Current Affairs 6th August 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. अलीकडे भारताचे 101वे रामसर स्थळ म्हणून घोषित करण्यात आलेले ग्लॉव सरोवर (Glaw Lake) कोणत्या राज्य/केंद्रशासित प्रदेशात आहे?
A) सिक्कीम
B) अरुणाचल प्रदेश
C) आसाम
D) मणिपूर
Answer: B
स्पष्टीकरण: ऑगस्ट 2026 मध्ये पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने अरुणाचल प्रदेशातील तवांग जिल्ह्यातील ग्लॉव सरोवराला भारताचे 101वे रामसर स्थळ (आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाची आर्द्रभूमी) म्हणून घोषित केले.
2. प्रधानमंत्री विकसित भारत रोजगार योजना (PM-VBRY) ने ऑगस्ट 2026 मध्ये एक वर्ष पूर्ण केले. या योजनेअंतर्गत किती प्रथमच कामगारांना औपचारिक रोजगार व्यवस्थेत समाविष्ट करण्यात आले?
A) 50 लाख
B) 72 लाख
C) 1 कोटी
D) 35 लाख
Answer: B
स्पष्टीकरण: ऑगस्ट 2025 मध्ये ₹99,446 कोटींच्या तरतुदीसह सुरू झालेल्या या योजनेद्वारे (EPFO मार्फत) जुलै 2027 पर्यंत 72 लाख प्रथमच कामगारांना औपचारिक रोजगाराशी जोडण्यात आले.
3. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ऑगस्ट 2026 मध्ये 100 आठवड्यांचे अभियान कोणत्या विषयावर सुरू केले?
A) डिजिटल इंडिया
B) विकसित भारतासाठी नशामुक्त युवा
C) स्किल इंडिया 2.0
D) ग्रीन हायड्रोजन मिशन
Answer: B
स्पष्टीकरण: पंतप्रधान मोदी यांनी ‘नशामुक्त युवा फॉर विकसित भारत संकल्प अभियान’ या 100 आठवड्यांच्या अभियानाची आभासी माध्यमातून सुरुवात केली.
4. येल विद्यापीठाने प्रसिद्ध केलेल्या पर्यावरणीय कामगिरी निर्देशांक (Environmental Performance Index - EPI) 2026 मध्ये कोणता देश प्रथम क्रमांकावर होता?
A) फिनलंड
B) लक्झेंबर्ग
C) एस्टोनिया
D) युनायटेड किंगडम
Answer: C
स्पष्टीकरण: EPI 2026 मध्ये एस्टोनिया 74.79 गुणांसह प्रथम क्रमांकावर राहिला. त्यानंतर लक्झेंबर्ग आणि युनायटेड किंगडमचा क्रमांक लागला.
5. पर्यावरणीय कामगिरी निर्देशांक (EPI) 2026 मध्ये भारताचा क्रमांक कितवा होता?
A) 141
B) 168
C) 176
D) 180
Answer: C
स्पष्टीकरण: भारत 177 देशांपैकी 22.46 गुणांसह 176व्या क्रमांकावर होता.
6. पॅसिफिक महासागरातील नौरू (Nauru) या द्वीप राष्ट्राने अधिकृतपणे आपले नाव काय ठेवले?
A) रिपब्लिक ऑफ नौरू
B) रिपब्लिक ऑफ नाओएरो
C) रिपब्लिक ऑफ मायक्रोनेशिया
D) रिपब्लिक ऑफ किरीबाटी
Answer: B
स्पष्टीकरण: ऑगस्ट 2026 मध्ये नौरूने आपल्या पारंपरिक स्थानिक ओळखीला अधोरेखित करण्यासाठी अधिकृत नाव रिपब्लिक ऑफ नाओएरो असे ठेवले.
7. भारतीय वायुसेनेने आयोजित केलेला काउंटर-ड्रोन सराव ROTOR CLAP-III ऑगस्ट 2026 मध्ये कोणत्या राज्यात झाला?
A) राजस्थान
B) गुजरात
C) पंजाब
D) जम्मू आणि काश्मीर
Answer: A
स्पष्टीकरण: ROTOR CLAP-III चा तिसरा सराव राजस्थानातील जैसलमेर येथील पोखरण फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये झाला. यात Apache, Prachand, Chinook आणि Dhruv हेलिकॉप्टरांनी सहभाग घेतला.
8. प्रसांत महापात्रा यांनी कोणत्या नियामक संस्थेचे कार्यकारी संचालक (Executive Director) म्हणून पदभार स्वीकारला?
A) RBI
B) SEBI
C) IRDAI
D) PFRDA
Answer: B
स्पष्टीकरण: प्रसांत महापात्रा यांनी भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ (SEBI) चे कार्यकारी संचालक म्हणून पदभार स्वीकारला.
9. विस्तारित खेळो इंडिया योजना आणि राष्ट्रीय क्रीडा महासंघांसाठी (ANSFs) मंजूर करण्यात आलेला एकत्रित निधी किती आहे?
A) ₹25,000 कोटी
B) ₹36,441 कोटी
C) ₹50,000 कोटी
D) ₹15,000 कोटी
Answer: B
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्रिमंडळाने विस्तारित खेळो इंडिया योजना आणि राष्ट्रीय क्रीडा महासंघांसाठी वाढीव सहाय्यास ₹36,441 कोटींची मंजुरी दिली.
10. ब्रिक्स देशांच्या राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयांच्या (NSOs) प्रमुखांची बैठक ऑगस्ट 2026 मध्ये भारतातील कोणत्या शहरात झाली?
A) नवी दिल्ली
B) मुंबई
C) लखनऊ
D) हैदराबाद
Answer: C
स्पष्टीकरण: 3–4 ऑगस्ट 2026 रोजी उत्तर प्रदेशातील लखनऊ येथे "बदलासाठी गुणवत्तापूर्ण सांख्यिकी" या विषयावर ही बैठक आयोजित करण्यात आली.
11. C-DAC ने खनिज संशोधन आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी कोणत्या संस्थेसोबत सामंजस्य करार (MoU) केला?
A) ISRO
B) भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (GSI)
C) DRDO
D) CSIR
Answer: B
स्पष्टीकरण: C-DAC आणि GSI यांनी AI आधारित भूभौतिकीय डेटा प्रक्रिया, 3D उपपृष्ठ नकाशे, भूस्खलन निरीक्षण आणि GLOF अभ्यासासाठी सामंजस्य करार केला.
12. ‘ANUGYAN’ – भारतातील पहिले उद्योग-अकादमिक अणु तंत्रज्ञान अभिमुखता कार्यक्रम – कोणत्या संस्थेने सुरू केला?
A) IIT बॉम्बे
B) IIT हैदराबाद
C) BARC
D) IIT मद्रास
Answer: B
स्पष्टीकरण: IIT हैदराबादने Crimson Energy Experts यांच्या सहकार्याने तीन महिन्यांचा निवासी ANUGYAN कार्यक्रम सुरू केला.
13. ICAR ने भारतातील पहिले टेलोमियर-टू-टेलोमियर (T2T) संदर्भ जीनोम कोणत्या पिकाच्या जातीचे विकसित केले?
A) तांदूळ (IR64)
B) तूर ‘आशा’
C) गहू (HD-2967)
D) हरभरा
Answer: B
स्पष्टीकरण: ICAR ने तूरच्या ‘आशा’ या जातीचे पूर्ण T2T संदर्भ जीनोम विकसित केले असून त्याला जागतिक संदर्भ जीनोम म्हणून मान्यता मिळाली.
14. ज्युपिटर वॅगन्सने भारतातील पहिले पूर्णतः एकात्मिक खासगी रेल्वे चाक (Railwheel) उत्पादन केंद्र उभारण्यासाठी कोणत्या इटालियन कंपनीसोबत भागीदारी केली?
A) Alstom
B) Lucchini RS
C) Siemens
D) Bombardier
Answer: B
स्पष्टीकरण: ज्युपिटर वॅगन्सने इटलीच्या Lucchini RS कंपनीसोबत भागीदारी केली.
15. HDFC बँकेने ऑगस्ट 2026 मध्ये कोणती नवीन बचत खाते (Savings Account) प्रकार सुरू केले?
A) Max for Youth आणि Max for Business
B) Max for Seniors आणि Max for Her
C) Max for Farmers आणि Max for Women
D) Max for Students आणि Max for Seniors
Answer: B
स्पष्टीकरण: HDFC बँकेने सायबर सुरक्षा सुविधांसह Max for Seniors आणि Max for Her ही नवीन बचत खाती सुरू केली.
16. 2026 मध्ये GI टॅग मिळालेली गुजरातची पारंपरिक भित्तीचित्रकला कोणती आहे?
A) वारली चित्रकला
B) पिथोरा चित्रकला
C) मधुबनी चित्रकला
D) कलमकारी
Answer: B
स्पष्टीकरण: गुजरातच्या छोटा उदयपूर परिसरातील राठवा, भील आणि इतर आदिवासी समाजाशी संबंधित पिथोरा चित्रकलेला 2026 मध्ये भौगोलिक संकेत (GI) टॅग प्रदान करण्यात आला.
17. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ‘समुद्र मंथन’ योजनेसाठी सुमारे किती कोटी रुपयांची मंजुरी दिली?
A) ₹50,000 कोटी
B) ₹84,084 कोटी
C) ₹99,446 कोटी
D) ₹36,441 कोटी
Answer: B
स्पष्टीकरण: देशातील सागरी तेल व वायू शोधमोहीम वाढवण्यासाठी आणि ऊर्जा सुरक्षितता मजबूत करण्यासाठी ₹84,084 कोटींच्या ‘समुद्र मंथन’ राष्ट्रीय ऑफशोअर अन्वेषण योजनेला मंजुरी देण्यात आली.
18. प्रधानमंत्री सूर्य सरोवर योजना (PM-SSY) अंतर्गत किती मेगावॅट क्षमतेची तरंगती (Floating) सौर ऊर्जा विकसित करण्याचे लक्ष्य आहे?
A) 1,000 मेगावॅट
B) 5,000 मेगावॅट
C) 10,000 मेगावॅट
D) 2,500 मेगावॅट
Answer: B
स्पष्टीकरण: ₹5,070 कोटींच्या खर्चासह मंजूर झालेल्या PM-SSY अंतर्गत 5,000 मेगावॅट तरंगती सौर ऊर्जा क्षमता आणि ऊर्जा साठवण प्रणाली विकसित केली जाणार आहे.
19. व्हाइस अॅडमिरल ए. एन. प्रमोद यांनी कोणत्या पदाचा कार्यभार स्वीकारला?
A) नौदल प्रमुख
B) उप नौदल प्रमुख
C) पश्चिम नौदल कमांडचे फ्लॅग ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ
D) महासंचालक, नौदल संचालन
Answer: B
स्पष्टीकरण: व्हाइस अॅडमिरल ए. एन. प्रमोद यांनी व्हाइस अॅडमिरल तरुण सोबती यांच्या उत्तराधिकारी म्हणून भारतीय नौदलाचे उप नौदल प्रमुख (Deputy Chief of Naval Staff) पद स्वीकारले.
20. भारत आणि मालदीव यांनी कोणती सीमापार डिजिटल पेमेंट प्रणाली कार्यान्वित केली?
A) UPI–PayNow
B) Favara–UPI
C) UPI–BHIM
D) RuPay–Maldives
Answer: B
स्पष्टीकरण: मालदीवच्या Favara Instant Payment System चे भारताच्या UPI सोबत एकत्रीकरण करण्यात आले, ज्यामुळे दोन्ही देशांदरम्यान रिअल-टाइम सीमापार व्यवहार शक्य झाले.
21. भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (GSI) च्या पहिल्या महिला महासंचालक (Director General) म्हणून कोणाची नियुक्ती झाली?
A) वर्षा अशोक अगलावे
B) निर्मला सीतारामन
C) स्मृती इराणी
D) यापैकी कोणीही नाही
Answer: A
स्पष्टीकरण: वर्षा अशोक अगलावे यांची भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (GSI) च्या पहिल्या महिला महासंचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.
22. संरक्षण क्षेत्रासाठी GIS आणि GeoAI उपाय विकसित करण्यासाठी BEL ने कोणत्या कंपनीसोबत सामंजस्य करार केला?
A) Google
B) Esri India
C) Microsoft
D) ISRO
Answer: B
स्पष्टीकरण: भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) आणि Esri India यांनी संरक्षण क्षेत्रासाठी प्रगत GIS, Location Intelligence आणि GeoAI उपाय विकसित करण्यासाठी सामंजस्य करार केला.
23. भारताचे पहिले सार्वभौम-समर्थित (Sovereign-backed) Protection & Indemnity (P&I) विमा उत्पादन कोणत्या उपक्रमांतर्गत सुरू करण्यात आले?
A) भारत मेरीटाईम इन्शुरन्स पूल (BMIP)
B) IRDAI मरीन फंड
C) शिपिंग कॉर्पोरेशन योजना
D) यापैकी कोणतेही नाही
Answer: A
स्पष्टीकरण: वित्तीय सेवा विभागाने भारत मेरीटाईम इन्शुरन्स पूल (BMIP) अंतर्गत भारताचे पहिले सार्वभौम-समर्थित P&I विमा उत्पादन सुरू केले.
24. ऑगस्ट 2026 मध्ये केरळमधील संशोधकांनी समुद्री घोड्याची (Seahorse) कोणती नवीन प्रजाती ओळखली?
A) Hippocampus kuda
B) Hippocampus amandavincentae
C) Hippocampus histrix
D) Hippocampus trimaculatus
Answer: B
स्पष्टीकरण: KUFOS च्या संशोधकांनी Hippocampus amandavincentae या नवीन समुद्री घोड्याच्या प्रजातीची ओळख पटवून थॉर्नी सीहॉर्सच्या वर्गीकरणातील गोंधळ दूर केला.
25. एअर इंडियाने ऑगस्ट 2026 मध्ये कोणत्या विमान कंपनीसोबत कोडशेअर भागीदारी केली?
A) तुर्किश एअरलाइन्स
B) अझरबैजान एअरलाइन्स
C) कतार एअरवेज
D) एमिरेट्स
Answer: B
स्पष्टीकरण: एअर इंडिया आणि अझरबैजान एअरलाइन्स (AZAL) यांनी दिल्ली–बाकू आणि मुंबई–बाकू मार्गांसह अनेक उड्डाणांसाठी कोडशेअर भागीदारी केली.