Current Affairs 25th November 2025 : Daily GK Update in Marathi
१. २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी भारताचे ५३ वे सरन्यायाधीश म्हणून कोणी शपथ घेतली?
a) न्यायमूर्ती बी. आर. गवई
b) न्यायमूर्ती सूर्य कांत
c) न्यायमूर्ती अरविंद कुमार
d) न्यायमूर्ती तुषार मेहता
Answer: b) न्यायमूर्ती सूर्य कांत
स्पष्टीकरण: न्यायमूर्ती सूर्य कांत यांनी २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी राष्ट्रपती भवनात भारताचे ५३ वे सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेतली. त्यांचा कार्यकाळ ९ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत आहे. ते न्यायिक कार्यक्षमता, तंत्रज्ञान सुधारणा आणि जबाबदारीवर भर देतात. ते २३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी निवृत्त झालेल्या न्यायमूर्ती बी. आर. गवई यांची जागा घेत आहेत.
२. २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी केंद्रीय मंत्री प्रल्हाद जोशी यांनी अन्न साठवणूक आणि सार्वजनिक वितरण प्रणाली (PDS) आधुनिक करण्यासाठी कोणती मोठी डिजिटल योजना सुरू केली?
a) डिजिटल PDS पोर्टल
b) वेअरहाऊस मॅनेजमेंट सिस्टीम २.०
c) फूडट्रेस अॅप
d) अॅग्रीलॉजिक्स प्लॅटफॉर्म
Answer: b) वेअरहाऊस मॅनेजमेंट सिस्टीम २.०
स्पष्टीकरण: ग्राहक व्यवहार, अन्न व सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाने गोदाम व्यवस्थापन प्रणाली २.० सह डिजिटल सुधारणा सुरू केल्या, ज्यामुळे गोदाम आणि PDS कार्यात पारदर्शकता वाढेल आणि गळती कमी होऊन लॉजिस्टिक्स कार्यक्षमता सुधारेल.
३. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारत सरकारने कामगार कायदे सुलभ करण्यासाठी कोणते चार कामगार संहिता लागू केले?
a) वेतन संहिता, औद्योगिक संबंध संहिता, सामाजिक सुरक्षा संहिता, OSHWC संहिता
b) किमान वेतन कायदा, फॅक्टरी कायदा, ESI कायदा, EPF कायदा
c) औद्योगिक विवाद कायदा, ट्रेड युनियन कायदा, वेतन देयक कायदा, मातृत्व लाभ कायदा
d) कंत्राटी कामगार कायदा, अप्रेंटिस कायदा, बाँडेड लेबर कायदा, बालकामगार कायदा
Answer: a) वेतन संहिता, औद्योगिक संबंध संहिता, सामाजिक सुरक्षा संहिता, OSHWC संहिता
स्पष्टीकरण: वेतन संहिता (२०१९), औद्योगिक संबंध संहिता (२०२०), सामाजिक सुरक्षा संहिता (२०२०) आणि व्यावसायिक सुरक्षा, आरोग्य व कामाच्या परिस्थिती संहिता (OSHWc) (२०२०) लागू करण्यात आल्या. यामुळे २९ कामगार कायदे चार संहितांमध्ये एकत्रित झाले आणि पालन सोपे झाले.
४. २१ नोव्हेंबर २०२५ रोजी शांघाय विमानतळावर अरुणाचल प्रदेशच्या महिलेला छळ केल्याच्या घटनेनंतर भारताने कोणत्या देशाला कठोर आक्षेप नोंदवला?
a) पाकिस्तान
b) चीन
c) बांगलादेश
d) नेपाळ
Answer: b) चीन
स्पष्टीकरण: चिनी इमिग्रेशन अधिकाऱ्यांनी त्या महिलेची चेष्टा केली आणि अरुणाचल प्रदेशचा उल्लेख करून चिनी पासपोर्टसाठी अर्ज करण्यास सांगितले. परराष्ट्र मंत्रालयाने याला द्विपक्षीय संबंध सुधारण्यातील अडथळा म्हटले.
५. रशिया-युक्रेन युद्धातील अमेरिकेच्या शांतता प्रस्तावाला युक्रेनने मान्यता देण्यासाठी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी २५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी कोणती मुदत दिली?
a) २६ नोव्हेंबर
b) २७ नोव्हेंबर
c) २८ नोव्हेंबर
d) ३० नोव्हेंबर
Answer: b) २७ नोव्हेंबर
स्पष्टीकरण: ट्रम्प यांनी इशारा दिला की प्रस्ताव न स्वीकारल्यास अमेरिकेचे शस्त्र पुरवठा आणि गुप्तचर सहकार्य थांबेल. रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांनी प्रस्ताव प्राप्त झाल्याची पुष्टी केली. जिनिव्हातील चर्चेत अमेरिकेचे परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ सहभागी आहेत.
६. २५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी उत्तराखंडातील पिथोरागड येथे भारत-नेपाळ यांच्यातील कोणता द्विपक्षीय लष्करी सराव सुरू झाला?
a) युद्ध अभ्यास
b) सूर्य किरण
c) मित्र शक्ती
d) हँड-इन-हँड
Answer: b) सूर्य किरण
स्पष्टीकरण: सूर्य किरण सरावाचा १९ वा टप्पा दहशतवादविरोधी आणि आपत्ती व्यवस्थापनावर केंद्रित असून ८ डिसेंबर २०२५ पर्यंत चालणार आहे. यामुळे भारतीय आणि नेपाळी सैन्यांमधील समन्वय वाढेल.
७. २४ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये भारतीय रेल्वेने मालवाहतूक भारन्यात कोणती मोठी कामगिरी नोंदवली?
a) ५०० दशलक्ष टन
b) १ अब्ज टन
c) १.५ अब्ज टन
d) २ अब्ज टन
Answer: b) १ अब्ज टन
स्पष्टीकरण: भारतीय रेल्वेने १ अब्ज टन मालवाहतूक ओलांडली, ज्यामुळे कोळसा, लोखंड धातू आणि अन्नधान्य वाहतुकीद्वारे अर्थव्यवस्थेला चालना मिळाली.
८. तमिळनाडू आणि काशी यांच्यातील सांस्कृतिक संबंध दृढ करण्यासाठी २ डिसेंबर २०२५ पासून कोणता कार्यक्रम सुरू होणार आहे?
a) काशी संस्कृती मेळा
b) काशी तमिळ संगमम ४.०
c) तमिळ वारसा महोत्सव
d) वाराणसी एकता परिषद
Answer: b) काशी तमिळ संगमम ४.०
स्पष्टीकरण: शिक्षण मंत्रालयातर्फे २ ते १० डिसेंबर २०२५ दरम्यान आयोजित हा कार्यक्रम व्यापार, साहित्य आणि तीर्थयात्रेद्वारे ऐतिहासिक संबंध अधोरेखित करतो आणि भारताच्या सांस्कृतिक एकतेवर भर देतो.
९. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये सेबीचा (SEBI) पूर्णवेळ सदस्य म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
a) संदीप प्रधान
b) पियुष गोयल
c) निर बरकत
d) शिवराजसिंह चौहान
Answer: a) संदीप प्रधान
स्पष्टीकरण: पुण्याचे महासंचालक (तपास) संदीप प्रधान यांची SEBI कायदा १९९२ अंतर्गत तीन वर्षांसाठी नियुक्ती झाली.
१०. २४-२६ नोव्हेंबर २०२५ दरम्यान नवी दिल्लीत भारत कोणता आंतरराष्ट्रीय कृषी शास्त्र परिषद आयोजित करत आहे?
a) ग्लोबल अॅग्री समिट
b) आंतरराष्ट्रीय कृषी शास्त्र परिषद (IAC-2025)
c) वर्ल्ड फार्मिंग एक्स्पो
d) अॅग्रीटेक फोरम
Answer: b) आंतरराष्ट्रीय कृषी शास्त्र परिषद (IAC-2025)
स्पष्टीकरण: सहावा IAC-2025 परिषद मंत्री शिवराजसिंह चौहान यांनी उद्घाटन केले. १,००० हून अधिक तज्ज्ञ शाश्वत शेती आणि भविष्यकालीन कृषीवर चर्चा करत आहेत.
११. २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी राजकीय देणग्यांबाबत सर्वोच्च न्यायालयाने कोणती कारवाई केली?
a) सर्व रोख देणग्यांवर बंदी
b) ₹२००० पर्यंतच्या रोख देणग्या थांबवण्याचा विचार करायला तयार
c) ₹२०,००० पेक्षा जास्त देणग्यांची पूर्ण माहिती बंधनकारक
d) पक्षांना देणग्यांवर आयकरातून सूट
Answer: b) ₹२००० पर्यंतच्या रोख देणग्या थांबवण्याचा विचार करायला तयार
स्पष्टीकरण: न्यायालयाने पारदर्शकतेसाठी याचिकेवर सुनावणी घेण्यास मान्यता दिली आणि सर्व देणग्या आयकराच्या कक्षेत आणण्याचा प्रस्ताव तपासणार आहे, जेणेकरून राजकारणातील काळा पैसा कमी होईल.
१२. दार्फुरमधील एल फाशेर ताब्यात घेतल्यानंतर कोणत्या देशाने मानवीय युद्धविराम प्रस्ताव स्वीकारला (२५ नोव्हेंबर २०२५)?
a) सुदान (रॅपिड सपोर्ट फोर्सेस)
b) इथिओपिया
c) सोमालिया
d) दक्षिण सुदान
Answer: a) सुदान (रॅपिड सपोर्ट फोर्सेस)
स्पष्टीकरण: रॅपिड सपोर्ट फोर्सेसने आंतरराष्ट्रीय मध्यस्थांच्या प्रस्तावाला मान्यता दिली, तर सुदानी लष्कर लढाई सुरू ठेवणार आहे, ज्यामुळे दार्फुर संघर्ष वाढला आहे.
१३. २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ब्रिटन सरकारने व्हिसा-मुक्त आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांसाठी कोणती नवीन प्रवास आवश्यकता जाहीर केली?
a) व्हिसा ऑन अरायव्हल
b) इलेक्ट्रॉनिक ट्रॅव्हल ऑथोरायझेशन (ETa)
c) बायोमेट्रिक पासपोर्ट तपासणी
d) आरोग्य घोषणापत्र
Answer: b) इलेक्ट्रॉनिक ट्रॅव्हल ऑथोरायझेशन (ETa)
स्पष्टीकरण: व्हिसा-मुक्त प्रवाशांना आता आगाऊ ETA घ्यावे लागेल, ज्यामुळे सीमेची सुरक्षितता वाढेल आणि प्रवेश सोपा होईल.
१४. २०२५ मध्ये $१.४६ अब्ज देऊन कोणता देश जगातील तिसरा सर्वात मोठा मानवीय दाता बनला?
a) अमेरिका
b) जर्मनी
c) संयुक्त अरब अमीराती
d) ब्रिटन
Answer: c) संयुक्त अरब अमीराती
स्पष्टीकरण: UNOCHA च्या आर्थिक ट्रॅकिंग सेवेनुसार, UAE चे योगदान जागतिक मानवीय मदतीच्या ७.२% आहे.
१५. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये संपलेल्या दक्षिण आफ्रिकेच्या G20 अध्यक्षपदाची थीम कोणती होती?
a) नाविन्य आणि वृद्धी
b) एकता, समानता, शाश्वतता
c) डिजिटल परिवर्तन
d) हवामान कारवाई आत्ता
Answer: b) एकता, समानता, शाश्वतता
स्पष्टीकरण: अध्यक्षपदात आपत्ती प्रतिकार, कर्जमाफी आणि हवामान न्याय्य संक्रमण यांना प्राधान्य दिले गेले.
१६. २३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ऑस्ट्रेलियन ओपन सुपर ५०० बॅडमिंटन स्पर्धा कोणत्या भारतीय खेळाडूने जिंकली?
a) पी. व्ही. सिंधू
b) लक्ष्य सेन
c) एच. एस. प्रणय
d) किदंबी श्रीकांत
Answer: b) लक्ष्य सेन
स्पष्टीकरण: सिडनीत लक्ष्य सेनने प्रतिस्पर्ध्याला पराभूत करून मोठी कामगिरी केली आणि भारताच्या बॅडमिंटनला चालना दिली.
१७. २३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी पहिल्या महिला कबड्डी विश्वचषक जिंकून भारतीय क्रिकेट संघाने कोणता विक्रम केला?
a) पहिल्या विजेत्या
b) सर्वाधिक गोल
c) सर्वात जलद विजय
d) अपराजित क्रम
Answer: a) पहिल्या विजेत्या
स्पष्टीकरण: कोलंबोमध्ये भारताने नेपाळला सात गडी राखून पराभूत केले. नव्या स्वरूपात समावेशक खेळ आणि अपंगत्व सक्षमीकरणाला चालना मिळाली.
१८. आशियातील मानव-हत्ती सांस्कृतिक संबंध दस्तऐवजीकरण करण्यासाठी INTACH ने नोव्हेंबर २०२५ मध्ये कोणता प्रकल्प सुरू केला?
a) प्रकल्प गज-लोक
b) एलिफंट हेरिटेज इनिशिएटिव्ह
c) आशियाई वन्यजीव कॉरिडॉर
d) सांस्कृतिक हत्ती लिंक
Answer: a) प्रकल्प गज-लोक
स्पष्टीकरण: संस्कृती मंत्रालयांतर्गत हा प्रकल्प पर्यावरणीय आव्हाने आणि सहअस्तित्वावर भर देतो. १९-२५ नोव्हेंबर दरम्यान नवी दिल्लीत प्रदर्शनाने सुरुवात झाली.
१९. १२ नोव्हेंबर २०२५ रोजी SitusAMC वर कोणता सायबर हल्ला झाला ज्यामुळे संवेदनशील माहिती उघड झाली?
a) रॅन्समवेअर हल्ला
b) डेटा उल्लंघन
c) DDoS हल्ला
d) फिशिंग घोटाळा
Answer: b) डेटा उल्लंघन
स्पष्टीकरण: गहाणखत सेवा कंपनीने सायबर हल्ल्याची माहिती दिली, ज्यामुळे काही ग्राहक डेटा उघड झाला. तपास आणि सुरक्षा वाढवली जात आहे.
२०. भारत, ऑस्ट्रेलिया, जपान आणि अमेरिका यांच्यातील कोणता बहुपक्षीय सराव १८ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ग्वाम येथे संपला?
a) रिमपॅक
b) मलबार २०२५
c) तालीस्मान साब्रे
d) पिच ब्लॅक
Answer: b) मलबार २०२५
स्पष्टीकरण: २९ वा मलबार सराव हिंद-प्रशांतातील सागरी सुरक्षेवर केंद्रित होता आणि क्वाड देशांमधील समन्वय वाढवला.
२१. २५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी आफ्रिका CDC ने कोणत्या आरोग्य संकटाची माहिती दिली ज्यामध्ये ३ लाखांहून अधिक कॉलरा रुग्ण आढळले?
a) इबोला साथ
b) २५ वर्षांतील आफ्रिकेतील सर्वात मोठी कॉलरा साथ
c) मलेरिया वाढ
d) यलो फिव्हर साथ
Answer: b) २५ वर्षांतील आफ्रिकेतील सर्वात मोठी कॉलरा साथ
स्पष्टीकरण: अंगोला आणि बुरुंडीमध्ये मुख्यत्वे ७,००० हून अधिक मृत्यू झाले – २०२४ पेक्षा ३०% जास्त – खराब स्वच्छता आणि हवामान परिणामांमुळे.
२२. २० नोव्हेंबर २०२५ रोजी भारत-इस्रायल यांच्यात मुक्त व्यापार करार (FTa) चर्चा सुरू करण्यासाठी कोणत्या करारावर स्वाक्षरी झाली?
a) संदर्भ अटी (ToR)
b) द्विपक्षीय व्यापार करार
c) आर्थिक भागीदारी करार
d) गुंतवणूक फ्रेमवर्क
Answer: a) संदर्भ अटी (ToR)
स्पष्टीकरण: तेल अवीवमध्ये मंत्री पियुष गोयल आणि निर बरकत यांनी स्वाक्षरी केली. वार्षिक $१० अब्ज पेक्षा जास्त व्यापार वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
२३. COP30 च्या आधी प्रसिद्ध झालेल्या State of the Cryosphere 2025 अहवालात कोणत्या पर्यावरणीय धोक्यावर प्रकाश टाकला?
a) महासागर आम्लीकरण
b) हिमालयातील हिमनद्यांचे जलद वितळणे
c) आफ्रिकेतील वाळवंटीकरण
d) रीफ्समधील कोरल ब्लीचिंग
Answer: b) हिमालयातील हिमनद्यांचे जलद वितळणे
स्पष्टीकरण: अहवालात भारताला पूर आणि पाणीटंचाईचा इशारा दिला असून हिमनदी निरीक्षण आणि आंतरराष्ट्रीय हवामान अनुकूलनाची गरज अधोरेखित केली.
२४. लिंगाधारित हिंसाचाराविरुद्ध जागरूकता वाढवण्यासाठी २५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी कोणता दिवस पाळला जातो?
a) जागतिक पर्यावरण दिन
b) महिलांविरुद्ध हिंसाचार निर्मूलनाचा आंतरराष्ट्रीय दिवस
c) मानवी हक्क दिन
d) जागतिक एड्स दिन
Answer: b) महिलांविरुद्ध हिंसाचार निर्मूलनाचा आंतरराष्ट्रीय दिवस
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांनी स्थापित केलेला हा दिवस १६ दिवसांच्या सक्रियतेला सुरुवात करतो आणि हिंसाचार संपवण्यासाठी आणि लिंग समानतेसाठी जागतिक प्रयत्नांवर भर देतो.
२५. ग्लोबल टीबी अहवाल २०२५ मध्ये भारताने क्षयरोग प्रकरणे आणि मृत्यूदरात कोणती प्रगती नोंदवली?
a) प्रकरणांमध्ये १०% वाढ
b) प्रकरणांमध्ये २१% घट, मृत्यूदरात २५% घट
c) स्थिर दर
d) मृत्यूंमध्ये १५% वाढ
Answer: b) प्रकरणांमध्ये २१% घट, मृत्यूदरात २५% घट
स्पष्टीकरण: WHO च्या अहवालात राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन कार्यक्रमाचे कौतुक केले आहे, तरी औषध-प्रतिरोधक टीबीसारखी आव्हाने कायम आहेत. २०३० च्या ध्येयाकडे वाटचाल सुरू आहे.