Current Affairs in Gujarati 10th October 2025 : Current GK

1. ઓક્ટોબર 2025માં કયા મંત્રાલયે પ્રધાનમંત્રી વિરાસત કા સંવર્ધન (PM-VIKAS) યોજના હેઠળ સ્કિલિંગ પ્રોજેક્ટ માટે IIT-પલક્કડ સાથે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા?  
a) શિક્ષણ મંત્રાલય  
b) લઘુમતી બાબતોનું મંત્રાલય  
c) કૌશલ્ય વિકાસ મંત્રાલય  
d) યુવા બાબતોનું મંત્રાલય  
Answer: b) લઘુમતી બાબતોનું મંત્રાલય  
स्पष्टीकरण:
MoUનો હેતુ IIT-પલક્કડની નિપુણતા દ્વારા લઘુમતી સમુદાયો માટે વ્યાવસાયિક તાલીમ અને રોજગારીની તકો વધારવાનો છે.
2. 10 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ વિશ્વ માનસિક આરોગ્ય દિવસની થીમ શું છે?  
a) કાર્યસ્થળ પર માનસિક આરોગ્ય  
b) માનસિક આરોગ્ય એ સાર્વત્રિક માનવ અધિકાર છે  
c) કલંક તોડવું  
d) યુવા અને માનસિક આરોગ્ય  
Answer: b) માનસિક આરોગ્ય એ સાર્વત્રિક માનવ અધિકાર છે  
स्पष्टीकरण:
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા નિર્ધારિત થીમ વૈશ્વિક સ્તરે માનસિક આરોગ્ય સંભાળની સમાન પહોંચ પર ભાર મૂકે છે, ખાસ કરીને નીચલા અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોમાં અસમાનતાને સંબોધિત કરે છે.
3. 10 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ કયો દેશ કુરાસાઓ દિવસ ઉજવે છે, જે નેધરલેન્ડ્સ એન્ટિલ્સના વિઘટનની વર્ષગાંઠને ચિહ્નિત કરે છે?  
a) અરુબા  
b) કુરાસાઓ  
c) સિન્ટ માર્ટેન  
d) બોનૈર  
Answer: b) કુરાસાઓ  
स्पष्टीकरण:
કુરાસાઓ દિવસ એ 2010ના વિઘટનની યાદમાં રાષ્ટ્રીય રજા છે, જે સાંસ્કૃતિક ઓળખ, સ્વતંત્રતા અને નેધરલેન્ડ્સના રાજ્યમાં સ્વ-શાસનની ઉજવણી કરે છે.
4. ભારતમાં રાષ્ટ્રીય ડાક સપ્તાહ (6-10 ઓક્ટોબર)નું સમાપન 10 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ ગ્રાહક દિવસ તરીકે કયા મુખ્ય કાર્યક્રમ સાથે થાય છે?  
a) ડાક ટિકિટ પ્રકાશન સમારોહ  
b) ગ્રાહક પ્રશંસા પુરસ્કાર  
c) ડાક ટિકિટ પ્રદર્શન  
d) ડિજિટલ ડાક નવીનતા મંચ  
Answer: b) ગ્રાહક પ્રશંસા પુરસ્કાર  
स्पष्टीकरण:
સપ્તાહભરના ઉજવણીના ભાગરૂપે, ગ્રાહક દિવસ વફાદાર વપરાશકર્તાઓનું સન્માન કરે છે અને ભારત ડાકની સમાવેશી સેવા વિતરણની ભૂમિકાને ઉજાગર કરે છે.
5. ઓક્ટોબર 2025માં SBI જનરલ ઇન્શ્યોરન્સ દ્વારા 50થી વધુ કસ્ટમાઇઝેશન વિકલ્પો અને અમર્યાદિત કવરેજ સાથે કઈ વીમા યોજના શરૂ કરવામાં આવી?  
a) હેલ્થ સિક્યોર પ્રો  
b) હેલ્થ આલ્ફા  
c) મેડીપ્લસ એલિટ  
d) વિટલગાર્ડ  
Answer: b) હેલ્થ આલ્ફા  
स्पष्टीकरण
: હેલ્થ આલ્ફા એ DIY યોજના છે જે દાવા ન હોવા પર 10 ગણા સુધી બોનસ, અમર્યાદિત કવરેજ અને જિમ ઇજા કવરેજ જેવી નવીન સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે.
6. 7 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં MY ભારત-NSS પુરસ્કાર 2022-23 કોણે આપ્યા?  
a) વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી  
b) રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ  
c) ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડ  
d) શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન  
Answer: b) રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ  
स्पष्टीकरण:
આ પુરસ્કારો NSS સ્વયંસેવકો અને યુનિટ્સના સામાજિક સેવામાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનને માન્યતા આપે છે, દરેક શ્રેણીમાં 10 પુરસ્કારો આપવામાં આવ્યા.
7. 2025ના ભૌતિકશાસ્ત્ર નોબેલ પુરસ્કાર માટે ઇલેક્ટ્રિક સર્કિટમાં મેક્રોસ્કોપિક ક્વોન્ટમ મિકેનિકલ ટનલિંગ પર કામ કરનારા કયા ભૌતિકશાસ્ત્રીઓને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા?  
a) એલન એસ્પેક્ટ, જોન ક્લોઝર, એન્ટોન ઝીલિંગર  
b) જોન ક્લાર્ક, મિશેલ ડેવોરેટ, જોન માર્ટિનિસ  
c) એન્ડ્રીઆ ઘેઝ, રોજર પેનરોઝ, રીનહાર્ડ જેન્ઝેલ  
d) પિયર એગોસ્તિની, ફેરેન્ક ક્રાઉઝ, એન લ'હુલિયર  
Answer: b) જોન ક્લાર્ક, મિશેલ ડેવોરેટ, જોન માર્ટિનિસ  
स्पष्टीकरण:
તેમના કાર્યે સુપરકન્ડક્ટિંગ સર્કિટમાં ક્વોન્ટમ અસરો દર્શાવીને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગનો પાયો નાખ્યો, 11 મિલિયન SEKનું ઇનામ વહેંચ્યું.
8. 5-6 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ ચેન્નઈના કિનારે આયોજિત 10મા રાષ્ટ્રીય પ્રદૂષણ પ્રતિસાદ અભ્યાસ (NATPOLREX-X)નું ફોકસ શું હતું?  
a) સમુદ્રી ચાંચિયાગીરી વિરોધી કામગીરી  
b) તેલ રિસાવ પ્રતિસાદ અને પ્રદૂષણ ઘટાડવું  
c) સમુદ્રી શોધ અને બચાવ  
d) સબમરીન યુદ્ધ સિમ્યુલેશન  
Answer: b) તેલ રિસાવ પ્રતિસાદ અને પ્રદૂષણ ઘટાડવું  
स्पष्टीकरण:
27મી રાષ્ટ્રીય તેલ રિસાવ આપત્તિ આકસ્મિક યોજનાની બેઠક સાથે, આ અભ્યાસ કિનારાના પ્રદૂષણની તૈયારી વધારવા માટે મલ્ટી-એજન્સી ડ્રિલ્સનો સમાવેશ કરે છે.
9. ભારત અને યુકે વચ્ચે કયો દ્વિપક્ષીય નૌસેના અભ્યાસ, જે સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ પર ભાર આપે છે, 5-12 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ યોજાયો?  
a) મલાબાર  
b) વરુણા  
c) કોન્કણ-25  
d) ઇન્દ્ર  
Answer: c) કોન્કણ-25  
स्पष्टीकरण:
આ વાર્ષિક અભ્યાસ ભારતીય નૌસેના અને રોયલ નેવી વચ્ચે સપાટીની યુક્તિઓ, ઉડ્ડયન કામગીરી અને સમુદ્રી સુરક્ષામાં આંતરસંચાલન સુધારે છે.
10. ખાણ મંત્રાલયે ઓક્ટોબર 2025માં ઈ-કચરા રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 1,500 કરોડ રૂપિયાની પ્રોત્સાહન યોજના માટે માર્ગદર્શિકા કઈ યોજના હેઠળ જારી કરી?  
a) આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન  
b) ક્રિટિકલ મિનરલ રિસાયક્લિંગ પ્રોત્સાહન યોજના  
c) ગ્રીન ઇન્ડિયા મિશન  
d) ડિજિટલ ઇન્ડિયા પહેલ  
Answer: b) ક્રિટિકલ મિનરલ રિસાયક્લિંગ પ્રોત્સાહન યોજના  
स्पष्टीकरण:
આ યોજના લિથિયમ-આયન બેટરી અને ઈ-કચરાના રિસાયક્લિંગને પ્રોત્સાહન આપે છે, જેથી EVs અને નવીનીકરણીય ઊર્જા માટે મહત્વના ખનિજોનો પુરવઠો સુરક્ષિત થાય.
11. 2025ના Ease of Living Indexમાં ભારતનું સૌથી સુરક્ષિત શહેર કયું છે, જેનો ગુના દર 249.3 પ્રતિ લાખ વસ્તી છે?  
a) ઇન્દોર  
b) સુરત  
c) નવી મુંબઈ  
d) ભોપાલ  
Answer: b) સુરત  
स्पष्टीकरण:
રાષ્ટ્રીય ગુના રેકોર્ડ બ્યુરોના ડેટાના આધારે, સુરતે સુરક્ષા પરિમાણોમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું, ત્યારબાદ ઇન્દોર (449.1) અને નવી મુંબઈ આવે છે.
12. કેન્દ્રીય મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ ઓક્ટોબર 2025માં NSS પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં યુવાનોની સંડોવણીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કયું એપ લોન્ચ કર્યું?  
a) યુવા કનેક્ટ  
b) MY ભારત  
c) સ્કિલ ઇન્ડિયા પોર્ટલ  
d) વોલન્ટીયર વિકાસ  
Answer: b) MY ભારત  
स्पष्टीकरण:
આ એપ 5 કરોડથી વધુ યુવાનો માટે ગેમિફાઈડ વોલન્ટીયરિંગ, કૌશલ્ય વિકાસ અને નાગરિક સહભાગિતાને એકીકૃત કરે છે.
13. ઓક્ટોબર 2025ની શરૂઆતમાં અરબ સાગરના ગરમ પાણી પર રચાયેલા ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાતનું નામ શું હતું?  
a) ચક્રવાત વોર્ટેક્સ  
b) ચક્રવાત બ્લિઝાર્ડ  
c) ચક્રવાત થંડર  
d) ચક્રવાત ગેલ  
Answer: b) ચક્રવાત બ્લિઝાર્ડ  
स्पष्टीकरण:
નીચા દબાણ પ્રણાલીને કારણે ઉદ્ભવેલું, આઈએમડીએ કિનારાવર્તી રાજ્યો માટે ચેતવણીઓ જારી કરી, જે હવામાન પરિવર્તનના ચક્રવાતની તીવ્રતા પર અસરને રેખાંકિત કરે છે.
14. સપ્ટેમ્બર 2025માં તમિલનાડુએ સંરક્ષણ માટે 1 કરોડ રૂપિયાનું ફાળવણું કઈ લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓ માટે કર્યું?  
a) બંગાળ ટાઈગર  
b) લાયન-ટેલ્ડ મકાક (અને ત્રણ અન્ય)  
c) સ્નો લેપર્ડ  
d) ગ્રેટ ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ  
Answer: b) લાયન-ટેલ્ડ મકાક (અને ત્રણ અન્ય)  
स्पष्टीकरण:
આ ફાળવણી લાયન-ટેલ્ડ મકાક, મદ્રાસ હેજહોગ, સ્ટ્રાઈપ્ડ હાયના અને હમ્પ-હેડેડ મહાસીરના જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ્સના સંરક્ષણને સમર્થન આપે છે.
15. કેન્દ્રીય નાણામંત્રીએ ઓક્ટોબર 2025માં GIFT સિટીમાં રિયલ-ટાઇમ વિદેશી ચલણ નિપટારા માટે કઈ પ્રણાલી શરૂ કરી?  
a) ડિજિટલ રૂપી પ્લેટફોર્મ  
b) વિદેશી ચલણ નિપટારા પ્રણાલી (FCSS)  
c) ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જ હબ  
d) SEBI ચુકવણી ગેટવે  
Answer: b) વિદેશી ચલણ નિપટારા પ્રણાલી (FCSS)  
स्पष्टीकरण:
FCSS, IFSC યુનિટ્સ માટે વ્યવહારોને સરળ બનાવે છે, GIFT સિટીને પ્રમુખ આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સેવા કેન્દ્ર તરીકે સ્થાપિત કરે છે.
16. તાજેતરના સુપ્રીમ કોર્ટના નિરીક્ષણ મુજબ, ભારતીય કાયદા હેઠળ કયા મંદિરના દેવતાને ‘કાનૂની વ્યક્તિ’ તરીકે પુષ્ટિ મળી છે?  
a) અયોધ્યાના ભગવાન રામ  
b) કોઈપણ મંદિરમાં ભગવાન કૃષ્ણ  
c) કોલકાતાની દેવી કાલી  
d) વારાણસીના ભગવાન શિવ  
Answer: b) કોઈપણ મંદિરમાં ભગવાન કૃષ્ણ  
स्पष्टीकरण:
હિન્દુ ન્યાયશાસ્ત્ર દેવતાઓને સંપત્તિના માલિક અને મુકદ્દમા માટે સક્ષમ કાનૂની વ્યક્તિ તરીકે માને છે, જેનું પ્રતિનિધિત્વ પૂજારીઓ કરે છે.
17. 10 ઓક્ટોબર 2025 સુધીમાં મુંબઈ મેટ્રો નેટવર્કનું કેટલું ટકા કામ પૂર્ણ થયું હતું?  
a) 25%  
b) 38%  
c) 50%  
d) 62%  
Answer: b) 38%  
स्पष्टीकरण:
337 કિમીના પ્રોજેક્ટમાં જમીન સંપાદન અને ભંડોળની સમસ્યાઓને કારણે વિલંબ થયો છે, જેનું સંપૂર્ણ સંચાલન 2028 સુધી લક્ષ્યાંકિત છે.
18. 2025માં શાંતિ સ્વરૂપ ભટનાગર પુરસ્કાર કૃત્રિમ બુદ્ધિના ક્ષેત્રમાં કોને મળ્યો?  
a) ડૉ. મનોજ ઝા  
b) ડૉ. સંદીપ ગુપ્તા  
c) ડૉ. નેહા શર્મા  
d) ડૉ. રાજેશ કુમાર  
Answer: b) ડૉ. સંદીપ ગુપ્તા  
स्पष्टीकरण:
CSIR દ્વારા પ્રદાન કરાયેલ, આ પુરસ્કાર આરોગ્ય નિદાન અને આગાહી વિશ્લેષણ માટે મશીન લર્નિંગમાં ગુપ્તાના નવીન યોગદાનને સન્માન આપે છે.
19. 10 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ અમેરિકી દૂતાવાસે પાકિસ્તાનને મિસાઈલ વેચાણ અંગે શું સ્પષ્ટીકરણ જારી કર્યું?  
a) સંપૂર્ણ સિસ્ટમ અપગ્રેડને મંજૂરી  
b) ફક્ત જાળવણી સમર્થન, કોઈ નવી ક્ષમતા નહીં  
c) તમામ વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ  
d) સંયુક્ત ઉત્પાદન કરાર  
Answer: b) ફક્ત જાળવણી સમર્થન, કોઈ નવી ક્ષમતા નહીં  
स्पष्टीकरण:
આ નિવેદન મીડિયા અટકળોનો જવાબ આપે છે, જે હાલની સિસ્ટમની જાળવણી માટે પુષ્ટિ આપે છે, ક્ષમતા વધાર્યા વિના.
20. 10 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સંભવિત સંઘર્ષ બિંદુ તરીકે કયો અનિર્ણિત સરહદ વિવાદ ઉજાગર થયો?  
a) સિયાચેન ગ્લેશિયર  
b) સર ક્રીક  
c) વાઘા સરહદ  
d) કાશ્મીરમાં નિયંત્રણ રેખા  
Answer: b) સર ક્રીક  
स्पष्टीकरण:
ગુજરાતના કચ્છમાં 96 કિમીનો દલદલી વિસ્તાર 1965થી વિવાદિત છે, જે સમુદ્રી સીમાઓ અને વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્રોને અસર કરે છે.
21. CrPC હેઠળ, જ્યારે કોર્ટ આરોપીને રિમાન્ડ પર મોકલે છે, ત્યારે જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીનો અર્થ શું થાય છે?  
a) પોલીસ પૂછપરછ માટે લોક-અપ  
b) ટ્રાયલ માટે જેલમાં હિરાસત  
c) દેખરેખ સાથે ઘરે નજરબંધ  
d) વ્યક્તિગત બોન્ડ પર મુક્તિ  
Answer: b) ટ્રાયલ માટે જેલમાં હિરાસત  
स्पष्टीकरण:
CrPCની કલમ 167-437 તેને પોલીસ કસ્ટડીથી અલગ પાડે છે, જે તપાસને બદલે ટ્રાયલ પહેલાં હિરાસત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
22. કરાર કાયદા હેઠળ, શોરૂમમાં કિંમતો સાથે સામાન પ્રદર્શિત કરવું શું ગણાય છે?  
a) વેચાણ માટે બંધનકર્તા ઓફર  
b) ઓફર માટે આમંત્રણ  
c) ખરીદનાર દ્વારા કાઉન્ટર-ઓફર  
d) માત્ર જાહેરાત  
Answer: b) ઓફર માટે આમંત્રણ  
स्पष्टीकरण:
ભારતીય કરાર અધિનિયમ, 1872 મુજબ, તે ખરીદનારને ઓફર આપવા આમંત્રે છે, જે વેચનાર સ્વીકારી અથવા નકારી શકે છે.
23. IPC હેઠળ, જીવનનો ભય ઉત્પન્ન કરવા માટે નાવની દોરી કાપવી કયા ગુના હેઠળ આવે છે?  
a) સાદું નુકસાન  
b) ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ  
c) ગુનાહિત ધમકી  
d) હુમલો  
Answer: b) ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ  
स्पष्टीकरण:
IPCની કલમ 349-350 તેને સંમતિ વિના નુકસાનનો ભય ઉત્પન્ન કરતો હેતુપૂર્વક બળનો ઉપયોગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
24. તમિલનાડુએ સપ્ટેમ્બર 2025માં યુવાનોમાં તમાકુના ઉપયોગને રોકવા માટે કઈ જાહેર આરોગ્ય ઝુંબેશ શરૂ કરી?  
a) સ્વચ્છ તમિલ અભિયાન  
b) એન્ટી-સ્મોકિંગ ઝુંબેશ  
c) જલ જીવન મિશન  
d) પોષણ અભિયાન  
Answer: b) એન્ટી-સ્મોકિંગ ઝુંબેશ  
स्पष्टीकरण:
આ ઝુંબેશ COTPA કાયદાઓનો અમલ, શાળા કાર્યક્રમો અને સખત દંડ દ્વારા યુવાનોમાં તમાકુના વપરાશને ઘટાડવા માટે જાગૃતિ વધારે છે.
25. 2025માં ભારતે ICAO કાઉન્સિલમાં પોતાની બેઠક કયા ભાગમાં પુનઃપ્રાપ્ત કરી?  
a) ભાગ I (સ્થાયી)  
b) ભાગ II (ચૂંટાયેલ)  
c) નિરીક્ષક સ્થિતિ  
d) સહયોગી સભ્ય  
Answer: b) ભાગ II (ચૂંટાયેલ)  
स्पष्टीकरण:
36-સભ્યોની કાઉન્સિલની બેઠક આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન ધોરણો, સુરક્ષા અને નીતિ-નિર્માણમાં ભારતનો અવાજ મજબૂત કરે છે.