Current Affairs 29th September 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने अलीकडे केंद्र सरकारने कोणत्या प्रकारच्या UPI व्यवहारांवर Merchant Discount Rate (MDR) लागू करण्याच्या निर्णयाला स्थगिती देण्यास नकार दिला?
A. सर्व UPI व्यवहार
B. व्यक्ती-ते-व्यक्ती UPI हस्तांतरण
C. ₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेचे व्यक्ती-ते-व्यापारी UPI पेमेंट
D. ₹2,000 पेक्षा कमी रकमेचे UPI पेमेंट
Answer: C
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाने ₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेच्या व्यक्ती-ते-व्यापारी UPI व्यवहारांवर 0.4% MDR लागू करण्यास स्थगिती देण्यास नकार दिला. हा नियम 15 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू होणार आहे.
2. कोणता भारतीय स्पेस स्टार्टअप MOI-1A हा देशातील पहिला ऑर्बिटल कम्प्युटिंग उपग्रह म्हणून वर्णन केलेला उपग्रह SpaceX च्या Transporter-18 मिशनद्वारे प्रक्षेपित करणार आहे?
A. Skyroot Aerospace
B. TakeMe2Space
C. Agnikul Cosmos
D. Pixxel
Answer: B
स्पष्टीकरण: TakeMe2Space च्या MOI-1A चे वजन 50 किलोपेक्षा कमी आहे. यात कक्षेत डेटा प्रोसेसिंगसाठी Nvidia Orin NX प्रोसेसर आहेत आणि त्याचे प्रक्षेपण सुमारे 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी होणार आहे.
3. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी भारतातील पहिल्या LNG-चालित ट्रेनला कोणत्या स्थानकातून नुकतीच हिरवा झेंडा दाखवला?
A. नवी दिल्ली
B. हावडा
C. साबरमती, गुजरात
D. चेन्नई सेंट्रल
Answer: C
स्पष्टीकरण: डिझेल आणि LNG या दोन्ही इंधनांवर चालणाऱ्या ट्रेनला साबरमती स्थानकातून रवाना करण्यात आले. उत्सर्जन कमी करणे आणि डिझेलचा वापर कमी करणे हा यामागील उद्देश आहे.
4. भारताने आतापर्यंत कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यातील अडथळ्यांचा यशस्वीपणे सामना केला आहे, असे कोणत्या केंद्रीय मंत्र्यांनी सांगितले?
A. निर्मला सीतारामन
B. हरदीप सिंह पुरी
C. पीयूष गोयल
D. एस. जयशंकर
Answer: B
स्पष्टीकरण: पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांनी सांगितले की, जागतिक कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यातील अस्थिरतेपासून भारताने स्वतःला मोठ्या प्रमाणात सुरक्षित ठेवले आहे.
5. आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये पिस्तूल नेमबाज ईशा सिंहने कोणत्या स्पर्धेत रौप्य पदक जिंकले?
A. 10 मीटर एअर पिस्तूल
B. महिला 25 मीटर पिस्तूल
C. 50 मीटर रायफल
D. मिश्र सांघिक पिस्तूल
Answer: B
स्पष्टीकरण: हैदराबादच्या 21 वर्षीय नेमबाज ईशा सिंहने महिला 25 मीटर पिस्तूल स्पर्धेत रौप्य पदक जिंकले.
6. आशियाई क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये अलीकडील माहितीनुसार चीनने किती पदकांचा टप्पा पार केला?
A. 150
B. 175
C. 200
D. 225
Answer: C
स्पष्टीकरण: चीनने 205 पदके जिंकली असून त्यामध्ये 119 सुवर्ण, 48 रौप्य आणि 38 कांस्य पदकांचा समावेश आहे.
7. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अलीकडे इराणचा कोणत्या सामरिक जलमार्गाशी संबंधित प्रस्ताव नाकारला?
A. सुएझ कालवा
B. होर्मुझ सामुद्रधुनी
C. मलाक्का सामुद्रधुनी
D. बाब-अल-मंदेब
Answer: B
स्पष्टीकरण: ट्रम्प यांनी होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्याबाबत इराणचा नवीनतम प्रस्ताव नाकारला. मात्र, इराणचे अधिकारी मध्यस्थांमार्फत राजनैतिक चर्चेची मागणी करत आहेत.
8. परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी प्रतिनिधी ब्रायन मस्त यांच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकन काँग्रेसच्या शिष्टमंडळाची अलीकडे भेट घेतली. इतर मुद्द्यांसह कोणत्या कायद्यावर चर्चा झाली?
A. CAATSA
B. Sanctioning Russia and Iran Act
C. CHIPS Act
D. Inflation Reduction Act
Answer: B
स्पष्टीकरण: चर्चेत Sanctioning Russia and Iran Act, ऊर्जा सुरक्षा, दहशतवादविरोधी उपाय आणि नौवहन स्वातंत्र्य यांसारख्या मुद्द्यांचा समावेश होता.
9. रशियाने अलीकडे भारताच्या कोणत्या संस्थेतील कायमस्वरूपी सदस्यत्वासाठी आपल्या समर्थनाची पुन्हा पुष्टी केली?
A. G20
B. UNSC
C. WTO
D. IMF
Answer: B
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत कायमस्वरूपी जागेसाठी रशियाने भारताच्या दाव्याला पाठिंबा दिला.
10. संयुक्त राष्ट्र महासभेने Sea Level Rise वरील UN Declaration मुख्यतः कोणत्या देशांच्या अधिकारांचे संरक्षण करण्यासाठी स्वीकारले?
A. भूपरिवेष्टित विकसनशील देश
B. कमी उंचीवरील किनारी देश आणि Small Island Developing States (SIDS)
C. केवळ अल्पविकसित देश
D. आर्क्टिक कौन्सिलचे सदस्य
Answer: B
स्पष्टीकरण: समुद्राच्या पातळीत वाढ झाल्यामुळे कमी उंचीवरील किनारी देश आणि SIDS यांच्या सार्वभौमत्वाला, कायदेशीर अधिकारांना आणि सागरी क्षेत्रांना निर्माण होणाऱ्या धोक्यांवर ही घोषणा लक्ष केंद्रित करते.
11. उत्तर प्रदेशात अलीकडे झालेल्या मोठ्या पूर आणि भूस्खलनामुळे नवीनतम अहवालानुसार किती लोकांचा मृत्यू झाला?
A. सुमारे 40
B. 81
C. 120
D. 200 पेक्षा जास्त
Answer: B
स्पष्टीकरण: गेल्या काही दिवसांत उत्तर प्रदेशातील पूर आणि भूस्खलनामुळे किमान 81 लोकांचा मृत्यू झाला. नेपाळमध्येही अतिरिक्त मृत्यूंची नोंद झाली.
12. रखाइन राज्यातील क्यौक्ताव येथे एका बाजारपेठेवर झालेल्या लष्करी हवाई हल्ल्यात डझनभर लोकांचा मृत्यू झाला. यासाठी कोणत्या देशाचे सैन्य जबाबदार होते?
A. थायलंड
B. म्यानमार (Tatmadaw)
C. बांगलादेश
D. चीन
Answer: B
स्पष्टीकरण: Tatmadaw च्या हवाई हल्ल्यात अराकान आर्मीच्या नियंत्रणाखालील भागांना लक्ष्य करण्यात आले. या हल्ल्यात किमान 33–49 लोकांचा मृत्यू झाला.
13. बँक संघटनांनी कोणत्या संस्थेसोबत चर्चेनंतर प्रस्तावित तीन दिवसांचा देशव्यापी संप पुढे ढकलला?
A. RBI
B. Indian Banks’ Association (IBA)
C. अर्थ मंत्रालय
D. SEBI
Answer: B
स्पष्टीकरण: IBA कडून मिळालेल्या आश्वासनांनंतर United Forum of Bank Unions ने संप पुढे ढकलला.
14. तामिळनाडूचे मुख्यमंत्री विजय यांनी नवजात बालकांना काय देणारी कल्याणकारी योजना सुरू केली?
A. मोफत आरोग्य विमा
B. एक ग्रॅम सोन्याची अंगठी
C. शैक्षणिक बाँड
D. पोषण किट
Answer: B
स्पष्टीकरण: नवजात बालकांसाठी 22 कॅरेटची एक ग्रॅम सोन्याची अंगठी देण्याची योजना सुरू करण्यात आली. हे निवडणुकीतील आश्वासन पूर्ण करण्यासाठी करण्यात आले.
15. तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की 2026 च्या अखेरीस El Niño “अत्यंत तीव्र” होऊ शकतो. यामुळे भारतात मुख्यतः कोणत्या क्षेत्रात धोका वाढू शकतो?
A. संरक्षण सज्जता
B. हवामान, पाऊस आणि शेती
C. शेअर बाजारातील अस्थिरता
D. शहरी वाहतूक
Answer: B
स्पष्टीकरण: तीव्र El Niño मुळे मान्सूनच्या पद्धती आणि कृषी उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो.
16. National High Speed Rail Corporation Limited ने सुमारे 1,405 टन वजनाचा 100 मीटर लांबीचा स्टील पूल कोणत्या प्रकल्पासाठी पूर्ण केला?
A. दिल्ली-Meerut RRTS
B. मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन
C. चेन्नई-बेंगळुरू हाय स्पीड रेल
D. वंदे भारत विस्तार
Answer: B
स्पष्टीकरण: महाराष्ट्रातील मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल कॉरिडॉरसाठी हा पूल एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.
17. जागतिक पर्यटन दिन 2026 हा 27 सप्टेंबर रोजी कोणत्या विषयाशी संबंधित थीमसह साजरा करण्यात आला?
A. शाश्वत पर्यटन
B. पर्यटनाची पुनर्रचना करण्यासाठी डिजिटल अजेंडा आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स
C. सांस्कृतिक वारसा
D. पर्यावरणपूरक पर्यटन
Answer: B
स्पष्टीकरण: 1970 मध्ये UNWTO च्या नियमांचा स्वीकार झाल्याच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो. 2026 ची थीम पर्यटनातील डिजिटल आणि AI परिवर्तनावर केंद्रित होती.
18. अनेक राज्यांमध्ये काँग्रेस पक्षांनी कथित अनियमिततांवरून मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत निदर्शने केली. ही कथित अनियमितता कशाशी संबंधित होती?
A. मतदार ओळखपत्र वितरण
B. मतदार याद्यांचे Special Intensive Revision (SIR)
C. EVM
D. मतदारसंघ पुनर्रचना
Answer: B
स्पष्टीकरण: Special Intensive Revision प्रक्रियेत कथित पक्षपात आणि अनियमितता झाल्याचा आरोप करत निदर्शने करण्यात आली.
19. नेपाळमध्ये कोणत्या हिमालयीन पर्वताच्या बेस कॅम्पमध्ये हिमस्खलनामुळे गिर्यारोहकांचा मृत्यू झाला आणि इतर काही जण बेपत्ता झाले?
A. एव्हरेस्ट
B. नेमजुंग (मनांग जिल्हा)
C. अन्नपूर्णा
D. कांचनजंगा
Answer: B
स्पष्टीकरण: मोठ्या प्रमाणात झालेल्या हिमवृष्टीमुळे बचावकार्याला अडथळा निर्माण झाला. किमान दोन गिर्यारोहकांचा मृत्यू झाला आणि 14 जण बेपत्ता झाले.
20. भारत आणि कॅनडा यांनी अलीकडे द्विपक्षीय संबंध “उच्च पातळीवर” नेण्यास सहमती दर्शवली. हे विधान कोणी केले?
A. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
B. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर
C. कॅनडाचे पंतप्रधान
D. परराष्ट्र सचिव
Answer: B
स्पष्टीकरण: परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी भारत-कॅनडा संबंध आणखी उच्च पातळीवर नेण्याच्या वचनबद्धतेवर भर दिला.
21. काँगोमध्ये Ebola outbreak (Bundibugyo strain) मुळे मृत्यू झालेल्यांची संख्या अलीकडे किती प्रकरणांचा टप्पा पार करून गेली?
A. 2,000 प्रकरणे
B. 5,000 प्रकरणे
C. 8,000 पुष्टी झालेली प्रकरणे
D. 10,000 प्रकरणे
Answer: C
स्पष्टीकरण: पुष्टी झालेल्या प्रकरणांची संख्या 8,000 पेक्षा जास्त झाली असून मृत्यूदर 48% पेक्षा अधिक आहे. हा उद्रेक नियंत्रित करणे अद्याप आव्हानात्मक आहे.
22. तामिळनाडू सरकारने अलीकडे कोणत्या विभागाला RTI Act मधून सूट देणारा Government Order मागे घेतला?
A. गृह विभाग
B. Public Department
C. वित्त विभाग
D. शिक्षण विभाग
Answer: B
स्पष्टीकरण: Public Department ला RTI Act मधून सूट देणारा वादग्रस्त Government Order राजकीय पक्ष आणि कार्यकर्त्यांच्या विरोधानंतर मागे घेण्यात आला.
23. Census 2027 चे वर्णन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कशा प्रकारे केले आहे?
A. नियमित प्रक्रिया
B. राष्ट्रीय जबाबदारी
C. केवळ राज्याचा विषय
D. ऐच्छिक सर्वेक्षण
Answer: B
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मोदी यांनी आगामी जनगणनेच्या महत्त्वावर भर देत तिला राष्ट्रीय जबाबदारी म्हटले.
24. COP31 चे यजमान ऑस्ट्रेलिया आणि Türkiye मुख्यतः कोणत्या मुद्द्यावरून छाननी आणि चर्चेला सामोरे जात आहेत?
A. जैवविविधतेचे नुकसान
B. जीवाश्म इंधनापासून संक्रमण आणि हवामानविषयक महत्त्वाकांक्षा
C. प्लास्टिक प्रदूषण
D. वाळवंटीकरण
Answer: B
स्पष्टीकरण: दोन्ही प्रमुख जीवाश्म इंधन वापरणाऱ्या देशांना त्यांच्या हवामानविषयक अजेंड्याबाबत प्रश्नांचा सामना करावा लागत आहे. यामध्ये जीवाश्म इंधनाचा टप्प्याटप्प्याने वापर बंद करणे आणि Loss-and-Damage financing यांचा समावेश आहे.
25. रशियन ड्रोन हल्ल्यांनी अलीकडे Kyiv ला लक्ष्य केले. या हल्ल्यात युक्रेनच्या National Security and Defence Council चे माजी सचिवही जखमी झाले. ते कोण आहेत?
A. Andriy Yermak
B. Volodymyr Horbulin
C. Oleksiy Danilov
D. Valerii Zaluzhnyi
Answer: B
स्पष्टीकरण: या हल्ल्यांमध्ये National Academy of Sciences ची इमारत आणि इतर ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले. या हल्ल्यांमध्ये Horbulin आणि इतर काही जण जखमी झाले.