Current Affairs 5th October 2025 : Daily GK Update in Marathi
1. ४ ऑक्टोबर २०२५ रोजी मुसळधार पावसामुळे भूस्खलन होऊन भारताच्या कोणत्या डोंगराळ जिल्ह्यात किमान १८ जणांचा मृत्यू झाला?  
a) शिमला, हिमाचल प्रदेश  
b) दार्जीलिंग, पश्चिम बंगाल  
c) मसूरी, उत्तराखंड  
d) शिलॉंग, मेघालय  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: सतत मुसळधार पावसाने मिरीक आणि दार्जीलिंग डोंगरांमध्ये अनेक भूस्खलन झाली, ज्यात किमान १८ जणांचा मृत्यू झाला, ज्यात मुलेही समाविष्ट आहेत; पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी नुकसानीचे मूल्यमापन करण्यासाठी भेट आणि भरपाईची घोषणा केली.  
2. भारतीय अधिकाऱ्यांनी मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमधील पाच वर्षांखालील मुलांच्या मृत्यूशी संबंधित कोल्ड्रिफ कफ सिरपची विक्री अनेक राज्यांमध्ये बंद केली?  
a) ५  
b) ९  
c) ११  
d) १५  
Answer: c  
स्पष्टीकरण: ऑगस्टच्या शेवटपासून किमान ११ मुलांचा मृत्यू झाला, ज्यात नमुन्यांमध्ये विषारी डायइथिलीन ग्लायकोल (DEG) आढळले; तपासात औषध उत्पादकांच्या तपासण्या समाविष्ट आहेत, आणि विक्री मध्य प्रदेश, तमिळनाडू आणि केरळमध्ये बंद केली गेली.  
3. निवडणूक आयोगाने बिहार विधानसभा निवडणुकीसाठी मतदार सुविधा सुधारण्यासाठी किती नवीन उपक्रम घोषित केले?  
a) १०  
b) १७  
c) २०  
d) २५  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: बिहार भेटीनंतर घोषित उपक्रम मतदान केंद्रांवर गर्दी कमी करण्यासाठी प्रति केंद्र १,२०० मतदारांपर्यंत मर्यादित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात; मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी ५ ऑक्टोबरला याचा उल्लेख केला.  
4. निरुद्ध कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी लद्दाखच्या कोणत्या भागातील निषेध प्रदर्शनांदरम्यान नागरिकांच्या हत्येच्या स्वतंत्र न्यायिक चौकशीची मागणी केली?  
a) मणिपूर  
b) लेह, लद्दाख  
c) काश्मीर खोरे  
d) नागालँड  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: जोधपूर तुरुंगातून वांगचुक यांनी २४ सप्टेंबरला लेह निषेधात चार नागरिकांच्या मृत्यूची चौकशीची अपील केली, सहानुभूती व्यक्त केली आणि निराकरण होईपर्यंत तुरुंगात राहण्याची तयारी दर्शवली.  
5. ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी आयसीसी महिला वर्ल्ड कप सामन्यात भारत आणि पाकिस्तान कप्तानांमधील टॉसवर काय असामान्य घटना घडली?  
a) नाणेफेक वाद  
b) धोरणामुळे हात न मिळवणे  
c) पावसामुळे विलंब  
d) कप्तान बदल  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: भारताच्या कप्तान हरमनप्रीत कौर यांनी पाकिस्तानच्या फातिमा सना यांच्याशी हात न मिळवला, कारण हात न मिळवण्याचे धोरण आहे; पाकिस्तानने कोलंबोमध्ये प्रथम गोलंदाजी निवडली.  
6. इझरायली हल्ल्यांनी ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी गाझावर निशाना साधला, जो अमेरिकन राष्ट्रपतीच्या २०-बिंदू शांतता योजनेच्या अंमलबजावणीच्या आशांमध्ये होता?  
a) जो बायडेन  
b) डोनाल्ड ट्रम्प  
c) बराक ओबामा  
d) जॉर्ज डब्ल्यू. बुश  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: विमान आणि टँकांनी गाझामध्ये इमारती नष्ट केल्या तर फिलिस्तिनी ट्रम्पच्या योजनेची वाट पाहत होते, ज्यात युद्धविराम, बंधक मुक्ती, हमास निरस्रकरण आणि आंतरराष्ट्रीय देखरेखीखालील पुनर्निर्माण समाविष्ट आहे.  
7. सीरियाने ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी बशर अल-असदच्या पतनानंतर पहिल्या निवडणुका घेतल्या, पण तणावामुळे कोणत्या प्रांतात निवडणुका पुढे ढकलल्या?  
a) अलेप्पो  
b) स्वेइदा  
c) दमास्कस  
d) होम्स  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: स्वेइदा आणि कुर्द नियंत्रित भागांमध्ये स्थगितीमुळे सार्वजनिक मतदान झाले नाही; हे असद राजवंशाच्या ५० वर्षांच्या शासनाचा अंत चिन्हांकित करते ज्यात नियमित निवडणुका होत्या.  
8. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने केंद्रीय सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी महागाई भत्ता ३% वाढ मंजूर केली, जी कधीपासून प्रभावी होईल?  
a) १ ऑक्टोबर २०२५  
b) १ जुलै २०२५  
c) १ जानेवारी २०२६  
d) १ एप्रिल २०२५  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: १ ऑक्टोबरला मंजूर, ही वाढ ५० लाखांहून अधिक कर्मचाऱ्यांना आणि ६५ लाख निवृत्तिवेतनधारकांना फायदा देईल, महागाईचा सामना करण्यासाठी; यात नवीन केंद्रीय विद्यालयांसह व्यापक मंत्रिमंडल निर्णय समाविष्ट आहेत.  
9. महाराष्ट्रचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नव्या मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे नाव कोणत्या मृत नेत्याच्या नावावर बदलण्याची घोषणा केली?  
a) बाल ठाकरे  
b) डीबी पाटील  
c) यशवंतराव चव्हाण  
d) पृथ्वीराज चव्हाण  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: लोकनेते दिनकर बालू (डीबी) पाटील नव्या मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, शेतकऱ्यांच्या पैरवीचा सन्मान; पंतप्रधान मोदी आणि राज्य विधानसभेने मंजूर केले.  
10. ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी छत्तीसगडचा कोणता जिल्हा भारताचा पहिला बालविवाहमुक्त जिल्हा घोषित झाला?  
a) रायपूर  
b) बलौद  
c) बिलासपूर  
d) दुर्ग  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: बलौदने ४३६ ग्रामपंचायतींमध्ये शून्य प्रकरणे साध्य केली, युनिसेफ सत्यापनासह, पंतप्रधान मोदींच्या "बालविवाहमुक्त भारत" मोहिमेअंतर्गत; छत्तीसगड २०२८-२९ पर्यंत सर्व जिल्ह्यांचे लक्ष्य.  
11. भारताने वर्ल्ड सोशल सिक्युरिटी फोरममध्ये सामाजिक सुरक्षातील उत्कृष्ट यशासाठी आयएसएसए अवॉर्ड २०२५ मिळवला; फोरम कुठे झाला?  
a) जिनेव्हा, स्वित्झर्लंड  
b) क्वालालंपूर, मलेशिया  
c) न्यूयॉर्क, अमेरिका  
d) बीजिंग, चीन  
 Answer: b  
स्पष्टीकरण: २९ सप्टेंबर-३ ऑक्टोबर "ट्रान्झिशनमधील जगासाठी सामाजिक सुरक्षा आकारणे" थीम अंतर्गत; युनियन मंत्री मनसुख मांडविया यांनी भारताच्या प्रगतीसाठी पुरस्कार स्वीकारला.  
12. आरबीआयने ३ ऑक्टोबर २०२५ रोजी एनबीएफसीचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या कोणत्या संस्थेला स्व-नियमन संस्था (SRO) दर्जा दिला?  
a) FIDC  
b) NABARD  
c) SIDBI  
d) EXIM बँक  
Answer: a  
स्पष्टीकरण: फायनान्स इंडस्ट्री डेव्हलपमेंट कौन्सिल (FIDC) गैर-बँकिंग फायनान्स कंपन्यांसाठी तिसरी SRO झाली, आरबीआयच्या २०२४ फ्रेमवर्क अंतर्गत अनुपालन लागू करेल.  
13. झोमॅटोने एचडीएफसी पेन्शनसोबत गिग डिलिव्हरी पार्टनर्ससाठी एनपीएस लॉन्च केला; पहिल्या ७२ तासांत किती पीआरएएन तयार झाले?  
a) १०,०००  
b) ३०,००० पेक्षा जास्त  
c) ५०,०००  
d) १,००,०००  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: १ ऑक्टोबरला पीएफआरडीए अंतर्गत लॉन्च, मॉडेल डिजिटल KYC आणि पोर्टेबिलिटी देते; डिसेंबरपर्यंत १,००,००० पार्टनर्सचे लक्ष्य, गिग इकॉनॉमी औपचारिक करण्यासाठी.  
14. भारतीय किनारपट्टी रक्षक दलाने ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी पुदुच्चेरीच्या कराईकल येथे कोणता फास्ट पेट्रोल व्हेसल कमिशन केला?  
a) आदम्य  
b) अक्षर  
c) विक्रांत  
d) वर्षा  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: आयसीजीएस अक्षर आठ आदम्य-वर्ग FPV मधील दुसरा, गोवा शिपयार्डद्वारे स्वदेशी तयार, ६०% पेक्षा जास्त स्थानिक सामग्रीसह तटीय सुरक्षेसाठी.  
15. भारतीय खाडीमध्ये मच्छीमारांनी ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी उपजीविकेला धोका देणाऱ्या सिल्टमुळे दीर्घकालीन उपायाची मागणी केली?  
a) चिल्का तलाव  
b) पुलिकट तलाव  
c) वेम्बनाड तलाव  
d) लोक्तक तलाव  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: भारताची दुसरी सर्वात मोठी खारट पाण्याची खाडी (२००२ पासून रामसर साइट) आंध्र प्रदेश आणि तमिळनाडूमध्ये पसरली; सिल्टेशन मच्छीमार समुदायांना धोक्यात आणते.  
16. कोणत्या देशाने ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी नाटो पाइपलाइन सिस्टममध्ये सामील होण्याची घोषणा केली?  
a) यूक्रेन  
b) पोलंड  
c) स्वीडन  
d) फिनलंड  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: कोल्ड वॉरदरम्यान इंधन पुरवठ्यासाठी स्थापन, NPS १२ देशांमध्ये पसरलेला आहे ज्यात ४.१ दशलक्ष घनमीटर साठवणूक आहे; पोलंडची सदस्यता पूर्व फ्लँक लॉजिस्टिक्स मजबूत करते.  
17. DRDO मच ५+ गतीच्या हायपरसोनिक मिसाइलचे परीक्षण येणाऱ्या दिवसांत करण्याची तयारी करत आहे, जसे ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी?  
a) ब्रह्मोस-II  
b) ध्वनी  
c) अग्नि-VI  
d) निर्भय  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: ध्वनी ही हायपरसोनिक ग्लाइड व्हेईकल (HGV) आहे ज्यात ६,०००-१०,००० किमी रेंज आहे, भारताच्या रणनीतिक मिसाइल क्षमतांमध्ये यशाचा प्रतीक.  
18. अंडमान आणि निकोबार बेटांवर भारताचा एकमेव चिखल ज्वालामुखी पुन्हा फुटला कोणत्या बेटावर?  
a) बरातांग  
b) हेव्हलॉक  
c) नील  
d) रॉस  
Answer: a  
स्पष्टीकरण: पोर्ट ब्लेअरपासून १५० किमी दूर उत्तर आणि मध्य अंडमानमध्ये, जरावा जमातीचा घर; विस्फोट प्रदेशातील भूभौतिकीय क्रियाकलाप उजागर करतो.  
19. परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी म्हटले की भारत-अमेरिका व्यापार कराराने नवी दिल्लीची काय आदर करावी?  
a) निळ्या रेषा  
b) लाल रेषा  
c) हिरव्या रेषा  
d) सोन्याच्या रेषा  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: कौटिल्य इकॉनॉमिक कॉन्क्लेव्हमध्ये बोलताना, जयशंकर यांनी मूलभूत हितांचा आदर करत मुद्दे सोडवण्यावर भर दिला, चालू व्यापार चर्चांमधे.  
20. भारत आणि ब्रिटनने ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी पश्चिम किनारपट्टीवर कोणता द्विपक्षीय समुद्री व्यायाम सुरू केला?  
a) वरुण  
b) कोन्कण-२५  
c) मालाबार  
d) इंद्र  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: आठदिवसीय व्यायामात आयएनएस विक्रांत आणि एचएमएस प्रिंस ऑफ वेल्स सामील, दोन्ही नौसेनांमधील परस्परसंवाद वाढवण्यासाठी.  
21. मुसळधार पावसामुळे भूस्खलनात किमान ४४ जणांचा मृत्यू झाला, जो ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी कोणत्या देशात झाला?  
a) भारत  
b) नेपाळ  
c) बांगलादेश  
d) भूतान  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मोदींनी शोक व्यक्त केले; हेलिकॉप्टर्सने जखमींना सुरक्षित केले, आणि आणखी पावसाच्या इशाऱ्यामुळे महामार्ग बंद झाले.  
22. भारतीय रुपयाने ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी त्याच्या सर्वकालिक नीचांकाजवळ भटकण्याची अपेक्षा होती, कोणत्या घटकांद्वारे समर्थित?  
a) निर्यात वाढ  
b) आयपीओ प्रवाह आणि आरबीआय हस्तक्षेप  
c) तेल किंमत घसरण  
d) विदेशी मदत  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: रॉयटर्सने आयपीओमधील पोर्टफोलिओ प्रवाह आणि संभाव्य केंद्रीय बँक कारवायांची अपेक्षा केली, व्यापार तणावामध्ये.  
23. वर्ल्ड स्पेस वीक २०२५ ची थीम काय आहे, जी ४ ते १० ऑक्टोबरपर्यंत साजरी केली जाते?  
a) विश्वाचा शोध  
b) अवकाशात राहणे  
c) सर्वांसाठी अवकाश  
d) चंद्र मोहिमा  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: यूएन-नियुक्त कार्यक्रम अवकाशात राहण्याच्या तंत्रज्ञान आणि आव्हानांना उजागर करतो, स्पुटनिक १ आणि आऊटर स्पेस संधिच्या स्मृतीत.  
24. बिहारच्या कोणत्या वाघ राखिवाटेत वाघाच्या हल्ल्याने अलीकडे आणखी एक जीव घेतला, जसे ५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी?  
a) वाल्मिकी वाघ राखीव  
b) कानवर तलाव  
c) बरेला सलीम अली  
d) इंदूर  
Answer: a  
स्पष्टीकरण: बिहारचा एकमेव वाघ राखीव भारत-नेपाळ सीमेवर ८८० चौरस किमीमध्ये पसरला; घटना मानव-वन्यजीव संघर्ष दर्शवते.  
25. प्रशांत किशोरांच्या जन सुराज पक्षाने दावा केला की बिहार निवडणुकांपूर्वी ते कोणत्या आघाड्यांचा मतहिस्सा तोडत आहेत?  
a) भाजप आणि काँग्रेस  
b) इंडिया आणि एनडीए  
c) आप आणि टीएमसी  
d) एसपी आणि बसपा  
Answer: b  
स्पष्टीकरण: मुलाखतीत, किशोर म्हणाले की जन सुराज इंडिया आघाडी आणि एनडीए दोन्हींचे समर्थन तोडत आहे, जे निवडणुकांमध्ये त्यांना संपवू शकते.