Current Affairs 31st January 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. भारत सरकारच्या सहकार्याने २९ जानेवारी २०२६ रोजी स्पेशल पर्पज व्हेईकल (SPV) म्हणून नॅशनल शिपबिल्डिंग अँड हेवी इंडस्ट्रीज पार्क (NSHIP) कोणत्या राज्यात स्थापन झाला?
A) गुजरात
B) तमिळनाडू
C) महाराष्ट्र
D) आंध्र प्रदेश
Answer: B) तमिळनाडू
स्पष्टीकरण: भारत सरकार आणि तमिळनाडू सरकारने थूथुकुडी येथे NSHIP स्थापन केले, जे मेगा शिपबिल्डिंग क्लस्टर विकसित करण्यासाठी आहे, ज्यामुळे समुद्री पायाभूत सुविधा वाढेल आणि हेवी इंडस्ट्रीजमध्ये आत्मनिर्भरता वाढेल.
2. जानेवारी २०२६ मध्ये भारत सरकारने आयात अवलंबित्व कमी करण्यासाठी 'कोकिंग कोळसा' कोणत्या कायद्यांतर्गत अधिसूचित केला?
A) माइन्स अँड मिनरल्स (डेव्हलपमेंट अँड रेग्युलेशन) अॅक्ट, १९५७
B) कोल माइन्स अॅक्ट, १९५२
C) एन्व्हायरनमेंट प्रोटेक्शन अॅक्ट, १९८६
D) क्रिटिकल मिनरल्स अॅक्ट, २०२५
Answer: A) माइन्स अँड मिनरल्स (डेव्हलपमेंट अँड रेग्युलेशन) अॅक्ट, १९५७
स्पष्टीकरण: कोकिंग कोळसाला क्रिटिकल आणि स्ट्रॅटेजिक खनिज म्हणून वर्गीकृत केले गेले जेणेकरून देशांतर्गत उत्पादन वाढेल आणि स्टील उत्पादनासाठी आयात अवलंबित्व कमी होईल.
3. जानेवारी २०२६ मध्ये MoSPI ने Rs १५० कोटी आणि त्याहून अधिक किंमतीच्या सेंट्रल सेक्टर इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रोजेक्ट्सच्या निरीक्षणासाठी कोणता वेब-आधारित पोर्टल कार्यान्वित केला?
A) OCMS-2006
B) PAIMANA
C) NIP Dashboard
D) InfraTrack
Answer: B) PAIMANA
स्पष्टीकरण: PAIMANA (Project Assessment, Infrastructure Monitoring & Analytics for Nation-building) ने जुने OCMS-2006 सिस्टम बदलले, जे उत्तम रिअल-टाइम ट्रॅकिंग आणि विश्लेषण देते.
4. जानेवारी २०२६ मध्ये गुजरातमधील कांडला पोर्ट येथे १५० TPD ई-मेथनॉल प्लांट उभारण्यासाठी कोणत्या दोन संस्थांनी MoU केला?
A) असम पेट्रो-केमिकल्स लिमिटेड आणि दींदयाल पोर्ट अथॉरिटी
B) ONGC आणि कांडला पोर्ट ट्रस्ट
C) IOCL आणि गुजरात मॅरिटाइम बोर्ड
D) NTPC आणि अडानी पोर्ट्स
Answer: A) असम पेट्रो-केमिकल्स लिमिटेड आणि दींदयाल पोर्ट अथॉरिटी
स्पष्टीकरण: ही ग्रीन फ्यूएल उपक्रम भारताच्या नेट-झीरो उद्दिष्टांना समर्थन देते, जी नवीकरणीय स्रोतांपासून ई-मेथनॉल तयार करते.
5. जानेवारी २०२६ मध्ये १६व्या भारत-युरोपियन युनियन समिटमध्ये भारत-युरोपियन युनियन फ्री ट्रेड एग्रीमेंट (FTA) कोणत्या शहरात पूर्ण झाला?
A) ब्रुसेल्स
B) नवी दिल्ली
C) पॅरिस
D) मुंबई
Answer: B) नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण: ऐतिहासिक FTA ची घोषणा नवी दिल्लीत झाली, ज्याचा उद्देश व्यापार वाढवणे, चीन/रशिया/अमेरिकेवर अवलंबित्व कमी करणे आणि ग्रीन टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफरला प्रोत्साहन देणे आहे.
6. जानेवारी २०२६ मध्ये पश्चिम बंगालमध्ये हेल्थकेअर वर्कर्सशी संबंधित किती कन्फर्म्ड निपाह व्हायरस (NiV) केसेस नोंदवल्या गेल्या?
A) एक
B) दोन
C) तीन
D) चार
Answer: B) दोन
स्पष्टीकरण: बारासात, उत्तर २४ परगणा जिल्ह्यात दोन केसेस (एक महिला आणि एक पुरुष नर्स) कन्फर्म झाल्या, ज्यामुळे हेल्थकेअर सेटिंग्जमधील जोखीम दिसून आली.
7. १ जानेवारी २०२६ रोजी भारत आणि पाकिस्तान यांनी आपली परंपरा कायम ठेवत कोणत्या यादींची देवाणघेवाण केली?
A) व्यापार करार
B) न्यूक्लियर इन्स्टॉलेशन्स
C) सीमा विवाद
D) फक्त कैदी
Answer: B) न्यूक्लियर इन्स्टॉलेशन्स
स्पष्टीकरण: १९८८ च्या करारानुसार, ज्यामध्ये न्यूक्लियर सुविधांवर हल्ले प्रतिबंधित आहेत, दोन्ही देशांनी यादी देवाणघेवाण केली, तसेच कैद्यांच्या यादीही.
8. जानेवारी २०२६ मध्ये WHO ने भारतासाठी कोणत्या व्हायरस आउटब्रेक अलर्ट जारी केला?
A) डेंग्यू
B) निपाह
C) झिका
D) COVID-19 व्हेरिएंट
Answer: B) निपाह
स्पष्टीकरण: WHO ने पश्चिम बंगालमधील दोन कन्फर्म्ड निपाह केसेसची नोंद केली, NIV पुण्याकडून लॅब कन्फर्मेशन झाले.
9. कांडला येथे ई-मेथनॉल प्लांटसाठी कोणत्या राज्याने MoU केला?
A) असम
B) गुजरात
C) तमिळनाडू
D) महाराष्ट्र
Answer: A) असम (असम पेट्रो-केमिकल्स लिमिटेड)
स्पष्टीकरण: ग्रीन एनर्जी ट्रान्झिशनसाठी.
10. विश्व हिंदी दिन कोणत्या तारखेला साजरा केला जातो, जो नागपूरमधील पहिल्या विश्व हिंदी परिषदेच्या स्मरणार्थ आहे?
A) १ जानेवारी
B) १० जानेवारी
C) १६ जानेवारी
D) २६ जानेवारी
Answer: B) १० जानेवारी
स्पष्टीकरण: हे १९७५ च्या परिषदेचे स्मरण करते, जी इंदिरा गांधींच्या काळात झाली आणि जागतिक स्तरावर हिंदीला प्रोत्साहन देते.
11. जानेवारी २०२६ मध्ये असम पेट्रो-केमिकल्स लिमिटेडने सही केलेला ई-मेथनॉल प्लांट MoU कोणत्या पोर्टशी संबंधित आहे?
A) मुंबई पोर्ट
B) कांडला पोर्ट
C) चेन्नई पोर्ट
D) पारादीप पोर्ट
Answer: B) कांडला पोर्ट
स्पष्टीकरण: दींदयाल (कांडला) पोर्टवर १५० TPD प्लांट सस्टेनेबल फ्यूएल उत्पादनाला समर्थन देतो.
12. जानेवारी २०२६ मध्ये PAIMANA पोर्टल कोणत्या मंत्रालयाने कार्यान्वित केला?
A) वित्त मंत्रालय
B) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
C) रस्ते वाहतूक मंत्रालय
D) वीज मंत्रालय
Answer: B) सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
स्पष्टीकरण: मोठ्या इन्फ्रास्ट्रक्चर प्रोजेक्ट्सच्या निरीक्षणासाठी पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता वाढवतो.
13. रिस्पॉन्सिबल नेशन्स इंडेक्स (RNI) २०२६ मध्ये भारत कोणत्या क्रमांकावर आहे?
A) ५वा
B) १०वा
C) १६वा
D) २०वा
Answer: C) १६वा
स्पष्टीकरण: माजी राष्ट्रपती राम नाथ कोविंद यांनी सुरू केलेला, सिंगापूर या इंडेक्समध्ये आघाडीवर आहे, जो नैतिक शासनाचे मूल्यमापन करतो.
14. जानेवारी २०२६ मध्ये मागास जिल्ह्यांमध्ये आवश्यक सेवांचे संपूर्ण कव्हरेज करण्यासाठी कोणती उपक्रम सुरू झाली?
A) PM-GRAM
B) संपन्नता अभियान २.०
C) जलज लाइव्हलीहूड सेंटर्स
D) बाल विवाह मुक्त भारत
Answer: B) संपन्नता अभियान २.०
स्पष्टीकरण: NITI आयोगाचा ९० दिवसांचा अभियान अविकसित भागांमध्ये सेवांचे पूर्ण कव्हरेज लक्ष्य ठेवतो.
15. जानेवारी २०२६ मध्ये भारताने UNESCO ला कोणत्या सांस्कृतिक लँडस्केपसाठी नामांकन डोसियर सादर केले?
A) मेघालयातील लिव्हिंग रूट ब्रिजेस
B) हुगली नदी मॅपिंग
C) लक्कुंडी उत्खनन
D) अगरवुड साइट्स
Answer: A) मेघालयातील लिव्हिंग रूट ब्रिजेस
स्पष्टीकरण: जिंकिएंग जरी / ल्यू चराई या नावाने, २०२६-२७ विश्व धरोहर चक्रासाठी.
16. जानेवारी २०२६ मध्ये कोणत्या मिसाइल सिस्टमची बातमी होती?
A) पेचोरा
B) अग्नी-V
C) ब्रह्मोस
D) S-400
Answer: A) पेचोरा
स्पष्टीकरण: सरफेस-टू-एअर मिसाइल एअर डिफेन्स सिस्टम म्हणून वर्गीकृत.
17. NPS स्वस्थ्य पेन्शन स्कीम (NSPS) कोणत्या प्राधिकरणाने सुरू केली?
A) आरोग्य मंत्रालय
B) पेन्शन फंड रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटी
C) वित्त मंत्रालय
D) IRDAI
Answer: B) पेन्शन फंड रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटी
स्पष्टीकरण: NPS स्वस्थ्य पेन्शन स्कीम (NSPS) २७ जानेवारी २०२६ रोजी पेन्शन फंड रेग्युलेटरी अँड डेव्हलपमेंट अथॉरिटी (PFRDA) ने रेग्युलेटरी सँडबॉक्स अंतर्गत प्रूफ ऑफ कॉन्सेप्ट म्हणून सुरू केली.
18. GULF SHIELD २०२६ व्यायाम कोणत्या देशाने होस्ट केला?
A) भारत
B) सौदी अरेबिया
C) UAE
D) कतार
Answer: B) सौदी अरेबिया
स्पष्टीकरण: GCC देशांना समाविष्ट करून क्षेत्रीय सुरक्षा सहकार्यासाठी.
19. जानेवारी २०२६ मध्ये भारताने कोणत्या देशासोबत व्यापार $२०० अब्ज पर्यंत दुप्पट करण्याचे वचन दिले?
A) अमेरिका
B) संयुक्त अरब अमिरात
C) जपान
D) युरोपियन युनियन
Answer: B) संयुक्त अरब अमिरात
स्पष्टीकरण: उच्चस्तरीय भेटी आणि चर्चेदरम्यान.
20. इन्फ्रास्ट्रक्चर मॉनिटरिंगसाठी OCMS-2006 ची जागा कोणत्या पोर्टलने घेतली?
A) PAIMANA
B) NIP पोर्टल
C) जीईएम
D) ई-समिक्षा
Answer: A) PAIMANA
स्पष्टीकरण: MoSPI ने Rs १५० कोटीपेक्षा जास्त प्रोजेक्ट्ससाठी.
21. बोर्ड ऑफ पीस इनिशिएटिव्ह कोणत्या देशाने प्रस्तावित केला?
A) भारत
B) युनायटेड स्टेट्स
C) चीन
D) फ्रान्स
Answer: B) युनायटेड स्टेट्स
स्पष्टीकरण: गाझा शांतता प्रयत्नांशी संबंधित, आमंत्रणे दिली गेली.
22. जानेवारी २०२६ मध्ये हेल्थकेअर वर्कर्समध्ये दोन निपाह केसेस असलेले राज्य कोणते?
A) केरळ
B) पश्चिम बंगाल
C) असम
D) तमिळनाडू
Answer: B) पश्चिम बंगाल
स्पष्टीकरण: बारासात जिल्ह्यात.
23. इकॉनॉमिक सर्व्हे २०२६ ने सार्वजनिक आरोग्य धोक्याच्या रूपात कोणत्या मुद्द्यावर चिंता व्यक्त केली?
A) कुपोषण
B) डिजिटल व्यसन आणि स्क्रीन टाइम
C) हवेचा प्रदूषण
D) वेक्टर-बोर्न आजार
Answer: B) डिजिटल व्यसन आणि स्क्रीन टाइम
स्पष्टीकरण: मुलांमध्ये आणि तरुणांमध्ये मानसिक आरोग्य आणि उत्पादकतेच्या जोखमींवर प्रकाश टाकला.
24. जानेवारी २०२६ मध्ये कोणते खनिज क्रिटिकल म्हणून अधिसूचित केले गेले?
A) लिथियम
B) कोकिंग कोळसा
C) रेअर अर्थ्स
D) कोबाल्ट
Answer: B) कोकिंग कोळसा
स्पष्टीकरण: देशांतर्गत स्टील उत्पादन वाढवण्यासाठी.
25. कॉमनवेल्थ स्पीकर्स आणि प्रेसिडिंग ऑफिसर्सच्या २८व्या परिषदेचे आयोजन कोणत्या शहरात झाले?
A) लंडन
B) नवी दिल्ली
C) कॅनबेरा
D) ओटावा
Answer: B) नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण: १४-१६ जानेवारी २०२६ पासून.