरक्षा पोर्टलचा प्राथमिक उद्देश काय आहे?
A) आयुर्वेदिक पर्यटनाला प्रोत्साहन देणे
B) आयुष क्षेत्रातील दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींचे निरीक्षण करणे
C) ऑनलाइन आयुष सल्लामसलत प्रदान करणे
D) मोफत आयुष औषधांचे वितरण करणे
उत्तर: B) आयुष क्षेत्रातील दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींचे निरीक्षण करणे
स्पष्टीकरण: आयुष सुरक्षा पोर्टल आयुष क्षेत्रातील दिशाभूल करणाऱ्या जाहिराती आणि प्रतिकूल औषध प्रतिक्रियांचे निरीक्षण करते आणि ग्राहक सुरक्षितता सुनिश्चित करते.
21. ग्रेट बॅकयार्ड बर्ड काउंट (GBBC) 2025 मध्ये कोणत्या राज्याने सर्वाधिक पक्षी प्रजातींची नोंद केली?
A) केरळ
B) उत्तराखंड
C) पश्चिम बंगाल
D) आसाम
उत्तर: C) पश्चिम बंगाल
स्पष्टीकरण: पश्चिम बंगालने GBBC 2025 मध्ये पक्षी प्रजातींच्या विविधतेसाठी पहिला क्रमांक मिळवला, ज्यामुळे त्याची समृद्ध जैवविविधता दिसून आली.
22. 100% शुद्ध गॅस हायड्रोजनसाठी हायड्रोजन वाहतूक पाइप विकसित करणारी पहिली भारतीय कंपनी कोणती आहे?
A) जेएसडब्ल्यू स्टील
B) टाटा स्टील
C) सेल
D) हिंदाल्को
उत्तर: B) टाटा स्टील
स्पष्टीकरण: टाटा स्टीलने 100% शुद्ध गॅस हायड्रोजन हाताळण्यास सक्षम हायड्रोजन वाहतूक पाइप विकसित केले, जे हरित ऊर्जा पायाभूत सुविधांकडे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
23. उत्तर प्रदेशातील कोणत्या नदी खंडात 2025 मध्ये डॉल्फिनची सर्वाधिक सघनता नोंदवली गेली?
A) चंबल नदीचा भिंड-पचनदा खंड
B) गंगा नदीचा कानपूर खंड
C) यमुना नदीचा अलाहाबाद खंड
D) गंगा नदीचा वाराणसी खंड
उत्तर: A) चंबल नदीचा भिंड-पचनदा खंड
स्पष्टीकरण: चंबल नदीच्या भिंड-पचनदा खंडात सर्वाधिक डॉल्फिन सघनता नोंदवली गेली, जी संरक्षण यश दर्शवते.
24. गगनयान मोहिमेसाठी अंतराळवीर प्रशिक्षणात भारताला कोणता देश मदत करत आहे?
A) युनायटेड स्टेट्स
B) रशिया
C) फ्रान्स
D) जपान
उत्तर: B) रशिया
स्पष्टीकरण: रशिया भारताच्या गगनयान मोहिमेसाठी अंतराळवीर प्रशिक्षण समर्थन प्रदान करत आहे, त्याच्या अंतराळ संशोधनातील तज्ञतेचा उपयोग करून.
25. 2025 मध्ये उद्घाटन झालेल्या भारताच्या सर्वात लांब केबल-स्टे ब्रिजचे नाव काय आहे?
A) द्वारका सेतू
B) सुदर्शन सेतू
C) बेट द्वारका ब्रिज
D) ओखा सिग्नेचर ब्रिज
उत्तर: B) सुदर्शन सेतू
स्पष्टीकरण: सुदर्शन सेतू, भारताचा सर्वात लांब केबल-स्टे ब्रिज, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी उद्घाटन केला, जो गुजरातमधील ओखा आणि बेट द्वारकाला जोडतो.