Current Affairs 8th November 2025 : Daily GK Update in Marathi
१. प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी ने ८ नोव्हेंबर २०२५ रोजी चार नवीन वंदे भारत एक्सप्रेस ट्रेन वाराणसी शहरातून रवाना केल्या? a) नवी दिल्ली
b) वाराणसी
c) अहमदाबाद
d) मुंबई
Answer: b) वाराणसी
स्पष्टीकरण: पीएम मोदींनी वाराणसी येथील बनारस रेल्वे स्टेशनवरून बनारस-खजुराहो, लखनौ-सहारनपूर, फिरोझपूर-दिल्ली आणि एर्नाकुलम-बेंगलुरू या चार नवीन वंदे भारत ट्रेनना हिरवी झेंडी दाखवली. या ट्रेन उत्तर भारत आणि दक्षिण भारताची कनेक्टिव्हिटी वाढवतील.
२. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये भारत आणि कोणत्या देशाने राजनयिक प्रशिक्षण संस्थांमधील एमओयूवर स्वाक्षरी केली?
a) ब्राझील
b) इक्वाडोर
c) कतार
d) अर्जेंटिना
Answer: b) इक्वाडोर
स्पष्टीकरण: ६ नोव्हेंबरला इक्वाडोरच्या राजधानी क्विटोमध्ये परराष्ट्र राज्यमंत्री पबित्रा मार्गेरिटा आणि इक्वाडोरच्या परराष्ट्रमंत्री गॅब्रिएला सोमरफेल्ड यांनी सुषमा स्वराज इन्स्टिट्यूट ऑफ फॉरेन सर्व्हिस आणि इक्वाडोर डिप्लोमॅटिक अकादमीमधील एमओयूवर स्वाक्षरी केली.
३. १८व्या अर्बन मोबिलिटी इंडिया परिषद २०२५ ची थीम काय होती?
a) सतत शहर
b) शहरी विकास आणि गतिशीलतेचा संबंध
c) स्मार्ट परिवहन
d) हरित गतिशीलता
Answer: b) शहरी विकास आणि गतिशीलतेचा संबंध
स्पष्टीकरण: ७-९ नोव्हेंबरला गुरुग्राममध्ये झालेल्या परिषदेची थीम “Urban Development and Mobility Nexus: Building Sustainable and Inclusive Cities” होती. केंद्रीय गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्री मनोहर लाल यांनी उद्घाटन केले.
४. ६ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ₹५० चे स्मृति नाणे कोणत्या संस्थेच्या सुवर्णमहोत्सवासाठी जारी केले?
a) ONGC
b) NHPC
c) NTPC
d) BHEL
Answer: b) NHPC लिमिटेड
स्पष्टीकरण: केंद्रीय मंत्री मनोहर लाल खट्टर यांनी NHPC च्या ५० वर्षांनिमित्त ₹५० चे विशेष नाणे जारी केले. NHPC ही भारताची सर्वात मोठी जलविद्युत कंपनी आहे जी १९७५ मध्ये स्थापन झाली.
५. भारतात राष्ट्रीय कर्करोग जागृती दिवस दरवर्षी कधी साजरा केला जातो?
a) ५ नोव्हेंबर
b) ७ नोव्हेंबर
c) ८ नोव्हेंबर
d) ९ नोव्हेंबर
Answer: b) ७ नोव्हेंबर
स्पष्टीकरण: ७ नोव्हेंबर हा भारतात राष्ट्रीय कर्करोग जागृती दिवस आहे. २०२५ मध्ये थीम होती – “स्वस्थ भारत, कर्करोग मुक्त भारत”.
६. ‘वंदे मातरम’ च्या १५० वर्षांनिमित्त स्मृति डाक टिकिट आणि नाणे कोणी जारी केले?
a) राष्ट्रपती
b) पीएम मोदी
c) अमित शाह
d) संस्कृति मंत्री
Answer: b) पीएम नरेंद्र मोदी
स्पष्टीकरण: ७ नोव्हेंबरला पीएम मोदींनी नवी दिल्लीत ₹१५० चे स्मृति नाणे, विशेष डाक टिकिट आणि vandematram150.in पोर्टल लाँच केले.
७. ८ नोव्हेंबरला जागतिक पातळीवर कोणता दिवस साजरा केला जातो जो मुलांमध्ये STEM ला प्रोत्साहन देतो?
a) जागतिक विज्ञान दिवस
b) राष्ट्रीय STEM/STEAM दिवस
c) रेडियोलॉजी दिवस
d) शहरीकरण दिवस
Answer: b) राष्ट्रीय STEM/STEAM दिवस
स्पष्टीकरण: दरवर्षी ८ नोव्हेंबरला अमेरिकेत National STEM/STEAM Day साजरा केला जातो. भारतातही शाळांमध्ये विशेष कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
८. जागतिक रेडियोग्राफी दिवस (८ नोव्हेंबर) कोणत्या शास्त्रज्ञाच्या शोधाच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो?
a) डीएनए
b) एक्स-रे
c) पेनिसिलिन
d) इंसुलिन
Answer: b) विल्हेल्म रॉंटगन यांनी एक्स-रे (१८९५)
स्पष्टीकरण: ८ नोव्हेंबर १८९५ रोजी जर्मन शास्त्रज्ञ विल्हेल्म रॉंटगन यांनी एक्स-रे शोधला. त्यामुळे दरवर्षी ८ नोव्हेंबरला World Radiography Day साजरा केला जातो.
९. ८ नोव्हेंबरला इंटरसेक्स सॉलिडॅरिटी डे कोणाच्या जयंतीनिमित्त साजरा केला जातो?
a) हर्कुलाइन बार्बिन
b) एलन ट्यूरिंग
c) मॅग्नस हिर्शफेल्ड
d) लिली एल्बे
Answer: a) हर्कुलाइन बार्बिन
स्पष्टीकरण: ८ नोव्हेंबर १८३८ रोजी फ्रान्समध्ये हर्कुलाइन बार्बिन यांचा जन्म झाला. ते इंटरसेक्स व्यक्ती होते ज्यांची डायरी नंतर प्रकाशित झाली.
१०. ८ नोव्हेंबरला सतत शहरांसाठी कोणता जागतिक दिवस साजरा केला जातो?
a) जागतिक शहर दिवस
b) जागतिक नगर नियोजन दिवस
c) हॅबिटॅट डे
d) पर्यावरण दिवस
Answer: b) जागतिक नगर नियोजन दिवस (World Town Planning Day)
स्पष्टीकरण: १९४९ पासून दरवर्षी ८ नोव्हेंबरला हा दिवस साजरा केला जातो जेणेकरून चांगल्या शहरांची योजना करता येईल.
११. ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी निधन पावलेले जेम्स वॉटसन यांनी काय शोधले?
a) पेनिसिलिन
b) डीएनए डबल हेलिक्स
c) पोलियो लस
d) क्वांटम
Answer: b) डीएनएची डबल हेलिक्स रचना
स्पष्टीकरण: १९५३ मध्ये जेम्स वॉटसन आणि फ्रान्सिस क्रिक यांनी डीएनएची रचना शोधली. यासाठी त्यांना १९६२ मध्ये नोबेल पुरस्कार मिळाला.
१२. २०२९ महिला वनडे विश्वचषकात किती संघ खेळतील?
a) ८
b) १०
c) १२
d) १४
Answer: b) १०
स्पष्टीकरण: ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी ICC ने घोषित केले की २०२९ पासून महिला वनडे विश्वचषकात ८ ऐवजी १० संघ खेळतील.
१३. ७ नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत रशियन सैन्यात किती भारतीय सेवा देत होते?
a) ३०
b) ४४
c) ५०
d) ६०
Answer: b) ४४
स्पष्टीकरण: परराष्ट्र मंत्रालयाने संसदेला सांगितले की सध्या ४४ भारतीय रशियन सैन्यात आहेत. यापैकी १२ आधीच परत आले आहेत.
१४. अझरबैजानमध्ये ८ नोव्हेंबरला विजय दिवस का साजरा केला जातो?
a) स्वातंत्र्य
b) २०२० शुशा विजय
c) सैन्य दिवस
d) प्रजासत्ताक दिवस
Answer: b) २०२० मध्ये शुशा शहरावर कब्जा
स्पष्टीकरण: ८ नोव्हेंबर २०२० रोजी अझरबैजानने नागोर्नो-कराबाख युद्धात शुशा शहर जिंकले. म्हणून हा विजय दिवस आहे.
१५. दिल्लीची ‘पिंक सहेली कार्ड’ योजना २०२५ मध्ये कोणासाठी सुरू केली?
a) वृद्ध
b) महिला
c) विद्यार्थी
d) शेतकरी
Answer: b) महिला
स्पष्टीकरण: दिल्लीच्या नवीन सीएम रेखा गुप्ता यांनी २ नोव्हेंबरला घोषणा केली की दिल्लीत महिलांना DTC बसमध्ये मोफत प्रवासासाठी ‘पिंक सहेली कार्ड’ मिळेल.
१६. २०२५ मध्ये भारताचा पहिला ‘अत्यधिक गरीबी मुक्त’ राज्य कोणता झाले?
a) केरळ
b) तमिळनाडू
c) गोवा
d) सिक्कीम
Answer: a) केरळ
स्पष्टीकरण: नीती आयोगाच्या नोव्हेंबर २०२५ अहवालात केरळला भारताचे पहिले राज्य घोषित केले गेले जिथे एकही व्यक्ती अत्यधिक गरीबी रेषेखाली (१.९ डॉलर/दिवस) नाही.
१७. NHPC ने आपला सुवर्णमहोत्सव कोणत्या तारखेला साजरा केला?
a) ६ नोव्हेंबर
b) ७ नोव्हेंबर
c) ८ नोव्हेंबर
d) ९ नोव्हेंबर
Answer: b) ७ नोव्हेंबर २०२५
स्पष्टीकरण: NHPC ची स्थापना ७ नोव्हेंबर १९७५ रोजी झाली. म्हणून ५० वे वर्ष ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी पूर्ण झाले.
१८. ‘खनन आणि खदान बंद करण्याची योजना २०२५’ कोणासाठी आहे?
a) सौर
b) भूमिगत कोळसा गॅसीकरण
c) पवन
d) अणु
Answer: b) भूमिगत कोळसा आणि लिग्नाइट गॅसीकरण
स्पष्टीकरण: कोळसा मंत्रालयाने ७ नोव्हेंबरला UCG साठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली.
१९. लखनौला २०२५ मध्ये UNESCO क्रिएटिव्ह सिटीचा दर्जा कोणत्या कारणासाठी मिळाला?
a) संगीत
b) भोजनकला
c) साहित्य
d) शिल्प
Answer: b) भोजनकला (Gastronomy)
स्पष्टीकरण: ३१ ऑक्टोबरला UNESCO ने लखनौला अवधी-मुगलाई व्यंजनांसाठी क्रिएटिव्ह सिटी घोषित केले. हैदराबादनंतर भारताचे दुसरे शहर.
२०. ७-८ नोव्हेंबर २०२५ रोजी अमेरिकेत १,२०० पेक्षा जास्त उड्डाणे का रद्द झाली?
a) वादळ
b) सरकारी शटडाउन
c) हडताल
d) तांत्रिक बिघाड
Answer: b) संघीय सरकार शटडाउन
स्पष्टीकरण: अमेरिकेत बजेट वादामुळे सरकार बंद पडले. एअर ट्रॅफिक कंट्रोलरला पगार मिळाला नाही, म्हणून १,२००+ उड्डाणे रद्द झाली.
२१. UNEP च्या २०२५ अहवालानुसार सध्याच्या धोरणांमुळे तापमान किती वाढेल?
a) १.५°C
b) २.०°C
c) २.८°C
d) ३.५°C
Answer: c) २.८°C
स्पष्टीकरण: ४ नोव्हेंबरला जारी Emissions Gap Report २०२५ मध्ये सांगितले की जर असेच चालू राहिले तर २१०० पर्यंत २.८ डिग्री तापमान वाढेल.
२२. २०२५ च्या अखेरपर्यंत भारताची सौर मॉड्यूल निर्मिती क्षमता किती GW होईल?
a) ५०
b) १००
c) १२५
d) १५०
Answer: c) १२५ GW
स्पष्टीकरण: नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत भारतात १२५ GW सौर मॉड्यूल निर्मिती क्षमता होईल, जी चीननंतर जगातील दुसरी सर्वात मोठी असेल.
२३. २०२५ चा नोबेल शांती पुरस्कार कोणाला मिळाला?
a) मारिया कोरिना माचाडो
b) UN एजेंसी
c) ग्रेटा थनबर्ग
d) कोणी नाही
Answer: a) मारिया कोरिना माचाडो
स्पष्टीकरण: व्हेनेझुएलाच्या विरोधी नेत्याला तानाशाहीविरुद्ध लढ्याबद्दल २०२५ चा नोबेल शांती पुरस्कार मिळाला.
२४. ३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी लाँच केलेले ₹१ लाख कोटी चे RDI फंड कोणासाठी आहे?
a) कृषी
b) खाजगी क्षेत्र R&D
c) शिक्षण
d) आरोग्य
Answer: b) खाजगी क्षेत्रात संशोधन-विकास
स्पष्टीकरण: वित्तमंत्र्यांनी Anusandhan National Research Foundation अंतर्गत ₹१ लाख कोटी चा फंड सुरू केला जो खाजगी कंपन्यांना ४% व्याजदराने कर्ज देईल.
२५. ७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी भारताने पाकिस्तानच्या अणु कार्यक्रमाला काय म्हटले?
a) वैध
b) तस्करी आणि अपारदर्शी भागीदारीने बनलेले
c) UN मदत
d) खुले संशोधन
Answer: b) दशकांच्या तस्करी आणि अपारदर्शी भागीदारी
स्पष्टीकरण: परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी म्हटले की पाकिस्तानचा अणु कार्यक्रम “decades of smuggling and opaque partnerships” वर आधारित आहे.