Current Affairs 6th October 2026 : Daily GK Update in Marathi
1. मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनात (SIR) वापरल्या जाणाऱ्या फॉर्म 6 मध्ये कोणतेही बदल करण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने मंजुरी दिलेली नाही, असे कोणी स्पष्ट केले?
A) मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार
B) भारताचे मुख्य न्यायाधीश सूर्यकांत
C) कायदा मंत्री अर्जुन राम मेघवाल
D) निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंह संधू
Answer: B) भारताचे मुख्य न्यायाधीश सूर्यकांत
स्पष्टीकरण: CJI सूर्यकांत यांनी स्पष्ट केले की मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्याविरोधातील याचिकांच्या सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाने फॉर्म 6 मध्ये कोणत्याही बदलास मंजुरी दिलेली नाही. फॉर्म 6 चा वापर प्रथमच मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी केला जातो.
2. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला कोणत्या देशाच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या भारत भेटीदरम्यान भारत आणि त्या देशाने Migration and Mobility Partnership करारावर स्वाक्षरी केली?
A) स्वित्झर्लंड
B) जर्मनी
C) फ्रान्स
D) ऑस्ट्रेलिया
Answer: A) स्वित्झर्लंड
स्पष्टीकरण: स्वित्झर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष गाई पार्मेलिन यांच्या 5–7 ऑक्टोबर 2026 या भारत दौऱ्यादरम्यान भारत आणि स्वित्झर्लंडने Migration and Mobility Partnership करारावर स्वाक्षरी केली. दोन्ही देशांनी व्यापार, गुंतवणूक, अणुऊर्जा आणि संरक्षण सहकार्य वाढविण्यावरही चर्चा केली.
3. प्रकाश-नियंत्रित आयन चॅनेल्स आणि ऑप्टोजेनेटिक्सशी संबंधित शोधांसाठी 2026 चा शरीरविज्ञान किंवा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार कोणाला मिळाला?
A) कॅटालिन करिको, ड्रू वायसमॅन आणि इमॅन्युएल शार्पेंटियर
B) कार्ल डीसेरोथ, पीटर हेगेमन आणि जॉर्ज नागेल
C) स्वांते पाबो, जेनिफर डॉडना आणि फेंग झांग
D) जॉन हॉपफिल्ड, ज्यॉफ्री हिंटन आणि डेमिस हॅसाबिस
Answer: B) कार्ल डीसेरोथ, पीटर हेगेमन आणि जॉर्ज नागेल
स्पष्टीकरण: कार्ल डीसेरोथ (अमेरिका), पीटर हेगेमन आणि जॉर्ज नागेल (जर्मनी) यांना प्रकाश-नियंत्रित आयन चॅनेल्सवरील त्यांच्या कार्यासाठी 2026 चा शरीरविज्ञान किंवा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार देण्यात आला. त्यांच्या कार्यामुळे ऑप्टोजेनेटिक्सच्या विकासाला मदत झाली.
4. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला जम्मू-काश्मीरमधून अंदाजे किती बेकायदेशीर बांगलादेशी नागरिकांना हद्दपार केले जात असल्याची माहिती देण्यात आली?
A) 50
B) 100
C) 150
D) 250
Answer: C) 150
स्पष्टीकरण: जम्मू-काश्मीर प्रशासनाने केंद्रशासित प्रदेशात बेकायदेशीरपणे राहत असलेल्या सुमारे 150 बांगलादेशी नागरिकांना हद्दपार केले जात असल्याचे जाहीर केले.
5. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी पुन्हा स्पष्ट केले की भारत रशिया आणि युक्रेन या दोन्ही देशांशी कोणत्या महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा करत आहे?
A) केवळ धान्य निर्यात
B) काळ्या समुद्रातील जहाज वाहतुकीची सुरक्षा, धान्य व ऊर्जा निर्यात आणि हल्ले टाळण्याच्या शक्यता
C) केवळ कैद्यांची देवाणघेवाण
D) केवळ ऊर्जा मार्गाची पुनर्बहाली
Answer: B) काळ्या समुद्रातील जहाज वाहतुकीची सुरक्षा, धान्य व ऊर्जा निर्यात आणि हल्ले टाळण्याच्या शक्यता
स्पष्टीकरण: जयशंकर यांनी सांगितले की भारत केवळ आपली भूमिका मांडण्यापलीकडे गेला आहे आणि मॉस्को व कीव या दोन्ही देशांशी काळ्या समुद्रातील जहाज वाहतूक सुरक्षा, धान्य व ऊर्जा निर्यात आणि हल्ले टाळण्याबाबत चर्चा करत आहे.
6. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला नायजेरियन वायुसेनेचे विमान ओंडो राज्यात कोसळले. या दुर्घटनेत किती जणांचा मृत्यू झाला?
A) 18
B) 24
C) 45
D) 32
Answer: D) 32
स्पष्टीकरण: 32 जणांना घेऊन जाणारे नायजेरियन वायुसेनेचे ATR 42-500 विमान नायजेरियातील ओंडो राज्यात कोसळले. या दुर्घटनेत विमानातील सर्व 32 जणांचा मृत्यू झाला.
7. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला येमेनच्या Presidential Leadership Council ने हूथीविरोधात सुरू केलेल्या मोठ्या लष्करी कारवाईचे नाव काय होते?
A) Operation Dawn of Yemen
B) Operation Decisive Storm
C) Operation Restoring Hope
D) Operation Golden Arrow
Answer: A) Operation Dawn of Yemen
स्पष्टीकरण: येमेनच्या Presidential Leadership Council ने हूथींच्या नियंत्रणाखालील प्रदेश ताब्यात घेण्याच्या उद्देशाने Operation Dawn of Yemen सुरू केले. बाब अल-मंदब सामुद्रधुनीजवळ पुढे जाण्याच्या बातम्याही समोर आल्या.
8. अमेरिकेने ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला आपली सर्व B-1 Lancer रणनीतिक बॉम्बर विमाने कोणत्या ब्रिटिश हवाई तळावरून परत बोलावली?
A) RAF Lakenheath
B) RAF Fairford
C) RAF Mildenhall
D) RAF Brize Norton
Answer: B) RAF Fairford
स्पष्टीकरण: अमेरिकन वायुसेनेने इंग्लंडमधील ग्लॉस्टरशायर येथे असलेल्या RAF Fairford हवाई तळावरून सर्व B-1 Lancer बॉम्बर विमाने परत घेतली आणि ती अमेरिकेतील तळांवर पाठवण्यात आली.
9. गृहनिर्माणासंबंधीच्या डिक्री पराभवानंतर स्पेनचे पंतप्रधान पेड्रो सांचेझ यांनी कोणत्या तारखेला मुदतपूर्व सार्वत्रिक निवडणूक घेण्याची घोषणा केली?
A) 15 नोव्हेंबर 2026
B) 29 नोव्हेंबर 2026
C) 15 डिसेंबर 2026
D) 10 जानेवारी 2027
Answer: B) 29 नोव्हेंबर 2026
स्पष्टीकरण: गृहनिर्माण संकटाच्या पार्श्वभूमीवर संसदेत आपत्कालीन गृहनिर्माण डिक्री नाकारल्यानंतर पेड्रो सांचेझ यांनी 29 नोव्हेंबर 2026 रोजी मुदतपूर्व सार्वत्रिक निवडणूक घेण्याची घोषणा केली.
10. 2026 च्या क्यूबेक सार्वत्रिक निवडणुकीत कोणता पक्ष विजयी झाला आणि त्याने अल्पमत सरकार स्थापन केले?
A) Coalition Avenir Québec
B) Liberal Party of Quebec
C) Parti Québécois
D) Québec Solidaire
Answer: C) Parti Québécois
स्पष्टीकरण: Parti Québécois ने क्यूबेक निवडणूक जिंकून अल्पमत सरकार स्थापन केले. सत्ताधारी Coalition Avenir Québec पक्षाला मोठ्या पराभवाला सामोरे जावे लागले.
11. IndiGo ने देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय विमानसेवांवरील इंधन अधिभारात वाढ कोणत्या तारखेपासून लागू करण्याची घोषणा केली?
A) 1 ऑक्टोबर 2026
B) 6 ऑक्टोबर 2026
C) 10 ऑक्टोबर 2026
D) 15 ऑक्टोबर 2026
Answer: B) 6 ऑक्टोबर 2026
स्पष्टीकरण: Aviation Turbine Fuel (ATF) च्या किमतीत मोठी वाढ झाल्यामुळे IndiGo ने 6 ऑक्टोबर 2026 पासून इंधन अधिभार वाढवला. देशांतर्गत मार्गांवर अंतरानुसार ₹100 ते ₹350 पर्यंत वाढ करण्यात आली.
12. रशियातील कोणत्या संस्थेत प्रयोगशाळेतील कर्मचाऱ्याचा न्यूमोनिक प्लेगमुळे मृत्यू झाला, ज्यामुळे ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला क्वारंटाईन लागू करण्यात आले?
A) Irkutsk Anti-Plague Institute
B) Vector Institute
C) Gamaleya Research Institute
D) Moscow Plague Control Centre
Answer: A) Irkutsk Anti-Plague Institute
स्पष्टीकरण: सायबेरियातील Irkutsk Anti-Plague Institute मधील एका प्रयोगशाळा कर्मचाऱ्याचा Yersinia pestis या जीवाणूमुळे होणाऱ्या न्यूमोनिक प्लेगमुळे मृत्यू झाला. त्यानंतर शेकडो कर्मचाऱ्यांना क्वारंटाईन करण्यात आले आणि काही सुविधा तात्पुरत्या बंद करण्यात आल्या.
13. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला नवी दिल्ली येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी चर्चा करणारे स्वित्झर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष कोण आहेत?
A) Alain Berset
B) Viola Amherd
C) Ignazio Cassis
D) Guy Parmelin
Answer: D) Guy Parmelin
स्पष्टीकरण: स्वित्झर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष गाई पार्मेलिन यांनी 5–7 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान भारताचा दौरा केला. त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी व्यापार, गुंतवणूक, मोबिलिटी, अणुऊर्जा, संरक्षण आणि महत्त्वपूर्ण तंत्रज्ञान यांसह विविध मुद्द्यांवर चर्चा केली.
14. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला सर्वोच्च न्यायालयातील चर्चेचा प्रमुख मुद्दा ठरलेला फॉर्म 6 कशासाठी वापरला जातो?
A) विद्यमान मतदारांच्या तपशीलात दुरुस्ती करण्यासाठी
B) मतदार यादीतून नावे वगळण्यासाठी
C) पात्र व्यक्तीचे प्रथमच मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी
D) मतदार नोंदणीचे हस्तांतरण करण्यासाठी
Answer: C) पात्र व्यक्तीचे प्रथमच मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी
स्पष्टीकरण: फॉर्म 6 हा पात्र व्यक्तीने प्रथमच मतदार यादीत आपले नाव समाविष्ट करण्यासाठी अर्ज करण्याचा फॉर्म आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की फॉर्म 6 मध्ये कोणत्याही बदलास न्यायालयाने मंजुरी दिलेली नाही.
15. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी फॉर्म 6 मध्ये कोणत्या प्रकारे बदल केल्याचा आरोप केला?
A) संपूर्ण निवडणूक आयोगाच्या मंजुरीने
B) बेकायदेशीर आणि एकतर्फी पद्धतीने
C) सर्वोच्च न्यायालयाशी सल्लामसलत केल्यानंतर
D) केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या निर्णयानुसार
Answer: B) बेकायदेशीर आणि एकतर्फी पद्धतीने
स्पष्टीकरण: राहुल गांधी यांनी म्हटले की मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी फॉर्म 6 मध्ये “बेकायदेशीर आणि एकतर्फी” पद्धतीने बदल केल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
16. G7 देशांनी आपत्कालीन साठ्यातून किती दशलक्ष बॅरल डिझेल आणि कच्चे तेल बाजारात सोडण्यास सहमती दर्शवली?
A) 50 दशलक्ष
B) 75 दशलक्ष
C) 100 दशलक्ष
D) 150 दशलक्ष
Answer: C) 100 दशलक्ष
स्पष्टीकरण: बाजार स्थिर करण्यासाठी G7 देशांनी आपत्कालीन साठ्यातून 100 दशलक्ष बॅरल डिझेल आणि कच्चे तेल सोडण्यास सहमती दर्शवली.
17. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह 6 ऑक्टोबर 2026 च्या आसपास विशाखापट्टणम येथे कोणते नौदल प्लॅटफॉर्म लॉन्च करणार होते?
A) INS Vikrant
B) Project 17A Frigate
C) INS Imphal
D) Fleet Support Ship-1
Answer: D) Fleet Support Ship-1
स्पष्टीकरण: संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह विशाखापट्टणम येथे Fleet Support Ship-1 लॉन्च करणार होते.
18. भारत आणि UAE यांनी ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला कोणत्या भारतीय राज्यात संयुक्त लष्करी सराव सुरू केला?
A) उत्तराखंड
B) राजस्थान
C) गुजरात
D) जम्मू आणि काश्मीर
Answer: A) उत्तराखंड
स्पष्टीकरण: भारत आणि UAE यांचा संयुक्त लष्करी सराव उत्तराखंडमध्ये सुरू झाला.
19. महिलांविरुद्ध होणारे गुन्हे रोखण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाने पोलिस दलांना गुन्हेगारांमध्ये काय निर्माण करण्याचे निर्देश दिले?
A) जागरूकता
B) भीती
C) पुनर्वसन कार्यक्रम
D) केवळ कडक देखरेख
Answer: B) भीती
स्पष्टीकरण: महिलांविरुद्ध होणारे गुन्हे रोखण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून गुन्हेगारांमध्ये भीती निर्माण करण्याचे निर्देश सर्वोच्च न्यायालयाने पोलिसांना दिले.
20. संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिव अँटोनियो गुटेरेस 6 ते 8 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान कोणत्या देशाला भेट देणार होते?
A) भारत
B) पाकिस्तान
C) बांगलादेश
D) श्रीलंका
Answer: B) पाकिस्तान
स्पष्टीकरण: संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिव अँटोनियो गुटेरेस 6 ते 8 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान पाकिस्तानला भेट देणार होते.
21. स्पेनच्या समाजवादी पंतप्रधानांनी मुख्यतः कोणत्या प्रकारच्या विधेयकांच्या पराभवानंतर मुदतपूर्व निवडणुकीची घोषणा केली?
A) गृहनिर्माणाशी संबंधित आपत्कालीन डिक्री
B) हवामान बदल विधेयके
C) स्थलांतर सुधारणा विधेयके
D) पेन्शन सुधारणा विधेयके
Answer: A) गृहनिर्माणाशी संबंधित आपत्कालीन डिक्री
स्पष्टीकरण: संसदेत दोन आपत्कालीन गृहनिर्माण डिक्री नाकारल्यानंतर पेड्रो सांचेझ यांनी मुदतपूर्व निवडणुकीची घोषणा केली. या डिक्रिंचा उद्देश बेदखली मर्यादित करणे, भाडे गोठवणे आणि सट्टेबाज मालमत्ता खरेदीवर मर्यादा आणणे हा होता.
22. ATF च्या किमतीत मोठी वाढ झाल्याचे सांगून ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीला कोणत्या भारतीय विमान कंपनीने इंधन अधिभारात मोठी वाढ केली?
A) Air India
B) SpiceJet
C) IndiGo
D) Akasa Air
Answer: C) IndiGo
स्पष्टीकरण: ATF च्या किमतीत झालेल्या मोठ्या वाढीमुळे IndiGo ने देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय दोन्ही विमानसेवांवरील इंधन अधिभार वाढवण्याची घोषणा केली. ही वाढ 6 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू झाली.
23. International Criminal Court (ICC) ने अफगाणिस्तानातील तालिबान मंत्र्यांविरुद्ध कोणत्या मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यासाठी अटक वॉरंट जारी केले?
A) नरसंहार
B) जबरदस्तीने विस्थापन
C) सांस्कृतिक स्थळांशी संबंधित युद्धगुन्हे
D) लिंगाधारित छळ
Answer: D) लिंगाधारित छळ
स्पष्टीकरण: ICC ने तालिबानचे शिक्षण मंत्री हबीबुल्लाह आगा आणि उच्च शिक्षण मंत्री नेदा मोहम्मद नदीम यांच्याविरुद्ध लिंगाधारित छळ या मानवतेविरुद्धच्या गुन्ह्यासाठी अटक वॉरंट जारी केले.
24. राष्ट्रपती निवडणुकीच्या पहिल्या फेरीनंतर ब्राझीलचा शेअर बाजार निर्देशांक (Índice Bovespa) मोठ्या प्रमाणात वाढला. त्याने प्रथमच कोणता टप्पा ओलांडला?
A) 1,50,000 अंक
B) 1,80,000 अंक
C) 2,00,000 अंक
D) 2,20,000 अंक
Answer: C) 2,00,000 अंक
स्पष्टीकरण: पहिल्या फेरीनंतर ब्राझीलचा प्रमुख Índice Bovespa निर्देशांक जवळपास 9% वाढून सुमारे 2,10,000 अंकांपर्यंत पोहोचला आणि प्रथमच 2,00,000 अंकांचा टप्पा ओलांडला.
25. ऑक्टोबर 2026 च्या सुरुवातीपर्यंत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्याशी संबंधित सर्वोच्च न्यायालयातील याचिकांची सद्यस्थिती काय आहे?
A) न्यायालयाने CEC यांना निलंबित केले
B) न्यायालयाने त्यांना एकतर्फी पद्धतीने निलंबित करण्यास नकार दिला आणि नोटीस जारी केली
C) न्यायालयाने सर्व याचिका फेटाळल्या
D) न्यायालयाने राष्ट्रपतींना CEC यांना हटवण्याचे निर्देश दिले
Answer: B) न्यायालयाने त्यांना एकतर्फी पद्धतीने निलंबित करण्यास नकार दिला आणि नोटीस जारी केली
स्पष्टीकरण: सर्वोच्च न्यायालयाने मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांना एकतर्फी पद्धतीने निलंबित करण्यास नकार दिला आणि निवडणूक आयोगाने घेतलेल्या निर्णयांना आव्हान देणाऱ्या याचिकांवर नोटीस जारी केली.