Current Affairs 5th December 2025 : Daily GK Update in Marathi
१ २०२५ सालातील शेवटचे पूर्ण चंद्रकोर (५ डिसेंबरला) कशाला म्हणतात?
A) हार्वेस्ट मून
B) कोल्ड मून
C) वुल्फ मून
D) पिंक मून
Answer: B) कोल्ड मून
स्पष्टीकरण: डिसेंबरचे पूर्ण चंद्रकोर उत्तर गोलार्धात थंडी आणि सर्वात लांब रात्रींचे प्रतीक असल्याने पारंपरिकपणे “कोल्ड मून” म्हणतात. ५ डिसेंबर २०२५ रोजी उगवणारा हा २०२५ सालातील शेवटचा पूर्णिमा आहे.
२ ५ डिसेंबरला जागतिक पातळीवर कोणता आंतरराष्ट्रीय दिवस साजरा होतो?
A) जागतिक मृदा दिवस
B) आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक दिवस
C) मानवाधिकार दिवस
D) जागतिक एड्स दिवस
Answer: B) आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक दिवस
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्र महासभेने १९८५ मध्ये ५ डिसेंबरला “International Volunteer Day” घोषित केला. २०२५ ची थीम “Year of Transformation” असून हा २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक वर्षाची (IVY 2026) सुरुवात करतो.
३ डिसेंबर २०२५ मध्ये भारत सरकारने पंतप्रधान कार्यालय परिसराचे नवे नाव काय ठेवले?
A) जन सेवा भवन
B) सेवा तीर्थ
C) लोक कल्याण केंद्र
D) भारत भवन
Answer: B) सेवा तीर्थ
स्पष्टीकरण: नागरिक-केंद्रित शासनाच्या संकल्पनेला बळ देण्यासाठी पंतप्रधान कार्यालय परिसराला “सेवा तीर्थ” आणि राज्यपाल भवनांना “लोक भवन” असे नामकरण करण्यात आले.
४ SIPRI च्या १ डिसेंबर २०२५ च्या अहवालानुसार २०२४ मध्ये भारताच्या शस्त्रास्त्र विक्री उत्पन्नात किती टक्के वाढ झाली?
A) ५.९%
B) ८.२%
C) १०.१%
D) १२.३%
Answer: B) ८.२%
स्पष्टीकरण: २०२३ मधील ६.९ अब्ज अमेरिकी डॉलरवरून २०२४ मध्ये ७.५ अब्ज डॉलर झाले. ही ८.२% वाढ आहे. जगातील टॉप-१०० कंपन्यांमध्ये भारताचा वाटा १.१% आहे.
५ दक्षिण आशिया व पूर्व आफ्रिकेत हवामान-सहिष्णु सौर सिंचाई वाढवण्यासाठी नोव्हेंबर २०२५ मध्ये SoLAR-Phase II कोणी सुरू केले?
A) जागतिक बँक
B) आंतरराष्ट्रीय जल व्यवस्थापन संस्था (IWMI)
C) आशियाई विकास बँक
D) UNEP
Answer: B) आंतरराष्ट्रीय जल व्यवस्थापन संस्था (IWMI)
स्पष्टीकरण: स्विस एजन्सीच्या सहकार्याने IWMI ने भारत, बांगलादेश, केनिया व इथियोपियात हा दुसरा टप्पा सुरू केला.
६ आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी २०३० पर्यंत भारतात SAF (सस्टेनेबल एव्हिएशन फ्यूल) चे ब्लेंडिंग किती टक्के असेल?
A) १%
B) २%
C) ५%
D) १०%
Answer: C) ५%
स्पष्टीकरण: नागरिक उड्डयन राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोळ यांनी जाहीर केले – २०२७ मध्ये १%, २०२८ मध्ये २% आणि २०३० पर्यंत ५% SAF अनिवार्य.
७ SIPRI टॉप-१०० शस्त्र कंपन्यांमध्ये २०२४ साठी भारताची क्रमांक १ कंपनी कोणती (४,०१० मिलियन डॉलर उत्पन्न)?
A) भारत इलेक्ट्रॉनिक्स
B) मझगांव डॉक
C) हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL)
D) भारत डायनॅमिक्स
Answer: C) हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (HAL)
स्पष्टीकरण: HAL ४४व्या, BEL ५८व्या तर मझगांव डॉक ९१व्या क्रमांकावर आहे.
८ ५ ते ७ डिसेंबर २०२५ दरम्यान ओडिशाच्या पुरी येथे कोणते मोठे ऊर्जा परिषद होत आहे?
A) इंडिया एनर्जी वीक
B) ग्लोबल एनर्जी लीडर्स समिट (GELS)
C) रिन्यूएबल एनर्जी इंडिया एक्स्पो
D) इंटरनॅशनल सोलर अलायन्स समिट
Answer: B) ग्लोबल एनर्जी लीडर्स समिट (GELS)
स्पष्टीकरण: ओडिशा सरकार आयोजित करत असून हरित ऊर्जा आणि ऊर्जा परिवर्तनावर चर्चा होणार आहे.
९ ५ डिसेंबरला FAO व संयुक्त राष्ट्र कोणता जागतिक दिवस साजरा करतात?
A) जागतिक पर्यावरण दिवस
B) जागतिक मृदा दिवस
C) जागतिक जल दिवस
D) जागतिक आरोग्य दिवस
Answer: B) जागतिक मृदा दिवस
स्पष्टीकरण: मातीचे महत्त्व व संरक्षण याबाबत जागृती करण्यासाठी दरवर्षी ५ डिसेंबरला “World Soil Day” साजरा केला जातो.
१० ५ डिसेंबर २०२५ रोजी इस्रायलने गाझा-मिस्र सीमेवरील कोणते क्रॉसिंग पुन्हा उघडण्याची घोषणा केली?
A) एरेज
B) रफाह क्रॉसिंग
C) करम शालोम
D) केरेम शालोम
Answer: B) रफाह क्रॉसिंग
स्पष्टीकरण: हमासने अज्ञात अवशेष परत केल्यानंतर इस्रायलने फिलिस्तीनी नागरिकांना बाहेर पडण्यासाठी रफाह क्रॉसिंग पुन्हा उघडण्याची घोषणा केली.
११ घुटने ऑस्टियोआर्थरायटिससाठी ‘सिप्लोस्टेम’ नावाची सेल थेरपी डिसेंबर २०२५ मध्ये कोणत्या भारतीय कंपनीने लाँच केली?
A) सन फार्मा
B) सिप्ला
C) डॉ. रेड्डीज
D) ल्युपिन
Answer: B) सिप्ला
स्पष्टीकरण: DCGI च्या मान्यतेने सिप्ला कंपनीने भारतात पहिलीवहिली सेल थेरपी ‘Ciplostem’ बाजारात आणली.
१२ २०२५ च्या आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक दिवसाची थीम कोणती आहे?
A) हवामान कारवाईसाठी स्वयंसेवक
B) जागतिक सेवेत एकता
C) परिवर्तनाचे वर्ष
D) समावेशक स्वयंसेवा
Answer: C) परिवर्तनाचे वर्ष
स्पष्टीकरण: ही थीम २०२६ च्या आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक वर्षाची (IVY 2026) पूर्वतयारी आहे.
१३ ३१ डिसेंबर २०२६ पर्यंत भारताच्या डेव्हिस कप संघाचा कर्णधार कोण राहील?
A) लिअँडर पेस
B) रोहित राजपाल
C) महेश भूपति
D) सानिया मिर्झा
Answer: B) रोहित राजपाल
स्पष्टीकरण: AITA ने रोहित राजपाल यांची पुन्हा नियुक्ती केली आहे.
१४ राष्ट्रीय महामार्गांवर रिअल-टाइम सुरक्षा अलर्टसाठी NHAI ने कोणत्या कंपनीशी करार केला?
A) गुगल
B) रिलायन्स जिओ
C) इस्रो
D) उबर
Answer: B) रिलायन्स जिओ
स्पष्टीकरण: टेलिकॉम-आधारित अलर्ट सिस्टीम रस्ते अपघात कमी करेल.
१५ BIS च्या नोव्हेंबर २०२५ सुधारित भूकंप नकाशात संपूर्ण कोणता प्रदेश जोन V मध्ये टाकला आहे?
A) पश्चिम घाट
B) संपूर्ण हिमालय
C) डेक्कन पठार
D) इंडो-गंगेचा मैदान
Answer: B) संपूर्ण हिमालय
स्पष्टीकरण: नव्या भूकंपीय कोडमध्ये संपूर्ण हिमालय क्षेत्राला सर्वाधिक धोकादायक जोन V मध्ये समाविष्ट केले.
१६ UNCTAD नुसार २०२५ ची जागतिक आर्थिक वाढ किती टक्के राहील?
A) २.६%
B) ३.२%
C) २.९%
D) ४.१%
Answer: A) २.६%
स्पष्टीकरण: २०२४ च्या २.९% वरून २०२५ मध्ये २.६% वर घसरण अपेक्षित आहे.
१७ ३ डिसेंबर २०२५ ला ट्रम्प प्रशासनाने इंधन अर्थव्यवस्थेच्या नियमात कोणता बदल जाहीर केला?
A) CAFE मानके वाढवली
B) नियमात सवलत दिली
C) इलेक्ट्रिक वाहनांवर बंदी
D) डिझेल सबसिडी
Answer: B) नियमात सवलत दिली
स्पष्टीकरण: अमेरिकेतील ऑटो इंडस्ट्रीला दिलासा देण्यासाठी जुनी कठोर नियम शिथिल केले.
१८ ५ डिसेंबर २०२५ ला वॉशिंग्टनमध्ये डीआर काँगो-रवांडा शांतता करार कोणता आहे?
A) नाईल बेसिन करार
B) अमेरिका-मध्यस्थ पूर्व डीआरसी शांतता करार
C) ग्रेट लेक्स करार
D) अफ्रिकन युनियन युद्धविराम
Answer: B) अमेरिका-मध्यस्थ पूर्व डीआरसी शांतता करार
स्पष्टीकरण: M23 बंडखोरांशी संबंधित संघर्ष संपवण्यासाठी हा करार होत आहे.
१९ भारत-रशिया २३व्या वार्षिक शिखर परिषदेत पुतिनला रशियन भाषेतील भगवद्गीता कोणी भेट दिली?
A) राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू
B) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
C) एस. जयशंकर
D) जगदीप धनखड
Answer: B) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
स्पष्टीकरण: सांस्कृतिक संबंध दृढ करण्यासाठी हा विशेष भेटवस्तू दिली.
२० SIPRI नुसार २०२४ मध्ये टॉप-१०० शस्त्र कंपन्यांचे एकूण उत्पन्न किती होते?
A) ५०० अब्ज
B)६७९ अब्ज
C)८०० अब्ज
D)१ ट्रिलियन
Answer: B) ६७९ अब्ज डॉलर
स्पष्टीकरण: २०२३ पेक्षा ५.९% वाढ; भारताचा वाटा ७.५ अब्ज डॉलर.
२१ २८-३० नोव्हेंबर २०२५ ला देहरादून येथे कोणत्या परिषदेचे उद्घाटन केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंग यांनी केले?
A) जागतिक आर्थिक मंच
B) जागतिक आपत्ती व्यवस्थापन शिखर परिषद (WSDM)
C) जागतिक आरोग्य परिषद
D) तंत्रज्ञान परिषद
Answer: B) जागतिक आपत्ती व्यवस्थापन शिखर परिषद (WSDM)
स्पष्टीकरण: हा कार्यक्रम उत्तराखंडच्या विज्ञान परिषदेसोबत आयोजित करण्यात आला होता, ज्याचा मुख्य विषय जिम कॉर्बेट आणि राजाजी राष्ट्रीय उद्यानांच्या जवळील भागात नैसर्गिक आपत्तींविरुद्ध लवचिकता (disaster resilience) होता, AffairsCloud नुसार.
२२ ट्रम्प प्रशासनाने इटालियन पास्ता आयातीवर किती किती टक्के टॅरिफ लावला?
A) ५०%
B) १०७%
C) ७५%
D) २५%
Answer: B) १०७%
स्पष्टीकरण: १०७% टॅरिफ अमेरिकन उत्पादकांना संरक्षण देण्याचे उद्दिष्ट आहे, परंतु इटालियन निर्यातदारांसाठी बाजारपेठेपासून बाहेर पडण्याचा धोका निर्माण करतो, NPR च्या आर्थिक अपडेटनुसार.
२३ यहुदी-विरोधी वक्तव्यांबद्दल लिथुआनियातील कोणत्या राजकारण्याला ५,००० यूरो दंड झाला?
A) पंतप्रधान
B) सत्ताधारी आघाडीचा पक्षनेता
C) राष्ट्रपती
D) परराष्ट्र मंत्री
Answer: B) सत्ताधारी आघाडीचा पक्षनेता
स्पष्टीकरण: न्यायालयाने नेत्याला द्वेषपूर्ण भाषणासाठी दोषी ठरवले, ज्यामुळे युरोपमधील वाढत्या अँटी-सेमिटिझमच्या चिंतांना अधोरेखित करण्यात आले आहे, ABC न्यूजद्वारे.
२४ ३३व्या दक्षिण-पूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धेचे (SEA Games 2025) उद्घाटन कोठे होत आहे?
A) जकार्ता
B) बैंकॉक
C) मनीला
D) हनोई
Answer: B) बैंकॉक, थायलंड
स्पष्टीकरण: थायलंड २०२५ दक्षिण पूर्व आशियाई क्रीडा स्पर्धेचे (SEA Games) यजमानपद भूषवणार आहे. बँकॉक येथे होणाऱ्या उद्घाटन सोहळ्यामुळे प्रादेशिक एकता वाढीस लागेल, असे डिसेंबर महिन्याच्या कार्यक्रम सूचीत नमूद करण्यात आले आहे.
२५ गेल्या दशकात भारताच्या मध उत्पादन व निर्यातीत किती वाढ झाली?
A) ७६,००० MT वरून १.५ लाख MT पर्यंत तिप्पट
B) दुप्पट
C) अर्धे
D) स्थिर
Answer: A) ७६,००० MT वरून १.५ लाख MT पर्यंत तिप्पट
स्पष्टीकरण: उत्पादन तिप्पट आणि निर्यातही तिप्पट झाली, ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला मोठा फायदा झाला.