Current Affairs 29th August 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. अमेरिकाच्या सीमाशुल्क नियमांमधील बदलांमुळे 25 ऑगस्ट 2025 पासून कोणत्या देशाने युनायटेड स्टेट्समधील आपली आंतरराष्ट्रीय पोस्टल सेवा तात्पुरती निलंबित केली?
a) चीन
b) भारत
c) जपान
d) ऑस्ट्रेलिया
Answer: b) भारत
स्पष्टीकरण: भारत सरकारने युनायटेड स्टेट्सच्या सरकारने 'डी मिनिमिस सूट' (de minimis exemption) रद्द केल्यामुळे 25 ऑगस्ट 2025 पासून अमेरिकेसाठी आंतरराष्ट्रीय पोस्टल सेवा निलंबित केल्या आहेत. या बदलामुळे सर्व पोस्टल शिपमेंट्सवर कस्टम ड्युटी लागू झाली, ज्यामुळे मेलची वाहतूक करणाऱ्या एअरलाइन्ससाठी ऑपरेशनल आव्हाने निर्माण झाली आणि पत्रे, कागदपत्रे, आणि कमी मूल्याच्या भेटवस्तू वगळता इतर सर्व पोस्टल श्रेणी निलंबित करण्यात आल्या.
2. 2025 मध्ये 11 व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनासाठी (IDY) कोणत्या भारतीय शहराची राष्ट्रीय यजमान म्हणून निवड झाली?
a) नवी दिल्ली
b) विशाखापट्टणम
c) मुंबई
d) ऋषिकेश
Answer: b) विशाखापट्टणम
स्पष्टीकरण: 21 जून 2025 रोजी होणाऱ्या 11 व्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनाचे आयोजन करण्यासाठी आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणमची निवड करण्यात आली आहे. हा योग दिनाचा दहावा वर्धापन दिन आहे. शहराचा निसर्गरम्य किनारा आणि आरके बीच व आंध्र युनिव्हर्सिटीसारखी ठिकाणे योगाच्या कार्यक्रमांसाठी आदर्श आहेत, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर योग प्रसारासाठी भारताची वचनबद्धता दिसून येते.
3. 2025 मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी कोणत्या राज्याच्या 'एरी सिल्क'ला भौगोलिक संकेत (GI) टॅग मिळाल्याचे सांगितले?
a) सिक्कीम
b) मेघालय
c) आसाम
d) नागालँड
Answer: b) मेघालय
स्पष्टीकरण: मेघालयच्या एरी सिल्कला 2025 मध्ये जीआय टॅग मिळाला. या सिल्कला 'अहिंसा सिल्क' म्हणूनही ओळखले जाते कारण त्याच्या उत्पादनासाठी रेशीम किड्यांना इजा केली जात नाही. पंतप्रधान मोदींनी 'मन की बात' या रेडिओ कार्यक्रमात या यशाची प्रशंसा केली आणि या पारंपारिक आणि टिकाऊ कापडाचे संरक्षण करण्यात खासी समुदायाच्या भूमिकेवर भर दिला.
4. 2025 मध्ये कोणत्या देशाची 'एशिया-पॅसिफिक इन्स्टिट्यूट फॉर ब्रॉडकास्टिंग डेव्हलपमेंट' (AIBd) कार्यकारी मंडळाच्या अध्यक्षपदी निवड झाली?
a) थायलंड
b) भारत
c) मलेशिया
d) सिंगापूर
Answer: b) भारत
स्पष्टीकरण: 19-21 ऑगस्ट 2025 रोजी फुकेत, थायलंडमध्ये आयोजित 23 व्या महाअधिवेशनात, सर्वाधिक मतांनी भारताची AIBD कार्यकारी मंडळाच्या अध्यक्षपदी निवड झाली. ही भूमिका प्रादेशिक मीडिया आणि प्रसारण सहकार्यामध्ये भारताचा वाढता प्रभाव दर्शवते.
5. 2025 मध्ये स्थापन झालेल्या भारतातील पहिल्या लाकडी गुरुद्वाराचे नाव काय आहे?
a) श्री गुरु नानक दरबार
b) श्री नानक निवास
c) श्री हरमंदिर साहिब
d) श्री गुरु तेग बहादूर
Answer: b) श्री नानक निवास
स्पष्टीकरण: श्री नानक निवास, भारतातील पहिला लाकडी गुरुद्वारा, पंजाबमधील फाजिल्का येथील पोलीस लाइन्समध्ये बांधण्यात आला. 2025 मध्ये या अद्वितीय स्थापत्य कलाकृतीला एक महत्त्वाचा सांस्कृतिक टप्पा मानले गेले.
6. शालेय विद्यार्थ्यांच्या नोंदींचा तपशील देणारा 'UDISE प्लस' अहवाल 2025 मध्ये कोणत्या मंत्रालयाने जारी केला?
a) अर्थ मंत्रालय
b) शिक्षण मंत्रालय
c) शहरी विकास मंत्रालय
d) सांस्कृतिक मंत्रालय
Answer: b) शिक्षण मंत्रालय
स्पष्टीकरण: शिक्षण मंत्रालयाने जारी केलेला ‘युनिफाइड डिस्ट्रिक्ट इन्फॉर्मेशन सिस्टीम फॉर एज्युकेशन प्लस’ (UDISE+) अहवाल 14.72 लाख शाळा, 98.08 लाख शिक्षक आणि 24.8 कोटी विद्यार्थ्यांच्या आकडेवारीवर आधारित आहे. या अहवालात 2023-24 मध्ये विद्यार्थ्यांच्या नोंदणीमध्ये एक कोटीपेक्षा जास्त मोठी घट नोंदवली गेली.
7. 1 जानेवारी 2025 पासून विद्यार्थ्यांमध्ये वाचन संस्कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी कोणत्या राज्याने 15 दिवसांची मोहीम सुरू केली?
a) गुजरात
b) महाराष्ट्र
c) ओडिशा
d) राजस्थान
Answer: b) महाराष्ट्र
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्राचे उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी 1 जानेवारी 2025 पासून 15 दिवसांच्या मोहिमेची घोषणा केली, ज्याचा उद्देश विद्यार्थ्यांना पाठ्यपुस्तकापलीकडे वाचण्यासाठी प्रोत्साहित करणे आहे, जेणेकरून ज्ञान आणि कुतूहलाची संस्कृती वाढेल.
8. 2025 मध्ये कोचीन विद्यापीठाने शोधलेल्या नवीन सागरी टार्डीग्रेड प्रजातीचे नाव काय आहे?
a) Hypsibius exemplaris
b) Batillipes chandrayaani
c) Tardigrada marinus
d) Milnesium tardigradum
Answer: b) Batillipes chandrayaani
स्पष्टीकरण: कोचीन विद्यापीठाने 2025 मध्ये 'बॅटिलिप्स चंद्रयानी' (Batillipes chandrayaani) नावाच्या नवीन सागरी टार्डीग्रेड प्रजातीचा शोध लावला, जो भारतातील सागरी जैवविविधता संशोधनात योगदान देत आहे. टार्डीग्रेड हे सूक्ष्म जीव आहेत, जे अत्यंत कठोर परिस्थितीतही तग धरून राहण्यासाठी ओळखले जातात.
9. जुलै 2025 मध्ये 2 ते 5 किलो वजनाच्या बाळांसाठी जगातील पहिल्या मलेरिया औषधाला कोणत्या देशाने मान्यता दिली?
a) युनायटेड स्टेट्स
b) स्वित्झर्लंड
c) भारत
d) ब्राझील
Answer: b) स्वित्झर्लंड
स्पष्टीकरण: स्वित्झर्लंडच्या वैद्यकीय प्राधिकरणाने (Swissmedic) 9 जुलै 2025 रोजी नोवार्टिसने विकसित केलेल्या शिशूंसाठीच्या पहिल्या मलेरिया औषधाला मान्यता दिली. हे औषध विकसनशील देशांमधील, विशेषतः आफ्रिकेतील असुरक्षित बाळांना लक्ष्य करते, जिथे मलेरिया बालमृत्यूचे एक प्रमुख कारण आहे.
10. नीति आयोगाने जारी केलेल्या फिस्कल हेल्थ इंडेक्स अहवाल 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय राज्याने अव्वल स्थान पटकावले?
a) कर्नाटक
b) तमिळनाडू
c) केरळ
d) ओडिशा
Answer: d) ओडिशा
स्पष्टीकरण: नीति आयोगाच्या फिस्कल हेल्थ इंडेक्स अहवाल 2025 मध्ये ओडिशाला पहिले स्थान मिळाले. यातून राज्याचे मजबूत आर्थिक व्यवस्थापन आणि धोरणे दिसून येतात, ज्यामध्ये राजकोषीय शिस्त आणि संसाधन वाटपात इतर राज्यांपेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे.
11. 2025 मध्ये ICC Men’s T20I Cricketer of the Year चा पुरस्कार कोणी जिंकला?
a) कुलदीप यादव
b) ऋषभ पंत
c) सूर्यकुमार यादव
d) विराट कोहली
Answer: c) सूर्यकुमार यादव
स्पष्टीकरण: सूर्यकुमार यादवच्या T20I क्रिकेटमधील उत्कृष्ट कामगिरीमुळे, ज्यात आक्रमक फलंदाजी आणि सातत्य दिसून आले, त्याला 2025 मध्ये ICC Men’s T20I Cricketer of the Year चा पुरस्कार मिळाला.
12. 2025 मध्ये युद्धक्षेत्रातील ड्रोन तंत्रज्ञानाचे परीक्षण करण्यासाठी कोणत्या देशाने 'ड्रोन प्रहार अभ्यास' आयोजित केला?
a) युनायटेड स्टेट्स
b) भारत
c) रशिया
d) चीन
Answer: b) भारत
स्पष्टीकरण: युद्ध परिदृश्यांसाठी ड्रोन तंत्रज्ञानाचे परीक्षण आणि सुधारणा करण्यासाठी भारताने 'ड्रोन प्रहार अभ्यास' आयोजित केला होता, जो लष्करी तंत्रज्ञान आणि तयारीतील प्रगती दर्शवतो.
13. कोणते राज्य राष्ट्रीय सरस मेळा 2025 चे आयोजन करत आहे?
a) कर्नाटक
b) केरळ
c) महाराष्ट्र
d) गुजरात
Answer: b) केरळ
स्पष्टीकरण: राष्ट्रीय सरस मेळा 2025 चे आयोजन केरळच्या चेंगन्नूर येथे 20 ते 31 जानेवारी दरम्यान 'कुटुंबश्री मिशन'द्वारे केले जाईल. यात 28 राज्यांतील 300 स्टॉल्स असतील, ज्यात हस्तकला वस्तू आणि वस्त्रोद्योग यांसारख्या ग्रामीण उत्पादनांना प्रोत्साहन दिले जाईल.
14. 2025 मध्ये जाहीर करण्यात आलेल्या बिहारमधील 'हथीडा दुर्गावती पंपड स्टोरेज प्रोजेक्ट' कोणत्या भारतीय संस्थेने विकसित केला?
a) NTPC
b) SJVN Ltd
c) NHPC
d) BHEL
Answer: b) SJVN Ltd
स्पष्टीकरण: सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रम असलेल्या SJVN Ltd ने 2025 मध्ये बिहारमधील हथीडा दुर्गावती पंपड स्टोरेज प्रोजेक्ट विकसित केला, ज्याचा उद्देश अक्षय ऊर्जा पायाभूत सुविधा आणि साठवण क्षमता वाढवणे आहे.
15. 2025 मध्ये कोणत्या भारतीय महिला क्रिकेटपटूची यूपी पोलीसमध्ये डीएसपी (DSP) म्हणून नियुक्ती झाली?
a) हरमनप्रीत कौर
b) स्मृती मंधाना
c) दीप्ती शर्मा
d) रिचा घोष
Answer: c) दीप्ती शर्मा
स्पष्टीकरण: प्रमुख भारतीय महिला क्रिकेटपटू दीप्ती शर्माची 2025 मध्ये उत्तर प्रदेशमध्ये उप पोलीस अधीक्षक (डीएसपी) म्हणून नियुक्ती झाली. ही नियुक्ती खेळ आणि राष्ट्रीय गौरवासाठी तिच्या योगदानाला मिळालेली ओळख आहे.
16. सप्टेंबर 2025 मध्ये कोणत्या जी7 (G7) देशाने पॅलेस्टाइनला मान्यता देण्याची घोषणा केली?
a) इटली
b) जर्मनी
c) फ्रान्स
d) जपान
Answer: c) फ्रान्स
स्पष्टीकरण: फ्रान्स सप्टेंबर 2025 मध्ये पॅलेस्टाइनला मान्यता देण्याची घोषणा करणारा पहिला G7 देश बनला, जो त्याच्या परराष्ट्र धोरणात एक महत्त्वपूर्ण बदल दर्शवतो आणि इस्रायल-पॅलेस्टाइन संघर्षावरील जागतिक चर्चांमध्ये योगदान देतो.
17. भारताच्या पहिल्या पाण्याखालील संग्रहालयात रूपांतरित होणाऱ्या decommissioned युद्धनौकेचे नाव काय आहे?
a) INS विक्रांत
b) INS विराट
c) INS गुलदार
d) INS सिंधुदुर्ग
Answer: b) INS विराट
स्पष्टीकरण: decommissioned विमानवाहू जहाज आयएनएस विराटला भारताच्या पहिल्या पाण्याखालील संग्रहालयात रूपांतरित केले जात आहे, ज्यामुळे त्याचा वारसा जपला जाईल आणि सागरी वारसा पर्यटनाला चालना मिळेल.
18. गणतंत्र दिवस परेड 2025 मध्ये राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांच्या श्रेणीत कोणत्या राज्याच्या चित्ररथाने पहिले पारितोषिक जिंकले?
a) उत्तर प्रदेश
b) गुजरात
c) तमिळनाडू
d) निर्दिष्ट नाही
Answer: d) निर्दिष्ट नाही
स्पष्टीकरण: प्रदान केलेल्या संदर्भांमध्ये गणतंत्र दिवस परेड 2025 मध्ये चित्ररथासाठी पहिले पारितोषिक जिंकलेल्या विशिष्ट राज्याचा तपशील दिलेला नाही, परंतु असे प्रश्न स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी सामान्य ज्ञान प्रश्नमंजुषांमध्ये सामान्य आहेत.
19. PSA अवॉर्ड्स 2025 मध्ये 'वुमन चैलेंजर प्लेयर ऑफ द सीजन' या पुरस्काराने कोणाला सन्मानित करण्यात आले?
a) दीपिका पल्लीकल
b) अनाहत सिंह
c) जोशना चिनप्पा
d) सौरव घोषाल
Answer: b) अनाहत सिंह
स्पष्टीकरण: भारतीय स्क्वॅशमधील उदयोन्मुख खेळाडू अनाहत सिंहला आंतरराष्ट्रीय स्क्वॅश स्पर्धांमधील तिच्या उत्कृष्ट कामगिरीसाठी पीएसए अवॉर्ड्स 2025 मध्ये 'वुमन चैलेंजर प्लेयर ऑफ द सीज़न' ने सन्मानित करण्यात आले.
20. पर्यंत संयुक्त राष्ट्र दिवस 2025 चे यजमानपद कोणत्या देशाने भूषवले?
a) थायलंड
b) श्रीलंका
c) भारत
d) व्हिएतनाम
Answer: a) थायलंड
स्पष्टीकरण: थायलंडने 6 ते 8 मे 2025 पर्यंत संयुक्त राष्ट्र दिवस 2025 चे आयोजन केले होते, ज्यात बौद्ध मूल्ये आणि जागतिक शांततेला प्रोत्साहन देणाऱ्या कार्यक्रमांसह गौतम बुद्धाचा जन्म, ज्ञानप्राप्ती आणि महापरिनिर्वाण साजरा करण्यात आला.
21. 1 मार्च 2025 रोजी साजरा झालेल्या शून्य भेदभाव दिनाची (Zero Discrimination Day) थीम काय होती?
a) सर्वांसाठी समानता
b) आपण एकत्र उभे आहोत
c) विविधतेत एकता
d) असमानता संपवा
Answer: b) आपण एकत्र उभे आहोत
स्पष्टीकरण: 1 मार्च 2025 रोजी साजरा झालेल्या शून्य भेदभाव दिनाला (Zero Discrimination Day) UNAIDS चे नेतृत्व लाभले होते, ज्याची थीम "आपण एकत्र उभे आहोत" (We Stand Together) अशी होती. याचा उद्देश वंश, लिंग आणि सामाजिक-आर्थिक स्थितीवर आधारित भेदभावाविरुद्ध सामूहिक कृतीला प्रोत्साहन देणे आहे.
22. एआय अॅक्शन समिट 2025 चे यजमानपद कोणते शहर भूषवणार आहे?
a) न्यूयॉर्क
b) पॅरिस
c) जिनिव्हा
d) टोकियो
Answer: b) पॅरिस
स्पष्टीकरण: पॅरिसची एआय अॅक्शन समिट 2025 चे यजमानपद भूषवण्यासाठी निवड करण्यात आली आहे. हे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समधील प्रगती आणि नैतिक विचारांवर चर्चा करण्यासाठी एक जागतिक व्यासपीठ आहे, जे एआय धोरणामध्ये फ्रान्सचे नेतृत्व दर्शवते.
23. 2025 मध्ये भारतातील पहिल्या गॅलियम नायट्राइड (GaN)-आधारित सेमीकंडक्टर फॅब्रिकेशन प्लांटची पायाभरणी कोणत्या भारतीय राज्याने केली?
a) कर्नाटक
b) बिहार
c) छत्तीसगड
d) झारखंड
Answer: c) छत्तीसगड
स्पष्टीकरण: छत्तीसगडने 2025 मध्ये रायपूरमध्ये भारतातील पहिल्या GaN-आधारित सेमीकंडक्टर प्लांटची पायाभरणी केली, जो इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादनामध्ये आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.
24. 29 व्या एशियन युथ टेबल टेनिस चॅम्पियनशिप 2025 मध्ये U-15 गर्ल्स सिंगल्समध्ये कोणी सुवर्णपदक जिंकले?
a) सुहाना सैनी
b) अनन्या चंदे
c) दिव्यांशी भौमिक
d) सायली वाणी
Answer: c) दिव्यांशी भौमिक
स्पष्टीकरण: दिव्यांशी भौमिकने ताश्कंद येथे झालेल्या 29 व्या एशियन युथ टेबल टेनिस चॅम्पियनशिप 2025 मध्ये U-15 गर्ल्स सिंगल्समध्ये सुवर्णपदक जिंकले. तिने अंतिम सामन्यात चीनच्या झू किहीचा 4-2 असा पराभव करून वर्ल्ड युथ चॅम्पियनशिपमधील आपले स्थान निश्चित केले.
25. 2025 मध्ये सायबरसुरक्षामध्ये व्यावसायिक विकास कार्यक्रमासाठी (Professional Development Program) कोणत्या मंत्रालयाने BITS पिलानीसोबत सामंजस्य करार (MoU) केला?
a) संरक्षण मंत्रालय
b) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
c) गृह मंत्रालय
d) शिक्षण मंत्रालय
Answer: b) इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
स्पष्टीकरण: इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY) 2025 मध्ये सायबरसुरक्षामध्ये व्यावसायिक विकास कार्यक्रम सुरू करण्यासाठी BITS पिलानीसोबत एक सामंजस्य करार केला. याचा उद्देश डिजिटल सुरक्षेमध्ये भारताची क्षमता वाढवणे आहे.