Current Affairs 30th January 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. सौदी अरेबियाने २०२६ मध्ये आयोजित केलेल्या कोणत्या व्यायामात GCC देशांचा समावेश होता?
A) डेझर्ट शील्ड
B) गल्फ शील्ड २०२६
C) फाल्कन शील्ड
D) अरेबियन गल्फ
Answer: B) गल्फ शील्ड २०२६
स्पष्टीकरण: गल्फ शील्ड २०२६ हा गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल (GCC) देशांना सामील करणारा एक प्रमुख लष्करी व्यायाम होता.
2. जानेवारी २०२६ मध्ये कोणत्या राज्याने Namo Laxmi Scheme अंतर्गत मोठी मदत (₹१,२५० कोटी) जाहीर केली?
A) राजस्थान
B) गुजरात
C) मध्य प्रदेश
D) उत्तर प्रदेश
Answer: B) गुजरात
स्पष्टीकरण: गुजरातने महिलांच्या सक्षमीकरण/कल्याणासाठी Namo Laxmi Scheme (नमो लक्ष्मी योजना) अंतर्गत ₹१,२५० कोटींची मदत जाहीर केली.
3. जानेवारी २०२६ मध्ये नवी दिल्लीत झालेल्या कोणत्या शिखर परिषदेत भारत-EU मुक्त व्यापार करार (FTA) पूर्ण/जाहीर झाला?
A) १५वी भारत-EU परिषद
B) १६वी भारत-EU परिषद
C) G20 परिषद
D) BRICS परिषद
Answer: B) १६वी भारत-EU परिषद
स्पष्टीकरण: भारत-EU FTA चा दीर्घ प्रतीक्षित करार जानेवारी २०२६ मध्ये नवी दिल्लीतील १६व्या भारत-EU परिषदेत पूर्ण झाला.
4. जानेवारी २०२६ मध्ये UNEP च्या कोणत्या अहवालात नमूद केले की हानिकारक गुंतवणूक निसर्ग संरक्षणापेक्षा ३०:१ प्रमाणात जास्त आहे?
A) उत्सर्जन अंतर अहवाल
B) निसर्ग वित्तपुरवठा स्थिती २०२६
C) जागतिक पर्यावरण दृष्टिक्षेप
D) अनुकूलन अंतर अहवाल
Answer: B) State of Finance for Nature 2026
स्पष्टीकरण: UNEP च्या "State of Finance for Nature 2026" अहवालानुसार, निसर्ग संरक्षणात $१ गुंतवणुकीसाठी हानिकारक क्रियाकलापांमध्ये $३० खर्च होतात (२०२३ च्या आकडेवारीनुसार).
5. जानेवारी २०२६ मध्ये विश्व बँकेने हरियाणामध्ये कोणत्या प्रकल्पासाठी ₹५,७०० कोटी मंजूर केले?
A) स्मार्ट सिटी मिशन
B) जल संरक्षित हरियाणा प्रकल्प
C) प्रधानमंत्री कृषी सिंचाई योजना
D) नमामी गंगे
Answer: B) जल संरक्षित हरियाणा प्रकल्प
स्पष्टीकरण: जल संरक्षित हरियाणा प्रकल्पासाठी विश्व बँकेने हरियाणाच्या पाणी संसाधनांमध्ये स्वावलंबनासाठी ₹५,७०० कोटी मंजूर केले.
6. केंद्रीय मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी जानेवारी २०२६ मध्ये कोणत्या भागात अनेक विकास प्रकल्पांचे उद्घाटन केले?
A) पश्चिमी घाट
B) उत्तर पूर्वी भाग (NER)
C) अंदमान आणि निकोबार
D) हिमालयी राज्ये
Answer: B) उत्तर पूर्वी भाग (NER)
स्पष्टीकरण: DoNER आणि संचार मंत्री म्हणून ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी उत्तर पूर्वी भागात आर्थिक विकास आणि रोजगार वाढवणाऱ्या प्रकल्पांचे उद्घाटन केले.
7. आर्थिक सर्वेक्षण २०२५-२६ संसदेत जानेवारी २०२६ च्या कोणत्या तारखेला सादर केला गेला?
A) २६ जानेवारी
B) २८ जानेवारी
C) २९ जानेवारी
D) ३१ जानेवारी
Answer: C) २९ जानेवारी
स्पष्टीकरण: मुख्य आर्थिक सल्लागार V. अनंथा नागेश्वरन यांनी केंद्रीय अर्थसंकल्पापूर्वी २९ जानेवारी २०२६ रोजी आर्थिक सर्वेक्षण २०२५-२६ सादर केला.
8. जानेवारी २०२६ मध्ये ओडिशातील कोणता बौद्ध स्थळ यूनेस्को जागतिक वारसा तात्पुरत्या यादीत समाविष्ट झाले?
A) सांची स्तूप
B) Buddhist Diamond Triangle
C) अजंता गुहा
D) नालंदा
Answer: B) Buddhist Diamond Triangle
स्पष्टीकरण: ओडिशातील प्रमुख बौद्ध स्थळांचा Buddhist Diamond Triangle यूनेस्कोच्या जागतिक वारसा तात्पुरत्या यादीत समाविष्ट झाला.
9. भारताने २०२६ मध्ये दुसऱ्या भारत-अरब परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीची (IAFMM) मेजवानी कोणत्या तारखेपासून सुरू केली?
A) २६ जानेवारी
B) २९ जानेवारी
C) ३०-३१ जानेवारी
D) १ फेब्रुवारी
Answer: C) ३०-३१ जानेवारी
स्पष्टीकरण: दुसरी IAFMM नवी दिल्लीत ३०-३१ जानेवारी २०२६ रोजी झाली, ज्यात सर्व २२ अरब देश सहभागी झाले.
10. जानेवारी २०२६ मध्ये भारतातील कोणते राज्य पहिले राज्य बनले ज्याने Bacillus subtilis ला राज्य सूक्ष्मजीव म्हणून घोषित केले?
A) गुजरात
B) राजस्थान
C) मध्य प्रदेश
D) उत्तराखंड
Answer: B) राजस्थान
स्पष्टीकरण: राजस्थानने Bacillus subtilis ला राज्य सूक्ष्मजीव म्हणून घोषित केले, जे त्याच्या शेती आणि पर्यावरणीय महत्त्वाचे दर्शवते.
11. जानेवारी २०२६ मध्ये मत्स्य विभागाने कोणत्या ठिकाणी स्मार्ट आणि एकात्मिक मत्स्य बंदराला मंजुरी दिली?
A) कोची
B) मायाबंदर, अंदमान आणि निकोबार
C) विशाखापट्टणम
D) चेन्नई
Answer: B) मायाबंदर, अंदमान आणि निकोबार
स्पष्टीकरण: PMMSY अंतर्गत ₹१९९.२४ कोटींनी मायाबंदर येथे विकासाला मंजुरी.
12. जानेवारी २०२६ मध्ये निवडणूक आयोगाने कोणत्या परिषदेचे आयोजन केले, जी दिल्ली घोषणापत्र २०२६ ने संपली?
A) IICDEM 2026
B) SCO परिषद
C) G7 बैठक
D) BRICS परिषद
Answer: A) IICDEM 2026
स्पष्टीकरण: भारत आंतरराष्ट्रीय लोकशाही आणि निवडणूक व्यवस्थापन परिषद (IICDEM) २०२६ दिल्ली घोषणापत्र २०२६ ने संपली.
13. जागतिक डेटा गोपनीयता दिवस दरवर्षी कोणत्या तारखेला साजरा केला जातो?
A) २६ जानेवारी
B) २८ जानेवारी
C) ३० जानेवारी
D) २५ जानेवारी
Answer: B) २८ जानेवारी
स्पष्टीकरण: गोपनीयता हक्क आणि डेटा संरक्षणाबाबत जागरूकता वाढवण्यासाठी दरवर्षी २८ जानेवारीला साजरा केला जातो.
14. कोणत्या प्रकल्पात नमामी गंगे मिशन आणि JALAJ उपजीविका केंद्रांसाठी संस्था समाविष्ट आहे?
A) प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना
B) राष्ट्रीय स्वच्छ गंगा मिशन
C) जल जीवन मिशन
D) अटल भूजल योजना
Answer: B) राष्ट्रीय स्वच्छ गंगा मिशन
स्पष्टीकरण: JALAJ उपजीविका केंद्र नमामी गंगे आणि संबंधित संस्थांद्वारे समुदायाच्या उपजीविकेसाठी संयुक्तपणे राबवले जातात.
15. जानेवारी २०२६ मध्ये भारताने महत्वाच्या खनिजांबाबत अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील कोणत्या उपक्रम/गटात सामील झाले?
A) पॅक्स सिलिका
B) मिनरल्स सिक्युरिटी पार्टनरशिप
C) जी७ क्रिटिकल मिनरल्स क्लब
D) क्वाड मिनरल्स
Answer: A) पॅक्स सिलिका
स्पष्टीकरण: भारत पॅक्स सिलिका मध्ये सामील झाला आणि G7 चर्चेत भाग घेतला.
16. जानेवारी २०२६ मध्ये कोणत्या राज्याने Uniform Civil Code (संशोधन) अध्यादेश सुरू केला?
A) गुजरात
B) असम
C) उत्तराखंड
D) हिमाचल प्रदेश
Answer: C) उत्तराखंड
स्पष्टीकरण: उत्तराखंडने Uniform Civil Code ढांच्याशी संबंधित संशोधने लागू केली.
17. UNEP अहवाल 'State of Finances for Nature 2026' चे दुसरे नाव काय?
A) निसर्ग लाल रंगात
B) ग्रीन फायनान्स गॅप
C) ट्रिलियन डॉलर ट्रान्झिशन
D) हानिकारक सबसिडी
Answer: A) निसर्ग लाल रंगात
स्पष्टीकरण: पूर्ण शीर्षक: "State of Finances for Nature: Nature in the Red – Powering the Trillion Dollar Nature Transition Economy".
18. जानेवारी २०२६ मध्ये उत्तर पूर्वी प्रकल्पांशी संबंधित प्रमुख मंत्री कोण?
A) अमित शाह
B) ज्योतिरादित्य सिंधिया
C) निर्मला सीतारमण
D) राजनाथ सिंह
Answer: B) ज्योतिरादित्य सिंधिया
स्पष्टीकरण: सिंधिया (MoDNER) यांनी NER मध्ये विकासात्मक उपक्रम सुरू केले.
19. जानेवारी २०२६ मध्ये कोकिंग कोलला कोणत्या कायद्यांतर्गत महत्वाचे आणि रणनीतिक खनिज घोषित केले?
A) खाण कायदा
B) एमएमडीआर कायदा, १९५७
C) पर्यावरण संरक्षण कायदा
D) अणुऊर्जा कायदा
Answer: B) एमएमडीआर कायदा, १९५७
स्पष्टीकरण: आत्मनिर्भर भारत आणि रणनीतिक संसाधनांमध्ये स्वावलंबनासाठी अधिसूचित.
20. NITI आयोगाने मागास भागात सेवा संतृप्तीसाठी कोणते अभियान सुरू केले (Sampoornata Abhiyan 2.0)?
A) Aspirational Districts
B) ९०-दिवसीय राष्ट्रव्यापी अभियान
C) Lakhpati Didi
D) Viksit Bharat
Answer: B) ९०-दिवसीय राष्ट्रव्यापी अभियान
स्पष्टीकरण: Sampoornata Abhiyan 2.0 अविकसित जिल्हे/ब्लॉकमध्ये आवश्यक सेवांची पूर्ण संतृप्ती करण्याचे लक्ष्य ठेवते.
21. जानेवारी २०२६ च्या शेवटी सर्वोच्च न्यायालयाने कोणत्या संस्थेच्या नवीन नियमांवर स्थगिती दिली?
A) ऑल इंडिया कौन्सिल फॉर टेक्निकल एज्युकेशन (AICTE)
B) युनिव्हर्सिटी ग्रँट्स कमिशन (UGC)
C) नॅशनल कौन्सिल फॉर टीचर एज्युकेशन (NCTE)
D) मेडिकल कौन्सिल ऑफ इंडिया (MCI)
Answer: B) युनिव्हर्सिटी ग्रँट्स कमिशन (UGC)
स्पष्टीकरण: UGC नियमांना "खूप व्यापक, अस्पष्ट आणि दुरुपयोगाची शक्यता असलेले" मानून स्थगिती.
22. PMMSY अंतर्गत अंदमान आणि निकोबारमध्ये कोणते बंदर विकास मंजूर?
A) पोर्ट ब्लेयर
B) मायाबंदर
C) डिगलीपुर
D) हेवलॉक
Answer: B) मायाबंदर
स्पष्टीकरण: मायाबंदर येथे स्मार्ट एकात्मिक मत्स्य बंदराला केंद्रीय निधीतून मंजुरी.
23. जानेवारी २०२६ च्या मध्यात भारताचे विदेशी चलन साठे किती पेक्षा जास्त झाले?
A) ७०० अब्ज USD पेक्षा जास्त
B) ७०१ अब्ज USD पेक्षा जास्त
C) ७२० अब्ज USD पेक्षा जास्त
D) ६५० अब्ज USD पेक्षा जास्त
Answer: B) ७०१ अब्ज USD पेक्षा जास्त
स्पष्टीकरण: जानेवारी २०२६ च्या मध्य आठवड्यात साठे $७०१ अब्ज पेक्षा अधिक होते.
24. जानेवारी २०२६ मध्ये जागतिक स्तरावर हिंदीला प्रोत्साहन देणारी कोणती पहल उजागर झाली?
A) हिंदी दिवस
B) विश्व हिंदी दिन (१० जानेवारी)
C) राजभाषा सप्ताह
D) उपरोक्त सर्व
Answer: B) विश्व हिंदी दिन (१० जानेवारी)
स्पष्टीकरण: विश्व हिंदी दिन पहिल्या विश्व हिंदी सम्मेलनाच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर हिंदीला प्रोत्साहन देतो.
25. दिल्ली घोषणापत्र २०२६ कोणत्या ECI-आयोजित कार्यक्रमाच्या शेवटी स्वीकारले गेले?
A) SCO निवडणूक बैठक
B) IICDEM 2026
C) G20 डेमोक्रेसी फोरम
D) UN निवडणूक शिखर परिषद
Answer: B) IICDEM 2026
स्पष्टीकरण: लोकशाही आणि निवडणूक व्यवस्थापनावरील आंतरराष्ट्रीय परिषद दिल्ली घोषणापत्राने संपली.