Current Affairs 30th July 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. सायबर आर्थिक फसवणुकीशी संबंधित तक्रारी सुलभ करण्यासाठी ई-झिरो एफआयआर (e-Zero FIR) प्रणाली कोणत्या राज्य सरकारने सुरू केली?
A) महाराष्ट्र
B) गुजरात
C) कर्नाटक
D) तेलंगणा
Answer: B) गुजरात
स्पष्टीकरण: गुजरात सरकारने नागरिकांना पोलीस ठाण्यात न जाता ऑनलाइन सायबर आर्थिक फसवणुकीच्या तक्रारी नोंदविण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी ई-झिरो एफआयआर प्रणाली सुरू केली.
2. गुजरातच्या ई-झिरो एफआयआर प्रणालीचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) मालमत्ता वादांची ऑनलाइन नोंदणी
B) पोलीस ठाण्यात न जाता सायबर आर्थिक फसवणुकीच्या तक्रारी नोंदविणे
C) पासपोर्टची ऑनलाइन पडताळणी
D) वाहतूक नियमभंगाची नोंदणी
Answer: B) पोलीस ठाण्यात न जाता सायबर आर्थिक फसवणुकीच्या तक्रारी नोंदविणे
स्पष्टीकरण: ही प्रणाली सायबर आर्थिक फसवणुकीच्या बळींना डिजिटल माध्यमातून तक्रार नोंदविण्याची सुविधा देते, ज्यामुळे विलंब कमी होतो आणि प्रक्रिया अधिक नागरिकाभिमुख बनते.
3. दुसरी ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम बैठक 2026 कुठे आयोजित करण्यात आली?
A) आयआयटी बॉम्बे
B) आयआयटी दिल्ली
C) आयआयटी हैदराबाद
D) आयआयटी मद्रास
Answer: C) आयआयटी हैदराबाद
स्पष्टीकरण: 22–23 जुलै 2026 दरम्यान भारताच्या ब्रिक्स अध्यक्षतेखाली भारतीय राष्ट्रीय विज्ञान अकादमी (INSA) तर्फे दुसरी ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम बैठक आयआयटी हैदराबाद येथे आयोजित करण्यात आली.
4. दुसऱ्या ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम बैठकीचे यजमान असलेले आयआयटी हैदराबाद कोणत्या राज्यात आहे?
A) आंध्र प्रदेश
B) तेलंगणा
C) कर्नाटक
D) तामिळनाडू
Answer: B) तेलंगणा
स्पष्टीकरण: आयआयटी हैदराबाद हे तेलंगणा राज्यात स्थित आहे.
5. ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम बैठक 2026 ची मुख्य थीम काय होती?
A) अंतराळ संशोधन आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरण
B) शाश्वत विकासासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर आणि ग्लोबल साउथ सहकार्य बळकट करणे
C) हवामान वित्त आणि ग्रीन बाँड्स
D) डिजिटल चलन सहकार्य
Answer: B) शाश्वत विकासासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर आणि ग्लोबल साउथ सहकार्य बळकट करणे
स्पष्टीकरण: या फोरममध्ये शाश्वत विकासासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सामूहिक, सहयोगी आणि परिस्थितीनुरूप वापरावर भर देण्यात आला. यामध्ये प्रगत साहित्य, आरोग्यसेवा, हवामान, शेती आणि आपत्ती व्यवस्थापन यांसारख्या क्षेत्रांचा समावेश होता.
6. मुख्यमंत्री मत्स्यव्यवसायी सन्मान निधी योजना कोणत्या राज्याने सुरू केली?
A) उत्तराखंड
B) पंजाब
C) हिमाचल प्रदेश
D) हरियाणा
Answer: C) हिमाचल प्रदेश
स्पष्टीकरण: हिमाचल प्रदेश सरकारने वार्षिक मासेमारी बंदीच्या काळात जलाशयातील मच्छीमारांना आर्थिक सहाय्य देण्यासाठी ही योजना सुरू केली.
7. मुख्यमंत्री मत्स्यव्यवसायी सन्मान निधी योजनेचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) समुद्री निर्यात वाढवणे
B) वार्षिक मासेमारी बंदीच्या काळात जलाशयातील मच्छीमारांना आर्थिक मदत आणि सामाजिक सुरक्षा प्रदान करणे
C) मासे प्रक्रिया उद्योग स्थापन करणे
D) मोफत मासेमारी नौका उपलब्ध करून देणे
Answer: B) वार्षिक मासेमारी बंदीच्या काळात जलाशयातील मच्छीमारांना आर्थिक मदत आणि सामाजिक सुरक्षा प्रदान करणे
स्पष्टीकरण: या योजनेअंतर्गत सुमारे 3,700 पात्र मच्छीमार कुटुंबांना दरवर्षी ₹3,500 थेट त्यांच्या बँक खात्यात दिले जातात.
8. मुख्यमंत्री मत्स्यव्यवसायी सन्मान निधी योजनेचा शुभारंभ कोणी केला?
A) सुखविंदर सिंह सुक्खू
B) शिवराज सिंह चौहान
C) प्रल्हाद जोशी
D) जे. पी. नड्डा
Answer: A) सुखविंदर सिंह सुक्खू
स्पष्टीकरण: हिमाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री सुखविंदर सिंह सुक्खू यांनी या योजनेची घोषणा करून तिचा शुभारंभ केला.
9. शर्मिला धनकर यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये महिला F57 शॉटपुट स्पर्धेत कोणते पदक जिंकले?
A) रौप्य
B) कांस्य
C) सुवर्ण
D) कोणतेही पदक नाही
Answer: C) सुवर्ण
स्पष्टीकरण: शर्मिला धनकर यांनी ग्लासगो राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मधील महिला F57 शॉटपुट (पॅरा-अॅथलेटिक्स) स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले.
10. शिल्पा शायला यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये महिला F57 शॉटपुट स्पर्धेत कोणते पदक जिंकले?
A) सुवर्ण
B) रौप्य
C) कांस्य
D) कोणतेही नाही
Answer: C) कांस्य
स्पष्टीकरण: शिल्पा शायला यांनी त्याच स्पर्धेत कांस्यपदक जिंकून भारताला सुवर्ण आणि कांस्य अशी दुहेरी कामगिरी मिळवून दिली.
11. सरवेश अनिल कुशारे यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये कोणत्या स्पर्धेत रौप्यपदक जिंकले?
A) लांब उडी
B) तिहेरी उडी
C) उंच उडी
D) पोल व्हॉल्ट
Answer: C) उंच उडी
स्पष्टीकरण: सरवेश अनिल कुशारे यांनी पुरुषांच्या उंच उडी स्पर्धेत रौप्यपदक जिंकले.
12. गुजरातमध्ये सुरू करण्यात आलेली ई-झिरो एफआयआर प्रणाली मुख्यतः कोणत्या प्रकारच्या गुन्ह्यासाठी आहे?
A) सायबर आर्थिक फसवणूक
B) रस्ते अपघात
C) जमिनीचे वाद
D) कौटुंबिक हिंसा
Answer: A) सायबर आर्थिक फसवणूक
स्पष्टीकरण: ही प्रणाली विशेषतः सायबर आर्थिक फसवणुकीशी संबंधित तक्रारी सहजपणे नोंदविण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे.
13. अजया बाबू (वल्लुरी अजया बाबू) यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये कोणत्या खेळात रौप्यपदक जिंकले?
A) बॉक्सिंग
B) कुस्ती
C) वेटलिफ्टिंग
D) ज्युडो
Answer: C) वेटलिफ्टिंग
स्पष्टीकरण: अजया बाबू यांनी ग्लासगो 2026 राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत वेटलिफ्टिंगमध्ये रौप्यपदक जिंकले.
14. अजया बाबू यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये कोणत्या वजन गटात रौप्यपदक जिंकले?
A) 71 किग्रॅ
B) 79 किग्रॅ
C) 88 किग्रॅ
D) 94 किग्रॅ
Answer: B) 79 किग्रॅ
स्पष्टीकरण: त्यांनी 79 किलोग्रॅम वजन गटात रौप्यपदक पटकावले.
15. ईशा सिंह यांनी ISSF विश्वचषक 2026 मध्ये कोणत्या स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले?
A) महिला 10 मीटर एअर रायफल
B) महिला 10 मीटर एअर पिस्तूल
C) महिला 25 मीटर पिस्तूल
D) महिला 50 मीटर रायफल
Answer: C) महिला 25 मीटर पिस्तूल
स्पष्टीकरण: ईशा सिंह यांनी हांगझोऊ येथे झालेल्या ISSF विश्वचषक 2026 मध्ये महिला 25 मीटर पिस्तूल स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले, तर मनू भाकर यांनी कांस्यपदक मिळवले.
16. ISSF विश्वचषक 2026 (हांगझोऊ) मधील महिला 25 मीटर पिस्तूल स्पर्धेत भारताच्या कोणत्या नेमबाजाने कांस्यपदक जिंकले?
A) ईशा सिंह
B) मनू भाकर
C) रिदम सांगवान
D) अंजुम मौदगिल
Answer: B) मनू भाकर
स्पष्टीकरण: मनू भाकर यांनी कांस्यपदक जिंकले, तर ईशा सिंह यांनी त्याच स्पर्धेत सुवर्णपदक पटकावले.
17. मीराबाई चानू यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये कोणत्या वजन गटात सुवर्णपदक जिंकले?
A) महिला 45 किग्रॅ
B) महिला 48 किग्रॅ
C) महिला 55 किग्रॅ
D) महिला 59 किग्रॅ
Answer: B) महिला 48 किग्रॅ
स्पष्टीकरण: मीराबाई चानू यांनी 26 जुलै 2026 रोजी महिला 48 किलोग्रॅम वेटलिफ्टिंग स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले.
18. दिलीप गावित यांनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये कोणत्या स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले?
A) पुरुष 100 मीटर T47
B) पुरुष उंच उडी
C) पुरुष लांब उडी
D) पुरुष शॉटपुट
Answer: A) पुरुष 100 मीटर T47
स्पष्टीकरण: दिलीप महादू गावित यांनी पॅरा-अॅथलेटिक्समधील पुरुष 100 मीटर T47 स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले.
19. जुलै 2026 च्या अखेरीस राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 च्या पदकतालिकेत भारत साधारणपणे कोणत्या स्थानावर होता?
A) 5वे
B) 8वे
C) 10वे
D) 12वे
Answer: B) 8वे
स्पष्टीकरण: जुलै 2026 च्या अखेरीस भारत 3 सुवर्ण, 9 रौप्य आणि 3 कांस्य अशा एकूण 15 पदकांसह सुमारे 8व्या स्थानावर होता.
20. ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम 2026 चे आयोजन करणाऱ्या भारतीय राष्ट्रीय विज्ञान अकादमी (INSA) चे अध्यक्ष कोण आहेत?
A) प्रा. शेखर मांडे
B) प्रा. बी. एस. मूर्ती
C) प्रा. अनुराग अग्रवाल
D) डॉ. आशीष लेले
Answer: A) प्रा. शेखर मांडे
स्पष्टीकरण: प्रा. शेखर सी. मांडे हे INSA चे अध्यक्ष असून त्यांनी उद्घाटनपर भाषण केले आणि महत्त्वाच्या सत्रांचे अध्यक्षस्थान भूषवले.
21. ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम 2026 मध्ये AI च्या प्राधान्य क्षेत्रांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या क्षेत्राचा समावेश नव्हता?
A) प्रगत साहित्य आणि उत्पादन
B) आरोग्य सेवा
C) अंतराळ पर्यटन
D) शेती आणि अन्नसुरक्षा
Answer: C) अंतराळ पर्यटन
स्पष्टीकरण: प्राधान्य क्षेत्रांमध्ये प्रगत साहित्य व उत्पादन, आरोग्य सेवा, हवामान बदल व पर्यावरणीय शाश्वतता, शेती व अन्नसुरक्षा आणि आपत्ती पूर्वानुमान व व्यवस्थापन यांचा समावेश होता.
22. मुख्यमंत्री मत्स्यव्यवसायी सन्मान निधी योजनेअंतर्गत पात्र मच्छीमारांना दरवर्षी किती आर्थिक सहाय्य दिले जाते?
A) ₹2,500
B) ₹3,500
C) ₹5,000
D) ₹7,500
Answer: B) ₹3,500
स्पष्टीकरण: प्रत्येक पात्र मच्छीमाराला दरवर्षी ₹3,500 ची रक्कम थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
23. ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरममध्ये यजमान संस्थेच्या AI कार्यक्रमांवर संस्थात्मक भाषण कोणी केले?
A) प्रा. शेखर मांडे
B) प्रा. बी. एस. मूर्ती (संचालक, आयआयटी हैदराबाद)
C) श्री शंभुलिंगप्पा हक्की
D) डॉ. ब्रजेश पांडेय
Answer: B) प्रा. बी. एस. मूर्ती (संचालक, आयआयटी हैदराबाद)
स्पष्टीकरण: आयआयटी हैदराबादचे संचालक प्रा. बी. एस. मूर्ती यांनी संस्थेतील AI कार्यक्रम आणि संशोधन उपक्रमांवर प्रकाश टाकला.
24. ब्रिक्स विज्ञान अकादमी फोरम 2026 कोणत्या देशाच्या ब्रिक्स अध्यक्षतेदरम्यान आयोजित करण्यात आला?
A) ब्राझील
B) रशिया
C) भारत
D) चीन
Answer: C) भारत
स्पष्टीकरण: 2026 मध्ये भारताकडे ब्रिक्सचे अध्यक्षपद होते. "Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability" या थीमनुसार INSA ने या फोरमचे आयोजन केले.
25. खालीलपैकी कोणता ब्रिक्स भागीदार देश 2026 च्या विज्ञान अकादमी फोरममध्ये आयआयटी हैदराबाद येथे सहभागी झाला होता?
A) नायजेरिया
B) व्हिएतनाम
C) कझाकस्तान
D) वरील सर्व
Answer: D) वरील सर्व
स्पष्टीकरण: आठ ब्रिक्स सदस्य देशांसह नायजेरिया, व्हिएतनाम, बेलारूस, कझाकस्तान आणि मलेशिया या भागीदार देशांनीही या विज्ञान अकादमी फोरममध्ये सहभाग घेतला.