Current Affairs 24th June 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. जून 2026 मध्ये, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक गॅस मंत्रालयाने भारताच्या पहिल्या खासगी क्षेत्रातील हायब्रिड 2G इथेनॉल बायोरिफायनरीसाठी 150 कोटी रुपयांची मदत मंजूर केली. ती कोठे आहे?
A) गुजरात
B) उत्तर प्रदेश (वेव शुगर, धनौरा)
C) महाराष्ट्र
D) पंजाब
Answer: B
स्पष्टीकरण: उत्तर प्रदेशातील धनौरा येथील ही प्रकल्प प्रधानमंत्री जी-वन योजना अंतर्गत कृषी अवशेषांपासून 2G इथेनॉल उत्पादनाला चालना देईल, ज्यामुळे इथेनॉल ब्लेंडेड पेट्रोल (EBP) कार्यक्रमाला बळकटी मिळेल आणि पेंढा जाळण्याची समस्या कमी होईल.
2. कोणत्या संस्थेने जून 2026 मध्ये आपल्या 23व्या स्थापना दिनानिमित्त 4 डिजिटल प्लॅटफॉर्म (IX पोर्टल, myIRINN, .IN Auction Portal, AI-सक्षम WHOIS) लाँच केले?
A) TRAI
B) NIXI (नॅशनल इंटरनेट एक्सचेंज ऑफ इंडिया)
C) NIC
D) MeitY
Answer: B
स्पष्टीकरण: MeitY अंतर्गत NIXI ने भारताच्या इंटरनेट पायाभूत सुविधांना मजबूत करण्यासाठी, डोमेन व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी आणि सायबर सुरक्षा व उपलब्धता वाढवण्यासाठी हे प्लॅटफॉर्म लाँच केले.
3. केंद्रीय मंत्री निर्मला सीतारामन यांनी जून 2026 मध्ये पूर्वोत्तर भारतातील सर्वात मोठी सेंद्रिय मसाला प्रक्रिया युनिटचे उद्घाटन कोणत्या राज्यात केले?
A) आसाम
B) मेघालय (भोईरिम्बोंग)
C) सिक्कीम
D) त्रिपुरा
Answer: B
स्पष्टीकरण: मेघालयातील भोईरिम्बोंग येथे MOVCD-NER अंतर्गत स्थापन झालेली ही युनिट NPOP आणि EU प्रमाणपत्रांसह सेंद्रिय शेतकऱ्यांना आधार देईल, निर्यात वाढवेल आणि पूर्वोत्तरच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी देईल.
4. भारतीय सेना जून 2026 मध्ये मंगोलियातील कोणत्या बहुपक्षीय सरावाच्या 23व्या आवृत्तीत भाग घेत आहे?
A) युद्ध अभ्यास
B) खान क्वेस्ट
C) मित्र शक्ती
D) गरुड
Answer: B
स्पष्टीकरण: उलानबटार येथील खान क्वेस्ट (20 जून – 3 जुलै 2026) शांतता रक्षण कार्यांवर केंद्रित आहे. भारताने आंतर-संचालन वाढवण्यासाठी 40 सदस्यीय पथक पाठवले आहे.
5. जून 2026 मध्ये, RBI ने KCC नियमांमध्ये सुधारणा करून कृषी कर्जांसाठी किती रकमेपर्यंत हमी (कोलॅटरल) माफ केली?
A) 1 लाख रुपये
B) 2 लाख रुपये
C) 3 लाख रुपये
D) 5 लाख रुपये
Answer: B
स्पष्टीकरण: ही सुधारणा व्यावसायिक बँका, RRBs आणि सहकारी बँकांना लागू होईल. नवीन कर्जे जानेवारी 2027 पासून दिली जातील, ज्यामुळे छोट्या शेतकऱ्यांना कर्ज मिळणे सोपे होईल.
6. Zerodha Fund House ने भारतातील पहिले लाइफसायकल म्युच्युअल फंड्स कोणत्या वर्षांसाठी लाँच केले?
A) 2030 & 2035
B) 2036 & 2041
C) 2040 & 2050
D) 2028 & 2032
Answer: B
स्पष्टीकरण: हे टार्गेट-डेट फंड्स गुंतवणूकदाराच्या सेवानिवृत्तीच्या कालावधीनुसार स्वयंचलितपणे मालमत्ता वाटप समायोजित करतात, ज्यामुळे दीर्घकालीन संपत्ती निर्माण होते.
7. उद्घाटन भारतीय अॅथलेटिक्स पुरस्कार 2025 मध्ये सर्वोत्तम पुरुष आणि महिला अॅथलीट कोण ठरले?
A) अविनाश साबले & ज्योती यर्राजि
B) नीरज चोप्रा & पारुल चौधरी
C) किशोर जेना & अन्नू रानी
D) मुरली श्रीशंकर & शैली सिंह
Answer: B
स्पष्टीकरण: डॉ. मनसुख मांडविया यांनी प्रदान केलेल्या या पुरस्कारांमध्ये उत्कृष्टतेचा गौरव करण्यात आला आणि रोख बक्षिसे दिली गेली.
8. तुषार मेहता यांची भारताचे सॉलिसिटर जनरल म्हणून कोणत्या तारखेपासून पुन्हा नियुक्ती करण्यात आली?
A) 1 जुलै 2026
B) 15 ऑगस्ट 2026
C) ऑक्टोबर 2026
D) जानेवारी 2027
Answer: A
स्पष्टीकरण: सर्वाधिक काळ सेवा देणाऱ्या SGs मधील एक, त्यांची पुनर्नियुक्ती भारत सरकारच्या कायदेशीर प्रतिनिधित्वात सातत्य राखेल.
9. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 21 जून 2026 रोजी तीन स्वदेशी नौदल प्लॅटफॉर्म—INS दूनागिरी, INS संशोधक आणि INS अग्रय—चे कमीशन कोणत्या शहरात केले?
A) मुंबई
B) कोलकाता
C) विशाखापट्टणम
D) कोची
Answer: B
स्पष्टीकरण: श्यामा प्रसाद मुखर्जी पोर्ट, कोलकाता (GRSE द्वारे उच्च स्वदेशी सामग्रीसह निर्मित) येथे कमीशन झाले, ज्यामुळे संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भर भारताला प्रोत्साहन मिळेल.
10. भारतीय महिला हॉकी संघाने FIH महिला नेशन्स कप 2025–26 चे विजेतेपद कोणत्या संघाला अंतिम फेरीत हरवून मिळवले?
A) ऑस्ट्रेलिया
B) न्यूझीलंड
C) इंग्लंड
D) नेदरलँड्स
Answer: B
स्पष्टीकरण: भारताने यजमान न्यूझीलंडला अंतिम फेरीत 2-0 ने हरवले (ऑकलंड, जून 2026), ज्यामुळे प्रो लीग 2026–27 मध्ये पदोन्नती मिळाली.
11. खीर भवानी मेला यासंबंधित आहे:
A) काश्मीर
B) पंजाब
C) राजस्थान
D) गुजरात
Answer: A
स्पष्टीकरण: काश्मीरमधील खीर भवानी मंदिरातील हा प्रमुख हिंदू उत्सव आहे.
12. अँटी-डिफेक्शन कायदा कोणत्या संवैधानिक सुधारणेद्वारे आणला गेला?
A) 42वा
B) 52वा
C) 61वा
D) 73वा
Answer: B
स्पष्टीकरण: 52व्या सुधारणेद्वारे (1985) दहावी अनुसूची जोडून राजकीय पक्षांतर रोखण्यात आले आणि स्थिरता सुनिश्चित करण्यात आली.
13. 21 जून रोजी विश्व जल सर्वेक्षण दिवस म्हणून कोणता दिवस साजरा केला जातो?
A) विश्व पर्यावरण दिवस
B) विश्व जल सर्वेक्षण दिवस
C) आंतरराष्ट्रीय योग दिवस
D) विश्व शरणार्थी दिवस
Answer: B
स्पष्टीकरण: थीम समुद्री सुरक्षेसाठी महासागर डेटा शेअरिंगवर केंद्रित आहे.
14. जून 2026 मधील लीड बँक योजना सुधारणांनुसार प्रत्येक जिल्ह्यासाठी काय नियुक्त करण्याचे निर्देश आहेत?
A) विशेषतः लीड डिस्ट्रिक्ट मॅनेजर (LDM)
B) फक्त NABARD अधिकारी
C) राज्य वित्त मंत्री
D) ग्राम प्रधान
Answer: A
स्पष्टीकरण: यामुळे जिल्हास्तरीय कर्ज नियोजन आणि आर्थिक समावेशन मजबूत होईल.
15. पंचायत एडवांसमेंट इंडेक्स (PAI) LSDG थीम्सच्या किती संख्येवर कार्यक्षमता मूल्यांकन करतो?
A) 5
B) 9
C) 12
D) 17
Answer: B
स्पष्टीकरण: PAI पंचायतांचे मूल्यांकन लोकलाइज्ड सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स (LSDGs) च्या 9 थीम्सवर करते.
16. SVAMITVA योजनेद्वारे सुमारे किती संपत्ती कार्डे जारी करण्यात आली आहेत?
A) 1 कोटी
B) 3.18 कोटी
C) 5 कोटी
D) 10 लाख
Answer: B
स्पष्टीकरण: ड्रोनचा वापर करून SVAMITVA ग्रामीण संपत्ती कार्डे (रिकॉर्ड ऑफ राइट्स) प्रदान करते, ज्यामुळे विवाद कमी होतील आणि कर्ज सुविधा वाढेल.
17. 73व्या संवैधानिक सुधारणेद्वारे संविधानात कोणता भाग जोडला गेला?
A) भाग IX (पंचायत)
B) भाग IXA (नगरपालिका)
C) भाग X
D) भाग XI
Answer: A
स्पष्टीकरण: यामुळे तीन-स्तरीय रचनेसह पंचायती राज संस्थांना संवैधानिक दर्जा मिळाला.
18. आंतरराष्ट्रीय योग दिवस 2026 थीम:
A) योग फॉर वेलनेस
B) योग फॉर हेल्दी एजिंग
C) योग अॅट होम
D) योग फॉर एन्व्हायरनमेंट
Answer: B
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मोदी यांच्या नेतृत्वात आयोजित कार्यक्रमांत योगाच्या स्वस्थ वृद्धत्व आणि वेलनेस भूमिकेवर भर देण्यात आला.
19. मोम्बासा घोषणापत्र संबंधित आहे:
A) हवामान बदल
B) मत्स्य व्यवसाय पारदर्शकता आणि बेकायदेशीर मासेमारी
C) व्यापार करार
D) अंतराळ सहकार्य
Answer: B
स्पष्टीकरण: आफ्रिकन आणि हिंद महासागर देशांनी अपनावलेली, IUU मासेमारी रोखण्यासाठी आणि शाश्वत मत्स्य व्यवसायाला प्रोत्साहन देण्यासाठी.
20. गरुडास्त्र हे स्वदेशी आहे:
A) क्षेपणास्त्र
B) 120mm वाहन-माउंटेड मोर्टार सिस्टम
C) ड्रोन
D) टँक
Answer: B
स्पष्टीकरण: यशस्वी चाचणी; यामुळे तोफखान्याची क्षमता अचूकता आणि गतिशीलतेसह वाढते.
21. 16व्या वित्त आयोगाने ग्रामीण स्थानिक संस्थांना 15व्या तुलनेत अनुदानांमध्ये किती टक्के वाढीची शिफारस केली?
A) 50%
B) 84%
C) 100%
D) 120%
Answer: B
स्पष्टीकरण: पंचायती राज संस्था आणि ग्रामीण विकास मजबूत करण्यासाठी महत्त्वाची वाढ.
22. NIXI चे .IN Auction Portal कधी लाँच झाले?
A) 19 जून 2026
B) 1 जून 2026
C) 15 मे 2026
D) 1 जुलै 2026
Answer: A
स्पष्टीकरण: NIXI च्या स्थापना दिवशी डिजिटल उपक्रमांचा भाग.
23. PNB ने Zaggle सोबत पर्यावरणस्नेही दुहेरी क्रेडिट कार्ड Visa आणि कोणत्या वर भागीदारी केली?
A) Mastercard
B) RuPay
C) Amex
D) Diners
Answer: B
स्पष्टीकरण: शाश्वत बँकिंग आणि डिजिटल पेमेंट्सला प्रोत्साहन देते.
24. संविधानाचा अनुच्छेद 243K संबंधित आहे:
A) राज्य वित्त आयोग
B) पंचायतांसाठी राज्य निवडणूक आयोग
C) आरक्षण
D) पंचायतांचा कार्यकाल
Answer: B
स्पष्टीकरण: यामुळे पंचायत निवडणुका घेण्यासाठी राज्य निवडणूक आयोगाची तरतूद आहे.
25. बायोचार शेतीतील धुराचे रूपांतर करण्याच्या संदर्भात अधोरेखित आहे:
A) खत (‘ब्लॅक गोल्ड’)
B) बायोफ्युएल
C) प्लास्टिक
D) औषध
Answer: A
स्पष्टीकरण: पिकांच्या अवशेषांचे रूपांतर माती सुधारकात करते, प्रदूषण कमी करते आणि सुपीकता वाढवते.