Current Affairs 5th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला निदर्शने आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या सुनावणीला सामोरे जाणारे भारताचे विद्यमान मुख्य निवडणूक आयुक्त कोण आहेत?
A) राजीव कुमार
B) ज्ञानेश कुमार
C) सुशील चंद्र
D) अरुण गोयल
Answer: B) ज्ञानेश कुमार
स्पष्टीकरण: मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांना पदावरून हटवण्याच्या मागणीसाठी दिल्ली आणि मुंबईमध्ये निदर्शने तीव्र झाली. त्यांच्या निलंबनाची मागणी करणाऱ्या याचिकांवर सर्वोच्च न्यायालयात 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुनावणी होणार होती.
2. निवडणूक आयोगाविरोधातील निदर्शनांच्या संदर्भात राहुल गांधी यांनी कोणते डिजिटल प्लॅटफॉर्म सुरू केले?
A) सत्याग्रह
B) न्याय यात्रा
C) भारत जोडो 2.0
D) लोकतंत्र बचाओ
Answer: A) सत्याग्रह
स्पष्टीकरण: विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्तांविरोधात सुरू असलेल्या निदर्शनांच्या पार्श्वभूमीवर देशभरातील प्रतिकार आंदोलनांचे मॅपिंग करण्यासाठी ‘सत्याग्रह’ डिजिटल प्लॅटफॉर्म सुरू केला.
3. 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत (आयची-नागोया) भारत पदकतालिकेत कोणत्या स्थानावर राहिला?
A) दुसरे
B) तिसरे
C) चौथे
D) पाचवे
Answer: C) चौथे
स्पष्टीकरण: भारताने 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेचा शेवट एकूण 85 पदकांसह केला. यामध्ये 21 सुवर्ण, 27 रौप्य आणि 37 कांस्य पदकांचा समावेश होता. भारत एकूण पदकतालिकेत चौथ्या स्थानावर राहिला.
4. 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत पुरुष T20 क्रिकेटचे सुवर्णपदक जिंकण्यासाठी भारताने अंतिम सामन्यात कोणत्या संघाचा पराभव केला?
A) श्रीलंका
B) बांगलादेश
C) अफगाणिस्तान
D) पाकिस्तान
Answer: D) पाकिस्तान
स्पष्टीकरण: भारताने अंतिम सामन्यात पाकिस्तानचा 19 धावांनी पराभव करून पुरुष T20 क्रिकेटचे सुवर्णपदक जिंकले आणि आपले विजेतेपद कायम राखले.
5. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत वैयक्तिक सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय महिला गोल्फपटू कोण ठरली?
A) अदिती अशोक
B) दीक्षा डागर
C) प्रणवी उर्स
D) त्वेसा मलिक
Answer: C) प्रणवी उर्स
स्पष्टीकरण: म्हैसूरच्या प्रणवी उर्सने 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत महिला वैयक्तिक गोल्फचे सुवर्णपदक जिंकले. अशी कामगिरी करणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली.
6. भारतीय महिला हॉकी संघाने 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत दीर्घकाळानंतर सुवर्णपदक जिंकले. हा सुवर्णपदकाचा दुष्काळ किती वर्षांचा होता?
A) 32 वर्षे
B) 40 वर्षे
C) 44 वर्षे
D) 48 वर्षे
Answer: C) 44 वर्षे
स्पष्टीकरण: भारतीय महिला हॉकी संघाने 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत 44 वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर सुवर्णपदक जिंकले.
7. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी भारत कोणत्या संघर्षाच्या बाबतीत “वकिलीच्या पुढे” जात असल्याचे म्हटले?
A) इस्रायल-हमास संघर्ष
B) रशिया-युक्रेन संघर्ष
C) सुदानी गृहयुद्ध
D) येमेनी गृहयुद्ध
Answer: B) रशिया-युक्रेन संघर्ष
स्पष्टीकरण: 4 ऑक्टोबर 2026 रोजी एस. जयशंकर यांनी सांगितले की, भारत रशिया-युक्रेन संघर्षाच्या बाबतीत केवळ वकिली करण्यापलीकडे गेला आहे आणि मॉस्को तसेच कीव या दोन्ही देशांशी थेट संवाद साधत आहे.
8. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला BSF शी संबंधित सीमा घटनेनंतर कोणत्या दोन देशांनी एकमेकांच्या राजनैतिक प्रतिनिधींना पाचारण केले?
A) भारत आणि बांगलादेश
B) भारत आणि चीन
C) भारत आणि पाकिस्तान
D) भारत आणि म्यानमार
Answer: C) भारत आणि पाकिस्तान
स्पष्टीकरण: पंजाबमधील तरनतारण/फिरोजपूर क्षेत्रातील आंतरराष्ट्रीय सीमेच्या जवळ BSF ने दोन पाकिस्तानी नागरिकांना ठार केल्यानंतर भारत आणि पाकिस्तानने एकमेकांच्या राजनैतिक प्रतिनिधींना पाचारण केले.
9. 1891 च्या कायद्याची जागा घेणारा Bankers’ Books Evidence Act, 2026 कोणत्या तारखेपासून लागू झाला?
A) 1 सप्टेंबर 2026
B) 1 ऑक्टोबर 2026
C) 15 ऑक्टोबर 2026
D) 1 नोव्हेंबर 2026
Answer: B) 1 ऑक्टोबर 2026
स्पष्टीकरण: Bankers’ Books Evidence Act, 2026 हा 1 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू झाला. या कायद्याने पुरावा म्हणून बँक नोंदींच्या स्वीकारार्हतेशी संबंधित नियमांचे आधुनिकीकरण केले.
10. आर्थिक व्यवहारांच्या मंत्रिमंडळ समितीने (CCEA) 2027-28 विपणन हंगामासाठी कोणत्या पिकांच्या किमान आधारभूत किंमतीत (MSP) वाढ करण्यास मंजुरी दिली?
A) रब्बी पिके
B) खरीप पिके
C) केवळ व्यापारी पिके
D) बागायती पिके
Answer: A) रब्बी पिके
स्पष्टीकरण: CCEA ने रब्बी विपणन हंगाम 2027-28 साठी सहा अनिवार्य रब्बी पिकांच्या MSP मध्ये वाढ करण्यास मंजुरी दिली.
11. जुलै 2026 पर्यंत राष्ट्रीय महामार्गांवर कोणत्या कार्यक्रमांतर्गत 3.61 कोटींपेक्षा जास्त रोपे लावण्यात आली?
A) ग्रीन इंडिया मिशन
B) ग्रीन हायवेज कार्यक्रम
C) राष्ट्रीय वनीकरण कार्यक्रम
D) CAMPA
Answer: B) ग्रीन हायवेज कार्यक्रम
स्पष्टीकरण: भारताच्या ग्रीन हायवेज कार्यक्रमांतर्गत मागील पाच वर्षांत, जुलै 2026 पर्यंत सुमारे 1.32 लाख किलोमीटर राष्ट्रीय महामार्गांवर 3.61 कोटींपेक्षा जास्त रोपे लावण्यात आली.
12. 2026 मध्ये उत्तराखंडनंतर समान नागरी संहिता (UCC) विधेयकाला राष्ट्रपतींची मंजुरी मिळवणारे दुसरे राज्य कोणते?
A) आसाम
B) हरियाणा
C) मध्य प्रदेश
D) गुजरात
Answer: D) गुजरात
स्पष्टीकरण: गुजरात समान नागरी संहिता विधेयक, 2026 ला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी मंजुरी दिली. त्यामुळे उत्तराखंडनंतर UCC व्यवस्था लागू करणारे गुजरात हे दुसरे राज्य ठरले.
13. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या निमंत्रणावरून 5 ते 7 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान भारताचा तीन दिवसीय दौरा कोण करणार आहेत?
A) फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
B) स्वित्झर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष गाय पार्मेलिन
C) जर्मनीचे चॅन्सलर
D) ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान
Answer: B) स्वित्झर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष गाय पार्मेलिन
स्पष्टीकरण: स्वित्झर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष गाय पार्मेलिन यांनी 5 ते 7 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान भारताचा तीन दिवसीय अधिकृत दौरा सुरू केला.
14. 2026 च्या ब्राझीलच्या सार्वत्रिक निवडणुकीत 25 ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रपतीपदाच्या दुसऱ्या फेरीत लुईझ इनासिओ लुला दा सिल्वा यांचा सामना कोणाशी होणार आहे?
A) फ्लाविओ बोल्सोनारो
B) जैर बोल्सोनारो
C) सर्जिओ मोरो
D) एडुआर्डो बोल्सोनारो
Answer: A) फ्लाविओ बोल्सोनारो
स्पष्टीकरण: 4 ऑक्टोबर 2026 रोजी कोणत्याही उमेदवाराला 50% पेक्षा जास्त मते मिळाली नाहीत. त्यामुळे लुला आणि माजी राष्ट्राध्यक्ष जैर बोल्सोनारो यांचा मुलगा फ्लाविओ बोल्सोनारो 25 ऑक्टोबर रोजी दुसऱ्या फेरीत निवडणूक लढवतील.
15. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला इथिओपियन सैन्याने टिग्रे प्रदेशाची राजधानी असलेल्या कोणत्या शहरावर ताबा मिळवला?
A) अदीस अबाबा
B) मेकेले
C) बहिर दार
D) गोंडर
Answer: B) मेकेले
स्पष्टीकरण: टिग्रे पीपल्स लिबरेशन फ्रंटच्या माघारीनंतर इथिओपियन सैन्याने टिग्रे प्रदेशाची राजधानी मेकेलेवर ताबा मिळवला.
16. कोणत्या सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या जलमार्गात एका टँकरला प्रक्षेपास्त्र लागल्यानंतर पाच भारतीय नागरिकांची सुटका करण्यात आली?
A) बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनी
B) मलक्का सामुद्रधुनी
C) होर्मुझ सामुद्रधुनी
D) सुएझ कालवा
Answer: C) होर्मुझ सामुद्रधुनी
स्पष्टीकरण: होर्मुझ सामुद्रधुनीमध्ये कुवैतच्या ध्वजाखालील एका टँकरला प्रक्षेपास्त्र लागल्यानंतर पाच भारतीय नागरिकांची सुटका करण्यात आली.
17. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला उत्तर कोरियाने कोणत्या प्रगत वैशिष्ट्यासह मध्यम पल्ल्याच्या रणनीतिक क्षेपणास्त्राची चाचणी केल्याचा दावा केला?
A) हायपरसॉनिक ग्लाइड वाहन
B) अणुऊर्जेवर चालणारे प्रणोदन
C) स्वतंत्रपणे लक्ष्य साधणारी अनेक पुनःप्रवेश वाहने
D) AI-सहाय्यित मॅन्युव्हरेबल फ्लाइट
Answer: D) AI-सहाय्यित मॅन्युव्हरेबल फ्लाइट
स्पष्टीकरण: उत्तर कोरियाने सांगितले की, त्याने AI तंत्रज्ञानाचा वापर असलेल्या मध्यम पल्ल्याच्या रणनीतिक क्षेपणास्त्राची चाचणी केली. या क्षेपणास्त्रात क्षेपणास्त्र संरक्षण यंत्रणांना चुकवण्यासाठी मॅन्युव्हरेबल फ्लाइट क्षमता होती.
18. GST परिषदेच्या 7 ऑक्टोबर 2026 च्या आसपास होणाऱ्या बैठकीत GST व्यवस्थेअंतर्गत कोणता अधिकार काढून टाकण्याबाबत चर्चा होण्याची शक्यता आहे?
A) छापे टाकण्याचा अधिकार
B) अटक करण्याचा अधिकार
C) बँक खाती गोठवण्याचा अधिकार
D) ₹1 कोटीपेक्षा जास्त दंड लावण्याचा अधिकार
Answer: B) अटक करण्याचा अधिकार
स्पष्टीकरण: व्यवसायांचे अनुपालन सुलभ करण्यासाठी आणि अधिकारांच्या अतिक्रमणाशी संबंधित चिंता दूर करण्यासाठी केंद्र सरकार GST व्यवस्थेअंतर्गत अटक करण्याचा अधिकार काढून टाकण्याचा विचार करत आहे. GST परिषद 7 ऑक्टोबर रोजी यावर चर्चा करणार होती.
19. सप्टेंबर 2026 च्या अखेरीस पात्र Visa आणि Mastercard क्रेडिट कार्डसाठी Apple Pay भारतात कोणत्या बँकेच्या भागीदारीत सुरू करण्यात आले?
A) HDFC बँक
B) ICICI बँक
C) ॲक्सिस बँक
D) भारतीय स्टेट बँक
Answer: C) ॲक्सिस बँक
स्पष्टीकरण: Apple Pay 30 सप्टेंबर 2026 रोजी भारतात उपलब्ध झाले. पात्र ॲक्सिस बँकेने जारी केलेल्या Visa आणि Mastercard क्रेडिट कार्डद्वारे ही सुविधा सुरू करण्यात आली.
20. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला इस्रायलकडे जाणाऱ्या FlyDubai विमानातील नाट्यमय घटनेत कोणते भारतीय पायलट सहभागी होते?
A) कॅप्टन स्मित मच्छर
B) कॅप्टन अजय सिंह
C) कॅप्टन विक्रम शाह
D) कॅप्टन रोहन मेहता
Answer: A) कॅप्टन स्मित मच्छर
स्पष्टीकरण: कॅप्टन स्मित मच्छर हे FlyDubai विमानातील त्या घटनेत सहभागी असलेले पायलट होते, ज्यामध्ये विमानाचा ताबा घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. त्यानंतर त्यांनी या घटनेबद्दल माहिती दिली.
21. पश्चिम बंगालच्या अर्थमंत्र्यांनी औद्योगिक जमिनीच्या तीव्र टंचाईवर उपाय म्हणून कोणती संकल्पना मांडली?
A) फ्लोटिंग औद्योगिक क्षेत्रे
B) उभे औद्योगिक पार्क
C) विशेष आर्थिक क्षेत्रे 2.0
D) ग्रीनफिल्ड औद्योगिक कॉरिडॉर
Answer: B) उभे औद्योगिक पार्क
स्पष्टीकरण: जमिनीची कमतरता दूर करण्यासाठी बहुमजली उत्पादन आणि लॉजिस्टिक्स सुविधांच्या स्वरूपातील उभ्या औद्योगिक पार्कचा प्रस्ताव मांडण्यात आला. विशेषतः रत्न आणि आभूषणांसारख्या क्षेत्रांसाठी हा उपाय उपयुक्त ठरू शकतो.
22. 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत पुरुषांच्या 57 किलो फ्रीस्टाइल कुस्ती प्रकारात सुवर्णपदक कोणी जिंकले?
A) बजरंग पुनिया
B) रवी दहिया
C) अमन सहरावत
D) दीपक पुनिया
Answer: C) अमन सहरावत
स्पष्टीकरण: अमन सहरावतने 2026 च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत पुरुषांच्या 57 किलो फ्रीस्टाइल कुस्तीमध्ये सुवर्णपदक जिंकले.
23. RBI च्या चलनविषयक धोरण समितीने (MPC) 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी बैठक सुरू केली. ही बैठक किती दिवसांसाठी निर्धारित करण्यात आली होती?
A) 2 दिवस
B) 3 दिवस (5–7 ऑक्टोबर)
C) 4 दिवस
D) 5 दिवस
Answer: B) 3 दिवस (5–7 ऑक्टोबर)
स्पष्टीकरण: चलनविषयक धोरण समितीची बैठक 5 ते 7 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान आयोजित करण्यात आली होती. महागाईच्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर व्याजदरांबाबत निर्णय घेणे अपेक्षित होते.
24. उत्तराखंडच्या अंतिम मतदार यादीत अंदाजे किती मतदारांची घट नोंदवण्यात आली?
A) 4 लाख
B) 6 लाख
C) 12 लाख
D) 8–9 लाख
Answer: D) 8–9 लाख
स्पष्टीकरण: अहवालानुसार, विशेष सखोल पुनरावलोकन (SIR) प्रक्रियेनंतर उत्तराखंडच्या मतदार यादीतून सुमारे 8–9 लाख नावे वगळण्यात आली.
25. बँक नोंदींची स्वीकारार्हता आणि प्रथमदर्शनी पुरावा म्हणून त्यांच्या प्रमाणीकरणाचे नियमन करणारा आणि 2026 मध्ये अद्ययावत करण्यात आलेला कायदा कोणता?
A) परक्राम्य लिखत अधिनियम
B) Bankers’ Books Evidence Act
C) बँकिंग नियमन अधिनियम
D) भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियम
Answer: B) Bankers’ Books Evidence Act
स्पष्टीकरण: Bankers’ Books Evidence Act, 2026 ने 1891 च्या कायद्याची जागा घेतली. हा कायदा बँक नोंदी आणि खात्यांचा पुरावा म्हणून स्वीकार करण्याशी संबंधित आहे आणि मूळ भौतिक नोंदवही सादर न करता त्यांचा पुरावा म्हणून वापर करण्याची तरतूद करतो.