Current Affairs 4th September 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. ISRO ने 4 सप्टेंबर 2026 रोजी GSLV-F17 द्वारे कोणता पृथ्वी निरीक्षण उपग्रह यशस्वीपणे प्रक्षेपित केला?
A. EOS-04
B. EOS-05 (GISAT-1A)
C. Cartosat-3
D. RISAT-2B
Answer: B. EOS-05 (GISAT-1A)
स्पष्टीकरण: सुमारे 2,367 किलो वजनाचा EOS-05, ज्याला GISAT-1A असेही म्हटले जाते, भू-समकालिक कक्षेसाठी तयार करण्यात आलेला भारताचा पहिला इमेजिंग उपग्रह आहे.
2. NABARD–IMD सामंजस्य करारांतर्गत हवामान-सक्षम शेतीसाठी कोणत्या प्लॅटफॉर्ममध्ये IMD डेटा समाविष्ट केला जात आहे?
A. e-NAM
B. DiCRA
C. Kisan Suvidha
D. PM-KISAN
Answer: B. DiCRA
स्पष्टीकरण: DiCRA म्हणजे Data in Climate Resilient Agriculture. हे एक ओपन-सोर्स प्लॅटफॉर्म आहे.
3. महिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक धावा करणारी खेळाडू होण्यासाठी स्मृती मंधानाने कोणत्या माजी भारतीय कर्णधाराला मागे टाकले?
A. अंजुम चोप्रा
B. मिताली राज
C. हरमनप्रीत कौर
D. झुलन गोस्वामी
Answer: B. मिताली राज
स्पष्टीकरण: 3 सप्टेंबर 2026 रोजी महिला T20 आशिया कपमध्ये हाँगकाँगविरुद्ध मंधानाने 64 चेंडूंमध्ये 124 धावा केल्या.
4. महिला T20 आशिया कप 2026 मध्ये हाँगकाँगविरुद्धच्या सामन्यात कोणती भारतीय गोलंदाज महिला T20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक विकेट घेणारी गोलंदाज ठरली?
A. पूनम यादव
B. दीप्ती शर्मा
C. राधा यादव
D. श्रेयंका पाटील
Answer: B. दीप्ती शर्मा
स्पष्टीकरण: 3 सप्टेंबर 2026 रोजी हाँगकाँगविरुद्धच्या त्याच सामन्यात, ज्यामध्ये स्मृती मंधानाने 124 धावा केल्या, दीप्ती शर्मा महिला T20 आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटच्या इतिहासातील सर्वाधिक विकेट घेणारी गोलंदाज ठरली.
5. 2026–27 साठी SCO पर्यटन आणि सांस्कृतिक राजधानी म्हणून कोणत्या शहराची निवड करण्यात आली?
A. वाराणसी
B. अल्माटी
C. लाहोर
D. किंगदाओ
Answer: C. लाहोर
स्पष्टीकरण: बिश्केक येथे झालेल्या SCO Council of Heads of State च्या 26व्या बैठकीत पाकिस्तानमधील लाहोर शहराची 2026–27 साठी SCO पर्यटन आणि सांस्कृतिक राजधानी म्हणून निवड करण्यात आली.
6. ऑस्ट्रेलियानंतर गंभीर PTSD च्या उपचारासाठी फार्मास्युटिकल-ग्रेड MDMA ला मान्यता देणारा दुसरा देश कोणता ठरला?
A. नैराश्य
B. गंभीर Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD)
C. चिंता विकार
D. स्किझोफ्रेनिया
Answer: B. गंभीर Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD)
स्पष्टीकरण: 4 सप्टेंबर 2026 रोजी Medsafe ने गंभीर PTSD च्या उपचारासाठी दोन मानसोपचारतज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली आणि मानसोपचारासोबत फार्मास्युटिकल-ग्रेड MDMA च्या नियंत्रित वापरास मान्यता दिली.
7. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाने (ASI) सप्टेंबर 2026 मध्ये तेलंगणातील कोणत्या मंदिराला राष्ट्रीय महत्त्वाचे स्मारक घोषित केले?
A. रामप्पा मंदिर
B. गोल्लाला गुडी
C. हजार स्तंभ मंदिर
D. काकतीय मंदिर
Answer: B. गोल्लाला गुडी
स्पष्टीकरण: मुलुगु जिल्ह्यातील पालमपेट गावात असलेल्या गोल्लाला गुडीला राष्ट्रीय महत्त्वाचे स्मारक घोषित करण्यात आले.
8. केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी सप्टेंबर 2026 मध्ये समुद्र संवर्धन मोहिमेच्या कोणत्या पाचव्या आवृत्तीचा शुभारंभ केला?
A. स्वच्छ भारत मिशन
B. स्वच्छ सागर, सुरक्षित सागर 2026
C. नमामि गंगे
D. क्लीन इंडिया मिशन
Answer: B. स्वच्छ सागर, सुरक्षित सागर 2026
स्पष्टीकरण: स्वच्छ सागर, सुरक्षित सागर 2026 या मोहिमेची पाचवी आवृत्ती 12 ते 19 सप्टेंबर 2026 दरम्यान राबवली जाणार आहे.
9. चौथ्या Indo-German Environment Forum दरम्यान भारत आणि जर्मनीने कोणत्या परिसंस्थांच्या संवर्धनासाठी संयुक्त घोषणापत्रावर स्वाक्षरी केली?
A. खारफुटीची जंगले
B. आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या पाणथळ जागा
C. प्रवाळ भित्ती
D. हिमालयीन जंगले
Answer: B. आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाच्या पाणथळ जागा
स्पष्टीकरण: “Together for More Resilience” या थीमअंतर्गत नवी दिल्ली येथे पर्यावरण मंत्री भूपेंद्र यादव आणि कार्स्टन श्नायडर यांनी संयुक्त घोषणापत्रावर स्वाक्षरी केली.
10. DiCRA प्लॅटफॉर्ममध्ये कृषी-हवामानविषयक डेटा समाविष्ट करण्यासाठी NABARD ने कोणत्या संस्थेसोबत सामंजस्य करार केला?
A. ISRO
B. India Meteorological Department (IMD)
C. ICAR
D. कृषी मंत्रालय
Answer: B. India Meteorological Department (IMD)
स्पष्टीकरण: या करारामुळे Data in Climate Resilient Agriculture (DiCRA) प्लॅटफॉर्मवर हवामान अंदाज, कृषी सल्ला आणि अलर्ट उपलब्ध होतील.
11. CARA च्या Adoption Awareness 2026 मोहिमेची थीम काय आहे?
A. Every Child Matters
B. Legal Adoption. Safe Childhood. Secure Future. Say No to Illegal Adoption!
C. Adopt a Child, Change a Life
D. Family for Every Child
Answer: B. Legal Adoption. Safe Childhood. Secure Future. Say No to Illegal Adoption!
स्पष्टीकरण: केंद्रीय दत्तक ग्रहण संसाधन प्राधिकरण (CARA) ने कायदेशीर, पारदर्शक आणि बालकेंद्रित दत्तक प्रक्रियेला प्रोत्साहन देण्यासाठी तसेच बेकायदेशीर दत्तक प्रक्रियांना आळा घालण्यासाठी ही मोहीम सुरू केली आहे.
12. SEBI ने सप्टेंबर 2026 मध्ये कोणत्या फिनटेक कंपनीला Category-I Merchant Banking Licence दिला?
A. Groww
B. Zerodha Corporate Advisors
C. Upstox
D. Angel One
Answer: B. Zerodha Corporate Advisors
स्पष्टीकरण: Zerodha च्या सहाय्यक कंपनीला SEBI कडून Category-I Merchant Banking Licence मिळाला.
13. सप्टेंबर 2026 च्या सुरुवातीपर्यंत नेपाळमधील विनाशकारी पुरामुळे मृतांची संख्या अंदाजे किती झाली होती?
A. 500
B. 1,000
C. 1,250+
D. 2,000
Answer: C. 1,250+
स्पष्टीकरण: अधिकृत आकडेवारीनुसार भीषण अचानक आलेल्या पुरामुळे सुमारे 1,222 ते 1,259 लोकांचा मृत्यू झाला असून 4,000 ते 5,000 पेक्षा अधिक लोक बेपत्ता असल्याचे सांगण्यात आले.
14. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कोणत्या महत्त्वाच्या जलमार्गाचे नाव बदलून “Trump Strait” करण्याचा प्रस्ताव दिला?
A. Strait of Malacca
B. Strait of Hormuz
C. Bab-el-Mandeb
D. Strait of Gibraltar
Answer: B. Strait of Hormuz
स्पष्टीकरण: 2026 मध्ये इराणसोबत सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी Truth Social वर या महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गाचे नाव “Trump Strait” करण्याचा प्रस्ताव मांडला.
15. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी कोणत्या कराराचे नूतनीकरण करण्यापूर्वी बिहारच्या चिंतांचा विचार केला जाईल असे सांगितले?
A. Indus Waters Treaty
B. Ganga Water Treaty (1996)
C. Mahakali Treaty
D. Teesta Agreement
Answer: B. Ganga Water Treaty (1996)
स्पष्टीकरण: बिहारच्या एका खासदाराने राज्यावर होणाऱ्या संभाव्य नकारात्मक परिणामांबाबत चिंता व्यक्त केल्यानंतर जयशंकर यांनी बांगलादेशसोबतच्या कराराच्या नूतनीकरणापूर्वी बिहारच्या हितांचा विचार केला जाईल असे सांगितले.
16. 18वा BRICS Summit सप्टेंबर 2026 च्या मध्यात भारतात कोणत्या ठिकाणी आयोजित केला जाणार आहे?
A. राष्ट्रपती भवन
B. भारत मंडपम, नवी दिल्ली
C. इंडिया गेट
D. हैदराबाद इंटरनॅशनल कन्व्हेन्शन सेंटर
Answer: B. भारत मंडपम, नवी दिल्ली
स्पष्टीकरण: BRICS Summit साठी दिल्ली आणि हरियाणामध्ये सुरक्षा तयारी आणि सराव सुरू होते.
17. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या ADC म्हणून सेवा बजावल्यानंतर नुकतेच कोणत्या भारतीय लष्करी अधिकाऱ्याने निवृत्ती घेतली?
A. मेजर ऋषभ सिंह सांब्याल
B. कर्नल अनिल कुमार
C. मेजर जनरल (निवृत्त) शर्मा
D. कॅप्टन विक्रम सिंह
Answer: A. मेजर ऋषभ सिंह सांब्याल
स्पष्टीकरण: मेजर ऋषभ सिंह सांब्याल यांनी सुमारे 12 वर्षांची लष्करी सेवा पूर्ण केली.
18. तुर्किये कोणत्या अंतराळविषयक करारात सहभागी होणारा 71वा देश ठरला?
A. Outer Space Treaty
B. Artemis Accords
C. Moon Agreement
D. ISS Partnership
Answer: B. Artemis Accords
स्पष्टीकरण: तुर्किये अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील Artemis Accords मध्ये सहभागी झाला. या कराराचा उद्देश चंद्र, मंगळ आणि त्यापुढील अंतराळाचा शांततापूर्ण आणि सुरक्षित शोध घेण्यास प्रोत्साहन देणे आहे.
19. मूल्यवर्धन आणि निर्यातीला चालना देण्यासाठी केरळ सरकारने कोणत्या संस्थेच्या सहकार्याने Coconut Park विकसित करण्याची योजना जाहीर केली?
A. NABARD
B. Coconut Development Board
C. APEDA
D. Spices Board
Answer: B. Coconut Development Board
स्पष्टीकरण: सप्टेंबर 2026 मध्ये केरळ सरकारने Coconut Development Board च्या सहकार्याने Coconut Park स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला.
20. केंद्रीय मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी Tiger Landscapes वरील आंतरराष्ट्रीय कार्यशाळेचे उद्घाटन कोणत्या संस्थेने आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात केले?
A. Project Tiger
B. International Big Cat Alliance (IBCA)
C. WWF India
D. Global Tiger Forum
Answer: B. International Big Cat Alliance (IBCA)
स्पष्टीकरण: नवी दिल्ली येथे आयोजित या कार्यशाळेची थीम “Conservation, Bioeconomy and Ecotourism” होती.
21. BPCL ने Centre for Science and Environment (CSE) सोबत कोणत्या प्रमुख क्षेत्रावर लक्ष केंद्रित करून MoU वर स्वाक्षरी केली?
A. Electric Vehicles
B. Biofuels, Biomass Utilisation and Circular Economy
C. Solar Energy
D. Hydrogen Fuel
Answer: B. Biofuels, Biomass Utilisation and Circular Economy
स्पष्टीकरण: या भागीदारीमध्ये फीडस्टॉकचे मूल्यांकन, Compressed Biogas (CBG), कचऱ्याचे संसाधनांमध्ये रूपांतर करण्याचे उपाय आणि fermented organic manure सारख्या उप-उत्पादनांचा समावेश आहे.
22. “Drain of Wealth” सिद्धांतासाठी प्रसिद्ध असलेल्या दादाभाई नौरोजी यांचा जन्म कोणत्या दिवशी झाला?
A. 4 सप्टेंबर 1825
B. 15 ऑगस्ट 1825
C. 26 जानेवारी 1825
D. 2 ऑक्टोबर 1825
Answer: A. 4 सप्टेंबर 1825
स्पष्टीकरण: 4 सप्टेंबर रोजी दादाभाई नौरोजी यांची जयंती साजरी केली जाते.
23. Google Inc. ची 1998 मध्ये अधिकृतपणे स्थापना कोणत्या दिवशी करण्यात आली?
A. 4 सप्टेंबर
B. 15 ऑगस्ट
C. 1 एप्रिल
D. 25 डिसेंबर
Answer: A. 4 सप्टेंबर
स्पष्टीकरण: Larry Page आणि Sergey Brin यांनी 4 सप्टेंबर 1998 रोजी कॅलिफोर्नियामध्ये Google ची अधिकृतपणे स्थापना केली.
24. World Sexual Health Day कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
A. 4 सप्टेंबर
B. 10 सप्टेंबर
C. 1 डिसेंबर
D. 8 मार्च
Answer: A. 4 सप्टेंबर
स्पष्टीकरण: World Sexual Health Day दरवर्षी 4 सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो.
25. सप्टेंबर 2026 च्या सुरुवातीला इराणने कोणत्या दोन देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळांना ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांनी लक्ष्य केले?
A. सौदी अरेबिया आणि कतार
B. कुवेत आणि संयुक्त अरब अमिराती
C. इराक आणि सीरिया
D. जॉर्डन आणि बहरीन
Answer: B. कुवेत आणि संयुक्त अरब अमिराती
स्पष्टीकरण: अलीकडील अमेरिकन हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून इराणने कुवेतमधील Ahmad al-Jaber Air Base आणि संयुक्त अरब अमिरातीमधील Al Minhad Air Base यांना लक्ष्य केले.