Current Affairs 30th September 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. 29 सप्टेंबर 2026 च्या आसपास झारखंडमधील कोणत्या पारंपरिक वाद्याला भौगोलिक संकेत (GI) टॅग मिळाला?
A. ढोल
B. मांदर
C. नगाडा
D. शहनाई
Answer: B. मांदर
स्पष्टीकरण: मांदर हे झारखंडच्या आदिवासी संस्कृतीशी खोलवर जोडलेले पारंपरिक लोकवाद्य आहे. त्याला GI टॅग मिळाल्यामुळे त्याच्या भौगोलिक आणि सांस्कृतिक ओळखीला कायदेशीर मान्यता मिळाली आहे.
2. आंतरराष्ट्रीय भाषांतर दिन 2026 (30 सप्टेंबर) ची थीम काय आहे?
A. भाषांतर आणि विविधता
B. भाषिक विविधता आणि भाषा हक्क (उपशीर्षक: समजले जाण्याची शक्ती)
C. स्थानिक भाषा आणि AI
D. भाषांतरात एकता
Answer: B. भाषिक विविधता आणि भाषा हक्क (उपशीर्षक: समजले जाण्याची शक्ती)
स्पष्टीकरण: इंटरनॅशनल फेडरेशन ऑफ ट्रान्सलेटर्स (FIT) ने भाषा हक्क, समावेशन आणि लोकांना समजून घेण्यात भाषांतरकारांची भूमिका अधोरेखित करण्यासाठी ही थीम निश्चित केली आहे, विशेषतः स्थानिक भाषांच्या आंतरराष्ट्रीय दशकाच्या संदर्भात.
3. भारतीय नेमबाज नीरू धांडा हिने 2026 आशियाई क्रीडा स्पर्धेत कोणत्या प्रकारात सुवर्णपदक जिंकून इतिहास घडवला?
A. महिला 10 मीटर एअर रायफल
B. महिला वैयक्तिक ट्रॅप
C. महिला स्कीट
D. मिश्र सांघिक ट्रॅप
Answer: B. महिला वैयक्तिक ट्रॅप
स्पष्टीकरण: नीरू धांडा ही ट्रॅप शूटिंगमध्ये वैयक्तिक आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय महिला ठरली.
4. दुसरा ASEAN-भारत सागरी सराव (AIME) सप्टेंबर–ऑक्टोबर 2026 मध्ये कुठे आयोजित केला जात आहे?
A. सिंगापूर
B. फिलिपिन्स
C. भारत
D. इंडोनेशिया
Answer: B. फिलिपिन्स
स्पष्टीकरण: भारतीय नौदल आणि फिलिपिन्स नौदलाच्या संयुक्त सहकार्याने हा सराव आयोजित केला जात आहे. यात INS सह्याद्री आणि कुलिशसह ASEAN देशांच्या नौदलातील जहाजे सहभागी होत आहेत.
5. WorldSkills Shanghai 2026 मध्ये NIFT च्या यशामुळे भारताच्या एकूण क्रमवारीत अंदाजे कोणते स्थान मिळाले?
A. 5वे
B. 10वे
C. 15वे
D. 20वे
Answer: B. 10वे
स्पष्टीकरण: भारताने आपल्या आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या पथकासह सहभाग घेतला आणि एकूण 6 रौप्यपदके व 20 Medals of Excellence मिळवले.
6. 29 सप्टेंबरच्या आसपास 2026 आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताने कोणत्या अॅथलेटिक्स प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले?
A. पुरुष 4×100 मीटर रिले
B. महिला 4×400 मीटर रिले
C. पुरुष 1500 मीटर
D. महिला लांब उडी
Answer: B. महिला 4×400 मीटर रिले
स्पष्टीकरण: विथ्या रामराज यांचा अँकर लेगमध्ये समावेश असलेल्या भारतीय महिला संघाने 3:29.69 वेळ नोंदवत नागोया, जपान येथे सुवर्णपदक जिंकले.
7. 28 सप्टेंबर 2026 च्या आसपास SpaceX च्या Starship ने कोणता महत्त्वाचा टप्पा गाठला?
A. पहिली मानवयुक्त उड्डाण
B. पहिले कक्षीय उड्डाण
C. मंगळावर पहिले लँडिंग
D. चंद्राभोवती पहिली कक्षा
Answer: B. पहिले कक्षीय उड्डाण
स्पष्टीकरण: आपल्या 14व्या चाचणी उड्डाणादरम्यान Starship चा वरचा टप्पा Super Heavy बूस्टरपासून वेगळा झाल्यानंतर प्रथमच कक्षेत पोहोचला.
8. WorldSkills Shanghai 2026 मध्ये कोणत्या भारतीय संस्थेने दोन रौप्यपदके आणि एक Medal of Excellence जिंकले?
A. NIFT
B. NID
C. IIT बॉम्बे
D. NIT त्रिची
Answer: A. NIFT
स्पष्टीकरण: National Institute of Fashion Technology ने क्रिएटिव्ह, डिजिटल आणि रिटेलशी संबंधित कौशल्य क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी केली.
9. 29 सप्टेंबर 2026 च्या आसपास नवी दिल्ली येथे 65व्या राष्ट्रीय कला प्रदर्शनाचे आयोजन कोणत्या संस्थेने केले?
A. साहित्य अकादमी
B. ललित कला अकादमी
C. संगीत नाटक अकादमी
D. नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट
Answer: B. ललित कला अकादमी
स्पष्टीकरण: रवींद्र भवन येथे आयोजित या प्रदर्शनात केंद्रीय मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत यांनी 20 पुरस्कार विजेत्या कलाकारांचा सत्कार केला.
10. 17व्या आधार दिवसानिमित्त UIDAI ने ‘आधार संवाद’चे आयोजन कोणत्या शहरात केले?
A. नवी दिल्ली
B. मुंबई
C. कोलकाता
D. बेंगळुरू
Answer: C. कोलकाता
स्पष्टीकरण: या एकदिवसीय भागधारक परिषदेत विश्वासार्ह डिजिटल ओळख आणि सुशासनाला पुढे नेण्यावर चर्चा करण्यात आली. केंद्रीय राज्यमंत्री जितिन प्रसाद हे या कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे होते.
11. सुमारे 30 सप्टेंबर 2026 रोजी 23 वर्षांच्या उपस्थितीनंतर अमेरिकन सैन्याने कोणत्या देशातून माघार पूर्ण केली?
A. अफगाणिस्तान
B. सीरिया
C. इराक
D. येमेन
Answer: C. इराक
स्पष्टीकरण: 2003 च्या आक्रमणानंतर सुरू झालेली अमेरिकन सैन्याची प्रमुख लष्करी उपस्थिती समाप्त झाली.
12. सप्टेंबर 2026 च्या अखेरीस फातिमा एझ्झहरा एल मन्सुरी यांची पहिली महिला पंतप्रधान म्हणून नियुक्ती करणारा देश कोणता?
A. ट्युनिशिया
B. मोरोक्को
C. अल्जेरिया
D. इजिप्त
Answer: B. मोरोक्को
स्पष्टीकरण: सार्वत्रिक निवडणुकीत त्यांच्या पक्षाच्या विजयानंतर राजा मोहम्मद सहावा यांनी त्यांची पंतप्रधान म्हणून नियुक्ती केली.
13. सप्टेंबर 2026 च्या अखेरीस भारतातील जलाशयांमध्ये एकूण क्षमतेच्या अंदाजे किती टक्के पाणी साठा होता, जो 10 वर्षांच्या सरासरीपेक्षा कमी होता?
A. 60%
B. 70%
C. 80%
D. 85%
Answer: B. 70%
स्पष्टीकरण: केंद्रीय जल आयोगाच्या माहितीनुसार, 178 प्रमुख जलाशयांमध्ये साठा सुमारे 70% होता, जो सुमारे 76.6% च्या दशकातील सरासरीपेक्षा कमी होता.
14. आंतरराष्ट्रीय अन्न नुकसान आणि अपव्यय जागरूकता दिन कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
A. 16 ऑक्टोबर
B. 29 सप्टेंबर
C. 5 जून
D. 2 फेब्रुवारी
Answer: B. 29 सप्टेंबर
स्पष्टीकरण: अन्नाची नासाडी आणि नुकसान कमी करण्यासाठी सामूहिक कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो. भारतात या क्षेत्रात मोठ्या संधी आहेत.
15. सुमारे 29 सप्टेंबर 2026 रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने कोणत्या उच्च अधिकाऱ्याच्या निलंबनाची मागणी करणाऱ्या याचिकेवर सुनावणी करण्यास सहमती दर्शवली?
A. भारताचे सरन्यायाधीश
B. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार
C. CBI संचालक
D. RBI गव्हर्नर
Answer: B. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार
स्पष्टीकरण: याचिकेत अधिकाराच्या एकतर्फी वापराबाबत आणि मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनाबाबत (SIR) प्रश्न उपस्थित करण्यात आले.
16. दुसऱ्या ASEAN-भारत सागरी सरावात भारतीय नौदलाच्या कोणत्या जहाजांनी सहभाग घेतला?
A. INS विक्रांत आणि INS कोलकाता
B. INS सह्याद्री आणि INS कुलिश
C. INS दिल्ली आणि INS मुंबई
D. INS शिवालिक आणि INS सतपुडा
Answer: B. INS सह्याद्री आणि INS कुलिश
स्पष्टीकरण: फिलिपिन्स नौदलासोबत संयुक्तपणे आयोजित या सरावात त्यांनी ASEAN देशांच्या नौदलातील जहाजांसोबत सहभाग घेतला.
17. दुसऱ्या ASEAN-भारत सागरी सरावाची (AIME 2026) थीम काय आहे?
A. सुरक्षित समुद्र, सामायिक समृद्धी
B. विश्वासात नांगरलेले, समुद्रात एकजूट
C. एक महासागर, एक भविष्य
D. सागरी एकता
Answer: B. विश्वासात नांगरलेले, समुद्रात एकजूट
स्पष्टीकरण: या थीममध्ये भारत आणि ASEAN देशांच्या नौदलांमधील भागीदारी, सागरी सुरक्षा आणि परस्पर कार्यक्षमतेवर भर देण्यात आला आहे.
18. भारताची पहिली LNG-चालित ट्रेन 2026 मध्ये कोणत्या स्थानकावरून रवाना करण्यात आली?
A. हावडा
B. साबरमती (अहमदाबाद)
C. चेन्नई सेंट्रल
D. नवी दिल्ली
Answer: B. साबरमती (अहमदाबाद)
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री अमित शाह यांनी गुजरातमधील साबरमती रेल्वे स्थानकावरून भारताची पहिली Liquefied Natural Gas (LNG)-चालित ट्रेनला हिरवा झेंडा दाखवला.
19. भारताच्या पहिल्या बंदर-आधारित ई-मेथनॉल उत्पादन सुविधेची पायाभरणी कोणत्या बंदरावर करण्यात आली?
A. मुंद्रा
B. दीनदयाळ बंदर (कांडला)
C. JNPT
D. विशाखापट्टणम
Answer: B. दीनदयाळ बंदर (कांडला)
स्पष्टीकरण: ही सुविधा गुजरातमधील दीनदयाळ पोर्ट अथॉरिटी येथे विकसित केली जात आहे.
20. जम्मू-काश्मीर विधानसभेने सप्टेंबर 2026 च्या अखेरीस कोणत्या मागणीसाठी ठराव मंजूर केला?
A. अनुच्छेद 370 अंतर्गत विशेष दर्जा
B. पूर्ण राज्याचा दर्जा तात्काळ बहाल करणे
C. दोन केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये विभाजन
D. लडाखमध्ये विलिनीकरण
Answer: B. पूर्ण राज्याचा दर्जा तात्काळ बहाल करणे
स्पष्टीकरण: भाजपच्या आमदारांनी सभागृहातून बाहेर पडल्यानंतर हा ठराव ध्वनिमताने मंजूर करण्यात आला.
21. सप्टेंबर 2026 च्या अखेरीस कोणत्या देशाने आपला रोख व्याजदर 4.60% पर्यंत वाढवला, जो 2011 नंतरचा सर्वोच्च दर आहे?
A. न्यूझीलंड
B. ऑस्ट्रेलिया
C. कॅनडा
D. ब्रिटन
Answer: B. ऑस्ट्रेलिया
स्पष्टीकरण: सतत उच्च महागाईचा हवाला देत रिझर्व्ह बँक ऑफ ऑस्ट्रेलियाने व्याजदरात 0.25 टक्के अंकांची वाढ केली.
22. 29–30 सप्टेंबर 2026 च्या आसपास आसाम रायफल्सचा एक जवान कोणत्या राज्यात घात करून केलेल्या हल्ल्यात शहीद झाला?
A. मणिपूर
B. नागालँड
C. अरुणाचल प्रदेश
D. आसाम
Answer: C. अरुणाचल प्रदेश
स्पष्टीकरण: गस्तीच्या वेळी चांगलांग जिल्ह्यातील नामपोंग नाल्याजवळ ही घटना घडली.
23. दुसरा ASEAN-भारत सागरी सराव प्रथम कोणत्या वर्षी आणि कोणत्या ठिकाणी आयोजित करण्यात आलेल्या सरावावर आधारित आहे?
A. 2022 मध्ये भारत
B. 2023 मध्ये सिंगापूर
C. 2024 मध्ये व्हिएतनाम
D. 2025 मध्ये मलेशिया
Answer: B. 2023 मध्ये सिंगापूर
स्पष्टीकरण: फिलिपिन्समध्ये आयोजित 2026 ची आवृत्ती या सरावाची दुसरी आवृत्ती आहे. ASEAN-भारत व्यापक धोरणात्मक भागीदारीअंतर्गत सागरी सहकार्य अधिक मजबूत करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
24. 10व्या दिवसाच्या दमदार कामगिरीनंतर 2026 आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताची एकूण पदकसंख्या अंदाजे किती झाली?
A. 40
B. 45
C. 53
D. 60
Answer: C. 53
स्पष्टीकरण: त्या दिवशी मिळालेल्या आठ पदकांनंतर भारताची एकूण पदकसंख्या 53 वर पोहोचली.
25. 17व्या आधार दिवसाच्या निमित्ताने आयोजित आधार संवाद परिषदेचे आयोजन कोणत्या संस्थेने केले?
A. MeitY
B. UIDAI
C. नीति आयोग
D. DigiLocker Authority
Answer: B. UIDAI
स्पष्टीकरण: भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI) ने कोलकाता येथे या भागधारक बैठकीचे आयोजन केले. डिजिटल ओळख सेवांमध्ये पुढील सुधारणा करण्याबाबत यामध्ये चर्चा करण्यात आली.